GA VĂN 8 Cả Năm

Đặc biệt càng đáng nhớ hơn là các kỉ niệm, các ấn tợng của ngày khai trờng đầu tiên.Truyện ngắn “Tôi đi học” đã diễn tả cảm xúc ấy ở nhân vật “tôi” gieo vào lòng ta bao nỗi lòngbâng khuô

Giúp Hs :- Cảm nhận đợc tâm trạng hồi hộp , cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu

trờng đầu tiên trong đời

- Thấy đợc ngòi bút văn xuôi giầu chất thơ, gợi d vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh

- Tích hợp với văn tự sự, biểu cảm, so sánh, miêu tả

- Rèn kỹ năng cảm thụ , phân tích truyện ngắn

B Chuẩn bị :

- Thầy : soạn giáo án , tìm t liệu về tác giả

- Trò : Soạn bài theo sgk

C

Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy- học: Tiết 1:

1 Kiểm tra : sự chuẩn bị bài ở nhà

2 Bài mới:Gv giới thiệu bài :

Trong cuộc đời mỗi con ngời, những kỷ niệm tuổi học trò thờng đợc lu giữ lâu bền trongtrí nhớ Đặc biệt càng đáng nhớ hơn là các kỉ niệm, các ấn tợng của ngày khai trờng đầu tiên.Truyện ngắn “Tôi đi học” đã diễn tả cảm xúc ấy ở nhân vật “tôi” gieo vào lòng ta bao nỗi lòngbâng khuông rung động nhẹ nhàng trong sáng.Đọc truyện ngắn này,chúng ta nh đợc cùng tácgiả trở về ngày đầu tiên của tuổi học trò để sống lại “ những kỉ niệm mơn man”

? Theo dõi vào sgk , em hãy giới thiệu đôi nét về tác giả ?

Gv bổ sung : Thanh Tịnh là một nhà giáo , một nhà thơ , nhà

văn , nhng thành công hơn cả là truyện ngắn và thơ Văn ông

nhìn chung nhẹ nhàng mà sâu lắng , mang d vị vừa man mác

buồn thơng vừa ngọt ngào quyến luyến ”Tôi đi học” là truyện

ngắn tiêu biểu cho điều trên

? Em biết đợc những điều gì về tác phẩm ?

Gv chuyển

Gv hớng dẫn đọc : giọng điệu dịu dàng , lắng sâu , chú ý

những suy nghĩ , lời nói của “ tôi”

Gv cùng học sinh đọc bài

? Qua nghe đọc bài , em hãy cho biết phơng thức biểu đạt

chính của văn bản ? Vì sao lại xếp vào phơng thức đó ?

- Văn bản viết theo phơng thức tự sự , biểu cảm

Gv chốt: bài viết có sự kết hợp hài hoà giữa tự sự với biểu cảm

song biểu cảm là chủ yếu vì thông qua sự việc “ tôi đi học” ,

nhà văn bộc lộ những cảm xúc , tâm trạng của mình trong

buổi đầu tiên đến trờng

? Văn bản trình bày theo trình tự nào ? Từ đó xác định bố cục

của văn bản ?

- Văn bản trình bày theo trình tự thời gian ( theo dòng hồi

t-ởng) : từ hiện tại nhớ về quá khứ

Bố cục :

Phần 1 : Từ đầu đến “ rộn rã” : Khung cảnh khơi nguồn cảm

I Giới thiệu tác giả , tác

phẩm:

1 Tác giả

- Thanh Tinh ( 1911-1988) , quê ở Huế

- Sáng tác của ông có vẻ đẹp

đằm thắm , tình cảm êm dịu , trong trẻo

2 Tác phẩm : rút từ “ Quê mẹ” , xuất bản 1941

II Đọc - Tỡm Hiểu văn

bản

- Cuối thu , lá rụng, có những đám mây bàng bạc khiến

cho tác giả có cảm xúc náo nức những kỉ niệm mơn man của

buổi tựu trờng :

+ Những cảm giác …trong sáng mấy cành hoa tơi…

- Mấy em nhỏ rụt rè núp dới nón mẹ

? Phân tích nghệ thuật sử dụng các phơng thức trong đoạn

này?

- Đoạn sử dụng phơng thức tự sự xen miêu tả, biểu cảm <

HS chỉ ra> để miêu tả thiên nhiên , cuộc sống làm nổi bật yếu

tố hiện thực tác động , cảm xúc trào dâng khiến cho “Tôi” kể

lại những kỉ niệm , cảm giác

- Khi miêu tả, biểu cảm dùng những từ láy, so sánh: “

những cảm giác… quang đãng” Đó là hình ảnh so sánh

giàu sức gợi cảm, tơi sáng, giàu chất trữ tình làm nổi bật cảm

giác, ý nghĩ của ‘tôI’ đợc ngời đọc cảm nhận cụ thể, rõ ràng

hơn làm cho văn bản man mác chất trữ tình, chất thơ, trong

trẻo

? Nh vậy tác giả giới thiệu kỉ niệm lần đầu tiên “ tôi” đi học

đợc hiện về trong khung cảnh nh thế nào ?

? Đoạn văn đầu cho em cảm nhận gì về tác giả?

- Tác giả là ngời giàu tình cảm , trân trọng những kỉ niệm

của thủa ấu thơ

Chuyển : Từ hiện tại, Thanh Tịnh lại nhớ về thời quá khứ với

những cảm nhận trong ngày đầu tiên đI học Chúng ta cùng

tìm hiểu

? Đọc phần nói về kỉ niệm của “ tôi” khi cùng mẹ trên đờng

đến trờng?

? Tìm những chi tiết thể hiện cảm nhận của nhà văn thủa còn

ấu thơ khi cùng mẹ đến trờng ?

- Trên con đờng cùng mẹ đến trờng

Tôi cảm thấy: + Con đờng vốn quen tự nhiên thấy lạ, cảnh

? Em có nhận xét gì về cách viết của tác giả ở phần này ?

- Đoạn văn tự sự mang đâm chất biểu cảm có xen cả miêu tả

đặc biệt sự so sánh ý nghĩ non nớt của “ tôi” đã làm cho văn

Thanh Tịnh nhẹ nhàng, đậm chất trữ tình làm cho kỉ niệm

mơn man hiện về thật đẹp , thật thơ mộng

Gv : Tácgiả đã tạo ra hình ảnh đẹp từ phép so sánh :lấy hình

kỉ niệm

-> Kỉ niệm về ngày đầu tiên

đi học hiện về trong khung cảnh thiên nhiên tơi đẹp và thơ mộng

2 Kỉ niệm lần đầu tôi đihọc:

* Cảm nhận trên đờng đến trờng

-> Rất hồi hộp trân trọng , cẩn thận, nâng niu

ảnh rất trong trẻo , dịu dàng để diễn tả một ý nghĩ qua đó bộc

lộ khát vọng vơn lên của trẻ thơ trong sáng

? Nh vậy, khi cùng mẹ trên con đờng lần đàu tiên tới trờng“

tôi” có tâm trạng, cảm giác gì ?

GV: Lần đầu tiên đi học không chỉ để lại cho nhân vật “ tôi”

cái kỉ niệm mơn man trên con đờng lần đầu tiên tới lớp mà nó

còn để lại cho tất cả chúng ta cái cảm giác hồi hộp, sự trang

trọng thiết tha ấy cho nên “ tôi” cũng nh tất cả mọi ngời đều

nâng niu trân trọng tất cả những gì của ngày hôm ấy Nó

không chỉ là quyển sách, vở, cái bút, cái thớc mà nâng niu,

trân trọng cả những cái suy nghĩ non nớt, ngây thơ để bây giờ

nhớ lại rạo rực những cảm xúc bâng khuông, sao xuyến

? Từ những cảm xúc trên , em có cảm nhận thêm gì về tác giả

khi còn nhỏ?

- “Tôi” là ngời có chí học ngay từ đầu , muốn tự mình đảm

nhiệm việc học tập , muốn chững chạc nh bạn

? Em hãy nhớ lại những cảm nhận, cảm xúc của em trong lần

đầu tiên trên con đờng làng lần đầu tiên tơí trờng đi học?

- <HS nhớ- kể-xen lẫn tả- biểu cảm >

Đọc và phân tích đoạn cònlại

Chú ý phân tích : Tâm trạng,cảm xỳc của nhõn vật tôi khi đến trờng , khi vào lớp học, tình cảm của ngời lớn

? Phân tích cảm xúc của “ tôi” cùng mẹ trên đờng tới trờng liên hệ tới bản thân ?

2 Bài mới Gv dẫn vào bài bằng cách nối các ý ở phần 1 vào phần 2

? Đoạn trích kể về kỉ nịêm của tôi khi đến trờng?

? Theo dõi vào đoạn văn trên , cảnh sân trờng làng Mĩ Lí lu lại

trong tâm trí tác giả có nét gì nổi bật ?

- Tôi nhận thấy : Sân trờng dầy đặc ngời, ai cũng quần áo

sạch đẹp, tơi vui

Ngôi trờng : trớc đây cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong

làng nhng hôm nay thì nó lại xinh xắn và oai nghiêm nh cái

đình làng

? Cảnh sân trờng rất đông ngời , ai cũng ăn mặc đẹp , gơng

mặt vui tơi … phản ánh điều gì?

- Nó phản ánh không khí đặc biệt của ngày hội khai trờng

của nớc ta đồng thời thể hiện tinh thần hiếu học của dân ta

? Hình ảnh so sánh ngôi trờng với cái đình làng có ý nghĩa

gì ?

- đình làng là nơi thờ cúng , tế lễ rất linh thiêng , cất dấu

những điều huyền bí với tuổi thơ ,cách so sánh ngôi trờng với

I,Giới thiệu tỏc giả -tỏc

phẩm

II, Đọc -Tỡm hi ể u v ă n b ả n

2 Kỉ niệm lần đầu tôi đi học:

* Cảm nhận của “Tôi” trongsân trờng

đình làng cho thấy ngôi trờng là nơi rất trang nghiêm , cao

quý và đầy bí ẩn

Hình ảnh này cho ta thấy tác giả đê cao tri thức của con

ng-ời trong nhà trờng

? H/ a ấn tợng trong “tôi” lúc đó có lẽ còn là h/ a những cậu

học trò mới đến lớp Khi nói về hình ảnh này , tác giả sử dụng

phép so sánh nào ? Giá trị ?

- “ Họ nh những …e sợ “ Phép so sánh này miêu tả thật

sinh động hình ảnh , tâm trạng các em nhỏ lần đầu tiên đến

tr-ờng

Gv : cách so sánh này thật tinh tế , nó vừa tả đúng tâm trạng

của nhân vật vừa gợi cho ngời đọc liên tởng về thời thơ ấu

đứng dới mái trờng Mái trờng nh một tổ ấm , học trò thơ

ngây hồn nhiên nh một cánh chim đầy khát vọng , biết bao

bồi hồi lo lắng nhìn bầu trời rộng , nghĩ đến chân trời học vấn

mênh mông

? Khi nghe tiếng trống , các cậu bé có tâm trạng gì ? Hãy

tìm những câu văn thể hiện điều này ?

- Cảm nhận nh các cậu bé đang chơi vơi, hốt hoảng nh

có sức hút từ hai phía: Trờng học hút các cậu đi nhng còn rụt

rè, ngời thân thì hút các cậu lại cha dứt ra đợc cho lên hai

chân cứ dềnh dàng mãi , muốn đi nhng lại rụt rè sợ ngợng,

vừa vui sớng rộn ràng lại vừa run run hốt hoảng

? Em có nhận xét gì về ngôn từ mà tác giả sử dụng khi diễn tả

tâm trạng của các em nhỏ ?

- Tác giả sử dụng nhiều động từ đặc tả tâm trạng của nhân

vật : ngập ngừng, e sợ , rụt rè , lúng túng , dềnh dàng …làm

cho đoạn văn thấm đẫm chất trữ tình, quyến luyến

? ở giây phút đỉnh điểm đó , ngời lớn đã có những cử chỉ thái

- Mọi ngời ngắm nhìn chúng tôi : càng lúng túng

- Tôi có cảm có bàn tay dịu dàng đẩy tôi đi, bước đi nặng nề

- Các cậu nhìn , lu luyến->khóc

- Tôi khóc nức nở

Thầy giáo trẻ : Tơi cời đón chúng tôi vào lớp: -> Tôi thấy xa

mẹ

? Cảm nhận của em về thái độ cử chỉ của ngời lớn

, có lẽ các vị cũng đang lo lắng hồi hộp cùng con em mình

Gv :Qua cá hình ảnh về ngời lớn chúng ta nhận thấy trách

nhiệm, tấm lòng của gia đình, nhà trờng đối với thế hệ tơng

lai.Đó là một môi trờng ấm áp trìu mến ,là một nguồn nuôi

d-ỡng các em trởng thành

? Qua phần vừa phân tích, em có cảm nhận thêm gì về “Tôi”?

? Theo dõi vào phần văn bản còn lại

? Những cảm giác của” tôi” khi vào lớp là gì?

- Một mùi …không xa lạ chút nào

- Các bậc phụ huynh đều chuẩn bị chu đáo cho con em

- Ông đốc rất từ tốn baodung

- Thầy giáo trẻ vui tính, giàutình thơng yêu

-> “ Tôi” giàu cảm xúc với trờng lớp , có những dấu hiệutrởng thành về nhận thức và tình cảm ngay từ ngày đầu

đến trờng

? Em có thể lí giải đợc cảm giác này của cậu bé ?

