Ôn tập môn học Tài chính Tiền Tệ

Ôn tập môn học Tài chính Tiền Tệ Môn học này trang bị cho người học những kiến thức lý luận chuyên sâu về tài chính – tiền tệ, làm nền tảng để nghiên cứu các môn nghiệp vụ thuộc khối ngành Kinh Tế và Quản Trị Kinh Doanh. Cụ thể học phần này tập trung vào nghiên cứu: hệ thống tài chính; lý thuyết danh mục đầu tư, lý thuyết cấu trúc lãi suất và lý thuyết định giá tài sản; thông tin bất cân xứng và cấu trúc tài chính; quy định điều tiết khu vực tài chính; tự do hóa tài chính và khủng hoảng tài chính; chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ

MÔN HỌC TÀI CHÍNH – TIỀN TỆ

Mô tả môn học

Môn học này trang bị cho người học những kiến thức lý luận chuyên sâu về tài chính – tiền tệ, làm nền tảng

để nghiên cứu các môn nghiệp vụ thuộc khối ngành Kinh Tế và Quản Trị Kinh Doanh Cụ thể học phần này tập trung vào nghiên cứu: hệ thống tài chính; lý thuyết danh mục đầu tư, lý thuyết cấu trúc lãi suất và lý thuyết định giá tài sản; thông tin bất cân xứng và cấu trúc tài chính; quy định/ điều tiết khu vực tài chính; tự

do hóa tài chính và khủng hoảng tài chính; chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ

4 Đổi mới tài chính

Chuyên 2: Điều tiết/quy định và giám sát hệ thống tài chính

1 Thất bại thị trường tài chính và sự quy định/điều tiết khu vực tài chính

2 Những hạn chế của điều tiết/quy định khu vực tài chính

3 Tác động của toàn cầu hóa đối với sự điều tiết của khu vực tài chính - Basel

Chuyên 3: Thông tin bất cân xứng và cấu trúc tài chính

1 Cấu trúc tài chính ở một số quốc gia trên thế giới

2 Chi phí giao dịch và cấu trúc tài chính

3 Lựa chọn nghịch và cấu trúc tài chính

4 Rủi ro đạo đức và sự lựa chọn giữa nợ và vốn

Chuyên 4: Khủng hoảng tài chính

1 Các mô hình khủng hoảng tài chính

2 Khủng hoảng tài chính năm 2008

4 Cách tiếp cận mới về sự điều tiết/quy định khu vực tài chính – Basel III

Chuyên 5: Lý thuyết cấu trúc lãi suất

1 Lãi suất và đường cong lãi suất

2 Lý thuyết kỳ vọng

3 Lý thuyết ưu thích tính lỏng

4 Lý thuyết phân khúc thị trường

Chuyên 6: Rủi ro, tiền lời và lý thuyết danh mục đầu tư

1 Rủi ro và tiền lời

2 Đa dạng hóa và lý thuyết danh mục đầu tư

3 Mô hình định giá tài sản vốn (CAPM)

Chuyên đề 7: Chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa

1 Cơ chế truyền dẫn của chính sách tiền tệ

2 Các lý thuyết cầu tiền tệ và cung tiền tệ

3 Chính sách tài khóa và chu kỳ kinh tế

4 Các tranh luận về chính sách tài khóa (độ trễ và hiệu quả…)

Mục Lục

Chuyên đề 1: Hệ thống tài chính - Phần1: Vai trò của hệ thống tài chính 4

I Giới thiệu 4

II NGƯỜI CHO VAY VÀ NGƯỜI ĐI VAY (Lenders & Borrows) 5

III Các định chế tài chính (Financial institutions) 7

IV Thị trường tài chính (Financial markets) 8

V Hệ thống tài chính và nền kinh tế thực (Financial markets) 10

Chuyên đề 1: Hệ thống tài chính - Phần 2: Cấu trúc của hệ thống tài chính 12

I Giới thiệu: 12

II Phân loại của hệ thống tài chính: 12

III Rào cản của TTTC và vai trò của trung gian tài chính (xem thêm chương 3) 14

IV Ngân hàng và các định chế tài chính nhận tiền gửi 15

V Phân loại các định chế tài chính không nhận tiền gửi 17

Chuyên đề 2: SỰ ĐIỀU TIẾT VÀ GIÁM SÁT HỆ THỐNG TÀI CHÍNH CỦA CHÍNH PHỦ 21

I Tổng quan: 21

II Ủng hộ sự điều tiết hệ thống tài chính của Nhà Nước 21

III Phản đối sự điều tiết của chính phủ 26

IV Kết luận 27

CHƯƠNG III: THÔNG TIN BẤT ĐỐI XỨNG VÀ CẤU TRÚC TÀI CHÍNH 28

I Các yếu tố cơ bản của cấu trúc tài chính trên thế giới: 28

II Chi phí giao dịch 30

III Chi phí thông tin bất cân xứng (asymmetric information costs) 31

IV Hiện tượng trái chanh (lemon’s problem) 31

V Lý thuyết tài trợ theo trình tự (Pecking order theory of financing) 32

VI Thuyết tín hiệu (signalling theory) 32

VII Sự điều tiết của thị trường tài chính (theo Mishkin) 33

VIII TỔNG KẾT 34

Chuyên đề 4: Khủng hoảng tài chính và phạm vi ứng dụng của quy chế tài chính 35

I Khủng hoảng tài chính 35

II PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH: 38

III Thiên nga đen – xác suất rất nhỏ nhưng ảnh hưởng rất lớn 40

IV Những gợi ý cho quy chế tài chính và Basel III 42

Chương 5: LÃI SUẤT 44

I Khái niệm 44

II Phân loại lãi suất 44

V Một số lý thuyết về lãi suất 49

1 Lý thuyết ƣa thích thanh khoản – Liquidity Preference Theory 49

D D S S M B M B     M SM D B DB S 49

a) Hiệu ứng thanh khoản lớn hơn các hiệu ứng khác 50

b) Hiệu ứng thanh khoản nhỏ hơn các hiệu ứng khác và hiệu ứng lạm phát dự tính điều chỉnh chậm 50

c) Hiệu ứng thanh khoản nhỏ hơn các hiệu ứng khác và hiệu ứng lạm phát dự tính điều chỉnh nhanh 50

VI Các lý thuyết giải thích cấu trúc kỳ hạn của lãi suất 50

Chuyên đề 6: RỦI RO – LỢI NHUẬN – THUYẾT DANH MỤC 52

I Phần I: 52

II Phần II: 53

Bài 7: Chính sách tiền tệ - Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ 55

I NHỮNG ĐIỂM CƠ BẢN VỀ TIỀN TỆ 55

II MỤC TIÊU VÀ CÔNG CỤ CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ 55

III CƠ CẤU TRUYỀN DẪN CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ 56

IV SỰ MỞ RỘNG CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ 57

V CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ THU HẸP: 57

VI TÁC ĐỘNG CỦA SỰ THAY ĐỔI TRONG LÃI SUẤT 58

VII CƠ CẤU TÀI SẢN VÀ VỐN CỦA HỆ THỐNG TÀI CHÍNH TRONG MỘT NỀN KINH TẾ 58

VIII Lý thuyết định lƣợng cầu tiền tệ: quan điểm cổ điển 59

Chuyên đề 8: CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA 65

Chuyên đề 9: Toàn cầu hóa tài chính 69

Câu hỏi thi: 76

Chuyên đề 1: Hệ thống tài chính - Phần1: Vai trò của hệ thống tài chính

- Trung gian của các đơn vị thặng dư (dư thừa) và thiếu hụt

- Cung cấp dịch vụ tài chính như bảo hiểm, quỹ tương hỗ

- Phương tiện thanh toán

- Cung cấp danh mục đầu tư

Các bộ phận khác nhau thì đóng một vai trò nhất định nhưng tất cả đều có chung một đặc điểm là kênh điều chuyển từ người thừa vốn (từ kế hoạch chi tiêu) đến những người thiếu hụt, ví dụ như:

- Ngân hàng

- Công ty bảo hiểm và các quỹ hỗ tương

Các nhà kinh tế thường quan tâm đến cách mà một hệ thống tài chính điều quỹ giữa đơn vị sử dụng cuối cùng của hệ thống, đó là đối tượng cho vay và đi vay hơn là các trung gian vay và đi vay – Các trung gian tài chính không chỉ là vay mà còn đi vay, nó ám chỉ là việc chuyển vốn đến những người sử dụng cuối cùng Khi đối mặt với nhu cầu vay hoặc cho vay, đối tượng sử dụng cuối cùng của hệ thống tài chính có một lựa chọn giữa ba cách:

