Giáo án Hóa 8(3 cột)

Yêu cầu HS làm thí nghiệm theo nhóm để biết được tính chất của một số chất như sau: - Trên khay thí nghiệm của mỗi * Tính chất vật lí gồm - Trạng thái, màu sắc, mùi vị - Tính tan trong n

PHÒNG GIÁO DỤC HUYỆN NGHI LỘC

TRƯỜNG THCS NGHI yªn

GIÁO ÁN HOÁ LỚP 8

NĂM HỌC 2009-2010

==========***==========

Giáo viên giảng dạy:cao thÞ h»ng

- HS biết sơ bộ về phương pháp học tập bộ môn và biết phải làm thế nào để

có thể học tốt môn Hoá học

B Chuẩn bị:

- GV chuẩn bị cho mỗi nhóm một bộ thí nghiệm gồm:

+ Một giá để ống nghiệm, trong mỗi giá có 3 ống nghiệm (có ghi nhãn)

I Kiểm tra bài cũ:

II Bài mới: Hoá học là gì? Hoá học có vai trò gì trong cuộc sống của chúng ta?

Phải làm gì để có thể học tốt môn hoá học

GV: Giới thiệu qua về bộ

môn và cấu trúc chương

trình bộ môn hóa THCS

I Hóa học là gì?

- HS quan sát trạng thái,

màu sắc của các chất có

trong ống nghiệm trong bộ

thí nghiệm của mỗi nhóm và

ghi vào giấy của nhóm

- Ống 3: dung dịch HCl,

dung dịch trong suốt không màu

Đặt nhẹ chiếc đinh sắt vào

ống nghiệm 1 sau đó lấy

chiếc đinh sắt ra và quan sát

GV gọi các nhóm nêu nhận

xét

- HS làm theo hướng dẫn của GV

- HS quan sát và nhận xét

- HS ghi nhận xét vào giấy

- HS làm theo hướng dẫn của GV cả nhóm quan sát

và nhận xét Nhận xét:

Ống 2: Có chất mới màu xanh không tan tạo thành dung dịch không trong suốt nữa

- Ống 3: Ở chiếc đinh sắt (phần tiếp xúc với dung dịch) có màu đỏ

GV Qua việc quan sát các

thí nghiệm trên  kết luận

GV Gọi đại diện 1 nhóm

II Hóa học có vai trò như

thế nào trong cuộc sống chúng ta? (10')

? a/ Em hãy kể tên một vài

loại sản phẩm hóa học phục

vụ trực tiếp cho việc học tập

của em và cho việc bảo vệ

sức khỏe của gia đình em?

c/ Em hãy kể tên những sản

phẩm hóa học phục vụ trực

tiếp cho việc học tập của em

và cho việc bảo vệ sức khỏe

của gia đình em?

GV: Muốn học tốt môn hóa

GV cho từng nhóm nhận xét

và các nhóm khác bổ sung Đại diện các nhóm nhận xét

GV: Vậy học như thế nào

được coi là học tốt môn hóa

học?

vững và có khả năng vận dụng thành thạo các kiến thức đã học

- Biết được là mỗi chất có những tính chất nhất định.

- HS hiểu được: chúng ta phải biết tính chất của chất để nhận biết các chất, biết cách sử dụng các chất và biết ứng dụng các chất đó vào những việc thích hợp trong đời sống sản xuất

3 HS bước đầu làm quen với một số dụng cụ; hóa chất thí nghiệm Làm quen với một số thao tác thí nghiệm đơn giản như cân đo, hòa tan chất

B Chuẩn bị của GV và HS

GV: Chuẩn bị thí nghiệm để HS bước đầu làm quen với việc nhận ra tính chất của chất (theo nhóm)

Thí nghiệm để HS phân biệt được cồn (rượu etilic) với nước (làm theo nhóm)

* Hóa chất: - 1 miếng sắt (nhôm) - Nước cất, muối ăn, cồn

* Dụng cụ - Cân- Cốc thủy tinh có vạch- Kiềng đun- Nhiệt kế- Đũa thủy tinh Ngoài ra GV chuẩn bị bảng phụ

C Hoạt động dạy và học

I Bài cũ : Em hãy cho biết: hóa học là gì? Vai trò của hóa học trong cuộc sống

chúng ta? Phương pháp để học tập tốt môn hóa học

II Bài mới: Mở bài:

? Em hãy kể tên một số vật thể

xung quanh ta? - HS kể tênvd; bàn ghế, cây cỏ,

không khí, sông, suối

1 Chất có ở đâu (15')

GV Thông báo: Các vật thể xung

quanh ta được chia làm 2 loại

- Em hãy cho biết loại vật thể và

chất cấu tạo nên từng vật thể

trong bảng sau

TT Tên gọi Vật thể chất

thông

thường cấu tạo

nên vật

Tự nhiên Nhân tạo

GV Yêu cầu HS làm thí nghiệm

theo nhóm để biết được tính chất

của một số chất như sau:

- Trên khay thí nghiệm của mỗi

* Tính chất vật lí gồm

- Trạng thái, màu sắc, mùi vị

- Tính tan trong nước

- Nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy

- GV hướng dẫn HS ghi lại kết

quả thí nghiệm của nhóm mình

T/c của chất Sắt (nhôm)

Muối ăn

- Sau 5 đến 7 phút các nhóm tự

các em hãy tiến hành thí nghiệm

để phân biệt được 2 chất lỏng

trên

b Việc hiểu biết tính chất của chất có lợi gì (10')

- GV gợi ý: Để phân biệt được 2

chất lỏng trên, ta phải dựa vào

tính chất khác nhau của cồn và

nước Đó là tính chất nào?

- HS suy nghĩ 1-2 phút (cồn cháy được, nước không cháy được)

GV gọi 1 HS trình bày cách làm

GV hướng dẫn HS nhận biết

bằng cách đổ một lọ ít ra lỗ nhỏ

của đế sứ thí nghiệm rồi đốt

? Tại sao chúng ta phải biết tính

chất của các chất?