Đây là cảm xúc tự nhiên, chân thật vì chỗ này tuy lạ nhng sẽ

gắn bó với mình trong suốt năm học , còn ngời bạn cũng gần

gũi , gắn bó với mình cả năm

? Cuối văn bản có một chi tiết : “ Một con chim … cánh chim

“ Em suy nghĩ gì về hình ảnh này ? ( Đó là h/ a thực hay biểu

trng?)

- Đây là h / a mang ý nghĩa biểu trng, qua h/ a đó , tôi muốn

nói lên sự luyến tiếc một thời vui chơi tự do đã chấm dứt để

b-ớc vào một giai đoạn mới trong cuộc đời : làm học sinh , tập

làm ngời lớn

? Hãy khái quát lại những cảm xúc của “tôi” từ khi đến trờng

? Đánh giá về nghệ thuật của văn bản ?

- Truỵên ngắn đợc bố cục theo dòng hồi tởng, cảm nghĩ của

nhân vật theo trình tự thời gian của buổi tựu trờng

- Sự kết hợp hài hoà giữa kể, miêu tả, biểu cảm đã tạo nên

chất trữ tình của tác phẩm

- Hình ảnh thiên nhiên, ngôi trờng, và các hình ảnh so sánh,

nguồn cảm xúc cũng toát lên chất trữ tình thiết tha, êm dịu

Trong cuộc đời của mỗi con ngời , kỉ niệm trong sáng của

buổi học trò , nhất là buổi tựu trờng đầu tiên , thờng đợc ghi

nhớ mãi

? Từ những nét đặc sắcvề nghệ thuật , tác giả đã làm nổi bật

điều gì ?

Gv gọi hs đọc phần ghi nhớ

? Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật “

tôi” trong truyện ?

Hs tự trình bày

- >Từ lo sợ vẩn vơ, ngỡngàng thảng thốt, chơi vơihốt hoảng tôi thấy ấm ápquyến luyến , gần gũi đếnthân quen bất ngờ Nhân vậttôi trang nghiêm bớc vào giờhọc đầu tiên

III Tổng kết

1 Nghệ thuật :

2 Nội dung Ghi nhớ ( sgk /Tr 9)

IV Luyện tập:

Học cách viết văn kết hợp các phơng thức

Viết thành bài văn cảm xúc của mình lần đầu đi học

Chuẩn bị soạn bài “ Trong lòng mẹ”

- Thông qua bài học rèn t duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng

- Giáo dục ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

B Chuẩn bị :

- Thầy : Soạn bài, bảng phụ ghi cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

- Trò : đọc bài

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học

1 Kiểm tra bài cũ :Xen trong giờ

2 Bài mới

Gv giới thiệu : trong tiếng Việt có những từ ngữ đợc coi là nghĩa hẹp , có từ đợc coi là nghĩarộng so với các từ ngữ khác Chúng ta cùng tìm hiểu điều này qua tiết học hôm nay

Gv treo sơ đồ trong sgk lên bảng

? Các nhóm thảo luận trả lời các câu hỏi SGK?

- Nghĩa của từ “Động vật” rộng hơn nghĩa của các từ

“Thú”, “Chim” “ Cá” vì “động vật” là từ chỉ loại chung bao

gồm có “Thú”, “Chim” “ Cá” hoặc ngợc lại: “Thú”, “Chim” “

Cá” có nghĩa hẹp hơn so với “động vật”

- Nghĩa của từ “thú” rộng hơn “voi, hơu” vì “thú” là từ

chỉ loại chung các động vật 4 chân bao gồm có “ voi, hơu”

động vật > thú Chim, cá > voi, hơu, tu hú, sáo, cá rô…

? Từ đó , em hiểu thế nào là từ ngữ có nghĩa hẹp , từ ngữ có

nghĩa rộng ?

? Em có nhận xét gì về phạm vi nghĩa của từ “ thú , chim , cá”

so với phạm vi nghĩa của các từ “ động vât” và “ voi hơu …”

- Từ“ thú , chim , cá” có phạm vi nghĩa rộng hơn các từ “ voi

hơu …” nhng lại hẹp hơn phạm vi nghĩa cảu từ “ động vật”

Gv gọi hs đọc

Gv đa ra sơ đồ trống về thực vật để hs điền vào

GV: Rút ra cái chung và cái riêng trong nhận thức, trong cuộc

- Từ ngữ đợc coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ bao hàm phạm vi nghĩa của từ khác

- Từ ngữ đợc coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ

đợc phạm vi nghĩa của từ khác bao hàm

Bom

thuộc phạm vi khái quát nào?

Yêu cầu ? Tìm các từ ngữ có nghĩa đợc bao hàm y trong phạm

vi nghĩa của mỗi từ ngữ sau đây:xe cộ , kim loại …

lên có thể hỏi thêm tại sao?

a, thuốc lào b, thủ quỹ c, bút điện d , hoa tai

Bài tập 311/sgk

Bài 4/11/sgk

4 Củng cố, dặn dò:

Gv hệ thống lại nội dung bài bằng cách gọi hs đọc lại phần ghi nhớ

Học thuộc lý thuyết nghĩa rộng, hẹp, cấp độ khái quát

Làm lại các bài tập SGKvà bài tập 5/tr11/sgk Chuẩn bị cho tiết “ Trờng từ vựng”

- Nắm đợc chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

- Biết xác định và duy trì đối tợng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bảntập trung nêu bật ý kiến, cảm xúc của mình

- Tích hợp “ Tôi đi học”

B Chuẩn bị :

- Thầy : soạn bài

- Trò : đọc và trả lời câu hỏi trong sgk

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :

1 Kiểm tra sự chuẩn bị

2 Bài mới

Gv giới thiệu bài : Có thể nói , chủ đề là đặc điểm nổi bật của văn bản Vậy chủ đề của vănbản là gì ? Nó đợc thể hiện nh thế nào ? Đó là nội dung của bài học hôm nay

? Đối tợng chính mà tác giả nói tới trong “Tôi đi học” Là gì?

- Kỷ niệm lần đầu tiên tôi đi học là kỷ niệm sâu sắc thời thơ ấu của

? Sự hồi tởng lại kỷ niệm này đã gợi ấn tợng gì trong lòng tác giả?

(Sự hồi tởng lại kỷ niệm là để bộc lộ tâm trạng gì? - Vấn đề chủ

yếu? )

- Hồi tởng lại kỷ niệm lần đầu đi học của tôi là hồi tởng lại, tâm

trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi

? Hai ý trên là chủ đề của văn bản “tôi đi học” Từ đó, em hãy phát

biểu hoàn chỉnh chủ đề của văn bản “tôi đi học” và khái niệm chủ

đề?

- Chủ đề “tôi đi học” hồi tởng lại kỷ niệm lần đầu tiên đi học của

tác giả - hồi tởng lại tâm trạng….tác giả để thể hiện thái độ nâng

niu, nôn nao, rạo rực để bâng khuâng, lu luyến

 Chủ đề là đối tợng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt

GV: Đối tợng mà văn bản biểu đạt có thể là vật, việc, hình tợng, hay

1 vấn đề nào đó (Đề tài) có thể là thật, có thể là tởng tợng, có thể là

ngời, vật hay 1 vấn đề nào đấy Chủ đề văn bản còn là vấn đề chủ

yếu, t tởng xuyên suốt văn bản, cho nên chủ đề có nội dung bao

quát hơn đề tài Chủ đề trong văn nghị luận là 1 t tởng là quan niệm

của ngời viết đối với vấn đề đợc bàn bạc Chủ đề trong văn bản đợc

thuyết minh là đối tợng cần thuyết minh, trong văn tự sự là sự việc

chính và ý nghĩa của nó Vì vậy khi đọc văn bản thì phải xác định

đối tợng và vấn đề chính thức là đọc cái là? Nó nói về vấn đề gì hay

khi tạo văn bản cũng vậy

? Căn cứ vào việc trả lời các câu hỏi phần II, hãy thảo luận;Tại sao

các em lại xác định đợc chủ đề của văn bản “Tôi đi học”

( căn cứ vào đâu mà em xác định đợc đối tợng “ vấn đề chính của

VB”) ?

- Xác định đợc đối tợng văn bản vì căn cứ vào:

+ Nhan đề: “Tôi đi học”  nói về chuyện đi học của tôi Đại

từ “tôi”, việc học lần đầu đợc nhắc đi nhắc lại; Nó là kỷ niệm vì căn

cứ vào các từ: Lòng tôi lại náo nức những kỷ niệm… trờng, tôi

quên thế nào đợc…lòng tôi lại tng bừng rộn rã…

+ Các câu đều nhắc đến kỷ niệm của buổi tựu trờng đầu tiên

đối tợng này đã làm nên tính mạch lạc tính liên kết của văn bản

- Xác định đợc vấn đề chủ yếu vì:

+ Khi kể về kỷ niệm lần đầu tiên đi học đều bộc lộ tâm trạng

hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi

( HS phải chỉ ra những tâm trạng, cảm giác trong từng thời điểm,

không gian)

+ Các từ ngữ, chi tiết thể hiện tâm trạng cảm giác: (cụ thể)

Gv : Những điều này cũng thể hiện tính mạch lạc, tính liên kết của

văn bản

? Nhận xét về chủ đề?

? GV đa ra 1 bảng phụ có ghi tóm tắt các sự việc, tâm trạng của

“tôi” 1 cách lộn xộn, với những chuỗi bất thờng về nghĩa có thể

thêm vào những ý lạc chủ đề cho HS nhận xét? (có thể lấy BT3)

- Trên đờng đi học: cảnh vật thay đổi, trang trọng…

- Hàng năm cứ vào cuối thu…

- Bỡ ngỡ, lúng tứng khi xếp hàng vào lớp…

- Trong lớp học: thấy xa mẹ, thấy thân quen…

* Vd : Văn bản “ Tôi đihọc”

 Chủ đề là đối tợng và

vấn đề chính mà văn bản

biểu đạt

II Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

+ Nhan đề:

+ Các câu

+ Các từ ngữ

- Chủ đề của văn bản thểhiện ở nội dung và hìnhthức:

+ Mọi phần văn bản, mọichi tiết trong văn bản đềuthể hiện chủ đề

+ Từ nhan đề sự sắp xếpcác phần mục, các từngữ đợc liên kết  tínhthống nhất của chủ đề

- Trên sân trờng: đông, trờng oai nghiêm….

- Tôi yêu thơng mẹ cha, ông bà, anh chị…

Các nhóm trao đổi thảo luận:

- Đây là chuỗi câu lộn xộn, bất thờng về nghĩa không cùng

nhau bộc lộ chủ đề nh văn bản “tôi đi học”  không có tính thống

nhất về chủ đề

? Em hiểu 1 VB nh thế nào là VB có tính thống nhất về chủ đề của

văn bản

- Văn bản có tính thống nhất về chủ đề khi tất cả các phần

các chi tiết các từ ngữ ( cả nhan đề) đều biểu đạt chủ đề đã xác

định, không có ý nào, phần nào, hay từ ngữ nào xa rời hay lạc chủ

đề (ghi nhớ)

? Tính thống nhất của văn bản quan hệ với tính mạch lạc, tính liên

kết nh thế nào?

- Có quan hệ mật thiết với nhau: VB không mạch lạc, không có tính

liên kết  không đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, mặt khác,

chính đối tợng thống nhất về chủ đề làm cho VB mạch lạc và liên

kết chặt chẽ

? Tính thống nhất của văn bản đợc thể hiện ở những mặt nào?

- Tính ….ở cả nội dung hình thức

+ Tất cả mọi phần, mọi chi tiết (cả nhan đề) đều phải thể hiện các

ý, các phần, các đoạn phải liên kết với nhau, các từ ngữ then chốt

thờng đợc lặp đi lặp lại

? Nắm đợc tính thống nhất của chủ đề văn bản có tác dụng gì?

- Nắm đợc tính thống nhất của chủ đề văn bản có tác dụng hiểu và

viết văn bản , muốn vậy cần thấy tính thống nhất của chủ đề văn

bản trong nội dung, hình thức (nh trên)

- Văn bản viết về cây cọ quê tôi  ca ngợi vẻ đẹp của cây cọ – của

quê hơng, tác dụng của cây cọ, sự gắn bó của cây cọ với con ngời

? Chỉ ra trình tự của đối tợng, vấn đề? Trình tự đó có thể thay đổi

đ-ợc kh? Vì sao ?

- Giới thiệu cây cọ quê tôi

- Miêu tả cây cọ với vẻ đẹp để ca ngợi

- Tác dụng của cây cọ với cuộc sống

Trình tự này là rất hợp lý cho nên không thể thay đổi đợc

? Từu đó , hãy nêu chủ đề của vb ?

- Sự gắn bó giữa cây cọ và con ngời

? Chủ đề của văn bản đợc thể hiện nh thế nào?

- Về nội dung: Các ý các đoạn đều nói về đối tợng cây cọ,

đều góp phần bộc lộ chủ định của ngời viết: ca ngợi vẻ đẹp, tác

dụng và sự gắn bó của cây cọ với quan hệ với con ngời

đẹp của cây cọ , của quêhơng; tác dụng của cây

cọ, sự gắn bó của cây cọvới con ngời

* Bài 2/tr 14/sgk

then chốt: “rừng cọ, cọ, tôi” đợc lặp đi lặp lại.

Hs đọc bài trên bảng phụ

? Yêu cầu? Trao đổi để xác định ý nào đa vào sẽ làm lạc đề

Gợi ý : Chú ý vào mặt nội dung giữa các luận điểm để xác định

Hs lựa chọn , trình bày : nên bỏ ý b, d

3. Củng cố, dặn dò:

- Muốn viết, hiểu văn bản tốt nắm đợc chủ đề văn bản và tính thống nhất của chủ đề văn bản

? Nhắc lại chủ đề và tính thống nhất của chủ đề của văn bản?