- Thứ nhất, họ tham gia vào lĩnh vực thường được gọi là cho vay trực tiếp Có thể nói rằng đây là cách

họ giao dịch trực tiếp với nhau Nhưng ở đây, chúng ta sẽ thấy là tốn chi phí, kém hiệu quả, cự kỳ rủi

ro và trong thực tế khó có khả năng

- Thứ hai, họ có thể quyết định tham gia thị trường có tổ chức Ở những thị trường này, người cho vay mua những giấy nợ của người đi vay

o Thị trường có tổ chức làm giảm chi phí có thể kết hợp với việc cho vay trực tiếp vì thị trường

có tổ chức được phổ biến bởi những người kinh doanh

o Thị trường có tổ chức cũng giảm thiểu rủi ro vì chúng thường có những vai trò tổ chức hoạt động của thị trường nhằm hạn chế sự không trung thực và sự rủi ro

- Thứ ba, chính các trung gian tài chính sẽ cung cấp một kênh thứ ba cho chu chuyển tiền của các quỹ giữa người vay và cho vay

o Khi người có tiền ủy thác cho các trung gian tài chính họ sẽ có một tài sản, cụ thể là khoản tiết kiệm hoặc gửi vào các công ty bảo hiểm, họ không kinh doanh nhưng họ sẽ có một khoản lãi từ các trung gian này Tương tự vậy, các trung gian tạo ra các khoản nợ, ví dụ như các khoản vay cho người vay

o Vậy, những cái lợi của việc gửi tiền vào các trung gian tài chính là gì?

Vai trò của hệ thống tài chính mạnh yếu phụ thuộc vào: Giá cả, tính thanh khoản, rủi ro chia sẻ, tạo thông tin, điều hành, tạo giá trị

Rủi ro quản trị: Rủi ro hệ thống, rủi ro đơn lẻ

Hệ thống điều tiết phù hợp: Trách nhiệm, Minh bạch, bảo hiểm hệ thống, lợi nhuận và rủi ro hòa hợp

Figure 1: The Function of Healthy Financial Systems - Chức năng giám sát của hệ thống tài chính

II NGƯỜI CHO VAY VÀ NGƯỜI ĐI VAY (Lenders & Borrows)

Người cho vay và người đi vay ở đây đề cập đến những người cho vay sau cùng và người vay sau cùng Động cơ của họ người cho vay và người đi vay khác so với những trung gian tài chính

Saving and lending:

1 Saving: phần chênh lệch giữa thu nhập và chi tiêu chính là khoản tiết kiệm

Những điều kiện phải được đáp ứng để đem lại thặng dư trong giao dịch chovay

- Tiền lời tối đa

- Tối thiểu hóa rủi ro

- Tính thanh khỏan cao

Tính thanh khỏan cao ở đây là khả năng thu hồi vốn nhanh nhưng phải có sự chắc chắn về vốn

Lưu ý rằng hai điều kiện trên quan tâm tới tốc độ và giá trị

2 Borrowing:

Một số người có thu nhập dôi ra so với mức chi tiêu hiện tại cần, và cũng sẽ có một số doanh nghiệp, tổ chức, hộ gia đình có mức thu nhập thấp hơn so với mức kế họach chi tiêu Tức là, họ có một sự thâm hụt tài chính, hịo phải bán những tài khỏan họ nắm giữ trước đây (trái phiếu) hoặc tạo ra những khỏan nợ bằng cách

đi vay

Người đi vay quan tâm đến:

- Chi phí thấp nhất

- Thời gian vay càng dài càng tốt

Mục tiêu của người cho vay và người đi vay luôn đối lập nhau Chính sự đối lập này dẫn đến sự xuất hiện trung gian tài chính

Một nền kinh tế phát triển đòi hỏi sự cân đối tài chính Khỏan dư thừa phải tương ứng với những khỏan thiếu hụt

3 Người cho vay, người đi vay và khoản thu được ròng của các tài sản tài chính (NAFA)

- Người cho vay thì có những khỏan thặng dư tài chính

- Người đi vay có những khỏan thâm hụt tài chính Thâm hụt tài chính làm cho họ không có

NAFA

- Một nền kinh tế đóng được phân ra làm 3 đối tượng: hộ gia đình, doanh nghiệp và chính phủ

Họ có thể đóng vai trò như những người đi vay và người cho vay Tổng khỏan dư thừa phải bằng tổng khỏan thiếu hụt

4 Cho vay, đi vay và sự giàu có

Kinh tế tài chính để phân biệt giữa dự trữ và dòng di chuyển

- Một cá nhân với một khỏan thặng dư tài chính, làm tăng dự trữ, tăng sự giàu có về tài chính Ngược lại, một cá nhân với thâm hụt tài chính sẽ làm giảm bớt dự trữ và tăng sự bần túng

- Thặng dư được chu chuyển làm tăng thêm dự trữ tài chính, ngược lại thâm hụt dẫn đến giảm dự trữ Dòng chu chuyển của cho vay và đi vay

Người ta sẽ nắm giữ cả hai vai trò người đi vay và người cho vay

- Những người cầm cố nhà để lấy một khỏan tiền từ ngân hàng

- Người đi vay với tài sản tài chính có thể tốt hơn nếu họ thế chấp tài sản và sử dụng nguồn tài trợ để giảm nợ nần

Nhưng cần lưu ý tính thanh khỏan, chi phí và rủi ro trong những giao dịch này

Khi quyết định, họ sẽ lựa chọn về danh mục để thiết lập một cấu trúc tối ưu

Sự lựa chọn danh mục bao gồm một dãy danh mục, hỗn hợp tài sản và nợ Đây là con đường tạo ra chi phí

và lợi nhuận từ mỗi tài sản hay khỏan nợ Mục đích phải đạt được:

MC = MB (lợi ích = chi phí)

III Các định chế tài chính (Financial institutions)

Các định chế tài chính tồn tại với nhiều hình thức và cung cấp nhiều dịch vụ khác nhau Nói chúng các định chế tài chính thực hiện một hay nhiều chức năng dưới đây:

- Cung cấp cơ chế thanh toán

- Cung cấp các công cụ huy động vốn và tài trợ vốn

- Cung cấp các dịch vụ khác: hối đoái, bảo hiểm…

Trong hệ thống tài chính, chúng ta thường chia các định chế tài chính ra làm 02 nhóm:

- Nhóm đầu tiên là “các ngân hàng” hay có thể gọi là “những người nhận tiền gửi”

- Nhóm còn lại là các định chế tài chính khác (“không nhận tiền gửi”): công ty bảo hiểm, quỹ đầu tư…

Figure 2: Dòng tiền tệ giữa các định chế tài chính

Đặc điểm của định chế tài chính

a Định chế tài chính là loại hình công ty

Các định chế tài chính là các cơ sở kinh doanh tiền tệ và giấy tờ có giá được tổ chức và hoạt động để đật những mục tiêu sinh lợi nhất định Nên xét về khía cạnh này thì ta có thể phân tích đặc điểm của chúng cũng giống như phân tích đặc điểm của các đơn vị kinh doanh khác trong nền kinh tế Có thể mô tả hoạt động của các định chế tài chính theo sơ đồ:

b Định chế tài chính là trung gian tài chính

Figure 3: Hoạt động của trung gian tài chính

Với đặc điểm này thì các định chế trung gian tài chính được xem là cầu nối giữa 2 bên: thường là người tiết kiệm cuối cùng và người cần vốn cuối cùng những thỉnh thoảng họ có thể là những người trung gian khác

- Giảm chi phí tìm kiếm và giao dịch giữa các bên

IV Thị trường tài chính (Financial markets)

Thị trường tài chính là tổng hòa các mối quan hệ cung cầu về vốn, diễn ra dưới hình thức vay mượn, mua bán về vốn về vốn, tiền tệ và các chứng từ có giá nhằm chuyển dịch từ nơi cung cấp đến nơi có nhu cầu về vốn cho các hoạt động kinh tế

Như vậy TTTC là một công cụ có tổ chức nhằm tập hợp “người mua và bán” lại với nhau Nó không cần một vị trí không gian nhất định, nó có thể cho phép giao dịch giữa những người ở các vùng khác nhau Ví dụ thị trường giao dịch ngoại hối có thể thực hiện giữa những định chế tài chính ở các quốc gia khác nhau trên toàn thế giới Với sự phát triển của công nghệ thông tin tiên tiến như ngày nay có thể cho phép giao dịch thực hiện dễ dàng giữa các vùng cách xa rất nhiều về địa lý