được chất này với chất khác (nhận biết được chất)

- Biết cách sử dụng chất

- Biết ứng dụng chất thích hợp trong đời sống sản xuất

Tiết 3: CHẤT

A Mục tiêu

1 HS hiểu được khái niệm chất tinh khiết và hỗn hợp Thông qua các thí nghiệm

tự làm HS biết được là: chất tinh khiết có những tính chất nhất định, còn hỗn hợp thì không có tính chất nhất định

2 Biết dựa vào tính chất vật lý khác nhau của các chất có trong hỗn hợp để tách riêng mỗi chất ra khỏi hỗn hợp

3 HS tiếp tục được làm quen với một số dụng cụ, thí nghiệm và tiếp tục được rèn luyện một số thao tác thí nghiệm đơn giản

B Chuẩn bị của GV và HS

GV chuẩn bị thí nghiệm để HS làm theo nhóm các thí nghiệm sau

1 Thí nghiệm để chứng tỏ nước cất tinh khiết, còn nước khoáng, nước muối là hỗn hợptừ đó hình thành khái niệm chất tinh khiết và hỗn hợp

2 Thí nghiệm tách riêng muối ăn ra khỏi nước muối dựa vào tính chất vật lý

* Hóa chất: muối ăn, nước cất, nước tự nhiên

* Dụng cụ:

Bộ dụng cụ chưng cất nước tự nhiên (nếu có)

Đèn cồn, kiềng sắt, cốc thủy tinh, nhiệt kế, 23tấm kẹp gỗ, đũa thủy tinh, ống hút

- Giấy trong để HS ghi chép khi thảo luận

C Hoạt động dạy - học

I Bài cũ (5')

- Kiểm tra tình hình chuẩn bị bài tập

- Làm thế nào để biết được tính chất của chất

- Việc hiểu biết tính chất của chất có lợi gì?

II Bài mới

GV dùng bộ thí nghiệm

hoặc hình vẽ để giới thiệu

về cách chưng cất nước tự

nhiênnước cất

- GV mô tả lại thí nghiệm

đo nhiệt độ nóng chảy; nhiệt

độ sôi, khối lượng riêng của

- Hỗn hợp: có tính chất thay đổi (thuộc vào thành phần hóa học)

3 Tách chất ra khỏi hỗn

hợp (18')

GV đặt vấn đề

Trong thành phần nước biển

có chứa 35% muối ăn

Muốn tách riêng được muối

ăn ra khỏi nước biển (hoặc

nước muối) ta làm thế nào? - HS nêu cách làm

- GV: như vậy, để tách được

muối ăn ra khỏi nước muối

ta phải dựa vào tính chất

vật lý khác nhau của nước

và muối ăn :

Nước có nhiệt đội sôi

nào để tách được đường tinh

khiết ra khỏi hỗn hợp đường

- HS nêu cách làm

? Qua 2 thí nghiệm trên các

em cho biết nguyên tắc để

GV giới thiệu: sau này

GV : gọi HS nhắc lại trọng tâm của bài

- Chất tinh khiết và hỗn hợp có thành phần và tính chất khác nhau như thế nào?

- Nguyên tắc để tách riêng 1 chất ra khỏi hỗn hợp

TÍNH CHẤT NÓNG CHẢY CỦA CHẤT

TÁCH CHẤT TỪ HỖN HỢP

A Mục tiêu:

HS làm quen và biết cách sử dụng một số dụng cụ trong thí nghiệm

* Biết được 1 số thao tác làm thí nghiệm đơn giản (như lấy hóa chất vào ống nghiệm, đung hóa chất, lắc )

* Nắm được 1 số qui tắc an toàn trong phòng thí nghiệm

Thực hành Đo nhiệt độ của paradin, lưu huỳnh Qua đó rút ra được: các chất có nhiệt độ nóng chảy khác nhau

Biết cách tách riêng các chất từ hỗn hợp (dựa vào tính chất vật lý)

3 Chuẩn bị dụng cụ, hóa chất cho 2 thí nghiệm

a Hóa chất Bột lưu huỳnh , paradin

b Dụng cụ- 2 nhiệt kế- 2 cốc thủy tinh (250 ml, chịu nhiệt- 3 ống nghiệm- 2 kẹp gỗ- - 1 đũa thủy tinh- 1 đèn cồn- Giấy lọc + phễu thủy tinh

HS: chuẩn bị 2 chậu nước sạch

Chuẩn bị hỗn hợp muối ăn và cát

C Hoạt động dạy - học

I Bài cũ : Kiểm tra tình hình chuẩn bị của HS (2')

II Bài mới: Tiến hành buổi thực hành

Họat động 1: Hướng dẫn một số qui tắc an toàn và cách sử dụng hóa chất, dụng cụ

thí nghiệm (10')

- GV nêu mcụ tiêu của bài

- Không đổ hóa chất dùng thừa trở lại lọ, bình chứa ban đầu

- Không dùng hóa chất khi không biết rõ đó là hóa chất gì

- Không được nếm hoặc ngửi trực tiếp hóa chất

Hoạt động 2: Tiến hành thí nghiệm (20')

nóng chảy của lưu huỳnh và paradin

- Theo dõi to ghi trên nhiệt

lưu huỳnh có to nóng chảy lớn hơn 100oC

2 Thí nghiệm 2:

Tách riêng chất từ hỗn hợp muối ăn và cát

GV hướng dẫn tiến hành thí

nghiệm

- Cho vào cốc thủy tinh

khoảng 3g hỗn hợp muối ăn

và cát

- Rót vào cốc thủy tinh

khoảng 5ml nước sạch -

- HS làm theo hướng dẫn của GV

khuấy đều

- Gấp giấy lọc đặt vào phễu

- Đặt phễu vào ống nghiệm

và rót từ nước muối vào

phễu theo đũa thủy tinh

GV hướng dẫn HS làm theo mẫu

GV yêu cầu HS sửa và thu dọn dụng cụ

Về nhà đọc trước bài Nguyên tử

Biết được sơ đồ về cấu tạo nguyên tử

Biết đặc điểm của hạt electron

- HS biết được hạt nhân tạo bởi proton và nơtron và đặc điểm của 2 loại hạt trênBiết được trong nguyên tử, số electron bằng số proton

- Biết được trong nguyên tử, số electron bằng số proton Electron luôn luôn chuyển động và sắp xếp thành từng lớp Nhờ electron mà các nguyên tử có khả năng liên kết được với nhau

II Bài mới

GV thuyết trình: Các chất

đều được tạo nên từ những

hạt vô cùng nhỏ, trung hòa

về điện gọi là nguyên tử 

mang điện tích dương và vỏ

tạo bởi một hay nhiều

electron mang điện tích âm

- 1 HS trả lời

HS nghe và ghi

1 Nguyên tử là gì? (10')

Nguyên tử là những hạt vô cùng nhỏ, trung hòa về điệnNguyên tử gồm

- Một hạt mang điện tích dương

- Vỏ tạo bởi một hay nhiều electron mang điện tích âm

GV thông báo đặc điểm của

Điện tích -1Khối lượng vô cùng nhỏ: 9,1095-28-gam

GV Chúng ta sẽ xét xem

hạt nhân và lớp vỏ có cấu

tạo như thế nào?