? Chuẩn bị bài 2 : Bố cục của văn bản

Bài 2 Tiết 5,6 Trong lòng mẹ

(Trích" Thời thơ ấu" của Nguyên Hồng)

GV : Soạn giáo án , su tầm tài liệu về nhà văn và tập “ Thời thơ ấu”

HS :Soạn bài ,trả lời cõu hỏi

? Theo dõi vào sgk , phần chú thích , em hãy giới thiệu đôi nét

về tác giả Nguyên Hồng?

- HS trỡnh bày

Gv : Ông đợc coi là nhà văn của những ngời cùng khổ bởi cuộc

đời ông cũng vô cùng cơ cực , chính cuộc sống đó đã tạo nên

I, Giới thiệu tác giả , tác phẩm:

1 .Tác giả Nguyên Hồng(1918-1982) quê ở thành phốNam Định, sống ở Hải Phòngchuyên viết về những ngời

chất văn củavới một tráI tim nhạy cảm , rung động đến đỉnh

điểm với nỗi đau của nhân loại

? Giới thiệu đôi nét về tác phẩm ?

“ Những ngày thơ ấu” là tập hồi ký kể về tuổi thơ cay đắng của

tác giả , tác phẩm gồm 9 chơng , đoạn trích là chơngIV

Gv :“Những ngày thơ ấu’’ còn gọi là tác phẩm tự sự truyện của

nhà văn Qua truyện, tác giả cho thấy bộ mặt lạnh lùng của xã

hội chỉ coi trọng đồng tiền , đầy rẫy những thành kiến cổ hủ ,

thói nhỏ nhen độc ác cảu đám thị dân TTS khiến cho tình máu

mủ cũng trở nên khô héo

Gv hớng dẫn cách đọc : giọng chậm , tình cảm , chú ý hình ảnh

, từ ngữ thể hiện cảm xúc thay đổi của “ tôi”, nhất là đoạn cuối

cuộc trò chuyện với bà cô , đoạn chú bé nằm trong lòng mẹ

Hoàn cảnh sống của bé Hồng thật thơng tâm , cậu bé hoàn

toàn cô độc , khát khao tình cảm ruột thịt , nhất là tình mẹ

Gv : Phần đầu này có tác dụng gợi ra bối cảnh không gian ,

thời gian , sự việc làm nền cho nhân vật bà cô xuất hiện : gần

giỗ đầu bố, mẹ ở Thanh Hoá cha về, nghe tin đồn về mẹ

? Mối quan hệ giữa bé Hồng và bà cô nh thế nào ? Cuộc đối

- Cử chỉ này có vể là quan tâm , thơng cháu , đánh vào tâm lí

đang mong có mẹ của cháu sau một năm xa cách Nhng bé

Hồng đã nhận ra ý nghĩ cay độc trong giong nói và nét mặt của

bà cô nên em biết đợc bản chất của cử chỉ này bề ngoài có vẻ

quan tâm đến tình mẹ con của cháu song muốn gieo rắc vào

tâm hồn cháu những hoài nghi để Hồng khinh miệt mẹ

? Khi thấy bé Hồng từ chối , bà cô đã hỏi gì ? Có gì đặc biệt

trong thái độ của bà ta?

- Cời rất kịch ! Giọng rất ngọt : “mợ mày phát tài lắm- hai

con mắt long lanh, chằm chặp đa nhìn tôi”

Gv : qua lời nói này , bà cô nh ngầm thông báo với Hồng là

mẹ cảu em đã thay đổi , không còn lo lắng , yêu thơng cho con

? Mục đích của lời nói này là gì ?

-Làm cho bé Hồng đau khổ , xa rời mẹ

? Từ đó , em có cảm nhận ban đầu gì về bà cô ?

? Khi thấy cháu lòng thắt lại , khoé mắt cay cay , thái độ và cử

chỉ của cô ta ra sao?

- Vỗ vai tôi cời nói rằng: “Mày dại lắm…chứ” tiếng “ em bé

kéo dài thật ngọt thật rõ…

? Em suy nghĩ gì về hành động này của bà cô , từ đó nêu cảm

nhận của em về con ngời này ?

- Về hình thức , những hành động này của bà ta có vẻ nh thân

mật , khuyên nhủ , an ủi , tỏ ra rộng lợng muốn giúp cháu nhng

giọng nói ở hai chữ “ em bé” đã bộc lộ rõ tâm địa của bà ta

Gv bình: Hình ảnh bà cô lúc này thật đáng phê phán thật

đắng cay cho bé Hồng khi tình thơng , tình mẫu tử bị ngời khác

– chính cô mình , gắn bó với mình bằng tình máu mủ cứ xăm

xoi hành hạ

? Theo dõi vào phần đối thoại , em hãy tóm tắt đoạn tiếp ?

- Khi thấy cháu cời dài trong tiếng khóc , bà cô vẫn tơi cời kể

chuyện mẹ Hồng với quần áo rách rới gầy gò , sau đó lại đổi

giọng , vỗ vai nghiêm nghị tỏ vẻ thơng xót anh trai

GV : Thấy cháu đau khổ , bà cô kh dừng lại ở đó mà còn tiếp

tục nói xấu chị dâu với thái độ tơi cời , thích thú , hình nh càng

thấy cháu đau khổ thì bà cô càng sung sớng ? Từ đó , bản chất

nào của bà cô đợc bộc lộ ?

? Nhận xét:Nghệ thuật xây dựng nhân vật bà cô của nhà văn?

Giá trị của nó ?

Nguyên Hồng khi xây dựng nhân vật bà cô đã thành công

trong việc xây dựng nhân vật tơng phản đối lập :

+ Đối lập giữa thái độ cử chỉ , giọng nói- tâm địa độc ác xấu xa

+ Đối lập giữa thái độ cử chỉ , giọng nói trớc- sau (cụ thể)

+ Đối lập giữa nội dung lời nói

Gv : H/ a bà cô mang ý nghĩa tố cáo hạng ngời sống tàn nhẫn ,

khô héo tình máu mủ trong xh thực dân nửa pk

Gv tiểu kết lại nội dung đã phân tích : qua nghệ thuật đối lập ,

tái hiện chân dung nhân vật qua lời nói , cử chỉ , ngoại hình …

Nguyên Hồng đã khắc hoạ thật nổi bật bức chân dung bà cô

với bản chất thật xấu xa , đê tiện , vô lơng tâm ?Vậy trớc âm

mu cay độc cảu ngời cô , bộ Hồng ứng xử ra sao , tâm trạng

cuả em thế nào , tình cảm cuả em dành cho mẹ …chúng ta cùng

tìm hiểu ở giờ học sau

- Bà cô là ngời độc ác , hẹp hòi

- Bà cô châm chọc , nhục mạ cháu

- Bà ta là ngời lạnh lùng , vô cảm trớc nỗi đau của cháu , khô héo tình máu mủ -> Bà cô bé Hồng là một ngờilạnh lùng vô cảm bản chất

độc ác xấu xa, xảo quyệt ,thâm độc

GV : Soạn giáo án , su tầm tài liệu về nhà văn và tập “ Thời thơ ấu”

HS :Soạn bài ,trả lời cõu hỏi

C

Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học.

1 Kiểm tra

Phõn tớch bức chõn dung của bà cụ trong đoạn trớch

2 Bài mới : Gv tóm tắt phần 1 rồi chuyển ý

? trứơc những thủ đoạn tấn công của bà cô bé Hồng đã có những

hành động lời nói cử chỉ thái độ gì ? Hãy tìm và phân tích diễn biến

tâm lý ấy của cậu bé?

< GV ghi bảng phụ tơng ứng với bà cô>

Tởng đến mẹ thơng đến mẹ ,toan trả lời có- Nhng nhận ra ý nghĩa cay

độc , cái cời rất kịch không để tình yêu thơng lòng kính trọng mẹ bị

rắp tâm tanh bản xâm phạm đến thìo trả lời là không

đau đớn âm thầm chuẩn bị

- Đến khi mục đích mỉa mai, nhục mạ ngời cô đã trắng trơnnớc mắt

ròng ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hoà đầm đìa ở cằm và ở

cổ thơng mẹ + căm tức sao mẹ lại sợ hãi những thành kiến … cời

dài trong tiếng khóc

- Khi cô kể cha dứt : Cổ họng đã nghẹn ứ khóc không ra

? Cảm nhận ở bé Hồng khi nghe thấy bà cô hỏi?

- Hồng rất nhớ mẹ , mong mẹ cho nên Hồng nh 1 phản ứng tự nhiên

H toan trả lời có

?Tại sao Hồng lại nhận ra ngay âm mu thâm độc của bà cô ?

- Vì có lẽ H đã từng bị nhiều lần nh thế đã quen với âm mu , ý nghĩ

thâm độc , cái cời rất kịch của cô mình rồi

? Thái độ H đã coi những âm mu ấy là những rắp tâm tanh bẩn và em

quyết tâm giữ gìn bảo vệ tình thơng mẹ không bị nó bị xâm phạm,

không bị vẩn đục

? PTNT xây dựng diễn biến tâm lý nhân vật tôi ?

- Kể , xen lẫn biểu cảm

+ Kể ngôi thứ nhất số ít với giọng kể xót xa : “tôi” đợc lặp đi lặp lại

để liên kết chủ đề , thống nhất chủ đề : kể về những ngày tuổi thơ đau

khổ cay đắng của tôi

+ Kể theo trình tự thời gian tâm lý nhân vật diễn ra theo trình tự

tăng dần theo sự tác động của đối tợng bà cô (Hs chỉ ra sự tăng )

Chất trữ tình , tâm hồn nhậy cảm

+ Khi biểu cảm đã sử dụng những từ ngữ cùng cấp độ(trờng từ vựng)

để diễn tả tình cảm của bé Hồng đồng thời có những hình ảnh so sánh

I, Giới thiệu tác giả , tác phẩm:

II Đọc - Tỡm hiểu văn bản

1, Bé Hồng trong cuộc đối thoại với bà cô:

Hồng là chú bé nhạy

thật đẹp, đặc sắc:

- Tình thơng của mẹ : lòng kính trọng, thơng mẹ tôi

- Khóc : rớt nớc mắt, cay cay , ròng ròng rớt ,chan hoà , đầm đìa, cời

dài trong tiếng khóc, nghen ứa, khóc không ra tiếng

- So sánh :Giá nh… mới thôi

- Căm thù : căm tức, vồ,cắn, nhai, nghiến… những động từ

? Với nghệ thuật này cho ta biết bé Hồng là ngời ntn?

- Tình thơng yêu của chú bé H không có gì có thể chia cắt đợc

? Cảm nhận gì về nghệ thuật xây dựng 2 nhân vật của tác giả

- Hai nhân vật có tâm lý tính cách trái ngợc nhau

- Tâm lý, tính cách nhân vật đều đợc đẩy lên đỉnh điểm

Sự trái ngợc ấy càng làm nổi bật sự tàn ác bất nhẫncủa bà cô, của

những cổ tục phong kiến , làm nổi bật tuổi thơ cay đắng của H,

“những ngày thơ ấu’’và nó cũng càng làm sáng tỏ tình thơng yêu mẹ

của bé Hồng

GV bình : + Tuổi thơ cay đắng của bé Hồng

+ Tình cảm thơng yêu của 1 trái tim nhạy cảm nên rất dễ

bị rung động đồng cảm với con ngời ? Đọc đoạn còn lại ? Đoạn này

diễn tả gì?

? Hồng đã kể lại ngày mẹ cậu về đã làm gì? Nghĩ gì ? Tại sao?

sợ điều đó không phải là sự thật , lo rằng ngời đó không phải là mẹ

của mình nên đã nghĩ : nếu không phải là mẹ của mình thì sẽ là trò

c-ời , trò chế nhạo cho lũ trẻ, lúc đó sẽ làm cho cậu : thẹn – tủi cực- so

sánh : khác gì ảo ảnh … trên sa mạc Vì Hồng rất khát khao đợc

gặp mẹ

- Mẹ vẫy : đuổi – thở hồng hộc - đẫm mồ hôi – ríu cả chân- oà

khóc – nức nở

Tác giả sử dụng một chuỗi những động từ, tính từ diễn tả tâm lý, cử

chỉ vội và, bối rối , lập cập , của chú bé khi gặp mẹ

Đặc biệt diễn tả cái khóc , sử dụng những từ ngữ ở cấp độ khác

nhau những lần khóc: giọt nớc mắt ở lần này khác hản ở lần trớc

Đây là những giọt nớc mắt là tiếng nấc dỗi hờn mà hạnh phúc, tức tởi

- Ngồi áp đùi vào lòng mẹ , ngả đầu vào lòng mẹ cảm giác mơn

man ấm áp khắp da thịt + hơi quần áo , hơi thở thơm tho lạ thờng

- Cảm giác : Phải bé lại – lăn –ấp - để mẹ … thấy ngời mẹ có

một cảm giác thật dịu dàng vô cùng

- Không mảnh mai nghĩ đến câu nói của bà cô

? Cảm nhận của em về ngòi bút NH khi sử dụng các phơng thức để

diễn tả cảm giác khi ngồi trong lòng mẹ ?

- Tác giả đã kết hợp hài hoà , tài tình các phơng thức kể tả biểu cảm

Cụ thể: + Kể lại những hành động , sự việc khi gặp mẹ

+ Tả lại : Hình ảnh H khi chạy đuổi theo mẹ + hình ảnh mẹ

d-cảm giàu tình thơngyêu mẹ của bé đợc đặttrong 1 hoàn cảnh thật

là éo le, đặc biệt (cụ

Cô….)Càng thơng yêu

mẹ H càng xót xa tủicực căm tức bà cô,căm tức những hủ tục

đã đầy đoạ mẹ đã chiacát tình thơng mẹ concho nên Hồng đã quyếttâm bảo vệ tình thơngấy

2.Bé H ồ n g trong lòng mẹ

ới cái mắt của H.