Thị trường tài chính như trái phiếu và chứng khoán đóng vai trò quyết định trong sự hiệu quả của nền kinh tế thông qua chức năng chu chuyển vốn từ nơi không có nhu cầu sử dụng cho sản xuất kinh doanh đến những nơi cần Do đó TTTC làm cho định vị vốn một cách hiệu quả, từ đó góp phần phát triển sản xuất và hiệu quả của toàn bộ nền kinh tế TTTC thực hiện tốt chức năng của nó sẽ là một nhân tố quyết định thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cao; ngược lại TTTC hoạt động kém sẽ là một nguyên nhân gây ra kém phát triển cho nhiều quốc gia trên thế giới Hoạt động trên TTTC cũng tác động trực tiếp đến tài sản cá nhân, ứng xử giữa kinh doanh và tiêu dùng, hoạt động tuần hoàn của nền kinh tế TTTC cũng trực tiếp cải thiện khả năng mua sắm của khách hàng thông qua việc cho phép họ rút ngắn thời gian cần thiết để tích lũy, nó cung cấp khoản vay cho khách hàng mua sắm những gì cần thiết khi họ chưa đủ khả năng, góp phần cải thiện sự sung túc kinh tế của tất cả mọi người trong xã hội

Các công cụ cơ bản thực hiện trên TTTC:

1 Phân loại TTTC: Dựa trên các tiêu chí, đặc điểm khác nhau sẽ phân loại TTTC thành các loại hình khác

nhau

1.1 Căn cứ vào kì hạn còn lại (residual maturity) của các công cụ tài chính được giao dịch trên nó,

chia TTTC ra thành hai loại: thị trường tiền tệ và thị trường vốn

- Giao dịch rộng nên có khuynh hướng tính thanh khoản cao

- Tác động về giá trị nhỏ nên có độ an toàn tương đối cao

- Công cụ: chứng chỉ tiền gửi có thể chuyển nhượng được, tín phiếu kho bạc (T-bills), thương phiếu, chấp nhận thanh toán của các ngân hàng, hợp đồng mua bán lại (Repo)

- Nghiệp vụ: vay và cho vay vốn ngắn hạn, mua bán giấy tờ có giá ngắn hạn (mang tính thương mại và chịu sự tác động của quan hệ cung cầu, đặc biệt chú ý ngân hàng trung ương với nghiệp

vụ hoạt động trên thị trường mở để điều tiết cung cầu về tiền tệ cho nền kinh tế)

1.1.2 TT vốn:

- Công cụ tài chính có kì hạn trên 1 năm, cung ứng vốn đầu tư dài hạn cho nền kinh tế, thường gồm

TT vay nợ dài hạn và TT chứng khoán

- Có khuynh hướng tính thanh khoản thấp hơn

- Độ an toàn tương đối thấp hơn

- Công cụ: cổ phiếu và trái phiếu (các loại CP, TP)

- Nghiệp vụ: mua bán trên sàn chứng khoán, TT trái phiếu

1.2 Căn cứ vào cách thức huy động vốn, chia làm hai loại: thị trường các công cụ nợ (Debt Markets)

và thị trường vốn cổ phần (Equity Markets)

1.2.1 TT các công cụ nợ:

Cá nhân hoặc tổ chức phát hành các công cụ nợ như trái phiếu để huy động vốn, cam kết trả theo phương thức của một thỏa thuận có thời gian nhất định Kỳ hạn của công cụ nợ là khoảng thời gian đến ngày hết hạn của công cụ Công cụ nợ có thể là ngắn hạn (kỳ hạn < 1 năm), dài hạn (>10 năm) hoặc trung hạn

1.2.2 TT vốn cổ phần:

Doanh nghiệp phát hành các cổ phần sở hữu như cổ phiếu thông thường để các nhà đầu tư góp vốn tham gia với tư cách đồng sơ hữu doanh nghiệp, cùng chia sẻ thu nhập ròng và tài sản của doanh nghiệp

- Cổ phần thường được trả cổ tức theo kỳ hạn tùy theo kết quả hoạt động của doanh nghiệp

- Xem như khoản dài hạn vì không có ngày kết thúc kỳ hạn

- Người nắm giữ cổ phần như sở hữu một phần tỷ lệ doanh nghiệp nên có một số quyền trong quyết định những vấn đề quan trọng như bầu giám đốc chẳn hạn

Điểm không lợi thế của nắm giữ cổ phần so với giữ khoản nợ của DN là DN trả nợ cho tất cả chủ nợ trước khi trả cho cổ đông Ngược lại lợi thế của cổ phần có lợi nhuận trực tiếp từ việc tăng thu nhập ròng và tài sản

của doanh nghiệp, còn nợ thì chỉ được trả cố định như thỏa thuận ban đầu

1.3 Căn cứ vào cơ cấu tổ chức, chia làm 2 loại cơ bản: thị trường sơ cấp (Primary Markets) và thị

trường thứ cấp (Secondary Markets)

TT sơ cấp là TT mà các chứng chỉ tài chính như trái phiếu, cổ phiếu được phát hành mới để bán cho người mua đầu tiên bởi những công ty hoặc cơ quan chính phủ cần huy động vốn

Thị trường thứ cấp là TT mà các chứng chỉ đã được phát hành trước đó ở TT sơ cấp sẽ đem ra bán lại

TT sơ cấp không được phổ biến ra công chúng nhiều, vì việc mua bán thường diễn ra nội bộ Ngân hàng đầu

tư là chủ thể quan trọng để hỗ trợ trong TT này, nó đảm bảo giá cho chứng chỉ của DN, và sau đó bán ra công chúng

Các sàn giao dịch chứng khoán và trái phiếu như NASDAQ là các ví dụ minh họa cho TT thứ cấp, ngoài ra

còn các TT khác như foreign exchange markets, futures markets, and options markets

Mua bán trên TT thứ cấp không đem lại khoản vốn huy động mới cho tổ chức phát hành ra chứng chỉ Nhưng chúng có 2 chức năng quan trọng:

- Tạo công cụ tài chính có tăng tính thanh khoản: dễ dàng và nhanh chóng mua bán để thu tiền mặt Từ

đó các công cụ này được ưa thích hơn và giúp cho các tổ chức phát hành dễ bán trên TT sơ cấp

- TT thứ cấp quyết định giá trị của chứng chỉ tài chính mà tổ chức phát hành bán trên TT sơ cấp Giá trị của chứng chỉ tài chính của tổ chức trên TT thứ cấp càng cao, thì giá của chứng chỉ mới phát hành trên TT sơ cấp của tổ chức bán được càng cao, vì thế tổng vốn tài chính được tăng lên Tình trạng ở

TT sơ cấp liên hệ rất mật thiết đến tổ chức, doanh nghiệp phát hành

TT thứ cấp chia ra làm hai loại hình:

- sàn giao dịch tổ chức (organized exchanges): giao dịch trên TT tập trung,

- và thị trường OTC (Over-the-Counter Markets): giao dịch ở mọi nơi, cạnh tranh giá cả tự do giữa người mua va bán để thỏa thuận

2 Quốc tế hóa TT tài chính (Internationalization of Financial Markets):

Qui mô của TT tài chính toàn cầu hóa, các tổ chức, doanh nghiệp ở một quốc gia có thể huy động vốn từ các nhà đầu tư ở các nước khác muốn tìsm cơ hội đầu tư ở nước ngoài Các loại hình:

- TT trái phiếu quốc tế (international bond markets) có các công cụ cơ bản như Foreign Bonds (phát hành trái phiếu trên một quốc gia khác dùng đồng tiền quốc gia đó); Eurobond (trái phiếu bán trên quốc gia nào đó mà không dùng tiền quốc gia đó); Eurocurrencies (tiền gửi bằng đồng tiền của quốc gia ở ngân hàng nằm ngoài quốc gia đó- Eurodollars: USD được gửi ở ngân hàng ngoài Mỹ hoặc Chi nhánh nước ngoài của một ngân hàng Mỹ)

- TT cổ phiếu thế giới (World Stock Markets): các nhà đầu tư giao dịch trên các thị trường chứng khoán nước ngoài Các TT chứng khoán này được quốc tế hóa