GV giới thiệu: hạt nhân

nguyên tử được tạo bởi 2

loại hạt proton và nơtron

- GV thông báo đặc điểm

- Em hãy so sánh khối lượng

của một hạt electron với

khối lượng của 1 hạt nơtron

b Hạt nơtron

Kí hiệu: nĐiện tích : không mang điện Khối lượng: 1,6748.10-24g

- Các nguyên tử có cùng số

P trong hạt nhân được gọi là các nguyên tử cùng loại

Số P = số eProton và nơtron có cùng khối lượng, electron có khối lượng rất bé (0,0005 lần khối lượng của hạt P)

M nguyên tử ~ hạt nhân

3 Lớp electron (20')

Trong nguyên tử e chuyển

GV giới thiệu sơ đồ nguyên

tử oxi (số e; số lớp e; số e

lớp ngoài)

VD Nguyên tử oxi có 8e sắp xếp thành 2 lớp: lớp ngoài có 6e

Nhờ có e mà các nguyên tử

có khả năng kiên kết

- GV đưa một số sơ đồ của

các nguyên tử: Hiđro;

magie; nitơ; canxi

? Cho biết số P trong hạt

nhân số e trong nguyên tử;

số lớp e; số e lớp ngoài

- GV gợi ý HS biết cách xác

định số P trong hạt nhân

(dựa vào điện tích hạt nhân)

- Quan sát sơ đồ trên em

- Nguyên tử là gì?- Nguyên tử được cấu tạo từ những hạt nào?

- Nguyên tử cùng loại là gì?- Vì sao các nguyên tử có khả năng liên kết được

nguyên tử của nguyên tố

Biết cách ghi và nhớ được kí hiệu của một số nguyên tố thường gặp

- Biết được tỉ lệ về thành phần khối lượng các nguyên tố trong vỏ trái đất HS được biết đến một số nguyên tố có nhiều nhất trong vỏ trái đất như: oxi, silic

- HS được rèn luyện về cách viết kí hiệu của các nguyên tố hóa học

I Bài cũ:1 Nguyên tử là gì? Nguyên tử được cấu tạo bởi những loại hạt nào? Áp

dụng: sơ đồ nguyên tử Mg có số P là 12 Hãy cho biết số e, số lớp e, số e lớp ngoài

2 Vì sao nói khối lượng hạt nhân được coi là khối lượng nguyên tử? Vì sao các nguyên tử có thể liên kết được với nhau?

3 Gọi 2 HS lên chữa BT 1, 2 Tr.15- 1 HS lên chữa bài tập số 5,Tr.16 sgk

II Bài mới Mở bài(sgk

Tiến hành

GV thuyết trình

Khi nói đến lượng nguyên tử

vô cùng lớn người ta nói

"nguyên tố hóa học" thay cụm

Như vậy, số p là số đặc trưng của một nguyên tố hóa học

GV thông báo

Các nguyên tử thuộc cùng 1

nguyên tố hóa học đều có tính

chất hóa học như nhau

- GV yêu cầu HS làm bài

luyện tập 1 - Thảo luận nhóm và làm bài tập vào vở

Hãy điền số thích hợp vào các

? Trong 5 nguyên tử trên,

GV giới thiệu: mỗi nguyên tố

được biểu diễn bằng 1 hay hai

chữ cái (chữ cái đầu viết ở

dạng chữ in hoa) gọi là kí hiệu

hóa học (KHHH)

- GV giới thiệu kí hiệu 1 số

nguyên tố trong bảng

- HS nghe và ghi vở 2 Kí hiệu hóa học (5')

- Mỗi nguyên tố hóa học được biểu diễn bằng 1 kí hiệu hóa học

VD: Kí hiệu của canxi là: Ca

Nhôm: Al; Cacbon: C

- GV yêu cầu HS tập viết kí

hiệu 1 số nguyên tố hóa học

GV: Đến nay kí hiệu đã biết

được trên 110 nguyên tố

Trong số này có 92 nguyên tố

tự nhiên còn lại là các nguyên

tố nhân tạo (kể 1 vài câu

chuyện về nguyên tố phản xạ)

- Lượng các nguyên tố tự

nhiên có trong vỏ trái đất

không đều

? Kể tên 4 nguyên tố có nhiều

II Có bao nhiêu nguyên

tố hóa học (5')

Có khoảng 110 nguyên tố hóa học trong đó có khoảng

92 nguyên tố tự nhiên, còn lại là nhân tạo

Có 4 nguyên tố có nhiều nhất trong vỏ trái đất

HS làm bài tập sau: GV treo bài tập ở bảng phụ lên bảng

1 Hãy cho biết trong các câu sau, câu nào đúng, câu nào sai

a Tất cả những nguyên tử có số nơtron bằng nhau thuộc cùng1 nguyên tố hóa học

b Tất cả những nguyên tử có số p như nhau thuộc cùng 1 nguyên tố hóa học

c Trong hạt nhân nguyên tử, số p luôn luôn bằng số nơtron

d Trong một nguyên tử, số p luôn luôn bằng số e Vì vậy nguyên tử trung hòa về điện