Đặc biệt + Biểu cảm : Cảm xúc của Hồng khi gặp mẹ và nhất là khi

ngồi cạnh mẹ đây là 1 cảm xúc đặc biệt say mê và những rung động

vô cùng tinh tế

? Cảm xúc này đợc tạo ra từ đâu , từ hình ảnh ngời mẹ ngời mẹ với

( đôi mắt , mặt …)đã mang lại 1 không gian ánh sáng , màu sắc, của

hơng thơm vừa lạ lùng vừa gần gũi

? Cái cảm giác “Phải bé….vô cùng” còn mang lại cho bé 1 thế giới

đang bừng nở, hồi sinh, 1 thế giới dịu dàng kỉ niệm và ắp tình mẫu tử

?Phơng thức biểu cảm này đợc viết ra từ lời văn (ntn)

- say mê khác thờng nh đợc viết ra trong dòng cảm xúc mơn man

dạt dào Nó đã có tác dụng gì ? Góp phần tạo lên chất trữ tình đặc

biệt của chơng hồi kí

? Với chất văn, đặc biệt sự kết hợp các phơng thức trong phần hai

cho thấy điều gì của chú bé H khi trong lòng mẹ ?

GVBình: Về tình cảm của bé H với mẹ về tình mẫu tử và ý nghĩa

+ Kết hợp nhuần nhuyễn giữa kể với bộc lộ cảm xúc : dòng cảm xúc

phong phú của chú bé H ( cũng chính là mạnh kết cấu của văn bản )

Khi xót xa tủi nhục, lòng căm giận sâu sắc quyết liệt , tình yêu thơng

nồng nàn thắm thiết , đều giàu sức gợi cảm

+ Lời văn giọng văn đa dạng thể hiện bản chất tâm lý nhân vật,

nhiều khi say mê khác thờng nh đợc viết bằng dòng cảm xúc mơn

man dạt dào

+ tình huống nội dung câu chuyện rất tự nhiên xuất phát từ cuộc đời

thực của nhà văn : Hoàn cảnh đáng thơng của chú bé H – câu

chuyện về 1 ngời mẹ âm thầm chịu đựng nhiều đắng cay, thành kiến

tàn ác – lòng tin yêu và lòng tin cậy của chú bé H giành cho mẹ của

mình

Đề 1: Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng

Đ/á: Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng Đây là những

con ngời xuất hiện nhiều trong thế giới nhân vật của ông

- Ông dành cho những ngời phụ nữ và nhi đồng tấm lòng chan

chứa thơng yêu và thái độ nâng niu trân trọng

- Nhà văn diễn tả thấm thía nỗi cơ cực tủi nhục mà phụ nữ và nhi

đồng đã phải gánh chịu thời trớc

- NH thấu hiểu và vô cùng trân trọng vẻ đẹp phẩm chất của

những ngời phụ nữ và nhi đồng

-Trong lòng mẹ chú béHồng nh bồng bềnhtrôi trong cảm giácsung sớng rạo rực đếncực điểm

Nghệ thuật Nội dung: (ghi nhớSGK)

- Nắm đợc mối quan hệ ngữ nghĩa giữa trờng từ vựng với câc hiện tợng đồng nghĩa,tráinghĩavà các thủ pháp nghệ thuật ẩn dụ hoán dụ, nhân hoá

- Tích hợp với văn bản Trong lòng mẹ

- Rèn kĩ năng lập trờng từ vựng và sử dụng trờng từ vựng

- Giáo dục ý thức bảo vệ và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt

B

Chuẩn bị

G/v :Giáo án,bảng phụ, bài tập mẫu

H/s :Họcvà làm bài theo sự hớng dẫn của thầy

C

Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học.

1 Kiểm tra miệng:Xen trong giờ

2 Bài mới :

G/v treo bảng phụ đoạn văn trong sgk

- Cho h/s đọc

? Các từ in đậm trong đoạn văn dùng để chỉ đối tợng là ngời, vật

hay sự vật

- Chỉ ngời

?Nét chung về nghĩa của nhóm từ trên là gì?

- Chỉ bộ phận của cơ thể con ngời

- Cùng trờng từ vựng mắt có những từ loại khác nhau:

+ Là danh từ:Lông mi, lông mày, con ngơi…

+ Là động từ:nhìn, ngó, liếc trông…

* V/d3:

Ngọt:- Trờng mùi vị:cay đắng, chát, thơm…

- Trờng âm thanh:the thé, êm dịu, chối tai…

- Trờng thời tiết :rét ngọt, hanh, ẩm, giá …

V/d 4: Cho h/s đọc đoạn văn trong truyện ngắn Lão Hạc của nhà

văn Nam Cao:

Đoạn “Con chó tởng chủ mắng ….Ông để cậu vàng ông nuôi”

G/v :Trong đoạn văn tác giả đã chuyển từ trờng từ vựng ngời sang

trờng từ vựng thú vật để nhân hoáđể tăng thêm tính nghệ thuật

Cho h/s đọc yêu cầu bài tập đa ra :

Yêu cầu:

Mẹ, bà cô, bà cô bên nội, Bố, em Quế …

Yêu cầu:

a, Dụng cụ để đánh bắt thuỷ sảnb, Dụng cụ để đựng

c, Hoạt động của chând,Trạng tháI tâm lí của con ngời

đ, Tính cách của ngời e,Dụng cụ để viết(đồ dùng học tập)

Yêu cầu:

Thuộc trờng từ vựng thái độ

A,Hình thành kiến thức mới

I,Thế nào là tr ờng từ vựng

từ vựng nhỏ hơn

b, Một trờng từ vựng có thể bao gồm những từ khác biệt nhau về từ loại

c, Do hiện tợng có nhiềunghĩa một trờng từ vựng

có hể có nhiều từ loại khác nhau

d, Trong thơ văn cũng

nh trong cuộc sống hàngngày ngời ta ding cách chuyển trờng từ vựng đểtăng thêm tính nghệ thuật

II, Luyện tập

Bài tập 1/23/sgkBài tập 2/23/sgkBài tập 3/23/sgk

Bài tập 4/23/sgk

Yêu cầu:

Khứu giác : Mũi, miệng, thơm, điếc, thính

Thính giác :Tai, nghe, rõ, điếc, thính

3 Củng cố- H ớng dẫn về nhà

- ? Nhắc lại thế nào là trờng từ vựng

? Trờng từ vựng bao hàm ngữ nghĩa nh thế nào?

Giúp h/s nắm đợccách sắp xếp các nội dung trong văn bản

- Tích hợp với văn bản Trong lòng mẹ và tiếng Việt qua bài trờng từ vựng

- Rèn kĩ năng xây dung bố cục văn bản

B

Chuẩn bị

G/v :Giáo án,bảng phụ, đáp án cho hệ thống câu hỏi

H/s :Họcvà làm bài theo sự hớng dẫn của thầy

C

Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học.

1 Kiểm tra miệng:Xen trong giờ

2 Bài mới :

Cho h/s đọc đoạn văn ngời thầy đạo cao đức trọng

? Văn bản trên có thể chia thành mấy phần chỉ ra tong phần

- Ba phần:

1, Ông Chu Văn An… không màng danh lợi

2, Học trò theo ông rất đông ….có khi không cho vào thăm

3, Khi ông mất mọi ngời đều thơng tiếc

? Hãy cho biết nhiệm vụ từng phần trong văn bản ?

1, Giới thiệu ông Chu Văn An

2, Công lao, uy tín và tính cách của ông

3, Tình cảm của mọi ngới đối với ông

? Phân tích mối quan hệ giữa ba phần trong văn bản ?

- Luôn gắn bó chặt chẽ với nhau ,phần trớc là tiền đề cho phần sau

còn phần sau lại tiếp nối của phần trớc

- Các phần đều tập trung làm rõ chủ đề của văn bản

? Từ việc phân tích trên em hãy chỉ ra văn bản có bố cục mấy phần?

Nội dung của từng phần ?

- Một h/s phát biểu ,một h/s đọc kết luận sgk G/v chốt

Cho h/s lần lợt trả lời 5 câu hỏi trong sgk /tr25 sau đó rút ra

ghi nhớ 3 /tr /25/sgk

- Cho một h/s phát biểu Một h/s đọc ghi nhớ sgk

- G/v chốt - Nội dung phần thân bài thờng đợc trình bày theo thứ tự

tuỳ thuộc vào kiểu văn bản

- Thờng sắp xếp theo trình tự thời gian Không gian và phát triển của

sự việctheo mạch suy luận

Cho h/s đọc yêu cầu bài tập :

Yêu cầu :Phân tích cách trình bày ý trong đoạn trích :

a, + Theo trình tự thời gian

A,Hình thành kiến thức mới

I, Bố cục của văn bản

1, Đoạn văn :

2,Kết luận (Ghi nhớ/1,2/tr25/sgk)

II,Cách sắp xếp bố trí nội dung phần thân bài của văn bản

Bài tập 1/tr/26/sgk

+Theo trình tự không gian

b,+ Theo không gian hẹp miêu tả trực tiếp Ba Vì

+ Theo không gian rộng miêu tả Ba Vì trong mối quan hệ hài hoà

với các sự vật xung quanh nó

c, Bàn về mối quan hệ giữa sự thật lịch sửvà các truyền thuyết

-Cảm nhận đợc quy luật của hiện thực : có áp bức có đấu tranh

-Thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của ngời phụ nữ nông dân

-Thấy đợc những nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện kết hợp tự sự và biểu cảm: Khắchoạ nhân vật bằng hàng loạt các chi tiết :cử chỉ , điệu bộ, lời nói, hành động thể hiện tínhchân thực quá trình tâm lí nhân vật , sử dụng biện pháp tơng phản đối lập

- Tích hợp với phần tiếng việt ở bài “trờng từ vựng”…

B,Chuẩn bị:

Gv:Nghiên cứu bài, soạn g/a chi tiết

Hs: Chia đoạn,tìm ý, trả lời câu hỏi ở mục tìm hiểu bài

C, Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học

Hs dựa vào phầm chú thích * trong SGK trang 31

GV bổ sung thêm: Ngô Tất Tố là nhà văn của nông dân, “tắt

đèn” đợc Vũ Trọng Phụng gọi là một thiên tiểu thuyết có

luận đề xã hội … hoàn toàn phụng sự dân quê, một áng

văn có thể gọi là kiệt tác , tòng lai cha từng thấy?

Tóm tắt truyện phần chữ nhỏ

- Chủ đề của tác phẩm: văn bản kể về việc thu thuế dã man

của bọn cai trị và sự phản kháng của ngời nông dân Qua đó

văn bản vạch trần bộ mặt tàn ác ,bất nhân của xã hội TDPK

đã đẩy ngời nông dân vào tình cảnh cực khổ khiến họ phải

liều mạng Đồng thời cũng cho thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn ,

I, Giới thiệu tác giả , tác phẩm:

sức sống tiềm tàng của ngời phụ nữ.

Gv nói đoạn trích này nằm ở cao trào >< Sau đó giáo viên

HS đọc đoạn đầu đoạn trích:

GV: Có thể nói toàn bộ nội dung đoạn trích kể chuyện ở nhà

chị Dậu khi anh Dậu vừa tỉnh dậy Chị Dậu vừa thơng xót ,vừa

lo lắng,vừa hồi hộp chờ đợi ngời nhà lý trởng sắp đến thúc

s-u.Câu chuyện vừa chùng xuống lại có dấu hiệu căng lên khi:

- Chị Dậu hối hả múc cháo quạt, bà lão hàng xóm lật đật

chạy sang hỏi thăm và chạy về với bộ mặt băn khoăn lo lắng

Anh Dậu cố ngồi dậy để húp bát cháo chiều lòng ngời vợ hiền

- Tất cả những cảnh ấy diễn ra trong không khí căng

thẳng với âm thanh giục giã, hối thúc đe doạ của tiếng trống,

tiếng tù và thủng thẳng đua nhau vọng từ đầu làng đến đình

? Qua tất cả những cảnh ấy em thấy tình thế gia đình chị Dậu

nh thế nào?

? Đa anh Dậu về nhà chị Dậu có mong muốn gì?

- Chăm sóc cho anh, mong anh tai qua nạn khỏi

? Tìm những chi tiết, cử chỉ, hành động, lời nói đối với chồng:

- Hành động: nấu cháo, múc cháo ra bát, quạt cho cháo nguội

- Cử chỉ: Rón rén bng bát cháo lớn lại chỗ anh nằm, đón cái Tỉu

và ngồi xuống đó nh cố ý chờ xem chồng chị ăn có ngon

không

- Lời nói: thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột

? Em có nhận xét gì về thái độ của chị Dậu đối với chồng

? Trong phần tiếp theo của đoạn trích xuất hiện các nhân vật

đối lập với chị Dậu trong đó nổi lên nhân vật nào

? Đọc phần hai của đoạn trích

? Từ chú thích của SGK em hiểu cai lệ là nhân vật nh thế nào ?

Đó là danh từ chung hay danh từ riêng

- Cai lệ là viên chỉ huy một tốp lính lệ Cai lệ là danh từ

chung

? Tên cai lệ có vai trò gì trong vụ thuế của làng Đông Xá

- ở làng Đông Xá tên cai lệ là tay sai đắc lực của quan tuần

phủ, giúp bọn lí trởng tróc nã những ngời cha nộp đủ tiền su

thuế Có thể đánh, trói ngời là nghề của hắn, làm việc đó với kĩ

thuật thành thạo và say mê

GV: Nêu các vấn đề và chia nhóm thảo luận

? Ngòi bút Ngô Tất Tố đã khắc hoạ hình ảnh tên cai lệ bằng

những chi tiết điển hình nào? Hãy nhận xét về cách sử dụng từ

trong đoạn văn và nghệ thuật khắc hoạ nhân vật của tác giả?