V Hệ thống tài chính và nền kinh tế thực (Financial markets)

Trong phần này, chúng ta xét ba phần để có thể khái quát về mối quan hệ giữa hoạt động tài chính và nền kinh tế thực Đó là:

Figure 4: Trung gian tài chính khuyến khích tiết kiệm và đầu tư

2 Mức độ của tổng cầu

Phát triển tài chính có thể ảnh hưởng đến mức độ của tổng cầu và/hoặc là mức sản lượng, hoặc mức

độ giá cả, hoặc cả hai Có hai kênh mà qua đó một kết nối có thể xảy ra và cả hai có thể được khám phá bằng cách sử dụng phương trình trao đổi:

MV = PQ = GDP

− nếu V không đổi => M tăng => GDP cũng tăng

− Nếu V giảm => M tăng => GDP also does

3 Hệ thống tài chính và phân bổ nguồn lực:

Hiệu quả của hệ thống tài chính với các kênh vốn từ người cho vay đến người vay cũng quan trọng

đối với việc phân bổ nguồn lực:

- Cầu nối giữa người cho vay và người vay

- Khắc phục thông tin không đối xứng

Chuyên đề 1: Hệ thống tài chính - Phần 2: Cấu trúc của hệ thống tài chính

- HT tài chính ở các quốc gia khác nhau như thế nào

- Khác nhau giữa các định chế trung gian tiền gửi và phi tiền gửi (ngân hàng và các định chế khác)

- Còn lại tt tài chính và các công cụ hầu như giống nhau một cách cơ bản

II Phân loại của hệ thống tài chính:

Về lý thuyết hiện tại, ht tt được giải thích một cách phổ biến:

- HT tc dựa vào tt: tt tc đóng vai trò chủ yếu trong tài trợ vốn, chi phối mô hình quản trị cty (tính minh bạch cao, đòi hỏi phát triển cty cổ phần là phổ biến)

- HT tc dựa vào NH: ht NH đóng vai trò cơ bản trong tài trợ vốn, nó đồng thời chi phối mô hình quản trị cty Yêu cầu minh bạch thông tin và phổ biến thông tin ở mức phổ biến

Mối quan hệ giữa người cho vay và người đi vay:

- Tài trợ qua thị trường: (direct finance) người cho vay và người đi vay có mối liên kết chặt chẽ (vd, người mua cổ phiếu và cty)

- Tài trợ gián tiếp: kết nối với nhau giới hạn

1 Hệ thống tài chính dựa vào thị trường

Hệ thống tài chính dựa vào thị trường có thể đẩy mạnh sự phát triển của nền kinh tế thông qua:

- Gia tăng tỷ lệ tiết kiệm

- Gia tăng mức độ đầu tư

- Đảm bảo đầu tư trong quá khứ hiệu quả hơn (cơ chế xác nhập - thâu tóm: các nhà đầu tư thâu tóm cty)

- Cung cấp các khoản tài chính lâu dài

- Rất dễ đầu tư (mua ck)

2 Hệ thống tài chính dựa vào Ngân hàng

Hệ thống tài chính dựa vào Ngân hàng có thể đẩy mạnh sự phát triển của nền kinh tế thông qua:

- Cho phép đầu tư cao hơn so với hệ thống tài chính dựa vào thị trường

- Xúc tiến đầu tư dài hạn bằng cách ngăn chặn thị trường tự do để quản lý Cty

- Khuyến khích các ngành tăng trưởng nhanh hơn

3 So sánh HTTC dựa theo TT và HTTC dựa theo Ngân Hàng (trao đổi trên lớp)

Hệ thống tài chính dựa vào thị trường Hệ thống tài chính dựa vào Ngân hàng

- Quy mô huy động vốn lớn (cần lập kế hoạch, đầu

tư dài hạn) Tốn nhiều thời gian (triển khai, đăng

ký, niêm yết cổ phiếu)

- Dễ bị ảnh hưởng bởi tin đồn trên tt

- Nhu cầu vốn đột xuất, nhanh (làm hồ sơ vay NH)

- NH không cho vay quá 10% cho 1 dự án, 1 cty…

=> hạn chế quy mô huy động vốn

- Do tt đánh giá nên chính xác hơn (tt quyết định

giá trị cty)

- Bị giới hạn về chuyên môn để đánh giá giá trị cty

- Áp lực trả phí (trả vốn cho cổ đông) thấp vì trả

phí cho chính chủ của cty

- (Tuy nhiên nó vẫn bị áp lực khi ROA thấp, chủ

sở hữu rút vốn, giá cổ phiếu giảm bởi tt – quan

điểm của thầy :D => áp lực cao)

- Áp lực trả nợ NH

- Cty có thể bị thâu tóm và bị cổ đông mới chiếm

quyền, thay đổi quyền quản trị cty

- NH không nắm quyền kiểm soát cty

- Không bị chi phí trung gian (vd, phát hành với

chi phí 15% => 2 bên cùng có lợi)

- Gia tăng chi phí do qua nhiều bước trung gian (vd, đầu vào 12% thì đầu ra là 18%)

- - Thủ tục vay vốn với các điều kiện chặt chẽ =>

DN nhỏ và vừa khó tiếp cận vì các nguyên tắc kế toán không phù hợp, các tài sản đảm bảo không

rõ ràng, giấy tờ không hoàn chỉnh

- Vốn dài hạn là chủ yếu (vd, đầu tư cty cổ phần là

đầu tư luôn)

- Chủ yếu là vốn ngắn hạn

4 Các HT TC trên thế giới

- HT TT dựa trên tt: quan trọng ở Mỹ, Anh; không quan trọng ở Pháp, Đức

- Hầu hết các nước tập trung NH, tăng tính cạnh tranh của NH

- Dựa vào mặt lượng (chu chuyển vốn – dòng chảy vốn) qua kênh nào nhiều nhất để xác định ht tc nào

là quan trọng

Source: Allen and Gale (2000)

Vd: tt ck VN từng được xem là “chiếc đũa thần” và tăng trưởng mạnh vào năm 2007 HT NH đang yếu kém

mà không khắc phục, lại đi tìm kiếm cái mới!

=> Không thổi phòng vai trò của NH hay TT Tạo ra nguyên tắc bình thông nhau để chu chuyển nguồn vốn hiệu quả

- Các ý tưởng ban đầu mà hệ thống tài chính có thể được đặt dọc theo một sự liên tục based/market-based được dựa trên tầm quan trọng về số lượng của nguồn vốn

bank Trong thực tế, các NH cung cấp một phần đáng kể của các quỹ doanh nghiệp so với thị trường Nhưng chúng ta cần phải cẩn thận không thể nói hết được vai trò của các ngân hàng và thị trường trong từng hệ thống

5 Nguồn vốn ở các hệ thống tt trên thế giới

- Ở Mỹ: kênh tài trợ chủ yếu là qua NH (loan > 61%) Stock chỉ 2.1% nhưng lại có thể gây ảnh hưởng lớn đến thế giới (DJ, NASDAS)

- Muốn phát triển kênh tt không dễ Các cty muốn thâm nhập, huy động vốn dễ (chủ yếu mua đi bán lại)

The US structure of financing 1970-1985

- HT NH của Mỹ rất lớn, độc lập, rất cạnh tranh Các NH Mỹ chiếm đa số trong các NH lớn nhất thế giới

- Các NH Mỹ trước đây chịu kiểm soát rất chặt chẽ bởi đạo luật Glass-Steagall (1933 – sau khủng hoảng 1929) Đạo luật này kiểm soát rất khắc nghiệt ht NH, phân biệt rạch ròi, kiểm soát hoạt động của các định chế tài chính (NH đầu tư, cty CK, cty Bảo Hiểm) Từ năm 1990, đạo luật nào được gỡ

bỏ dần dần Và đến năm 1999, chính quyền Bill Clinton đã thay thế đạo luật này bằng một đạo luận mới, cho phép các định chế siết chặt lại với nhau, không còn ranh giới (NH có quyền kinh doanh CK,

BH cũng vậy…) Mục đích là tạo ra sự tự do tài chính

- Đến năm 2007, khủng hoảng tài chính, tất cả các định chế bị dính chùm (BH, cty xếp hạng, NH, cty CK…) Gần đây giám đốc điều hành IMF phát biểu rằng cơ chế tự do hóa trục trặc, và cần có sự điều tiết của tt

III Rào cản của TTTC và vai trò của trung gian tài chính (xem thêm chương 3)

