PHƯƠNG TRÌNH MẶT PHẲNGTiết 29: I... Vectơ pháp tuyến của mặt phẳng a.. Định nghĩa: Nếu vectơ vuông góc với mp thì được gọi là vectơ pháp tuyến của mp đó... TÓM TẮT BÀI HỌCTrong k
Trang 1§2 PHƯƠNG TRÌNH MẶT PHẲNG
TIẾT PPCT: 29,30,31,32
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THANH LAM
Trang 2§2 PHƯƠNG TRÌNH MẶT PHẲNG
Tiết 29: I Vectơ pháp tuyến của mặt phẳng
II Phương trình tổng quát của mặt phẳng
Tiết 30: II Phương trình tổng quát của mặt phẳng (tt) + Bài tập: Viết phương trình mặt phẳng
Tiết 31: III Điều kiện để hai mặt phẳng song song,
vuông góc
Tiết 32: IV Khoảng cách từ một điểm
đến một mặt phẳng
Nội dung bài học được tìm hiểu trong 4 tiết:
Trang 3M0
n
I Vectơ pháp tuyến của mặt phẳng
a Định nghĩa:
Nếu vectơ vuông góc với mp( ) thì được
gọi là vectơ pháp tuyến của mp( ) đó
n ( 0)
M
Cho điểm M0 ( ) Điều
kiện cần và đủ để điểm M
bất kì thuộc mp( ) là
gì?
0
* Một mặt phẳng hoàn toàn được xác định khi biết một điểm
thuộc nó và một vectơ pháp tuyến của nó
* n ( ) kn ( ) (k 0)
?
? Qua một điểm M0 cho trước có bao nhiêu
mặt phẳng vuông
góc với một vectơ
cho trước?
n ( 0)
* Một mặt phẳng có vô số VTPT và các VTPT này cùng phương
với nhau
Trang 4n
a
b
a
b
1 2 3
a (a ;a ;a ) b (b ;b ;b ) 1 2 3
Trong kg Oxyz cho mp( ) và hai vectơ không cùng phương
có giá song song hoặc nằm trong
mp( )
Chứng minh rằng mp( ) nhận vectơ
làm vectơ pháp tuyến
2 3 3 2 3 1 1 3 1 2 2 1
n a b a b ; a b a b ; a b a b
Bài toán : Tìm vectơ pháp tuyến của mp( )
Quan sát hình vẽ:
Giá của vectơ
n
Trang 5Phương pháp: Tìm vectơ pháp tuyến của mặt phẳng
a n
b n
.
b n
Tóm lại:
2 3 3 2 3 1 1 3 1 2 2 1
n a ,b a b a b ; a b a b ; a b a b
1 2 3
a (a ;a ;a ) b (b ;b ;b ) 1 2 3
Trong kg Oxyz cho mp( ) và hai vectơ không cùng phương
có giá song song hoặc nằm trong
mp( ) thì tích có hướng của hai vectơ được gọi là vectơ pháp tuyến của mp( )
a, b
Ta viết: 2 3 3 1 1 2
2 3 3 1 1 2
a a
b b b b b b
Trang 6n
Bài toán : Tìm vectơ pháp tuyến của mp( )
A
B
C
Nếu mặt phẳng mp( ) đi qua ba
điểm A,B,C thì tọa độ vectơ pháp
tuyến của mặt phẳng ( ) được tính
bởi công thức :
,
n AB AC
Tích có hướng của hai vectơ và
là vectơ pháp tuyến của mặt phẳng đi qua ba điểm A,B,C
AB
AC
Trang 7n
a
b
a
b
Tham khảo:
Hai vectơ ; không cùng
phương và có giá song song
hoặc chứa trong mp( ) được
gọi là cặp vectơ chỉ phương
của mp( ) đó
b
a
A
B
C
Do đó: Tích có hướng của cặp vectơ chỉ phương của mặt phẳng Gọi là vectơ pháp tuyến của mặt phẳng đó
Trang 8
( 1; 2;4 )
AB
5
5
Giải: Ta có :
( 2 ;1; 3 )
AC
A(2;0; 1); B(1; 2;3); C(0;1;2)
Ví dụ 1: Trong không gian toạ độ Oxyz cho ba điểm không thẳng hàng Tìm toạ độ một vectơ pháp tuyến của mặt phẳng (ABC)
( ; ; )
1 2
Áp dụng để thực hiện trang 70 SGK1
Trang 9II Phương trình tổng quát của mặt phẳng
n
)
x
y
M0 z
O
Trong không gian Oxyz cho mặt phẳng ( ) đi qua điểm
và có VTPT Với điểm M(x; y; z) bất kì
n (A;B;C)
0
A(x x ) B(y y ) C(z z ) 0 (1)
M ( ) ?
0 0 0
(Ax By Cz )
Pt (1) và (2) được gọi là phương trình mp( )
Ax By Cz
D (2)
0
Trong đó:
* Định nghĩa: (SGK)
n (A;B;C) Ax By Cz D 0
* Chú ý: Nếu mp( ) có pt: thì VTPT của nó là
M
Trang 10Ví dụ 2:
Viết pt mặt phẳng qua ba điểmM(1; 2; 1); N(2;1;0); P(3; 1;2)
(8; 1; 5)
3 1 1 1 1 3
1 3 3 2 2 1
Giải: Ta có:
mp(MNP) có VTPT là:
MN (1;3;1) ;
MP (2;1;3)
8(x 1) (y 2) 5(z 1) 0
mp(MNP) có phương trình tổng quát là
8x y 5z 15 0
Áp dụng để thực hiện trang 72 SGK3
Trang 11Ví dụ 3 :
Trong không gian Oxyz cho hai điểm A(1; 2;3); B( 5;0;1)
Giải: Gọi I là trung điểm đoạn AB Khi đó, mp cần tìm đi qua
I và có VTPT là AB
I( 2; 1;2); AB ( 6;2; 2)
6(x 2) 2(y 1) 2(z 2) 0
mp cần tìm có phương trình tổng quát là
3x y z 3 0
Viết phương trình mặt phẳng trung trực của đoạn thẳng AB
* Lưu ý: Ta có thể lập pttq của mặt phẳng trung trực theo cách cho
AM = BM với M(x; y; z) thuộc mp trung trực
(P
.
M
Trang 12TÓM TẮT BÀI HỌC
Trong không gian Oxyz mp( ) đi qua điểm
và có VTPT Có phương trình tổng quát là:n (A;B;C) M (x ; y ;z )0 0 0 0
A(x x ) B(y y ) C(z z ) 0
hay Ax By Cz D 0
Trong đó:
Tiết sau, Thầy sẽ hướng dẫn tìm hiểu các trường hợp riêng của phương trình tổng quát và làm các bài tập trang 80 SGK
Trang 13Quý thầy,cô và các em học sinh
sức khoẻ và thành đạt.
Tií́t học kí́t thúc
Trang 14Bài tập về nhà
Viết phương trình mặt phẳng (α) trong các trường hợp sau:
1- (α) qua M(1; 0; 2) và nhận làm VTPT
2- (α) là mặt phẳng trung trục của đoạn AB với A(1; -2; 4); B(3; 6; 2) 3- (α) qua 3 điểm M(0; 8; 0); N(4; 6; 2); P(0; 12; 4)
n (1;1;1)