Câu đúng: b, d

Câu sai: a; c

2 Hãy điền tên, KHHH và các số thích hợp vào những ô trống trong bảng sau

2 2 HS lên chữa bài tập 1, 3 sgk

II Bài mới

GV thuyết trình: nguyên tử

có khối lượng vô cùng nhỏ

nếu tính bằng g thì qúa

nhỏ, không tiện sử dụng Vì

vậy người ta qui ước lấy

1/12 khối lượng nguyên tử

c làm đơn vị khối lượng

nguyên tử gọi là đơn vị

cacbon, viết tắt: đ.v.c

- HS ghi vởVD: Khối lượng của 1 nguyên tử hiđro bằng 1 đ.v.c

- Khối lượng của 1 nguyên

1 Nguyên tử khối (20')

Qui ước: lấy 1/12 khối lượng của nguyên tử C làm khối lượng nguyên tử gọi là đơn vị cac bon viết tắt đ.v.c

tử các bon là C = 12 đ.v.c

GV Các giá trị khối lượng

này cho biết sự nặng, nhẹ

giữa các nguyên tửVậy

trong các nguyên tử trên

đ.v.c chỉ là khối lượng đối

giữa các nguyên tửngười

ta gọi khối lượng này là

GV yêu cầu HS làm bài tập

1

Bài tập 1: Nguyên tử của

nguyên tố R có khối lượng

nguyên tố nào ta phải biết

được điều gì về nguyên tố

R

- HS suy nghĩ và làm bài vào vở (2')

- R là nguyên tố Nitơ kí hiệu là N

- Số P là 7 vì số P = số esố e = 7e

? Với dữ kiện đề bài trên ta

a Tên khoa học của X

b Số e trong nguyên tử của

III Củng cố - luyện tập (8') GV yêu cầu HS đọc bài đọc thêm (2

Bài tập 3: Xem bảng 1 (sgk Tr.42) em hãy hoàn chỉnh bảng cho dưới đây

1 Hiểu được khái niệm đơn chất, hợp chất

- Phân biệt được kim loại và phi kim

- Biết được: trong mẫu chất (cả đơn chất và hợp chất) nguyên tử không tách rời mà đều có liên kết với nhau hoặc sắp xếp liền nhau

2 Rèn luyện khả năng phân biệt được các loại chất

3 HS rèn luyện về cách viết kí hiệu của các nguyên tố hóa học

B Chuẩn bị của GV và HS

- Tranh vẽ hình 1-10; 1-11; 1-12; 1-13 - Bảng phụ

- Ôn lại các khái niệm về chất, hỗn hợp, nguyên tử, nguyên tố hóa học

C.Hoạt động dạy và học

I Bài cũ: (15') 1 Định nghĩa nguyên tử khối

2 Xem bảng 1 (sgk Tr.42) và cho bíêt kí hiệu và tên gọi của nguyên tố R biết rằng: nguyên tử R nặng gấp 4 lần so với nguyên tử ni tơ

3 Gọi HS lên bảng chữa bài tập số 5, 6, 8

II Bài mới

Hoạt động 1: Đơn chất và hợp chất

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

GV giới thiệu 2 loại chất

- GV cho HS quan sát các

mẫu kim loại Fe; Cu; Al và

các mẫu s; than chì

- HS quan sát mẫu

- Lần lượt giới thiệu các

nguyên tố tương ứng tạo nên

chúng

- Kết luận chúng là đơn chất

- Vậy đơn chất do bao nhiêu

nguyên tố hóa học tạo nên?

- Đơn chất là gì?

- HS suy nghĩ trả lờiem khác nhận xét

- HS trả lời

- Đơn chất là những chất tạo nên từ một nguyên tố hóa học

- Hãy cho ví dụ 1 số kim

- GV lưu ý nguyên tố tạo ra

đơn chất kim loại gọi là

nguyên tố kim loại

- Các đơn chất kim loại có

- Các đơn chất phi kim có

- H?Đơn chất phi kim các

nguyên tử liên kết như thế

nào?

- HS quan sát

- HS trả lờiHS khác nhận xét

- HS nhìn vào hình vẽ nhận xét

2 Đặc điểm cấu tạo

- Đơn chất kim loại các nguyên tử xếp khít với nhau

- Đơn chất phi kim các nguyên tử thường liên kết với nhau theo số nguyên

tử nhất định thường là 2

II.Hợp chất:

- GV cho HS đọc thông tin

sgk

- Các chất nước, muối ăn,

axit sunfuric lần lượt do bao

nhiêu nguyên tố tạo nên?

- HS đọc

- HS trả lời, HS khác nhận xét

chất (vô cơ và hữu cơ)

nguyên tử các nguyên tố liên

kết với nhau theo tỉ lệ 1:2 và

theo thứ tự nhất định

C Trong hợp chất nước

Nguyên tử của các nguyên tố

liên kết với nhau theo tỉ lệ

III Củng cố

- Cho HS đọc phần ghi nhớ ở sgk

- Cho HS làm bài tập 1 ở sgk (đã ghi sẵn ở bảng phụ)

Gọi 1 HS lên bảng điền vào Cả lớp nhận xét đánh giá cho điểm

HS biết được phân tử là gì?

- So sánh được hai khái niệm phân tử và nguyên tử

- Biết được trạng thái của chất

- Biết tính thành thạo phân tử khối của một chất

- Biết dựa vào phân tử khối để so sánh xem phân tử chất này nặng hay nhẹ hơn phân tử chất kia bao nhiêu lần

Tiếp tục được củng cố để hiểu kĩ hơn về các khái niệm hóa học đã học

II Chuẩn bị của GV và HS

Tranh vẽ H.1.10; H.1.11, 1.12, 1.13, 1.14

Bảng phụ có ghi sẵn đề bài gợi mở, làm việc theo nhóm , thuyết trình

III Hoạt động dạy - học

A Bài cũ

1 Định nghĩa đơn chất và hợp chất? cho ví dụ minh họa?

Gọi 2 HS lên chữa bài tập 1, 2 sgk, Tr.125

Gọi HS khác nhận xét và sửa sai (nếu có)

B Bài mới

- GV yêu cầu HS quan sát

tranh H.1.11; 1.12; 1.13 - HS quan sát III Phân tử (7') 1 Định nghĩa

- GV giới thiệu các phân tử

hiđro trong 1 mẫu khí hiđro

cho chất mang đầy đủ tính

chất của chất được gọi là

phân tử

Vậy phân tử là gì?