1 Chi phí giao dịch (transaction cost)

Chi phí giao dịch khi đầu tư trên thị trường tài chính

2 Thông tin bất cân xứng (asymmetric information)

Một bên không biết đầy đủ thông tin về bên kia trong một giao dịch nên không thể đưa ra được các quyết định chính xác

o Ảnh hưởng của chọn lựa đối nghịch đối với cấu trúc tài chính – The “Lemons problems”

o Biện pháp để giải quyết vấn đề “Chọn lựa đối nghịch”:

 Tạo và cung cấp thông tin

 Các quy định của Chính phủ về cung cấp thông tin

 Vai trò của các trung gian tài chính

 Thế chấp

o Rủi ro đạo đức khi đầu tư trên thị trường tài chính:

 Đầu tư cổ phiếu: The Principal – agent problems

 Đầu tư vào các công cụ nợ

o Biện pháp để giải quyết vấn đề rủi ro đạo đức

 Giám sát

 Các quy định của Chính phủ về cung cấp thông tin

 Tài sản ròng

 Các điều kiện ràng buộc trong hợp đồng nợ

 Vai trò của các trung gian tài chính

IV Ngân hàng và các định chế tài chính nhận tiền gửi

- Các trung gian tài chính là những tổ chức thực hiện huy động nguồn tiền của những người tiết kiệm cuối cùng (Ultimate Savers) và sau đó cung cấp cho những người cần vốn cuối cùng (Ultimate

Borrowers)

- Các trung gian tài chính là cơ sở kinh doanh được tổ chức và hoạt động để đạt những mục đích sinh lợi

- Tiến trình tạo ra các đầu ra của các trung gian tài chính gồm 2 giai đoạn:

o Huy động tiền tiết kiệm của những người thừa vốn

o Chuyển số vốn tiết kiệm này cho một số người cần vốn cuối cùng

o Ngân hàng có thể chuyển hóa kỳ hạn (đầu vào 3th, 6th nhưng đầu ra là dài hạn) NH là chuyên gia trong đánh giá rủi ro, ký hợp đồng tài chính, giám sát hoạt động vay nợ (của người

đi vay)

- Ở các nước phát triển, NH có nhiều loại: NH bán lẻ (tiêu dùng); NH thương mại… Các ngân hàng lớn ở Pháp, Đức và Nhật Bản cung cấp đầy đủ các dịch vụ tài chính cho một phạm vi toàn diện của

hộ gia đình và các công ty

o Chúng bao gồm ngân hàng bán lẻ hoặc thương mại Đây là kinh doanh ngân hàng truyền thống của các tổ chức tiền gửi, gói chúng lại với nhau như vốn vay, điều hành cơ chế thanh toán

o Khách hàng doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tương tự, mặc dù bị hạn chế cho các công ty lớn Ngân hàng doanh nghiệp cũng cung cấp một loạt các lời khuyên và tư vấn dịch vụ liên quan đặc biệt đến tài chính và hoạt động của các công ty lớn

- NH đầu tư là tương tự như ngân hàng của công ty Đó là khách hàng là các công ty hơn là hộ gia đình, nhưng ở đây nhấn mạnh là khi bảo lãnh phát hành chứng khoán mới Chỉ có NH này kinh doanh ck và các nghiệp vụ đầu tư NH này tham gia vào công tác quản trị vốn ở các định chế tài chính khác (quỹ hưu trí, quỹ hỗ tương…) NH đầu tư là định chế khá đặc biệt, có tác động lớn đến tt

CK

- Ở VN, các NH có chức năng tổng hợp (cái gì cũng làm: CK, BDS, tiêu dùng, doanh nghiệp…) Tên gọi chỉ là quá khứ! Các nhân hàng là đa năng (multi functional)

-

Trao đổi: vai trò và chức năng của NH đa năng

- Ưu điểm khi kiểm soát chặt (NH không đa năng): hệ thống an toàn, tập trung 1 lĩnh vực chuyên sâu, phù hợp năng lực, giám sát

- Nhược điểm khi kiểm soát chặt (NH không đa năng): hạn chế sự tự ho hóa tài chính, kiềm chế sự phát triển khu vực tài chính

- Đòi hỏi khi thực hiện Đa năng: khả năng quản lý cấp cao, tầm nhìn rộng (vd Cty Tài chính NH Nông Nghiệp thua lỗ 500 tỷ do đầu tư sai lầm)

-

Phân loại Ngân hàng theo chức năng

1) Ngân hàng thương mại (Commercial Banks)

- Huy động vốn:

o Nhận tiền gửi thanh toán (tài khoản vãng lai- check/current deposits),

o Tiền gửi tiết kiệm (savings deposits)

o Tiền gửi có kỳ hạn (time deposits)

- Sử dụng vốn:

o vay thương mại,

o cho vay tiêu dùng,

o vay thế chấp,

o mua chứng khoán chính phủ…

2) Các tổ chức tiết kiệm (Savings and Loans Associations, Savings Banks, Building Societies)

- Huy động vốn:

o Tiền gửi thanh toán (Mỹ, trước 1970s, không được phép nhận tiền gửi thanh toán)

- Sử dụng vốn:

o Trước đây: chủ yếu cho vay thế chấp để mua nhà

o Hiện nay: Mở rộng hơn

3) Các tổ chức tín dụng (Credit Unions)

- Do các thành viên sở hữu và quản lý

- Thành viên có tài khoản trong tổ chức tín dụng là người chủ tổ chức tín dụng

- Tổ chức phi lợi nhuận

V Phân loại các định chế tài chính không nhận tiền gửi

- Định chế không nhận tiền gửi thường là những định chế đầu tư (đầu tư có tổ chức)

- Vd, cty BH, các quỹ hỗ tương, quỹ hưu trí Ở VN các quỹ hưu trí không phát triển, mà thu vào BHXH, hoạt động theo cơ chế nhà nước Ở các nước thì quỹ hưu trí phát triển

- Các cty huy động tiền và đầu tư vào CK dưới các hình thức khác nhau

1 Công ty bảo hiểm

Các công ty bảo hiểm là các trung gian tài chính với chức năng chủ yếu là cung cấp phương tiện để bảo vệ các hộ gia đình, các doanh nghiệp trước những tổn thất về tài chính do những rủi ro nhất định gây ra thông qua việc cung cấp các hợp đồng bảo hiểm theo đó các công ty bảo hiểm sẽ trả tiền bảo hiểm khi rủi ro xảy ra

- Các công ty bảo hiểm nhân thọ

- Các công ty bảo hiểm phi nhân thọ

2 Quỹ hưu trí

Gắn kết người chủ lao động và người lao động Có thể ủy thác cho NH hoặc cty BH để quản lý

Các quỹ lương hưu cung cấp cho người lao động có được khoản thu nhập ổn định sau khi về hưu thông qua việc cung cấp các chương trình lương hưu (pension plans)

- Loại căn cứ vào mức độ đóng góp (a defined- contribution plan)

- Loại căn cứ vào mức độ trợ cấp (a defined-benefit plan)

3 Quỹ tương hỗ

- Còn gọi là quỹ đầu tư tập thể (collective fund)

- Các quỹ đầu tư là các trung gian tài chính phát hành các chứng chỉ quỹ để huy động vốn từ các nhà đầu tư và sử dụng vốn đó để đầu tư vào chứng khoán

- Phân loại:

- Quỹ đầu tư mở (Open-end funds)

- Quỹ đầu tư đóng (Closed-end funds)

Primary Assets and Liabilities of Financial Intermediaries (US)

Type of Intermediary Primary Liabilities Primary Assets

Depository Institutions

(banks)

mortgages, US Govt securities and municipal bonds

Savings and Loans Institutions Deposits Mortgages

Contractual Savings

Institutions

Life Insurance Companies Premium from Policies Corporate bonds and mortgages

Fire and Casualty Insurance

Companies

Premium from Policies Municipal bonds, corporate bonds

and stocks, US Govt securities

Pension Funds, Government

Consumer and business loans

Regulatory Agencies

Regulatory Agency Subject of Regulation Nature of Regulation

Securities and Exchange

Charters and examines the books of federally chartered commercial banks and imposes restrictions on assets they can hold

National Credit Union

State banking and

Regulatory Agency Subject of Regulation Nature of Regulation

Federal Deposit Insurance

Corporation (FDIC)

Commercial banks, mutual savings banks, savings and loans associations

Provides insurance for each depositor Currently it is set to $250000 per depositor, until 12/31/2013, whereas it will revert back to the pre-crisis level

of $100000 per depositor; examines the books of insured banks and imposes restrictions on assets they can hold

