Bài giảng CHẤN THƯƠNG THẬN

Mô tả được các tổn thương giải phẫu bệnh của chấn thương thận.. Tổn thương giải phẫu - Tùy theo lực tác động mà có thể có các mức độ thương tổn khác nhau.. - Phân độ tổn thương thận:

Trường Đại học Y – Dược Thái Nguyên

Bộ môn Ngoại khoa

Bài giảng

CHẤN THƯƠNG THẬN

Bác sỹ: Nguyễn Trọng Thảo

Thái Nguyên, tháng 12 năm 2011

Mục tiêu

1 Liệt kê được các nguyên nhân gây chấn thương thận

2 Mô tả được các tổn thương giải phẫu bệnh của chấn thương thận

3 Mô tả được triệu chứng và chẩn đoán được chấn thương thận

4 Trình bày được thái độ điều trị chấn thương thận

1 Đại cương

- Thận là một tạng đặc, nằm sau phúc mạc, trong hố sườn thắt lưng

- Nhu mô thận giòn, dễ vỡ do chấn thương

- Điều kiện thuận lợi: Thận bệnh lý

- Gặp ở nam nhiều hơn nữ, tỷ lệ 3/1

- Gặp ở mọi lứa tuổi, từ 16 – 45 tuổi (75% - 80%), dưới 16 tuổi (12% - 14%)

- Chẩn đoán hình ảnh (siêu âm, UIV, CT-Scanner ) rất có giá trị

2 Nguyên nhân

- Trực tiếp (80% - 85%)

- Gián tiếp (15% - 20%)

3 Tổn thương giải phẫu

- Tùy theo lực tác động mà có thể có các mức độ thương tổn khác nhau

- Phân độ tổn thương thận:

+ Theo Chatelain

+ Theo Moore E.E

+ Theo AAST (Hiệp hội phẫu thuật chấn thương Mỹ)

3.1 Phân độ theo Chatelain

- Độ 1: Đụng giập thận (65% - 80%)

- Độ 2: Giập thận (10% - 15%)

- Độ 3: Vỡ thận (7% - 10%)

- Độ 4: Đứt cuống thận (3% - 5%)

3.2 Theo Moore E.E

3.3 Theo AAST ( Hiệp hội phẫu thuật chấn thương Hoa Kỳ)

3.3 Theo AAST ( Hiệp hội phẫu thuật chấn thương Hoa Kỳ)

- Độ 1: Đụng giập thận

Tổn thương đụng giập tụ máu nông

vùng vỏ dưới bao thận

- Độ 2: Giập thận nhẹTổn thương giập vùng vỏ chưa đến vùng tủy thận

3.3 Theo AAST ( Hiệp hội phẫu thuật chấn thương Hoa Kỳ)

- Độ 3: Giập thận nặng

Tổn thương giập vùng vỏ lan tới

vùng tủy thận, kèm theo rách đài bể

thận

- Độ 4: Vỡ thậnThận vỡ thành hai hay nhiều mảnh

3.3 Theo AAST ( Hiệp hội phẫu thuật chấn thương Hoa Kỳ)

- Độ 5: Tổn thương cuống thận

- Khối máu tụ vùng hố thắt lưng.

- Co cứng khối cơ vùng thắt lưng, có phản ứng mạnh khi thăm khám

- Co cứng nửa bụng cùng bên thận bị chấn thương

- Các tổn thương phối hợp

+ Khối máu tụ vùng hố thắt lưng

+ Co cứng khối cơ vùng thắt lưng, có phản ứng mạnh.+ Siêu âm hệ tiết niệu

+ X_quang, CT-Scanner

7 Điều trị

* Chỉ định điều trị dựa vào diễn biến các triệu chứng sau:

- Mức độ đái ra máu

- Tiến triển của khối máu tụ vùng hố thắt lưng

- Tình trạng toàn thân

- Kết quả chụp niệu đồ tĩnh mạch

7.1 Điều trị nội khoa

* Chỉ định:

- Đụng giập thận nhẹ và vừa: Độ 1- độ 2

- Đái máu giảm dần rồi ổn định

- Không có khối máu tụ vùng thắt lưng, hoặc khối máu tụ không tăng lên

- Tình trạng toàn thân ổn định

- Chụp niệu đồ tĩnh mạch: Đài bể thận còn ngấm thuốc hoặc thuốc cản quang đọng khu trú trong vỏ thận

7.1 Điều trị nội khoa

7.2 Điều trị ngoại khoa

* Chỉ định phẫu thuật cấp cứu:

- Chấn thương thận nặng: Độ 4 – Độ 5

- Có chấn thương phối hợp các tạng khác trong ổ bụng

- Điều trị nội khoa tích cực không kết quả

* Chỉ định phẫu thuật có trì hoãn:

- Các trường hợp điều trị nội khoa không kết quả, diễn biến nặng lên

- Đái ra máu tái phát nặng, kéo đái máu kéo dài

7.2 Điều trị ngoại khoa

* Cụ thể:

- Hồi sức tốt trước mổ

- Gây mê nội khí quản có thuốc giãn cơ

- Đường mổ: Đường chéo sườn thắt lưng hoặc đường trắng bên, đường trắng giữa trên và dưới rốn

- Kiểm tra đánh giá tổn thương

+ Lấy máu tụ, khâu cầm máu

+ Cắt thận bán phần

+ Cắt thận ( kiểm tra thận đối bên)

- Xử trí tổn thương phối hợp

- Hồi sức tốt sau mổ