Tiết 35: Từ đồng nghĩa

Nghĩa của “ trông ”được sử dụng trong bài “ Xa ngắm thác núi Lư” là : nhìn * Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau.?. Nghĩa của “ trông ”được sử dụ

TrườngưTHCSưNguyễnưThiệnưThuật

Vµ C¸c em häc sinh.

1 Trong những trường hợp sau, trường hợp nào có thể bỏquan hệ từ ?

a Nhà tôi vừa mới mua một cái tủ bằng gỗ rất đẹp

b Hãy vươn lên bằng chính sức mình

c Lan thường đến trường bằng xe đạp

d Bạn Nam cao bằng bạn Minh

2 Trong những câu sau, câu nào dùng sai quan hệ từ ?

a Tôi với nó cùng chơi

b Trời mưa to và tôi vẫn đến trường

c Thu cũng ham đọc sách như tôi

d Giá hôm nay trời không mưa thì thật tốt

những lỗi nào ?

•Môn : ngữ văn 7

Ngườiưdạy:ưLêưVănưBảy

Tương Như dịch

? Ở Tiểu học, các em đã học

về từ đồng nghĩa Hãy tìm

từ đồng nghĩa với từ “ rọi,

trông” trong văn bản này ?

- Đồng nghĩa rọi :

- Đồng nghĩa trông :

? Qua việc tìm các từ đồng nghĩa của từ “ rọi” và từ “ trông”, em cho biết thế nào là từ đồng nghĩa ?

* Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa

giống nhau hoặc gần giống nhau.

chiếu (soi, tỏa…) nhìn (ngó, dòm…)

I/ Thế nào là từ đồng nghĩa?

1 Ví dụ.

? Hãy tìm nghĩa của

“ trông”được sử dụng trong bài “ Xa

Tương Như dịch

Nghĩa của “ trông”được sử dụng trong bài

“ Xa ngắm thác núi Lư” là : nhìn để nhận

biết

- Đồng nghĩa rọi: chiếu (soi, tỏa…)

- Đồng nghĩa trông: nhìn (ngó, dòm…)

* Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa

giống nhau hoặc gần giống nhau.

I/ Thế nào là từ đồng nghĩa?

1 Ví dụ. Nghĩa của “ trông ”được sử dụng trong

bài “ Xa ngắm thác núi Lư” là : nhìn

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác

nhau.

- Đồng nghĩa rọi: chiếu (soi, tỏa…)

- Đồng nghĩa trông: nhìn (ngó, dòm…)

I/ Thế nào là từ đồng nghĩa?

1 Ví dụ. Nghĩa của “ trông ”được sử dụng trong

bài “ Xa ngắm thác núi Lư” là : nhìn

=> Trông là từ nhiều nghĩa

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác

nhau.

- Đồng nghĩa rọi: chiếu (soi, tỏa…)

- Đồng nghĩa trông: nhìn (ngó, dòm…)

I/ Thế nào là từ đồng nghĩa?

1 Ví dụ.

2 Ghi nhớ: SGK Trang 114

Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau

- Đồng nghĩa rọi: chiếu (soi, tỏa…)

- Đồng nghĩa trông: nhìn (ngó, dòm…)

* Từ đồng nghĩa là những từ có

nghĩa giống nhau hoặc gần giống

nhau.

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc

vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác

nhau.

- Chim xanh ăn trái xoài xanh,

Ăn no tắm mát đâụ cành cây đa

(Ca dao)

- Chim xanh ăn trái xoài xanh,

Ăn no tắm mát đậu cành cây đa

(Ca dao)

- Chim xanh ăn trái xoài xanh,

Ăn no tắm mát đâụ cành cây đa.

?­­So sánh nghĩa của từ

quả và từ trái trong hai

câu thơ trên?

? Vậy nghĩa của từ quả và

từ trái như thế nào?

- Nghĩa của từ quả và từ trái

giống nhau hoàn toàn.

=> Từ đồng nghĩa hoàn toàn.

I/ Thế nào là từ đồng nghĩa?

-Nghĩa của từ quả và từ trái giống

nhau hoàn toàn.

=> Từ đồng nghĩa hoàn toàn

- Công chúa Ha-ba-na đã hi sinh anh dũng, thanh kiếm vẫn cần tay.

(Truyện cổ Cu-ba

- Giống nhau: Đều chỉ cái chết

- Khác nhau: + Bỏ mạng: là chết vì mục đích phi nghĩa (có hàm ý kinh bỉ) Bỏ mạng dùng để chỉ cái chết của bọn giặc ngoại xâm.+ Hi sinh: là chết vì lí tưởng cao đẹp, chết trong sự vinh quang vì mục đích chính nghĩa (có hàm ý kính trọng)

-Nghĩa của từ quả và từ trái giống

nhau hoàn toàn.