Chi tiết cai lệ bị chị Dậu “ấn giúi ra cửu, ngã chổng quèo trên

mặt đất miệng vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu su”

gợi cho em cảm xúc liên tởng gì? Qua bộ dạng, lời nói, hành

động em hiểu gì về bản chất tên cai lệ ?

*Nhóm1 GV định hớng

II, Đọc–Tìm hiểu văn bản :

1, Tình thế gia đình chị Dậu:

- Tình thế gia đình chị Dậubuổi sáng hôm ấy thật thêthảm đáng thơng và nguycấp

- Món nợ su của nhà nớc chịvẫn cha có cách gì trả đợc.Anh Dậu “đang ốm rề rề”vẫn có thể bị bắt, bị trói, bịhành hạ bất kể lúc nào + Từ hành động, cử chỉ đếnlời nói đều thể hiện thái độyêu thơng, chăm sóc, lo lắngcho chồng Chính tình thơngnày đã quyết định phần lớnthái độ và hành động của chịtrong phần tiếp theo

2, Cuộc đối mặt giữa chị Dậu và bọn đến thúc s u

a, Nhân vật cai lệ và ng ời nhà lý tr ởng

GV: Chỉ xuất hiện trongkhoảnh khắc ngắn nhngnhân vật tên cai lệ đợc khắchoạ hết sức nổi bật, sống

động , có giá trị điển hình rõ

- Sầm sập tiến vào, gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng

khàn khàn

- Trợn ngợc hai mắt- quát- giọng hầm hè, nham nhảm…

- Đùng đùng giật phắt cái thừng- bịch luôn vào ngực chị

Dậu-sấn đến trói anh Dậu-tát vào mặt chị Dậu đánh bốp

-Tác giả đã kết hợp các chi tiết điển hình về bộ dạng, lời nói

hành động đặc biệt là cách kết hợp trờng từ vựng để khắc hoạ

nhân vật

*Nhóm 3

GV định hớng

Giáo viên: Nh đã nói mục đích duy nhất của chị Dậu trong tình

thế này là làm sao bảo vệ chồng Thế nhng trớc bọn ngời hung

hãn nh thế chúng ta xem chị Dậu bảo vệ chồng bằng cách nào?

? Chị Dậu đối phó với bọn tay sai bảo vệ chồng bằng cách nào

? Tại sao chị Dậu phải nhún mình nh vậy?

- Bởi lẽ chị biết đây là bọ ngời hung hãn nhân danh nhà

n-ớc , ngời của quan quân, để ra tay , còn chồng chị là một ngời

cùng đinh đang “có tội” nên chị phải van xin Vả lại với kinh

nghiệm lâu đời của ngời nông dân thấp cổ bé họng biết rõ thân

phận của mình với bản chất mộc mặc, quen nhẫn nhục khiến

chị van xin rất lễ phép để kêu gợi từ tâm và lơng tri ông cai

?Thế nhng tên cai lệ có nghe lời van xin của chị không? hành

động tiếp theo của chị là gì?

- Tên cai lệ không thèm nghe lấy nửa lời, đáp lại bằng

những của bịch vào ngực và cứ xông đến anh Dậu Chỉ đến khi

ấy “hình nh tức quá không chỉ chịu đựng đợc đã liều mạng cự

lại”

? Sự cự lại của chị Dậu diễn ra nh thế nào?

- Sự cự lại của chị Dậu diễn ra cũng có qúa trình làm hai

bớc

? Em có nhận xét gì về các xng hô của chị Dậu trớc bọn cai lệ?

- Lúc đầu chị xng hô là “cháu” gọi cai lệ là ông, tiếp đó là

tôi-ông và cuối cùng là bà-mày Bằng sự thay đổi đó chị đã

đứng thẳng lên , có vị thế của kẻ ngang hàng nhìn thẳng vào

mặt đối thủ.Hơn thế cách xng hô sau cùng hết sức, đanh đá của

ngời phụ nữ bình dân thể hiện sự khinh bỉ cao độ, đồng thời

khẳng định t thế “đứng trên đầu đối thủ” đè bẹp đối phơng

? Kết quả của sự cự lại bằng sự đấu lực nh thế nào?

-Túm cổ cai lệ “ấn giúi ra cửa” làm cho y không kịp trở tay ,

tiếp luôn bắt gậy của ngời nhà lý trởng đu đẩy với tên ngời nhà

lý trởng và cuối cùng “túm tóc hắn,lẳng 1cái khiến hắn ngã ra

thềm”

? Chi tiết nào, hành động nào khiến em đồng tình và thú vị

nhất Hãy giải thích?

(học sinh tự bộc lộ)

rệt nhất của cái nhà nớc bấtnhân lúc bấy giờ

-Hắn là một kẻ hung dữ sẵnsàng gây tội ác mà không hềchùn tay từ lời nói đến hành

động đều mang tính cáchcủa loài dã thú

trói chồng bà đi bà cho mày xem

?Em cảm nhận đợc điều gì qua câu trả lời của chị Dậu khi anh

Dậu can ngăn vợ “Thà ngồi tù, để cho chúng nó làm tình làm

tội mãi tôi không chịu đợc”

- Câu trả lời của chị Dậu không chịu cứ sống cúi đầu, mặc

cho kẻ ác trà đạp Câu chuyện tuy dừng ở đấy nhng ngời đọc

cảm thấy ở chị một tinh thần phản kháng mãnh liệt

? Do đâu mà chị Dậu có sức mạnh tiềm tàng khi quật ngã hai

tên tay sai nh vậy ?

- Đó là sức mạnh của lòng căm hờn và cái gốc của lòng

căm hờn đó bắt nguồn từ sự yêu thơng Hành động quyết liệt dữ

dội và sức mạnh của chị trực tiếp xúât phát từ động cơ bảo vệ

chồng

? Hãy nhận xét nghệ thuật khắc hoạ nhân vật chị Dậu?

- Tác giả đã kết hợp các chi tiết điển hình về cử chỉ lời nói

hành động Kết hợp các phơng thức biểu đạt tự sự với miêu tả

và biểu cảm Cách thể hiện tâm lý phù hợp tự nhiên, tha thiết

van xin đến cứng cỏi thách thức quyết liệt Dùng phép tơng

phản tính cách của chị Dậu với bọn tay sai

? Tác dụng của các biện pháp nghệ thuật đó

-Tạo cho nhân vật chị Dậu giống nh thật, sinh động có sức

truyền cảm

? Trong các phẩm chất sau đây thì phẩm chất nào của chị Dậu

đợc toát lên từ đoạn trích “tức nớc vỡ bờ” ?

HS thảo luận và tìm ra đáp án đúng: a, d e,g,h,

GV: Hành động của chị Dậu tuy là bột phát và về căn bản cha

giải quyết đợc gì, (chỉ một lúc sau cả nhà chị bị trói giải ra trình

quan) tức là chị vẫn bế tắc nhng có thể tin rằng khi có ánh sáng

cách mạng rọi tới chị sẽ là ngời đi hàng đầu trong cuộc đấu

tranh Hành động của chị chứng minh 1 quy luật của xã hội có

áp bức có đấu tranh, hay nói cách khác hình ảnh mạnh mẽ hơn

là “tức nớc vỡ bờ

:? Nhận xét gì về nghệ thuật đoạn trích.

- Phơng thức biểu đạt tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm

- Khắc hoạ nhân vật bằng kết hợp các chi tiết điển hình về cử

chỉ, lời nói và hành động

-Thể hiện chính xác quá trình tâm lý nhân vật

- Đoạn trích giàu tính kịch và chất điện ảnh

? Qua bài này chúng ta nhận thức thêm những điều gì về xã hội

về nông thôn Việt Nam TCMT8 về ngời nông thôn đặc biệt là

ngời phụ nữ nông thôn thông qua hình ảnh chị Dậu

Đoạn trích đã vạch trần bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội thực

dân phong kiến đơng thời, cái mà đã đẩy ngời nông dân vào

cảnh vô cùng khổ cực, khiến họ phải liều mạng chống lại Đoạn

trích còn cho thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn của ngời phụ nữ nông

dân vừa giàu tình yêu thơng vừa có sức sống tiềm tàng mãnh

Tuần 3 Tiết 10:

- Viết đợc các đoạn văn mạch lạc đủ sức sống làm sáng tỏ một nội dung nhất định

- Tích hợp với “Tắt đèn” “Những ngày thơ ấu” , chủ đề…

Kiểm tra bài cũ

? Nêu bố cục của văn bản? Nêu nhiệm vụ của từng phần?

- Văn bản thờng có bố cục 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài

+ Phần mở bài có nhiệm vụ nêu ra câu chủ đề của văn bản

+ Phần thân bài thờng có 1 số đoạn nhỏ trình bày các khía cạch của chủ đề

+ Tác phẩm Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu của Ngô Tất Tố

? Hai phần văn bản này đợc gọi là hai đoạn văndấu hiệu

nhận biết của hai đoạn văn? (Hình thức, nội dung, vai trò

với văn bản)

- Là một phần của văn bản, là đơn vị trực tiếp tạo nên

văn bản (góp phần bộc lộ chủ đề)

GV: Trờng hợp đặc biệt do 1 câu, 1 từ cha diễn đạt ý

?Lấy ví dụ, Phân tích? <có thể làm ngay bài tập 1>

? Đọc thầm đoạn 1? Cho biết chủ đề của đoạn 1?

- Chủ đề Ngô Tất Tố.(đối tợng)

Vì các câu đều nói về Ngô Tất Tố (ông, ngô tất tố, nhà

văn, …)

?Nhận xét các từ trên?

- Các từ trên đợc lặp đi lặp lại nhiều lần<đại từ,từ đồng

nghĩa> nhằm bộc lộ chủ đề cùng nói về một đối tợngTừ

Nội dung: Thờng biểu đạt một ý

a, Phân tích các đoạn văn

b, Ghi nhớ sgk/tr36/sgk

- Từ ngữ chủ đề

? Đọc đoạn hai tìm chủ đề của đoạn? Chủ đề ấy đợc thể

hiện rõ nhất ở câu nào?

- Giới thiệu tác phẩm “Tắt đèn” là tác phẩm tiêu biểu

A- Câu1 B- Câu2 C Câu3

GV đa ví dụ gồm có 3 đoạn văn:

Đoạn 1 là phần văn bản 1 thuộc ví dụ mục 1

Đoạn 2 là phần văn bản 2 thuộc ví dụ mục 1

Đoạn 3 - đoạn các tế bào… phần tế bào

?Xác định chủ đề từng đoạn ? Vị trí của câu chủ đề

Đoạn 1 Không có câu chủ đề

Đoạn 2 có câu chủ đề Câu chủ đề nằm ở đầu đoạn

Đoạn 3 có câu chủ đề Câu chủ đề nằm ở cuối đoạn

? Nội dung của đoạn văn đợc trình bày theo trình tự nào?

Đoạn 1 mục 1 các ý lần lợt trình bày trong các câu bình

đẳng với nhau( cách trình bày song hành)

Đoạn 2 mục 1 : ý chính nằm trong câu chủ đề ở đầu đoạn

văn, các câu tiếp theo cụ thể hoá nội dung ý chính(cách

trình bày ý kiến diễn dịch)

Đoạn 3 : ý chính nằm trong câu chủ đề ở cuối đoạn văn

các câu phía trớc cụ thể hoá ý chính( cách trình bày ý kiểu

Văn bản gồm 2 ý mỗi ý diễn đạt thành 1 đoạn

? Phân tích cách trình bày nội dung của các đoạn văn?