Federal Reserve System All depository institutions Examines the books of commercial

banks that are members of the system; sets reserve requirements for all banks

• The new Dodd-Frank Banking reform bill that was passed during June 2010 gives the following agencies additional power:

Regulatory Agency Subject of Regulation New Powers

Federal Deposit Insurance

Corporation (FDIC)

Commercial banks, mutual savings banks, savings and loans associations

Will be able to unwind giant financial firms in the same way it takes down banks

Federal Reserve System All depository institutions Fed will have powers to crack down on

interchange fees, which retailers pay to banks to cover the operational cost of transferring money Fed can cap the fees

by banks fund the agency, which would set rules to curb unfair practices in consumer loans and credit cards It would not have power over auto dealers

Government Accountability

Office

Federal Reserve (excluding FOMC and Monetary Policy)

Allows Congress to order the Government Accountability Office to review Fed activities, excluding monetary policy Audits would be allowed two years after the Fed makes emergency loans and gives financial help to ailing financial firms

Chuyên đề 2: SỰ ĐIỀU TIẾT VÀ GIÁM SÁT HỆ THỐNG TÀI CHÍNH

CỦA CHÍNH PHỦ

I Tổng quan:

Chúng ta thường quan niệm rằng thất bại ngân hàng chỉ xảy ra ở những nền kinh tế mới nổi hay những quốc gia có hệ thống ngân hàng kém phát triển Tuy nhiên, một vấn đề đáng quan tâm trong những thập niên gần đây là thất bại ngân hàng và hệ thống ngân hàng xảy ra ngay cả ở những quốc gia phát triển

Như vậy, khủng hoảng tài chính có thể xảy ra ở bất kỳ một quốc gia nào mà định chế cũng như chính sách của nó có vấn đề

Chính quy mô và tần suất của thất bại ngân hàng và khủng hoảng tài chính đã làm tăng sự nghi ngờ về hiệu quả của sự điều tiết ngân hàng của chính phủ và một câu hỏi được đăt ra là liệu bản thân của sự điều tiết có tạo ra những phản ứng ngược hay không?

Hai khuynh hướng phản ứng trái ngược trước sự thất bại ngân hang lan tỏa trên thế giới:

- Phản ứng thứ 1: cho rằng các nguyên tắc thị trường không vận hàng tốt do người cho vay không thể

giám sát ngân hàng một cách toàn diện được Những tin đồn thất thiệt và những thông tin không chính xác dẫn đến sự thất bại nhanh chóng của ngân hàng mà nó có thể tạo ra sự lây truyền thành một

sự sụp đổ trong cả hệ thống ngân hàng và rủi ro hệ thống

- Phản ứng thứ 2 thì hầu như trái ngược với quan niệm thứ nhất Họ cho rằng chính các nguyên tắc

thị trường không đầy đủ đã dẫn tới sự sụp đổ của các ngân hàng.Sức mạnh thị trường là cách tốt nhất

để đánh giá và định giá rủi ro ngân hàng

II Ủng hộ sự điều tiết hệ thống tài chính của Nhà Nước

Lý thuyết ủng hộ sự điều tiết hệ thống tài chính xoay quanh lý thuyết Coase (1988) Quan niệm cho rằng những hoạt động tư nhân không có sự giám sát đã làm cho chi phí biên xã hội cao hơn chi phí biên cá nhân hay nói cách khác là những hoạt động kinh doanh, đầu tư không được điều tiết cùa các cá nhân đã làm cho gánh nặng xã hội vô cùng lớn trong khi cái lợi ích mà cá nhân thu được thì rất nhỏ (Ví dụ: trường hợp của Vedan )

Chi phí biên xã hội xuất hiện khi sự thất bại ngân hàng tạo ra một hiệu ứng mạnh mẽ trong tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế:

- Khoản nợ phải trả

- tăng tiết kiệm

Chi phí biên cá nhân được tạo ra bởi cổ đông và nhân viên của công ty.Tuy nhiên chi phí này nhỏ hơn nhiều

so với chi phí mà xã hội gánh lấy (Hình 1)

Ngoài ra, sự điều tiết còn bao gồm cả chi phí nguồn lực thực tế Chi phí này được cấu thành từ 2 nguồn: (Hình 2)

- Chi phí trực tiếp

- Chi phí tuân thủ Chi phí này các doanh nghiệp bắt buộc phải đóng cho nhà nước và chính nó đã làm giảm hiệu quả xã hội

Có 3 lí do chính cần phải có sự điều tiết của chính phủ:

- Tránh hành vi độc quyền của các ngân hàng

- Người cho vay thiếu thông tin và không thề giám sát chặt chẽ ngân hàng nên họ cần được bảo vệ khỏi những rủi ro

- Sự điều tiết giúp ngân hàng hoạt động một cách ổn định và an toàn

- Mũi tên xanh: bảo vệ

- Mũi tên đỏ: kiểm soát

Điều tiết khu vực ngân hàng: tám công cụ cơ bản cần có để điều tiết hệ thống ngân hàng:

1 Mạng lưới an toàn chính phủ: bảo hiểm tiền gửi và công ty bảo hiểm tiền gửi (DIC)

Người cho vay thiếu thông tin về chất lượng của các khoản vay cá nhân Chính vấn đề thông tin bất cân xứng là nguyên nhân làm cho ngân hàng hoạt động không hiệu quả

Một hình thức của mạng lưới an toàn là bảo hiểm tiền gửi, một loại hình bảo hiểm được cung cấp bởi công

ty bảo hiểm tiền gửi

Công ty bảo hiểm tiền gửi chủ yếu dùng hai phương pháp để xử lí việc thất bại ngân hàng:

a Phương pháp chi trả: công ty bảo hiểm sẽ trả các khoản vay của ngân hàng trong trường hợp phá sản nếu như các ngân hàng mua bảo hiểm cho các khoản tiền vay của ngân hàng và dĩ nhiên ngân hàng phải trả phí cho công ty DIC một khoản phí nhất định

b Phương pháp mua lại: DIC tái cấu trúc lại ngân hàng, hình thức điển hình là tìm một đối tác sáp nhập người mà chịu trách nhiệm về tất cả những khoản vay của ngân hàng phá sản để người cho vay không bịmất xu nào

Những mặt trái của mạng lưới an toàn chính phủ:

- Cố ý làm liều (Moral Hazard):

Một trong những mặt trái của mạng lưới an toàn chính phủ là “sự cố ý làm liều” Cố ý làm liều là hành động của một bên gây ra những hậu quả xấu cho bên còn lại

“Moral hazard” nhìn chung là một một mối quan ngại lớn của sự thỏa thuận bảo hiểm bời vì chính sự ra đời của bảo hiểm làm tăng những động lực cho việc cố ý lao vào nhữnh khoản đầu tư đầy rủi ro để nhận được khoản chi trả của bảo hiểm

Ngân hàng với mạng lưới an toàn của chính phủ vô tư lao vào những rủi ro mà không cần phải suy nghỉ toan tính vì họ cho rằng dù có thế nào đi chăng nữa thì cũng đã có bảo hiểm

- Sự lựa chọn nghịch:

Chính mạng lưới an toàn của chính phủ đã tạo ra tác dụng ngược là các ngân hàng lại càng hứng thú hơn đối với những khoản cho vay đầy rủi ro, vì rủi ro càng lớn thì khi gặp rủi ro sẽ được bồi thường nhiều hơn Điều này được ví như một người lài xethích lái xe ẩu để gây ra mất mát để được bồi thường, đôi khi họ cố gây tạo

ra những rủi ro để nhận được tiền bảo hiểm

Những người cho vay được bảo hộ bởi mạng lưới an toàn chính phủ cũng sẽ bàng quan trong việc áp đặt ngân hàng huy động phải thế này hay thế khác, những nhà đầu tư thích mạo hiểm cũng cảm thấy hứng thú tham gia vào lĩnh vực ngân hàng vì họ được thõa mãn trong những kênh đầu tư rủi ro cao này

- Cố ý làm liều và quá lớn không thể thất bại:

- Củng cố tài chính:

Củng cố tài chính đã và đang được triển khai với tốc độ cực nhanh, và nó đã tạo nên một cấu trúc ngân hàng lớn hơn và phức tạp hơn Chính vì cơ cấu lớn và phức tạp nên nó tạo ra 2 trở ngại cho việc điều tiết tài chính:

 Thứ nhất, củng cố tài chính làm tăng vấn đề “ to big too fail” – quá lớn để thất bại Chính điều

này làm cho các định chế tài chính lớn lại càng ỷ lại rằng họ không bap giờ sập đổ Những định chế này càng hứng thú hơn với những hoạt động nhiều rủi ro

 Thứ hai, củng cố tài chính có thể được mở rộng những lĩnh vực hoạt động mới như: bảo lãnh

chứng khoán, bảo hiểm hay những hoạt động nhà đất…những điều này làm tăng động lực tham gia vào các hoạt động nhiều rủi ro hơn và làm cho sự kết nối của hệ thống tài chính càng yếu đi

2 Giới hạn việc nắm giữ tài sản của ngân hàng

Cố ý làm liều kết hợp với mạng lưới tài chính an toàn chính phủ vô tình tạo động lực cho một bộ phận ngân hàng tham gia vào các hoạt động rủi ro nhiều hơn

Thậm chí ngay khi vắng mặt mạng lưới an toàn chính phủ, thì ngân hàng cũng tham gia vào các hoạt động rủi ro cao vì tâm lí rủi ro càng cao, lợi nhuận càng cao

Điều tiết ngân hàng hạn chế việc nấm giữ tào sản và quy định mức vốn điều lệ của ngân hàng cũng phần nào làm giảm bớt “tâm lí ỷ lại”

- Điều tiết ngân hàng:

Hạn chế ngân hàng nắm giữ những tài sản rủi ro như cổ phiếu công cộng là phương tiện trực tiếp giùp ngân hàng tránh được nhiều rủi ro

Xúc tiến việc đa dạng hóa mà có thể giảm rủi ro bằng cách giới hạn số lượng nợ vay trong những danh mục

cụ thể hoặc những người người vay cá nhân

- Yêu cầu:

Ngân hàng có lượng vốn đủ theo yêu cầu của chính phủ là một cách han chế việc ngân hàng tham gia vào những hoạt động rủi ro Vì vốn là vốn thực sự của ngân hàng, nếu họ lao vào rủi ro thì nguy cơ mất hết tài sản là điều tất nhiên nên họ rất cẩn trọng.Vì những ngân hàng vốn ít thì khi phá sản họ mất tài sản ít thì coi như không mất gì nhưng nếu phi vụ hoạt động rủi ro cao thành công thì lợi nhuận vô cùng lớn nên họ sẽ làm liều

Vốn ngân hàng thì dực vào đòn cân, đòn cân là lượng vốn của ngân hàng được chia trên tổng tài sản ngân hàng

Để biết được một ngân hàng có vốn hóa tốt hay không chúng ta có thể dựa đòn cân của ngân hàng Đòn cân ngân hàng phải lớn hơn 5%

Những nhà quản lí đang rất lo ngại vần đề nắm giữ những tài sản rủi ro và những hoạt động ngoại bảng của ngân hàng, những hoạt động mà liên quan đến việc mua bán những công cụ tài chính và tăng thu nhập tử các khoản phí mà không có trong bản cân đối tài sản của ngân hàng

- Hiệp Ước Basel II yêu cầu vốn của ngân hàng dựa trên mức độ rủi ro

2 Danh mục thứ 2 chiếm 20%, bao gồm nợ phải đòi của ngân hàng

3 Danh mục thứ 3 chiếm 50%, gồm trái phiếu đô thị và thuế chấp nhà ở

3 Hệ thống báo cáo và kiểm tra ngân hàng

Giám sát là một phương pháp quan trọng để giảm sự lựa chọn nghịch và cố ý làm liều trong việc kinh doanh ngân hàng Do đó cần phải giám sát và hệ thống báo cáo ngân hàng

Hệ thống báo cáo ngạn hàng là cách thức làm hạn chế vấn đề lựa chọn nghịch, thông qua hệ thống báo cáo thì các ngân hàng mới sẽ được giám sát

Giám sát người vay tiềm năng, hạn chế việc nắm giữ những tài sản rủi ro

Hệ thống báo cáo yêu cầu các ngân hàng phải báo cáo (thông thường là theo quý) về các vấn đề: tài sản ngân hàng và khả năng chi trả nợ, thu nhập, cổ tức, sở hữu, hoạt động tỷ giá ngoại tệ…

Việc kiểm tra sẽ giúp những nhà quản lí kiểm soát được việc ngân hàng có đủ số vốn như yêu cầu vốn có tuân thủ không, hạn chế nắm giữ những tài sản rủi ro, và hoạt động của ngân hàng nhằm hạn chế tình trạng

- tính nhạy cảm đối với rủi ro thị trường

4 Đánh giá quản trị rủi ro

Các loại rủi ro:

Bốn yếu tố của một hệ thống quản trị rủi ro tốt được đánh giá để đưa ra tỷ lệ quản trị rủi ro

- Chất lượng giám sát được cung cấp bởi ban giám đốc và trưởng bộ phẩn quản lí (kiểm toán nội bộ)

- Sự tương thích của các chính sách là hạn chế đối với tất cả các hoạt động mà có rủi ro đáng kể

- Chất lượng của việc đo lường rủi ro và giám sát hệ thống

- Sự tương thích của các biện pháp điều tiết nội bộ đề ngăn chặn hoạt động gian lận và hoạt động bị cấm trong bộ phận các nhân viên

5 Yêu cầu công khai

Nhằm đảm bảo cho việc những người cho vay có đầy đủ thông tin hơn, những nhà quản lí phải yêu cầu ngân hàng tôn trọng triệt để nguyên tắc kế toán chuẩn và công khai thông tin nhằm cung cấp cho thị trường đánh giá chất lượng các danh mục đầu tư của ngân hàng chính xác hơn

Thông tin càng được công khai minh bạch thì các nhà đầu tư, cổ đông, nhà cho vay có thể xác định được danh mục tốt nhất cho họ đề đầu tư mà không mắc phải những rủi ro không đáng có do thông tin thiếu minh bạch

6 Bảo vệ người tiêu dùng

Tình trạng thông tin bất cân xứng cũng gây rủi ro cho người tiêu dùng Một số hình thức có thể giúp giảm rủi ro cho người tiêu dùng như sau:

Ngân hàng trung ương yêu cầu tất cả những người cho vay phải cung cấp thông tin đầy đủ cho người tiêu dùng về chi phí vay bao gồm lãi suất được chuẩn hóa và tất cả những phí cho khoản vay; đối với những người phát hành tín dụng phải cung cấp thông tin về phương pháp đánh giá chi phí tài chính và yêu những phàn nàn từ khách hàngphài được giài đápcầu nhanh chóng

Hạn chế việc phân biệt trên thị trường tín dụng

7 Hạn chế cạnh tranh

Cạnh tranh tăng lên có thể làm cho tăng tâm lí ỷ lại, các ngân hàng càng thích đầu tư vào những hoạt động rủi ro hơn Ở một số quốc gia chính phủ thành lập những định chế điều tiết đề bảo vệ ngân hàng khỏi sự cạnh tranh Có các hinh thức điều tiết để bảo vệ ngân hàng như sau:

a Hạn chế việc thành lập chi nhánh ngân hàng

b Hạn chế việc cạnh tranh giữa các định chế phi ngân hàng với ngân hàng bằng cách bắt các định chế phi ngân hàng cam kết chỉ hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực cho phép của mình

Giới hạn chế cạnh tranh giữa các ngân hàng cũng gây ra những tác động tiêu cực nghiêm trọng: người tiêu dùng sẽ gánh chi phí cao hơn, mặt khác thì chất lượng sản phẩm dịch vụ của các định chế tài chính cũng kém hẳn do nó không phải chịu áp lực cạnh tranh với ai cả

Do đó, mặc dù có những quy định chống canh tranh giữa các ngân hàng nhưng điều này không có nghĩa là

nó có những tác động tích cực Thực tế, chính phủ cũng thu hẹp dần việchỗ trợ trong việc hạn chế cạnh tranh

ở các nước công nghiệp hóa trong những năm gần đây

III Phản đối sự điều tiết của chính phủ

Lý thuyết điều tiết hệ thống tài chính cùa chính phủ đã bộc lộ những điểm yếu của nó như sau:

Sự điều tiết bác bỏ hệ thống Laissez Faire (hệ thống tự do cạnh tranh)