- HS nêu định nghĩa và ghi vở - Phân tử là hạt đại diện cho chất gồm 1 số

nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện đầy

đủ tính chất hóa học của chất

- GV yêu cầu HS quan sát

tranh vẽ 1 mẫu kim loại đồng

và rút ra nhận xét (đối với

đơn chất kim loại nói chung)

- HS quan sát và nhận xét - Đối với đơn chất kim

loại Nguyên tử là hạt hợp thành có vai trò như phân tử

? Em hãy nhắc lại định nghĩa

nguyên tử khối?

? Tương tự, em hãy nêu định

nghĩa phân tử khối?

Hướng dẫn HS tính phân tử

khối của 1 chất bằng tổng

nguyên tử khối của các

nguyên tử trong phân tử

VD: Tính phân tử khối của

a Oxi

b Clo

c Nước

- HS tính phân tử khối của oxi

16 * 2 = 32 đ.v.cClo: 35,5 * 2 = 71đ.v.c

? Em hãy quan sát mẫu nước

1 phân tử nước gồm những

loại phân tử nào?

- GV yêu cầu HS tính phân

tử khí cacbonic, axit sunfuric,

- Tùy điều kiện nhiệt

độ, P Một chất có thể tồn tại ơ thể rắn, lỏng khí

- Em có nhận xét gì về

khoảng cách giữa các phân tử

trong mỗi mẫu chất ở 3 trạng

- Phân tử là gì? Phân tử khối là gì?

- Khoảng cách giữa các nguyên tử (hay phân tử) ở trạng thái khí khác với trạng thái rắn như thế nào? (HS thảo luận nhóm)

Bài tập 1: Em hãy cho biết trong các câu sau, câu nào đúng, câu nào sai

a Trong bất kì 1 mẫu chất tinh khiết nào cũng chỉ có chứa một loại nguyên tử

b Một mẫu đơn chất là tập hợp vô cùng lớn những nguyên tử

c Phân tử của bất kỳ 1 đơn chất nào cũng gồm 2 nguyên tử

d Phân tử của hợp chất gồm ít nhất 2 loại nguyên tử

e Phân tử của cùng 1 chất thì giống nhau về khối lượng, hình dạng, kích thước và

- Làm quen bước đầu với việc nhận xét 1 chất (bằng quì tím)

- Rèn luyện kỹ năng sử dụng một số dụng cụ, hóa chất trong phòng thí nghiệm

II Chuẩn bị của GV và HS

- GV chuẩn bị để HS làm thực hành theo 4 nhóm các thí nghiệm sau

+ Sự lan tỏa của amoniac

+ Sự lan tỏa của thuốc tím

+ Sự thăng hoa của chất rắn (I1)

- Dụng cụ của mỗi nhóm Hóa chất

+ Ống nghiệm (có nút): 2 chiếc - Thuốc tím

IV Hoạt động dạy và học

A Bài cũ :

- Kiểm tra sự chuẩn bị của HS và phòng thực hành (3')

- Yêu cầu HS đọc sgk để hiểu nội dung các thí nghiệm phải tiến hành

B Tiến hành thí nghiệm (10')

1 Thí nghiệm 1: Sự lan tỏa của

amoniac

- GV hướng dẫn HS làm thí nghiệm theo các

bước

+ Nhỏ giọt dung dịch NH3 vào mẫu giấy quì

để thấy giấy quì chuyển sang màu xanh - Các nhóm HS làm theo hướng dẫn+ Đặt một mẫu giấy quì tẩm nước vào đáy

ống nghiệm Đặt một miếng bông tẩm dung

dịch NH3 đặc ở miệng ống nghiêmj

2 Thí nghiệm 2: Sự lan tỏa của

+ Đặt 1 miếng tẩm tinh bột vào miệng ống

Nút chặt sao cho khi đặt ống nghiệm thẳng

đứng thì miếng giấy tẩm tinh bột không rơi

xuống và không chạm vào các tinh thể I2

+ Đun nóng nhẹ ống nghiệm

+ Quan sát miếng giấy tẩm tinh bột

- HS nhận xét (miếng giấy tẩm tinh bột chuyển sang màu xanh)

- Giải thích: I2 thăng hoa chuyển thẳng từ thể rắn sang thể hơi Phân

tử I2 đi lên gặp giấy tẩm tinh bột làm giấy tẩm tinh bột chuyển sang màu xanh

Tổng kết

- GV hướng dẫn HS làm tường trình vào vở theo mẫu

- Yêu cầu HS rửa dụng cụ và vệ sinh bàn thí nghiệm

ngày 30 tháng 9 năm 2009

Tiết 11: §8 BÀI LUYỆN TẬP

I.Mục tiêu:

- HS ôn lại một số khái niệm cơ bản của hóa học như: chất, chât tinh khiết, hỗn hợp, đơn chất, hợp chất, nguyên tử, phân tử, nguyên tố hóa học

- Hiểu thêm được nguyên tử là gì? Nguyên tử được cấu tạo bởi những loại hạt nào

và đặc điểm của những hạt đó

- Bước đầu rèn luyện khả năng làm 1 số bài tập về xác định nguyên tố hóa học dựa vào nguyên tử khối

II Chuẩn bị của GV và HS

- Bảng phụ: Sơ đồ câm H.1 sgk Tr.29 và ô chữ của phần trò chơi

- Bảng nhóm để các nhóm làm bài tập

- HS: Ôn lại 1 số khái niệm cơ bản của môn hóa học

IV Hoạt động dạy và học

A Bài cũ (không kiểm tra)

B Bài mới Mở bài

Tiến hành:

I.Kiến thức cần ghi vở

- GV treo bảng phụ sơ đồ câm 1 Sơ đồ về mối quan hệ giữa các khái niệm (7')

Vật thể thí nghiệm và nhân tạo

chất (tạo nên từ nguyên tố hóa học)

Tạo nên từ 1 nguyên tố Tạo nên từ 2 nguyên tố trở lên

Hạt hợp thành là các nguyên tử hay phân tử Hạt hợp thành là các phân tử

GV yêu cầu các nhóm thảo luận để điền tiếp

vào ô trống các khái niệm thích hợp - HS thảo luận- Đại diện nhóm trả lời

- GV treo bảng phụ có điền đầy đủ như sgk

Tr.29

2 Tổng kết về chất, nguyên tử, phân tử: (10')

- GV đặt các câu hỏi - HS trả lời

- Nguyên tử là gì?

- Nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ trung hòa về điện

- Nguyên tử được cấu tạo bởi những hạt nào?

Đặc điểm của những loại hạt đó?

-H? nguyên tố hoá học là gì?

H? phântử là gì?

GV tổ chức cho HS chơi trò chơi đoán ô chữ

- Nguyên tử gồm hạt nhân và lớp vỏ

ô chữ:

* GV phổ biến luật chơi

- Chấm điểm theo nhóm (4 nhóm)

- Cách tính điểm

(Từ chìa khóa là từ gồm các chữ cái đánh

dấu bằng bút màu khác ở mỗi từ hàng ngang)

* GV giới thiệu từ hàng ngang (Có thể cho

- GV có thể gợi ý Từ chìa khóa chỉ hạt đại

diện cho chất và thể hiện đầy đủ tính chất

hóa học của chất

* GV tổng kết cho điểm các nhóm HS và

nhận xét

II Luyện tập (26')

HS chuẩn bị 2 bài tập trên vở (10')

- GV yêu cầu HS làm bài tập số 1 (b) sgk

cho vào nước Nhôm chìm xuống, gỗ nổi lên ta vớt gỗ lên và tách riêng được các chất

- GV: HS xem bảng 1 Tr.42 sgk

- GV yêu cầu HS làm bài tập sau

- GV treo bài tập trên bảng phụ lên bảng

Bài tập 3

a Phân tử khối của hiđrô

1 * 2 = 2 đ.v.cphân tử khối của hợp chất là 2 * 3 = 62 đ.v.c

b Khối lượng của 2 nguyên tử nguyên tố X là

62 - 16 = 46 (đ.v.c)nguyên tử khối của X là: Mx = 46:2=2 (đ.v.c) X là natri (Na)

Bài tập 1: Phân tử 1 hợp chất gồm 1 nguyên

tử của nguyên tố X liên kết với 4 nguyên tử

hiđrô và nặng bằng nguyên tử oxi

a Tính nguyên tử khối X; cho biết tên kí hiệu

của nguyên tố X

b Tính % về khối lượng của nguyên tố X

trong hợp chất

- Gọi 1 HS lên chữa bài tập

- HS suy nghĩ và làm bài tập vào vở

- HS:

a.Khối lượng của nguyên tử oxi là 16 đ.v.c

Khối lượng 4H = 12 đ.v.cX là cacbon ©

II Đồ dùng dạy - học

- Tranh vẽ: Mô hình tượng trưng 1 mẫu kim loại đồng, khí hiđrô, khí oxi, nước, muối ăn

III Hoạt động dạy - học

A Bài cũ Đơn chất là gì? hợp chất là gì? Phân tử là gì? Cho ví dụ mỗi loại

B Bài mới Mở bài:

C Tiến hành.

- GV treo tranh Mô hình

tượng trưng mẫu đồng, khí

hiđrô, oxi.yêu cầu HS nhận

xét:

- HS quan sát

- Trả lời câu hỏi

1 Công thức hóa học của đơn chất

? Em hãy nhắc lại định nghĩa

GV khái quát: n = 1 thường

gặp ở các nguyên tố kim loại

và 1 số phi kim GV ghi ví

dụ

- GV gọi 1 HS nhắc lại định

nghĩa hợp chất

- GV treo tranh mô hình

tượng trưng mẫu nước, muối

ăn - yêu câù HS quan sát

? Cho biết số nguyên tử của

mỗi nguyên tố có trong 1

phân tử của các chất trên

- GV Giả sử kí hiệu hóa học

của các nguyên tố tạo nên

-Công thức dạng chung của hợp chất là

AxBy; AxByCz

Trong đó

A, B, C là kí hiệu hóa học

- x, y, z là các số nguyên chỉ số nguyên tử của nguyên tố trong 1 phân tử hợp chất

- GV hướng dẫn nhìn vào vẽ

ăn, nước, khí cacbonic

GV đưa bài tập 1 lên bảng

Nước: H2OMuối ăn: NaClKhí cacbonic: CO2

a Khí metan: biết trong phân

3 Ý nghĩa của công thức hóa học

- CTHH của 1 chất cho biết

+ Nguyên tố nào tạo

ra chất+ Số nguyên tử của mỗi nguyên tố có trong 1 phân tử của chất

+ Phân tử khối của chất

- Yêu cầu HS nêu ý nghĩa

của công thức H2SO4; P2O5 - HS trả lời

C Củng cố

- Nhắc lại công thức chung của đơn chất, hợp chất?

- Ý nghĩa của CTHH

Bài luyện tập 2:

Em hãy hoàn thành bảng sau

SO3

CaCl2

2Na; 1S; 4O1Ag; 1N; 3O

Bài luyện tập 3:

Hãy cho biết trong các chất sau, chất nào là đơn chất, hợp chất Tính phân tử khối của các chất đó

a C2H6

- HS hiểu được hóa trị là gì? Cách xác định hóa trị

- Làm quen với hóa trị của 1 số nguyên tố và một số nhóm nguyên tử thường gặp

- Biết qui tắc về hóa trị và biểu thức

Áp dụng qui tắc hóa trị để tính được hóa trị của 1 nguyên tố (hoặc 1 nhóm nguyên tử)

II Chuẩn bị của GV và HS- Bảng phụ

III Hoạt động dạy và học

A Bài cũ: 1/ Viết công thức dạng chung của đơn chất, hợp chất

2/ Nêu ý nghĩa của công thức hóa học

nguyên tố khác liên kết được

với bao nhiêu nguyên tử H

thì nói nguyên đó có hóa trị

bấy nhiêu

VD: HCl, NH3, CH4

I Cách xác định hóa trị của 1 nguyên tố

- GV: người ta còn dựa vào

khả năng liên kết của nguyên

tử nguyên tố khác với oxi

(oxi hóa trị II)