A, Diễn dịch B, Song hành C, Song hành

- Ôn lại kiểu bài tự sự đã học ở lớp 6 và kết hợp bài biểu cảm đã học ở lớp 7

- Luyện kĩ năng viết bài văn và đoạn văn

- Giáo dục lòng yêu quí biết ơn ngời đã giúp mình

B Chuẩn bị:

Gv: đề bài, đáp án, thang điểm

H/s :Xem lại phơng pháp làm bài

Câu 1, Thế nào là văn tự sự ? Bố cục bài văn tự sự có mấy phần? Nội dung của từng phần

II Yêu cầu của đề bài :

1, Thể loại: Tự sự xen miêu tả, biểu cảm

2, Nội dung : Kể về ngời ấy với những kỉ niệm sâu sắc sống mãi trong lòng

3, Hình thức :- Lựa chọn nhân vật sống mài trong lòng mình

- Sử dụng lối kể xen miêu tả, biểu cảm

Câu 1: (3 điểm)

- Nêu đúng khá niệm cho (1 điểm)

- Nêu đúng bố cục 3 phần :Mở- Thân- Kết.cho (1 điểm)

- Nêu đúng nhiệm vụ của tong phần cho (1 điểm)

Câu 2(7 điểm)

1, Mở bài (1điểm)

Giới thiệu đợc nhân vật và khái quát tình cảm của mình với nhân vật đó

2 Thân bài(5 điểm)

- Tả sơ qua về hinh dáng (đầu tóc, trang phục, khuôn mặt đi,đứng, mói năng…) (1 điểm)

- Kể về một số những sở thich, tính cách ,cách đối xử của ngời đó với mọi ngời trong gia đình

và với hàng xóm láng giềng đặc biệt là ấn tợng sâu sắc đối với mìnhkhiến mình không thể nào quên (3 điểm)

- Tình cảm của mình với ngời đó và ngợc lại(1 điểm)

3, Kết bài: (1điểm)

ấn tợng về ngời đó không bao giờ phai mờ trong tâm trí

* Cách cho điểm :

- Đạt ý nào cho điểm ý đó

- nếu sơ sài cho nửa số điểm

- Sai không cho điểm

3 Củng cố- H ớng dẫn về nhà

- Thu bài, nhận xét giờ làm bài

- Về nhà soạn bài Lão Hạc

- Thấy đợc tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao quý của nhân vật lão Hạcđồng thời thấy

đợc tấm lòng nhân đạo sâu sắc thơng cảm xót xa và thật sự trân trọng của nhà văn NamCao đối với ngời nông dân nghèo khổ

- Bớc đầu hiểu đợc nghệ thuật Khắc hoạ nhân vật với chiều sâu tâm lí, cách kể chuyện tựnhiên,sự kết hợp hài hoà giữa tự sự, trữ tình và triết lí

- Tích hợp với văn tự sự , yếu tố miêu tả, biểu cảm, từ tợng hình, tợng thanh với hình ảnhngời nông dân TCMT8

- Giáo dục tinh thần nhân đạo, rèn kĩ năng phân tích cảm nhận tác phẩm tự sự

- G/v: Nghiên cứu bài, soạn giáo án

- H/s: Tóm tắt truyện, trả lời câu hỏi

1, Kiểm tra bài cũ :Kiểm tra 15’

Nguyễn Tuân nhận xét “Với tác phẩm Tắt đèn Ngô Tất Tố đã xui ngời nông dân nổi loạn”.Emhiểu gì về nhận xét trên

Yêu cầu : -Khẳng định đây là nhận xét hoàn toàn đúng

-Phân tích đợc diễn biến tâm lí hành động của chị Dậu là tất yếu là hợp với qui luật

có áp bức có đấu tranh

2, Bài mới:Tiết trớc các em đã tìm hiểu xong đoạn ttrích Tiết hôm nay tìm hiểu truyện ngắn

? Dựa vào* SGK giới thiệu những nét chính về tác giả và tác

phẩm

GV bổ sung: Tuy cuộc đời ngắn ngủi nhng Nam Cao đã để

lại cho đời nhiều áng văn có sức sống lâu bền Các tác phẩm

của Nam Cao thấm đẫm giá trị hiện thực , vô cùng sâu sắc

về ngời nông dân nghèo đói bị vùi dập và ngời trí thức cũng

phải mòn mỏi bế tắc trong xã hội cũ Đọc truyện ngắn “Lão

Hạc” của Nam Cao chúng ta bắt gặp hai hình tợng nhân vật

đó : lão Hạc và ông giáo Ông giáo là ngời kể chuyện còn

Lão Hạc là nhân vật chính Cả hai đều đáng trân trọng nhất

là Lão Hạc

GV tóm tắt phần chữ nhỏ - đọc phần chữ to

GV hớng dẫn đọc- đọc mẫu-hs đọc gv nhận xét

? Bố cục phần chữ to đợc chia làm mấy phần

- Lão Hạc kể về việc bán chó: “Hôm sau … thì thế thì

- Lão Hạc lấy con chó làm bạn cho khuây khoả,làm thuê

để dành tiền bòn vờn cho con

- Lão ốm phải tiêu vào tiền của con + thiên tai+ không có

việc làm , giá gạo lên cao cậu vàng ăn khoẻ, để thì lại tiêu

vào tiền của con, không cho ăn bán lại gầy mất tiền lão

quyết định bán chó Lão Hạc là một nông dân nghèo khổ,

cô đơn nhng lại giàu tình thơng con vật nhỏ bé bình thờng ,

yêu con( so sánh với chị Dậu)

? Lão Hạc rất nghèo khổ,cô đơn Lão có vợ nhng vợ lão đã

chết , có con nhng đã bỏ lão ra đi , tuổi già chỉ thui thủi một

mình lấy con chó làm bạn Vậy mà lúc này lão cũng phải

bán nó đi Vì sao vậy? Việc bán chó có ý nghĩa gì?

- Vì lão đã mất việc làm , không làm ra tiền , để nuôi nó thì

phải tiêu vào tiền của con ( tiền mà lâu nay lão đã giành

dụm, bòn nhặt từ mảnh vờn – cái mảnh vờn mà con trai lão

định bán để cới vợ )Nói cho cùng việc lão bán chó là việc

bất đắc dĩ vì cái nghèo cái túng quẫn theo đuổi lão, đến nỗi

con chó cũng không nuôi nổi Sâu xa hơn là tình yêu thơng

con sâu sắc

? Nhng quyết định bán cậu Vàng của lão diễn ra nh thế

nào? Thể hiện điều gì?

I, Giới thiệu tác giả, tác phẩm

Cao1915-1951,quê phủ Lí Nhân, Hà NamTác phẩm:là truyện ngắn xuấtsắc đăng báo 1943

II, Đọc- Tìm hiểu văn bản:

1 Nhân vật ,Lão Hạc

a, Diễn biến tâm trạng lão Hạc

- Việc bán cậu vàng đã đợc đa ra từ lâu.Vì lão nhiều lần nói

với ông giáo

- Kể cho ông giáo việc bán chó

- Nhờ ông giáo hai việc:

?Em hãy phân tích tâm trạng của lão Hạc khi kể chuyện với

ông giáo?(tìm chi tiết)

- Lão hu hu khóc Nói : “ Khốn nạn… lừa nó”

?Phân tích nét đặc sắc ngòi bút của Nam Cao ở đoạn này?

- Tác giả sử dụng phơng thức ,miêu tả(khuôn mặt)

nhiều tính từ, động từ, là những từ láycó tác dụng gợi hình

ảnh, gợi âm thanh(từ tợng hình, từ tợng thanh): vui vẻ, ,mếu

ầng ậng, co rúm, ép, ( trực tiếp:lời cảm thán+gián tiếp thông

qua kể tả) xen vào trong tự sự để thấy rõ nỗi khổ đau của lão

Hạc khi kể về việc bán chó

- Cái hay còn thể hiện ở chỗ nhà văn thể hiện thật chân

thật , thật cụ thể và chính xác, tuần tự diễn biến tâm trạng

đau đớn cứ dâng trào lên không thể kìm nén đợc nỗi đau, rất

phù hợp với tâm lý , hình dáng và cách biểu hiện của những

ngời đau khổ Tất cả từ đầu , từng nét, để dẫn tới cái đỉnh

diểm của tâm trạng oà vỡ ra thành tiếng khóc hu hu nh con

nít -

? Từ những nét ngoại hình quằn quại đến những lời ăn

năn, sám hối này, lão Hạc của là một con ngời nh thế nào?

? Lão là con ngời nhân hậu nh vậy, thơng con vật nuôi nh

thế Tai sao lại phải bán chó? Việc bán con chó có ý nghĩa

gì?

- Vì lão đã mất việc làm, không làm ra tiền, nuôi nó thì

lại phải tiêu vào tiền của con (tiền mà bấy lâu nay lão dành

dụm từ việc bòn ở mảnh vờn) Nói cho cùng việc lão bán chó

là vì cái nghèo nàn cùng túng qua, đến một con chó cũng

ra thì tôi… lừa nó” Đây là lờisám hối, lời tự trách mình quaphũ phàng nhẫn tâm của mộtcon ngời

- Lão Hạc là con ngời nặng tìnhnghĩa thuỷ chung, vô cùngtrung thực Và là con ngời cótấm lòng nhân hậu

? Theo em sự đau khổ ấy nguyên nhân là do đâu? Em có tình cảm gì đối với lão Hạc?

- Nguyên nhân ấy là do XHPK với những hủ tục thách cới, nặng nề với sự mất ổn định,cuộc sống con ngời lơng thiện không có cơm ăn và việc làm, đến một con chó cung không thểnuôi nổi Khơi dậy nỗi đau của lão Hạc chính là Nam Cao đã khơi dậy lòng thông cảm

- Nỗi khổ của lão Hạc cũng là nỗi khổ của những ngời nông dân Việt Nam TCMT8

*Dặn dò:

- Nghiên cứu tiếp hai việc lão Hạc nhờ ông giáo và cái chết của lão cũng nh nhân vật ônggiáo

Tuần 4 Tiết14 :

- G/v: Nghiên cứu bài, soạn giáo án

- H/s: Tóm tắt truyện, trả lời câu hỏi

1, Kiểm tra bài cũ

? Phân tích tâm trang của lão Hạc sau khi bán cậu Vàng , qua đó em thấy Lão Hạc là ngời nhthế nào?

3, Bài mới:

GV nhắc lại một số ý cơ bản ở tiết trớc

- Nh vậy ta thấy Lão Hạc không đến hạng cùng đinh chị Dậu Lão cũng có tiền, có vợ, có vờn,

có con nhng tiền không đủ cới vợ cho con vờn không thể nuôi thân, vợ chết, con bỏ đi đến nỗiphải lấy con chó làm bầu bạn, nhng lúc này con chó cũng không còn Nỗi cô đơn của lão Hạc

đã lên đến cực điểm còn sự nghèo đói của lão đã lên đến cực điểm cha chúng ta cùng nhauphân tích tiếp

?Sau khi kể cho ông giáo về việc bán chó thì lão Hạc đã

làm gì ?

- Nhờ ông giáo hai việc:

? Nhận xét cách nói của lão Hạc và mục đích của hai việc

này

- Lão Hạc trình bày việc này một cách vòng vo, dài

dòng, vì:

+ Khó nói, nung nấu từ lâu

+ Câu chuyện quá hệ trọng

+ Trình độ nói hạn chế

+ Giọng nói nhỏ nhẹ , nài nỉ nh van lạy

- Mục đích:Gửi vờn là để sau này con trai lão về có kế

sinh nhai.Mảnh vờn này là do mẹ nó để lại nó phải đợc

h-ởng  Nh vậy nghĩ đến con ông cụ luôn mong ớc con đợc

hạnh phúc, yên ổn

- Gửi tiền nhờ hàng xóm lo liệu ma chay cho là lão

không muốn phiền luỵ đến ai

? Khi ông giáo hỏi , lão cời nhạt : “đợc ạ! Tôi đã liệu đâu

vào đấy.Thế nào rồi cũng xong

? Sau khi bán cậu vàng lão Hạc đã làm gì? Cuộc sống của

lão Hạc nh thế nào?

- Lão Hạc chỉ ăn khoai, sau đó chế đợc món gì ăn món ấy:

Củ chuối, sung luộc, rau má, một vài củ ráy, bữa trai, bữa

ốc

- Ông giáo giúp lão nhng đều bị từ chối, gần nh hách dịch

Cứ xa dần tôi

? Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì để kể về cuộc

sống của lão Hạc Qua đó nhận xét về cuộc sống của lão

và con ngời lão Hạc lúc bấy giờ?

- Bằng phép liệt kê một loạt những thức ăn tội nghiệp,

ma chay

Nh vậy lão lo toan thật chu

đáo, thơng con lão quyết tìm mọicách để giữ lại mảnh vờn bằngmọi giá: Lần trớc nó định bán đi

để lấy tiền cới vợ, lão không chobán, đến nh con chó ăn vào tiềnbòn vờn của con lão cũng khongmuốn, đến bản thân lão cũngkhông muốn đụng vào tiền củacon lão nữa là

c, Cuộc sống của lão Hạc sau khi

bán chó

- Sống trong sạch, vẫn giàu lòng

tự trọng hơn ai hết.Thà nhịn ănchứ không muốn gây phiền hà

đến hằng xóm, láng giềng

ông giáo đã kể cho ta thấy cuộc sống vô cùng khốn khổ

của lão Hạc cũng nh của những ngời nông dân TCMT8

.Khổ cực đã lên đến cực điểm

?Trớc việc làm của lão Hạc, vợ ông giáo đã nói cho ông

giáo: “Cho lão chết……lão khổ”.ý kiến của em nh thế nào?

- Bà vợ ông giáo cho đây là sự gàn dở, là dại cũng có ý

đúng: có tiền 30 đồng mà phải chịu khổ, ý kiến của những

ngời nghèo xung quanh lão Hạc.Ông giáo: “Chao ôi! ích

kỉ che lấp mất”, cho nên ta không trách chị mà nên thông

cảm cho chị, hiểu đợc nỗi khổ của ngời nông dân TCMT8,

hiểu đợc sự thông cảm của ông giáo

bà vợ ông giáo là nhân vật phụ xoay quanh nhân vật

chính làm nổi bật nhân vật chính:Lão Hạc và ông giáo

? Lão Hạc chết nh thế nào? Miêu tả lại?

? Cảm nhận của em về đoạn văn miêu tả cái chết của

lão Hạc

- Khi kể về cái chết của lão Hạc tác giả vẫn mợn lời

của ông giáo ở ngôi kể thứ nhất để miêu tả lại cho ngời

đọc thấy đợc cái chết của lão tỉ mỉ cụ thể hơn

- Khi miêu tả tác giả sử dụng một loạt các từ láy:vật

vã, rũ rợi, xộc xệch,sòng sọc, tru tréo, ….có tác dụng gợi

hình ảnh cụ thể sinh động Miêu tả cái chết thật thê thảm,

đau đớn, ngời đọc nh tận mắt chứng kiến cái chết dữ dội

của lão Hạc

? Tại sao lão Hạc không chọn cái chết khác? Cái chết của

lão có liên quan gì đến cái chết thứ nhất của con chó?

- Lão tự cho rằng mình đã lừa con chó cho nên kết

thúc cuộc đời mình bằng liều bả chó để trừng phạt

mình: chết theo kiểu con chó bị lừa

? Cái chết này muốn nói lên điều gì?