=> Từ đồng nghĩa hoàn toàn.

- Hai từ bỏ mạng và hi sinh sắc thái

biểu cảm hoàn toàn khác nhau.

=> Từ đồng nghĩa không hoàn toàn.

? Sắc thái nghĩa của hai từ bỏ

Từ đồng nghĩa có hai loại: những

từ đồng nghĩa hoàn toàn (không

phân biệt nhau về sắc thái nghĩa)

và những từ đồng nghĩa không

hoàn toàn (có sắc thái nghĩa

khác nhau)

-Nghĩa của từ quả và từ trái giống

nhau hoàn toàn

-=> Từ đồng nghĩa hoàn toàn.

-Hai từ bỏ mạng và hi sinh sắc thái

biểu cảm hoàn toàn khác nhau.

=> Từ đồng nghĩa không hoàn toàn.

- Chim xanh ăn xoài xanh,

Ăn no tắm mát đâụ cành cây đa

(Ca dao)

? Em hãy đọc lại các câu thơ trên và cho nhận xét về nghĩa của hai câu thơ lúc này?

- Ý nghĩa câu thơ không thay đổi.

? Vì sao nghĩa của hai câu thơ không đổi?

- Vì sắc thái nghĩa của hai từ “quả” và từ

qủa

trái

- Công chúa Ha-ba-na đã anh dũng, thanh kiếm vẫn cần tay.

(Truyện cổ Cu-ba)

? Em hãy đọc lại các câu văn trên và cho nhận xét về nghĩa của hai câu văn lúc này?

- Nghĩa của hai câu văn thay đổi vì hai từ

“bỏ mạng” và “hi sinh” có sắc thái biểu cảm khác nhau

bỏ mạng

hi sinh

- Chia tay: Xa nhau có tính chất tạm thời, thường là sẽ gặp lại nhau trong một khoảng thời gian.

số các từ đồng nghĩa những từ thể hiện đúng thực tế khách quan và sắc thái biểu cảm.

Tìm một số từ địa phương đồng nghĩa với

từ toàn dân (phổ thông)

I/ Thế nào là từ đồng nghĩa?

1 Phân tích ngữ liệu mẫu

2 Ghi nhớ: SGK Trang 114

II/ Các loại từ đồng nghĩa

1 Phân tích ngữ liệu mẫu

Món quà anh gửi, tôi đã đưa tận tay chị ấy rồi.

Bố tôi đưa khách ra đến cổng rồi mới trở về Cậu ấy gặp khó khăn một tí đã kêu.

Anh đừng làm thế người ta nói cho đấy.

Cụ ốm nặng đã đi hôm qua rồi.

trao tiễn

phàn nàn phê bình

mất

a) - Thế hệ mai sau sẽ được hưởng … của công cuộc đổi mới hôm nay.

- Trường ta đã lập nhiều … đề chào mừng ngày Quốc khánh mồng 2 tháng 9.

b) - Bọn địch … chống cự đã bị quân ta tiêu diệt.

- Ông đã … giữ vững khí tiết cách mạng

c) Em Thuý luôn luôn … quần áo sạch sẽ.

thành quả thành tích

ngoan cố ngoan cường

giữ gìn

a) đối xử, đối đãi

- Nó … tử tế với mọi người xung quanh nên ai cũng mến nó

- Mọi người đều bất bình trước thái độ

… của nó đối với trẻ em

b) trọng đại, to lớn

- Cuộc Cách mạng tháng Tám có ý nghĩa… đối với vận mệnh dân tộc

đối xử/ đối đãiđối xử

trọng đại/ to lớn

- Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau.

- Từ đồng nghĩa có hai loại: những từ đồng nghĩa hoàn

toàn (không phân biệt nhau về sắc thái nghĩa) và những

từ đồng nghĩa không hoàn toàn (có sắc thái nghĩa khác

nhau).

- Không phải bao giờ các từ đồng nghĩa cũng có thể thay thế được cho nhau Khi nói cũng như khi viết, cần cân nhắc để chọn trong số các từ đồng nghĩa những từ thể hiện đúng thực tế khách quan và sắc thái biểu cảm.

- Làm các bài tập còn lại trong SGK và các bài tập trong vở bài tập.

- Chuẩn bị bài: “Cách lập ý của bài văn biểu cảm”.

Xin ch©n thµnh c¶m ¬n

- C¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o

- C¸c em häc sinh

§Õn­tham­dù­tiÕt­häc­h«m­nay!