Ví dụ: Em hãy xác định hóa

trị của các nguyên tố kẽm:

kali, lưu huỳnh trong công

thức sau: ZuO, K2O, SO2

H thì nói nguyên tố đó

có hóa trị bấy nhiêuVD: H2O (nước), Oxi hóa trị II, CH4 (metan), C hóa trị IV

- Dựa vào khả năng liên kết của nguyên tử nguyên tố khác với

được hóa trị của nhóm SO4

đơn vịZuO: kẽm có hóa trị IIK2O: Kali có hóa trị ISO2: lưu huỳnh hóa trị IV

GV Công thức ở dạng chung

của hợp chất 2 nguyên tố

AxBy

- Giả sử hóa trị của A là a

II Qui tắc về hóa trị

1 Qui tắc

- Yêu cầu các nhóm thảo

luận để tìm các giá trị x * a

và x * b và mối liên hệ giữa 2

giá trị đó đối với các hợp

chất được ghi trong bảng bên

Al2O3P2O5H2S

? So sánh các tích x * a và y

* b

GV Đó là biểu thức của qui

tắc hóa trịVậy em hãy nêu

qui tắc hóa trị

- HS rút ra qui tắc và ghi

vở - Qui tắc Trong CTHH tích của

nguyên tố này bằng tích của chỉ số và hóa trị của nguyên tố kiaQui tắc này đúng ngay

cả khi A hoặc B là 1 nhóm nguyên tử

VD: Zu (OH)2

Ta có x * a = 1 * 2

Y * b = 2 * 1( Hóa trị của nhóm

OH bằng I)

- GV nêu bài tập

Tính hóa trị của lưu huỳnh

2 Vận dụng

a Tính hóa trị của 1 nguyên tố

- Em hãy viết lại biểu thức

của qui tắc hóa trị

- Hãy thay hóa trị của lưu

huỳnh, oxi vào biểu thức trên

C Củng cố

- Yêu cầu HS nhắc lại nội dung của bài

II Chuẩn bị: - Bảng phụ, phiếu học tập

III Hoạt động dạy - học

A Bài cũ.

1 Hóa trị là gì? Nêu qui tắc hóa trị Viết biểu thức

2 2 HS lên chữa bài tập 2, 4 sgk Tr.37

Nêu qui tắc chung để tính hóa trị của 1 nguyên tố - HS khác nhận xét

tạo bởi nitơ N và Oxi

- GV nêu các bước giải

2 Vận dụng:

b Lập CTHH các hợp chất theo hóa trị

Ví dụ 1:

- Giả sử CT hợp chất cần là NxOy

- Theo qui tắc hóa trị

x a = y bx N=II y

- Tỉ lệ

2 1

b y x

Vậy x = 1; y = 2

- Công thức cần lập

là NO2VD2 Lập công thức của hợp chất gồm kali (I) và nhóm CO3 (II), Nhôm (III) và nhóm SO4 (II)

a Công thức ở dạng chung K2 (CO3)

- Ta có x.I=y.II

I

II y

- Ta có x.III=y.II

III

II y

x=

 x = 2, y = 3

- Công thức cần lập

là Al2(SO4)

- Khi làm các bài tập hóa học

đòi hỏi phải viết CTHH nhanh

Nếu a/b chưa tối giản thì giản

ước để có a':b' và lấy x = b'; y

a Na(I) và S(II)

b Fe (III) và nhóm OH(I)

c Ca (II) và nhóm PO4 (III)

d S (VI) và O (II)

- Công thức chung NaxSy

- GV hướng dẫn chơi trò chơi

Trên bảng có ghi các kí hiệu

hóa học của nguyên tố và

nhóm nguyên tử

- Các nhóm thảo luận - sau

đó lên bảng ghép để có các CTHH đúng

- GV nhận xét và chấm điểm

các nhóm

D Bài tập về nhà: BT ; 6; 7; 8 sgk Tr.38

HS được ôn tập về công thức của đơn chất và hợp chất

HS được củng cố về cách lập CTHH, cách tính phân tử khối của chất

Củng cố bài tập xác định hóa trị của 1 nguyên tố

Rèn luyện khả năng làm bài tập xác định nguyên tố hóa học

II Chuẩn bị: GV: Bảng phụ

HS: Ôn tập các kiến thức: CTHH; ý nghĩa của CTHH, hóa trị, qui tắc hóa trị

III Hoạt động dạy - học

A Bài cũ:

B Bài mới

? Công thức chung của đơn

An: Đối với 1 số phi kim (thường n = 2)

- Công thức chung của hợp chất AxBy, AxbyCz

- Hóa trị

- Qui tắc hóa trị AxByx.a = y.b (a, b lần lượt là hóa trị của A

và B)

- Vận dụng để làm 1 số bài tập

+ Tính hóa trị của 1 nguyên tố

+ Lập CTHH của hợp chất kho biết hóa trị

- GV đưa bài tập lên bảng

- GV yêu cầu HS lên bảng

làm bài tập

- HS làm bài tập vào vở

- HS lên bảng làmHS khác nhận xét và sửa sai (nếu có)

II Luyện tập

Bài tập 1:

1 Lập CT của các hợp chất gồm:

- Silic IV và oxi

- Phốt pho III và hiđro

- Canxi và nhóm OH(I)

2 Tính phân tử khối của các chất trên

- Công thức của hợp chấtSiO2 = PGH3; AlCl3; Ca(OH)2

- Phân tử khối của các hợp chất

SiO2 = 28 * 1 + 16*2 = 60

PH3 = 31*1 + 1*3 = 34AlCl3 = 27*1 + 35,5*3 = 133,5

Ca(OH)2 = 40*1 + (16+1).2 = 74

- GV treo bảng phụ ghi nội

đúng, công thức nào sai - sửa lại: AlCl3; Al(NO)2;

Al(OH)2

- GV gọi 1 HS nhắc lại hóa

trị của Al; nhóm NO3; Cl;