- Cái chết này càng tô đậm thêm nỗi khổ của lão Hạc-là

đỉnh điểm của cái khổ,khổ đến nỗi không còn con đờng

nào để sống phải tìm đến cái chết (sống khổ- chết quá đau

đớn)

? Khi nghe lão Hạc kể chuyện bán chó

- Lão nói thế thôi lão đắn đo suy nghĩ nhiều lắm, lão coi

việc này là hệ trọng bởi cậu vàng là bạn thân thiết là kỉ vật

của đứa con trai của lão

Gọi hs đọc đoạn: “Lão không hiểu tôi…đáng buồn”

?Đọc đoạn này chúng ta đợc làm quen với nhân vật nào?

- Ông giáo : “Hỡi ơi! ….làm liều nh ai hết….theo gót

Binh T cuộc đời quả thật mỗi ngày một thêm đáng buồn”

?Nhận xét của em về nghệ thuật xây dựng truyện lúc này

- Câu chuyện lúc này lại ngoặt sang hớng khác làm bất

ngờ cho ngời đọc Những dòng chữ và lời văn nh ngng

Từ câu nói của vợ ông giáo tacàng hiểu rõ hơn lòng thơng con,lòng tự trọng của lão Hạc

d, Cái chết của lãoHạc

- Lão đã dùng bả chó để tìm đếncái chết, cái chết vật vã, đau đớn

ở trên giờng, đầu tóc rũ rợi, haimắt long sòng sọc đầy dữ tợn.Lão gầm rú tru tréo, bọt hai bênmép sùi ra, ngời chốc chốc lạigiật mạnh , nảy lên

- Lão Hạc chết vì thơng con

- Cái chết của lão Hạc còn chứng tỏ phẩm chất lơng thiện , trong sạch của lão Hạc Lão có thể sống theo kiểu của Binh T nh-

sống đục

 Cái chết nh lời tố cáo xã hội

đơng thời đã khiến cho con ngờikhổ đau không lối thoát Có thể

gọi đây là bi kịch của sự nghèo

đói

2, Nhân vật ông giáo

- Động viên an ủi lão

- Không hiểu đúng về lão Hạc

đọng lại căng thẳng hồi hộp

? Nh vậy lão Hạc xin bả chó về làm gì Có phải nh Binh T

và ông giáo nghĩ lúc đầu không?

- Lão Hạc đã làm một việc không nh Binh T và ông giáo

nghĩ, lão xin bả chó về không phải trị con chó nhà hàng

xóm mà để tự tử

?Trớc cái chết này ông giáo đã có suy nghĩ tình cảm gì?

Ông giáo thốt lên: Không !Cuộc đời cha hẳn đã buồn, hay

vẫn đáng buồn theo nghĩa khác

? Vì sao ông giáo lại nói: “ không! đáng buồn” ?

- Bởi ông giáo trớc đó nghĩ không đúng về lão , bởi còn có

nhiều con ngời cao quý nh lão Hạc Lão vẫn giữ đợc phong

cách trong sáng, nghèo mà không hèn

- Nhng cuộc đời lại đáng buồn theo nghĩa khác là vì con

ngời có nhân cách cao đẹp nh lão Hạc mà không đợc sống,

lão phải chọn cái chết 1 cái chết đau đớn thảm thê nh vậy

? Giá trị của lời cảm nhận của ông giáo?

Nh triết lí nhân sinh quan thâm trầm sâu sắc về cuộc đời

Nó tạo cho truyện ngắn tính chất trữ tình sâu sắc

+Ngôn ngữ của hai nhân vật: ông giáo, lão Hạc

+Tình huống truyện: hồi hộp , hấp dẫn

Phần ghi nhớ SGK

GV bình : Phong cách của Nam Cao, liên hệ với các tác

phẩm khác của Nam Cao, và của các tác giả khác viết về

ngời nông dân TCMT8

? Cảm nhận của em về ngời nông dân trong xã hội cũ?

Phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật Lão Hạc

- Hiểu đợc cái chết của lão Hạc

- Gợi đầy cảm xúc- hứa

- Suy nghĩ ấy của ông giáo thểhiện sự trân trọng, xót xa cho sốphận khốn khổ của ngời nông dân

nh lão Hạc, nó khơi dậy lòng

- Giúp HS hiểu đợc thế nào là từ tợng thanh, tợng hình

- Có ý thức sử dụng từ tợng hình ,tợng thanh, để tăng thêm tính hình tợng, tính biểu cảm

- Tích hợp với Lão Hạc, “tức nớc vỡ bờ” …tạo văn bản với trờng từ vựng.

Yêu cầu :- Nêu đúng khái niệm:2 điểm

- Nêu đủ 4 trờng hợp cần chú ý mỗi trờng hợp cho 1 (điểm) x4= 4 điểm

-Lấy đủ 4 ví dụ cho 4 trờng hợp cho 4 điểm

2 Bài mới: Trong khi giao tiếp cũng nh khi tạo lập văn bản để tăng tính thuyết phục ngời ta

th-ờng sử dụng từ tợng hình,tợng thanh.Vậy từ tợng hình,tợng thanh có đặc điểm và công dụng

nh thế nào ta đi vào bài học hôm nay

? Đọc văn bản Xác định những từ in đậm Trả lời các câu hỏi

a,b?

- Những từ gợi dáng vẻ , hình dáng, trạng thái của sự vật:

Móm mém, xồng xộc, vật vã, rũ rợi, xộc xệch, sòng sọc.<HS

nói rõ gợi tả thấy rõ hình ảnh ,dáng vẻ, trạng thái nh thế nào?

Để tích hợp với văn học: thấy rõ sự đau đớn, khốn khổ

 Gợi ra hình ảnh cụ thể diễn tả sinh động cảm xúc của nhân

vật , ngời viết cao

-Những từ mô phỏng:hu hu, ử hu hu tiếng khóc của lão

Hạc một ông già có nhiều đau khổ ử tiếng rên của con chó

nghe nh là tiếng khóc oán trách

 Không thể dùng từ khác thay thế đợc

Âm thanh này cũng diễn tả rất cụ thể, sinh động có giá trị

biểu cảm cao

G/v: Những từ gợi hình ảnh, dáng vẻ,mô phỏng âm thanh là

những từ tợng hình, tợng thanh ? Em hiểu thế nào là từ tợng

hình, tợng thanh? Công dụng của nó ra sao?

* Cho hs đọc yêu cầu sgk

Đáp án: Soàn soạt, rón rén, bịch, bốp, lẻo khoẻo, chỏng quèo,

HS làm xong giáo viên củng cố : tại sao? Có tác dụng gì?

* Thi tìm nhanh tiếp sức (2 nhóm khác)

Đáp án : lò dò, ngất ngởng, lom khom, dò dẫm, liêu xiêu…

x GV hớng dẫn cách làm: Cần hiểu rõ những từ tợng thanh

mô tả tiếng cời, gợi ra âm thanh nh thế nào? Giá trị của nó?

*Cho hs đọc yêu cầu ? Khi nào thì cời nh vậy

II, Luyện tập

Bài tập 1/tr49/sgk Bài tập 2/tr50/sgk

Bài tập 3 /tr50/sgk

HS đặt một số câu rồi về nhà làm tiếp

Bài tập 5 Yêu cầu: tìm một số bài thơ có sử dụng từ tợng hình, tợng thanh Khi trả lời đọc,

- Giúp hs hiểu cách sử dụng phơng tiện để liên kết các đoạn văn khiến chúng liền mạch

- Viết đợc các đoạn văn liên kết mạch lạc , chặt chẽ

- tích hợp với văn bản “tôi đi học” và một số văn bản khác, với quan hệ từ, đại từ…

B, Chuẩn bị :

- G/v: Giáo án, đoạn văn mẫu

- H/s: Học bài cũ đọc bài mới

C, Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy –học:

1, Kiểm tra sự chuẩn bị

2, Bài mới

G/v giới thiệu : Để văn bản có tính lô gíc khi tạo lập văn bản ngời ta phảI dùng phép liên kết

? Vậy thế nào là liên kết đoạn văn trong văn bản bài học hôm nay sẽ giúp câc em hiểu rõ

?Đọc 2 ví dụ chỉ ra cái giống và khác nhau?

- Giống nhau: “ trớc sân…sáng sủa” (đoạn 1)

“ lúc đi ngang…… ”

- Khác nhau: vd1 ở đầu đoạn 2 không có cụm từ “

Tr-ớc đó mấy hôm”, đoan ở vd2 có

Từ cái khác đó em thấy vd1 nh thế nào? Các đoạn có mối

liên hệ gì với nhau?

-Đoạn 1 tả sân trờng làng Mĩ Lí trong ngày tựu trờng

Đoạn 2 nêu cảm giác của nhân vật tôi 1 lần ghé thăm trơng

trớc đây

Hai đoạn văn này tuy cung viết về một ngôi trơng nhng

giữa sự việc tả cảnh hiện tại với cảm giác về ngôi trờng ấy

không có sự gắn bó?

Đoạn 2 theo lô gíc thông thờng thì cảm giác ấy phải là

cảm giác ở thời điểm hiện tại khi chứng kiến ngày tựu

tr-ờng Bởi vậy ngời đọc sẽ thấy hụt hẫng hki đọc đoạn văn

sau

A.Hình thành kiến thức mới

I, Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong văn bản:

1,Ví dụ

làm cho vd2 khác gì so vd1( gợi ý câu hỏi a,b, SGK).

-Trớc đó mấy hôm bổ sung ý nghĩa về thời gian tạo sự liên

tởng cho ngời đọc ở đoạn văn trớc

- Chính sự liên tởng này tạo nên sự gắn kết chặt chẽ giữa

hai đoạn văn với nhau, làm cho hai đoạn văn liền ý, liền

mạch

? “trớc đó mấy hôm” gọi là phơng tiện liên kết đoạn văn

trong văn bản Vậy việc lên kết đoạn văn trong văn bản có

tác dụng nh thế nào?

- Một h/s phát biểu

- Một h/s đọc ghi nhớ sgk

a.*Đọc ví dụ 2 đoạn văn đã kiệt kê hai khâu của quá trình

lĩnh hội và cảm thụ tác phẩm Đó là những khâu nào?

- Khâu tìm hiểu ở đoạn 1

- Khâu cảm thụ ở đoạn 2

 Hai đoạn văn có quan hệ liên kết

? Tìm những từ ngữ để liên kết hai đoạn văn?

-Bắt đầu, sau là các từ có quan hệ liên kê.

? Em hãy kể ra các từ có quan hệ liệt kê tơng tự?

b,Đọc ví dụ và trả lời câu hỏi bên dới? (hs thảo luận trả

Đó là chỉ từ  Đó, này, ấy, kia, nọ …

- (d) 2 đoạn có quan hệ tổng kết, khái quát

- Từ ngữ liên kết: nói tóm lại, nhìn chung, nh vậy,

tổng kết, nói 1 cách tổng kết, nói cho cùng……

Ghi nhớ: Dùng các từ ngữ nào để liên kết các đoạn

văn?

<hs nhắc lại các từ ngữ trên>

Bài tập nhanh: phần a, b, Bài tập 1

? Đọc ví dụ và tìm câu nối giữa các đoạn: câu nói của u và

suy nghĩ của cu Tí? Và cho biết vai trò của câu đó

-ái dà, Lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy! Nó nối tiếp và

phát triển ý ở đoạn trớc

Yêu cầu điền từ cho sẵn vào chỗ trống

Hình thức: Thảo luận làm nhanh

Cách làm: xác định quan hệ giữa các đoạn, điền từ nào

thích hợp

Đáp án:

a- từ đó

b- nói tóm lại

c- tuy nhiên d-thật khó trả lời

Cho h/s đọc yêu cầu bài tập : làm bài độc lập

Yêu cầu viết 1 số đoạn văn ngắn theo yêu cầu

HS viết nếu xong báo cáo- nhận xét, cha xong về nhà làm

Việc liên kết đoạn văn trong văn bản có tác dụng tạo nên sự gắn kết chặt chẽ giữa các đoạn vănvới nhau , làm cho các đoạn văn liền ý , liền mạch

II, Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản:

1, Dùng từ để liên kết đoạn văn:-Bắt đầu, sau là

- Giúp hs: hiểu rõ thế nào là từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội.

- Biết sử dụng từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội đúng nơi, đúng chỗ Tránh lạm dụng từ ngữ

địa phơng và biệt ngữ xã hội gây khó khăn cho giao tiếp

- Tích hợp với văn bản trong lòng mẹ , và một số văn bản khác

B Chuẩn bị :

- G/v: Giáo án,bảng phụ, bài tập mẫu

_H/s: Học bài và làm bài theo sự hớng dẫn của thầy

C Tiến trình tổ chức hoạt động dạy- học:

1, Kiểm tra miệng

Thế nào là từ tợng hình, từ tợng thanh, tác dụng?

2.Bài mới: Nớc ta có nhiều dân tộc, mỗi dân tộc có một ngôn ngữ riêng, tiếng nói riêng

Tiếng Việt là tiếng phổ thông.Trong sáng tác văn thơ đôi khi làm cho tác phẩm có tiếng nói riêng độc đáo, các nhà văn, nhà thơ cũng dùng ngôn ngữ địa phơng Vậy từ ngữ địa phơnglà

nh thế nào chúng ta đi vào bài học hôm nay

*Cho h/s đọc ví dụ

? Em hiểu gì về hai từ ngữ in đâm trong hai ví dụ là gì?

-Bẹ  ngô

-Bắp  ngô

? Trong ba từ bẹ, bắp,ngô, từ nào là từ đợc sử dụng rộng rãi

trong phạm vi toàn dân,từ nào chỉ đợc sử dụng trong phạm

vi địa phơng?