SO4; OH

- HS làm vào vở bải tập

- GV gợi ý: Công thức đúng

phải thỏa mãn công thức hợp

chất, phải đúng theo qui tắc

hóa trị, có phân tử khối treo

yêu cầu đề bài

Bài tập 3: viết tất cả các công thức của đơn chất

và hợp chất mà em biết

có phân tử khối và nguyên tử khối là 64 đ.v.c; 80 đ.v.c; 160 đ.v.c; 142 đ.v.c

- Cu; SO2

- SO3; CuOBr2; CuSO4; Fe2O3

Tiết 16: KIỂM TRA MỘT TIẾT

Đề ra: (2đ) Viết CTHH của các chất có thành phần phân tử như sau, rồi chỉ ra đâu

là đơn chất, hợp chất

a Nitơ có phân tử gồm 2 nguyên tử N

b Ozon có phân tử gồm 3 nguyên tử O

c Axit Sunfuric có phân tử gồm 2 nguyên tử H, 1 nguyên tử S và 4 nguyên tử O

d Nhôm Sunfat có phân tử gồm 2 nguyên tử Al và 3 nhóm SO4

Câu 2: (2đ) Cho các CTHH sau:

a Khí mêtan: CH4 (khí bùn ao; khí đồng hành )

b Khí oxi: O2

Câu 3: (2đ) Phát hiện công thức viết sai trong các công thức sau và sửa lại cho đúng: N, P2, Cu2, HCl, NaCl2, CaCl, AlCl2, NH3

Câu 4: (3đ) Một hợp chất A có thành phần khối lượng như sau: 80% Cu, và 20%

O Hai bạn đã tìm ra CTHH của A là : Cu2O

CuO

Theo em CTHH nào là phù hợp? Tính hóa trị của Cu trong hợp chất A đó

Câu 5: (1đ) Một hợp chất X gồm nguyên tố Mg, C, O có tỉ lệ về khối lượng là

mMg: mo = 2:1:4

Tìm CTHH của X; biết phân tử khối của X = 84 đ.v.c

Tính hóa trị của Mg trong hợp chất đó

Đáp án:

Câu 1: Viết đúng các CTHH của 1 phân tử và chỉ ra được là đơn chất (0,5đ)

a N2 c H2SO4

b O3 Đơn chất d Al2(SO4) Hợp chất

Câu 2: - Nêu được ý nghĩa của 1 công thức: (1đ)

a CH4 - Biết nguyên tố C và H tạo nên

- Số nguyên tử C là 1; 4 nguyên tử H

- Phân tử khối = 12+4.1 = 16 Đ.v.c

b O2

- Do 1 nguyên tố oxi tạo nên

- Phân tử oxi gồm 2 nguyên tử liên kết với nhau

- Phân tử khối O2 = 16.2 = 32 đ.v.c

Câu 3: (2đ) Công thức sai: N, P 2 , Cu 2 , NaCl 2 , AlCl 2

Sửa lại: N 2 , P, Cu, NaCl, CaCl 2 , AlCl 3

Câu 4: Chỉ ra được CTHH phù hợp: CuO

Hóa trị của Cu trong hợp chất là (II)

Câu 5: Tìm CTHH của X là MgCO 3 , MgCO 3 , Mg có hóa trị II

.

ngày21 tháng 10năm 2009

Tiết 17: Chương 2: PHẢN ỨNG HÓA HỌC

§ 12 SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT

I Mục tiêu;

- HS phân biệt được hiện tượng vật lý và hiện tượng hóa học Biết phân biệt được các hiện tượng vật lý và hiện tượng hóa học

- HS tiếp tục được rèn luyện kĩ năng làm thí nghiệm và quan sát thí nghiệm

II Chuẩn bị của GV và HS

GV: Chuẩn bị để cho HS làm thí nghiệm

- Đun nước muối

- Đốt cháy đường

GV làm thí nghiệm cho bột sắt tác dụng với lưu huỳnh

Hóa chất: bột sắt, bột lưu huỳnh, đường, nước, muối ăn

Dụng cụ: Đèn cồn, nam châm, kẹp gỗ, kiềng đun, ống nghiệm, cốc thủy tinh

III Hoạt động dạy - học.

A Bài cũ: Không kiểm tra

B Bài mới:

Vào bài: Ở chương trước các em đã học về chất

GV yêu cầu HS quan sát

Quan và ghi lại sơ đồ của

quá trình biến đổi - HS ghi lại sơ đồ Muối ăn (rắn) Hòa tanvào→ nước

dung dich muối →t o muối ăn (rắn)

? Sau 2 thí nghiệm trên em

có nhận xét gì? (Về trạng

thái, về chất)

- HS trả lời (trong quá trình trên có sự biến đổi về trạng thái nhưng không có sự thay đổi về chất

chất biến đổi mà vẫn giữ

nguyên là chất ban đầu là

hiện tượng vật lí)

biến đổi mà vẫn giữ nguyên chất ban đầu gọi là hiện tượng vật lí

2 Hiện tượng hóa học

- Đưa nam châm lại gần phần

- HS quan sát sự thay đổi về màu sắc của hỗn hợp [Khi đun nóng lưu huỳnh tác dụng với sắt, biến đổi thành chất mới (sắt(II) sunfuahiện tượng hóa học

? Qua thí nghiệm trên em

hãy rút ra kết luận - HS rút ra kết luận (quá trình biến đổi trên đã có sự thay

đổi về chất (có chất mới được tạo thành)

- GV làm thí nghiệm(sgk) - HS quan sát và nhận xét

? Các quá trình biến đổi trên

có phải là hiện tượng vật lí

không? Tại sao?

H? Vậy hiện tượng hóa học

là gì?

- HS trả lời (không phải là hiện tượng vật lý Vì các quá trình trên đều có sinh ra chất mới)

- HS trả lời

- Hiện tượng hóa học là quá trình biến đổi có tạo ra chất khác

? Muốn phân biệt hiện tượng

hóa học và hiện tượng vật lí

ta dựa vào dấu hiệu nào?

- HS trả lời (dựa vào dấu hiệu

có chất mới tạo ra hay không)

- GV yêu cầu HS làm bài

Bài tập 1: Trong các quá

trình sau, quá trình nào là

hiện tượng hóa học, hiện

tượng vật lý? Giải thích

a Dây sắt được cắt nhỏ

thành từng đoạn và tán thành

- HS trả lời và giải thích (a,b

là hiện tượng vật lý không sinh ra chất mới; c, d là hiện

Bài tập1