A, Hình thành kiến thức mới

I.Từ ngữ địa ph ơng

1, Ví dụ

- Ngô sử dụng rộng rãi toàn dân từ ngữ toàn dân

-Bẹ, bắp chỉ sử dụng ở 1 địa phơng hay 1 số địa phơng nhất

định từ ngữ địa phơng

? Thế nào là từ ngữ địa phơng?

-Từ ngữ địa phơng là từ chỉ sử dụng ở một số địa phơng

nhất định

?Tại sao hai văn bản trên tác giả không sử dụng từ ngữ toàn

dân mà lại sử dụng từ ngữ địa phơng?

-Cho đúng vần: Trắc/trắc; bằng/bằng;trắc/trắc/trắc

Trắc/bằng/ bằng/trắc…

Mang màu sắc địa phơng: Pắc Pó địa phơng ở Cao Bằng gọi

ngô là bẹ, Tố Hữu quê ở Thừa Thiên Huế gọi ngô là bắp

Vd: heo, hột, trái tránh hiện tợng nói ngọng cho là từ địa

phơng

-Mợ là mẹ.

- Tầng lớp thợng lu , trung lu trong xã hội, còn tầng

trong câu đáp của cậu bé Hồng trong cuộc đối thoại

với đối tợng là bà cô- cùng tầng lớp xã hội

 Mợ, ngỗng, trúng tủ ngời ta gọi là biệt ngữ xã hội.

? Vậy thế nào là biệt ngữ xã hội?

- Một h/s trả lời- Một hs đọc :Ghi nhớ 2 SGK- G/v chốt

Lấy ví dụ minh hoạ?

? Cần sử dụng từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội nh thế

nào? Cần chú ý gì?

- Sử dụng khi cần thiết sao cho phù hợp với tình huống

giao tiếp

- Không nên lạm dụng gây khó hiểu, không phù hợp

?Trong các tác phẩm thơ văn sử dụng từ ngữ địa phơng và

biệt ngữ xã hội nhằm mục đích gì?

- Tô đậm màu sắc địa phơng , tầng lớp, ngôn ngữ, tính

cách nhân vật …

? Muốn tránh lam dụng từ ngữ địa phơng, biệt ngữ xã hội ta

cần phải làm gì?

-Cần tìm hiểu các từ ngữ toàn dân tơng ứng để sử dụng

Thi tìm nhanh các từ ngữ địa phơng

Bòng(ruộng) TrũngThi tiếp sức tìm nhanh.

Tầng lớp học sinh:

Trứng  điểm 0 Phao tài liệu

Ngỗng  điểm 2 cóppi  thái độ sai

Ghi đông  điểm 3

Hỏi - đáp:

ĐA: trờng nên dùng từ ngữ địa phơng a, có thể trờng hợp d

khi cần

Bài tập 5 Thảo luận nhóm:

Trao bài chéo để sửa cho nhau

Bài tập 3/59/sgk

3.Củng cố- H ớng dẫn

Đọc bài thêm

? Thế nào là từ ngữ địa phơng, biệt ngữ xã hội? Cách dùng?

- Nắm chắc nội dung kiến thức

Làm bài tập 4/5/tr59/sgk

Chuẩn bị tiết 18

Tuần 5 Tiết 18,

-Ngày soạn:18/9/2010

Ngày dạy:23/9/2010

Bài 5: Tóm tắt văn bản tự sự

A.Mục đích yêu cầu:

Giúp hs hiểu đợc mục đích và cách thức tóm tắt một văn bản tự sự

C,Tiến trình tổ choc các hoạt động dạy- học:

1, Kiểm tra bài cũ: Xen trong giờ

*Bài mới: G/v nhắc lại khái niệm về văn tự sự rồi chuyển ý

?Tại sao lại phải tóm tắt văn bản tự sự Tóm tắt văn bản tự sự

A.Hình thành kiến thức mới

I, Thế nào là tóm tắt văn bản

tự sự

1, Tòm tắt văn bản Lão Hạc

2, Ghi nhớ 1/tr 61/sgk

có tác dụng gì?

- Văn bản tự sự thờng dài, khi kể lại cho ngời khác

nghe cần phải tóm tắt

- Tóm tắt đợc văn bản tự sự tức là ngời tóm tắt đã hiểu

đợc nội dung chính của văn bản Mà nắm đợc nội

dung chính của tác phẩm thì mới có thể phân tích và

làm sáng tổ ý nghiã, giá trị của tác phẩm

?Đọc vd Em có nhận xét gì( ví dụ văn bản tóm tắt nào? dựa

vào đâu mà em biết So với văn bản chính có gì giống và

khác nhau?)

-Văn bản tóm tắt “Sơn Tinh, Thuỷ Tinh”

- Dựa vào nhân vật :Hùng Vơng, Mị Nơng, Sơn Tinh,

Thuỷ tinh và các sự việc: Vua Hùng có một ngời con gái –

kén rể- Sơn tinh , Thuỷ tinh cầu hôn….Văn bản tóm tắt bào

đảm nội dung chính văn bản

-So với văn bảnchính văn bản tóm tắt:

+ Giống nhau: Nhân vật chính, sự việc chính

+ Khác nhau: độ dài, lời văn: văn bản tóm tắt ngắn

gọn, số lợng nhân vật: ít hơn, bỏ một số nhân vật phụ, Sự

việc văn bản tóm tắt ngắn gọn hơn nhiều

? Từ đó rút ra yêu cầu với văn bản tóm tắt

? Muốn tóm tắt văn bản theo em cần phải làm gì?

-Cần ngắn gọn đảm bảo đợc những nhân vật, sự việc chính

2, Các b ớc tóm tắt văn bản

3 Củng cố- H ớng dẫn

? Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự.? Yêu cầu của văn bản tự sự.? Các bớc khi tóm tắt

Học phần ghi nhớ Chuẩn bị tiết 19

Tuần 5 Tiết 19,

Ngày soạn:18/9/2010

Ngày dạy:25/9/2010

Bài 5: Luyện tậpTóm tắt văn bản tự sự

A.Mục đích yêu cầu:

Giúp hs hiểu đợc mục đích và cách thức tóm tắt một văn bản tự sự

C,Tiến trình tổ ch c các hoạt động dạy- học:

1, Kiểm tra bài cũ:

? Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự/

? Yêu cầu của văn bản tự sự? Các bớc tóm tắt?

2, Bài mới:Để nhớ nội dung văn bản tự sự một cách chính xác ta cần phải biết cách tóm tắt

Vậy làm thế nào để tóm tắt đợc văn bản tự sự một cách dễ dàng nhất ? Chúng ta đi vào bài hôm nay

: Thảo luận nhóm yêu cầu bài tập

? Nhắc lại yêu cầu và các bớc tóm tắt

Thảo luận viết bảng phụ yêu cầu 1,2; Yêu cầu 3 làm ra giấy

Gợi ý:

- Yêu cầu 1:

SGK đã nêu lên các sự việc , nhân vật và một số chi tiết tiêu

biểu, tơng đối đầy đủ nhng lộn xộn, thiếu mạch lạc Vì thế

muốn tóm tắt đợc cần phải sắp xếp lại theo thứ tự hợp lý

- Yêu cầu 2:

1- b , -2- a, 3- d , 4- c, 5-g , 6- e, 7- i, 8- h, 9-k

- Yêu cầu 3:

Lão Hạc có một cậu con trai , mảnh vờn và con chó vàng

Con trai lão đi phu đồn điền cao su, lão chỉ có con chó Vàng

làm bầu bạn Nhng vì muốn giữ lại mảnh vờn cho con trai,

lão đành phải bán con chó, mặc dù hết sức buồn bã và đau

xót Lão mang tất cả tiền dành dụm đợc gửi ông giáo và nhờ

trông coi hộ mảnh vờn, Cuộc sống ngày một khó khăn Lão

kiếm đợc gì thì ăn thứ ấy và từ chối tất cả những gì ông giáo

giúp đỡ.Một hôm lão gặp Binh T xin hắn ít bả chó nói là về

đánh bả giết con chó hay đến vờn nhà lão, làm thịt thì mời

Binh T đến uống rợu.Ông giáo rất buồn khi Binh T kể

chuyện ấy cho nghe Nhng rồi đột nhiên lão chết Cái chết

thật dữ dội Cả làng không ai hiểu vì sao lão chết Chỉ có

ông giáo và Binh T hiểu vì sao lão Hạc lại chết

?Yêu cầu: - Nhân vật chính trong “tức nớc vỡ bờ”

- Sự việc tiêu biểu

- Viết văn bản tóm tắt (khoảng 10 dòng)

HS thảo luận trong 5’

Viết bài vào vở

- Gv: Chấm bài, rút kinh nghiệm bài làm

- H/s :xem lai phơng pháp làm bài văn tự sự xen miêu tả, biểu cảm

C Tiến trình tổ chức hoạt động dạy – học:

1, Kiểm tra bài cũ:Xen trong giờ

2, Bài mới :Bài TLV cô đã chấm xong Trong tiết trả bài hôm nay các em sẽ nắm đợc nhữngu,nhợc trong bài làm từ đó rút đợc kinh nghiêm cho các bài làm tiếp theo

G/v chép lại đề bài lên bảng :

Câu1: Thế nào là văn tự sự ?Bố cục bài văn tự sự gồm mấy phần

?Nêu nội dung của từng phần

Nêu khái niệm, bố cục và nhiệm vụ của từng phần

Câu 2:Ngời ấy (Bạn, thầy, ngời thân…sống mãi trong lòng tôi

? Thể loại :Tự sự xen miêu tả, biểu cảm

? Nội dung : Kể về ngời có kỉ niệm đáng nhớ không quên

? Hình thức:Lựa chọn sự việc tiêu biểu ,ấn tợng khó phai mờ

trong tâm trí

? Phần mở bài cần nêu đợc nội dung nào ?

Giới thiệu đợc nhân vật có ấn tợng khó phai

? Thân bài phải đảm bảo những nội dung nào?

- Tả sơ qua về hình dáng, tính cách, phẩm chất

- Ân tợng không phai mờ trong tâm trí

- Tình cảm của em với ngời đó và ngợc lại

? Kết bài phải làm nh thế nào?

+ Một số bài cha làm đúng nội dung yêu cầu của đề ,vốn kiến

thức nghèo nàn ,kỉ niệm không đáng để nhớ (x.Trờng, l.Thắng,t

Thắng, ….)

+ Chữ viết quá cẩu thả :X.Trờng,L.Thắng…

- Câu dài, câu thiếu thành phần.,câu tối nghĩa …(Đỗ

Tùng,L.Thắng )- Lòng mẹ ấm áp của một lòng vị tha

- Viết sai từ do lẫn lộn âm và do phát âm cha chuẩn

V/d: Dành dụm : ->giành dụm

- Đây là lỗi sai phổ bién do hiện tợng phát âm sai -> viết sai

Những lỗi hay mắc đó là :

+ Lẫn lộn giữa l-n: Làm nên -> nàm lên, lỗi->nỗi

+ Lẫn lộn giữa ch- tr: chăm chỉ-> chăm trỉ, trong-> chong

+ Lẫn lộn giữa:x- s: xấu xa-> sấu xa …

- Diễn đạt lủng củng không rõ nghĩa

Đọc cho hs một số bài làm tốt và một số bài yếu kém

Trả bài cho h/s tự chữa lỗi vào bài làm của mình

Ngày Tháng năm

Tuần 5

BGH Ký duyệt

- G/v :Sgk,sgv,thiết kế bài giảng, giáo án

- H/s:Tóm tắt truyện, trả lời câu hỏi

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học:

1, Kiểm tra bài cũ

?Trình bày ngắn gọn nguyên nhân cái chết của Lão Hạc?

2, Bài mới: Lớp 6, 7 chúng ta đã đợc học nhiều truyện dân gian nh truyền thuyết,truyện

c-ời,truyện ngụ ngôn,cổ tích Hôm nay chúng ta lại tiếp tục làm quen với một truyện cổ tích nữa

đó là truyện “Cô bé bán diêm”

? Dựa vào mục *sgk giới thiệu nét khái quát về tác giả, tác

phẩm

- An- đéc –xen là nhà văn Đan Mạch , ông là ngời chuyên

viết truyện và truyện cổ tích dành riêng cho trẻ em Những

chuyện cổ tích do ông sáng tác thật tuyệt vời.không chỉ

những trẻ em yêu thích, mà cả ngời lớn đọc mãi cũng không

thấy chán

- Cô bé bán diêm cũng nh nhiều truyện ngắn- truyện cổ

tích khác của An- đéc-xen :Nàng tiên cá, bày chim thiên

nga, một bà mẹ, chim hoạn mi…là những truyện nh thế

Yêu cầu đọc chậm, cảm thông, cố găng phan biệt những

cảnh thực và ảo trong và sau từng lần cô bé quẹt diêm

? Hs kể tóm tắt nội dung?

- Em bé mồ côi phải đi bán diêm trong đêm giao thừa rét

buốt, không bán đợc bao nào Sợ bố đánh, đành ngồi nép

vào góc tờng, liên tục quẹt diêm để sởi.Hết bao diêm thì

em bé chết cóng trong giấc mơ em bé mơ gặp bà nội lên

trời Sáng hôm sau mmùng một tết, mọi ngời qua đờng vẫn

nhìn cảnh tợng thơng tâm ấy

*.Giải thích từ khó.

Gv yêu cầu hs nêu câu hỏi về những từ khó trong và ngoài

phần chú thích

? Theo em đoạn trích trên ta có thể chia làm mấy đoạn?

- Đoạn1 : Từ đầu đến….> “cứng đờ ra”

Hoàn cảch của cô bé bán diêm

- Đoạn 2: tiếp “Chà…> về chầu Thợng đế”