Sự điều tiết tạo ra hiện hiện cố ý làm liều

Quá trình điều tiết thì có vẻ thu hút những người sảm xuât

Sự điều tiết tạo ra chi phí tuân thủ cho người sản xuất

Tính bắt buộc của luật lệ làm tăng chi phí thi tham gia hoặc rút lui khỏi thị trường

1 Hệ thống tự do cạnh tranh:

Trong nền kinh tế ngày càng mở rộng thì tự do thuơng mại là giải pháp tối ưu cho thị trường Do đó tất cả những sự điều tiết ràng buộc của chính phủ là không hiệu quả là cần phải xóa bỏ những rào cảng này

Có vô vàng minh chứng cho rằng khu vực ngân hàng hoạt động tự do vần có thể ổn định

Kinh tế ngân hàng tự do tự than nó sẽ tiến hóa theo sự điều tiết của thị trường nền kinh tế tự than nó không

có những khuyết điểm như: thông tin bất cân xứng, tâml lí ỷ lại, vấn đề lý thuyết người chủ,….Các trung gian tài chính tự lọc thải những vấn đề trên và trở nên hiệu quả hơn, bao gồm cả việc giảm chi phí

2 Tâm lý ỷ lại:

- Là kết quả của việc can thiệp vào hệ thống tài chính của nhà nước thông qua Ngân Hàng Trung ương Ngân hàng TW đóng vai trò như người cho vay cuối cùng, là cứu cánh cho những ngân hàng sắp phá sản Các ngân hàng ỷ lại dù có thế nào đi nữa thì cũng có sự cứu giúp của ngân hàng nhà trung ương nên các ngân hàng cứ lao vào những hoạt động rủi ro

- Người cho vay cuối cùng luôn luôn bảo vệ cho các ngân hàng không bỉ rơi vào phá sản, đảm bảo các khoản vay của ngân hàng phải được chi trả cũng như tính thanh khoản cùa ngân hàng

- Chính việc bảo hộ cùa nhà nước khiến các ngân hàng tốt cũng cuốn vào các phi vụ kinh doanh lãi suất cao đầy rủi ro Họ khộng quan tâm đến lợi ích lâu dài mà chỉ quan tâm cái lợi trước mắt Một vấn đề phát sinh nghiêm trọng ở đây là ngay khi các ngân hàng thất bại thì ngân hàng trung ương vẫn

hỗ trợ để họ tiếp tục hoạt động

- Bảo hiểm tiền gửi thì luôn đảm bảo cho người cho vay không mất xu nào khi ngân hàng bị phá sản vì

có bảo hiểm chi trả cho họ

- Bảo hiểm tiền gửi tạo động lực cho người cho vay thích hợp tác với những ngân hàng mạo hiểm hơn

Vì những hoạt động rủi ro cao thì lợi nhuận cao và trường hợp xấu nhất ngân hàng không còn khả năng chi trảcho họ thì cũng có bảo hiểm trả

IV Kết luận

Một chính sách điều tiết đầy đủ và hiệu quả có thể mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế.nếu chính sách đúng được thực thi thì có thể giảo quyết những vấn đề về chi phí gaio dịch, giùo người tiêu dùng tin tưởng vào thị trường vả loại bỏ vần đề cố ý làm liều, yêu cầu minh bạch của ngân hàng có thể làm tăng sự thấu hiểu của khách hàng về các dịch vụ, sản phầm của ngân hàng và vì thế có thể hạn chế tối đa tình trạng thông tin bất cân xứng, giúp khách hàng hiểu rõ hơn về các giao dịch mà họ tham gia vào

Mặc dù trên nguyên tắc thì sự điều tiết của chính phủ dường như làm cho hệ thống tài chính đi vào hoạt động theo một lề lối ổn định nhưng thực tế thì phương pháp này không phải là giảo pháp tối ưu Trong khi

đó hệ thống tài chính tự do lại hoạt động hiệu quả, bản thân hệ thống tự do này nó tự tạo ra những khuyết điểm và cũng chính trong cơ chế vận hành của nó sẽ đào thải những khiếm khuyết đó để nó có thể tồn tại và hoạt động theo đúng nhịp với thị trường

CHƯƠNG III: THÔNG TIN BẤT ĐỐI XỨNG VÀ CẤU TRÖC TÀI CHÍNH

I Các yếu tố cơ bản của cấu trúc tài chính trên thế giới:

- Hệ thống tài chính là một cấu trúc phức tạp bao gồm nhiều định chế tài chính khác nhau như ngân hàng, các công ty bảo hiểm, các quỹ hỗ tương, thị trường cổ phiếu và trái phiếu,…

- Hình vẽ bên dưới cho thấy các công ty của Mỹ tài trợ các hoạt động của mình bằng các nguồn quỹ bên ngoài như thế nào Ví dụ như nguồn chứng khoán chỉ chiếm 11%; vay ngân hàng chiếm 18%; nguồn trái phiếu chiếm 32% và nguồn vay không qua ngân hàng là 38% (xem slide bài giảng) Do các công ty này thiếu vốn nên tìm kiếm các nguồn tài trợ từ bên ngoài (Tài trợ bên trong là lấy từ các quỹ của công ty/doanh nghiệp để bổ sung vốn hay tái cấu trúc lại tài sản như tài sản dùng chỗ này dư thừa thì chuyển sang chỗ khác internal finance)

- Nhìn vào biểu đồ thì ta thấy đa số các doanh nghiệp của Mỹ sử dụng nợ nhiều hơn và vốn Không riêng gì ở Mỹ mà các nền kinh tế lớn trên thế giới như Đức, Nhật, Canada đều tập trung vào nợ Nhìn

vào biểu đồ kế tiếp ta thấy vốn bằng chứng khoán rất nhỏ bé trong khi đó các khoản nợ thì nhiều Từ

đây để thấy rằng cấu trúc tài chính chủ yếu nghiên về nợ

- Do đó người thấy có 8 vấn đề nan giải về cấu trúc tài chính đó là:

4 chỉ những tập đoàn lớn và được thành lập lâu đời mới có thể sử dụng các thị trường chứng khoán để tài trợ cho hoạt động của mình, không chỉ ở Mỹ mà hầu như các quốc gia hát triển trên thế giới

5 các doanh nghiệp của Mỹ bán chứng khoán phụ thuộc nhiều vào trái phiếu hơn là cổ phiếu (thường, nhưng không phải tất cả các nước phát triển đều làm như vậy)

6 các hợp đồng nợ thường là những văn bản pháp lý vô cùng phức tạp đặt ra những giới hạn cho người đi vay Ví dụ như việc ký quỹ là một đặc điểm thông thường của những hợp đồng

Khi một công ty thực hiện một dự án đầu tư thì công ty cần giải quyết ba câu hỏi về việc tài trợ cho dự án này Đó là:

1 Những hoạt động đầu tư dài hạn nào công ty nên tham gia?

2 Công ty cần huy động vốn như thế nào để tài trợ cho hoạt động đầu tư đó?

3 Dòng tiền trong ngắn hạn là bao nhiêu mà công ty cần phải trả?

Trước hết chúng ta đi vào bảng cân đối tài sản của công ty, gồm có:

Những quyết định về lập ngân sách vốn liên quan đến những quyết định về đầu tư thì phải trả lời câu hỏi là công ty nên quan tâm đến việc đầu tư dài hạn nào?  liên quan đến đầu tư về tài sản cố định Làm thế nào

để huy động tiền tài trợ? Thì điều này liên quan đến tài sản lưu động và tài sản cố định Như vậy nguồn để tài trợ cho những vấn đề này là gì chính là nợ vãng lai, nợ dài hạn, vốn cổ phiếu Thế nhưng trong bản cân đối thì nợ vãng lai phải cân bằng với tài sản lưu động, nếu còn dư thì chính là phần vốn lưu động thuần (net working capital)nợ ngắn hạn thì tài trợ cho tài sản lưu động Còn lại nợ dài hạn thì tài trợ cho tài sản cố định

Như vậy để huy động vốn thì công ty phải tìm đến hệ thống tài chính Nhìn vài hình vẽ ta thấy một bên là công ty và một bên là thị trường Công ty huy động vốn trên thị trường bằng cách phát hành chứng khoán dùng để tài trợ cho tài sản cố định Khi đầu tư vào tài sản thì nó tạo nên dòng tiền tức là có được kết quả qua quá trình kinh doanh Dòng tiền này công ty sẽ nộp thuế cho chính phủ, sau đó trả cổ tức, trả khoảng nợ đã huy động trên thị trường tài chính, phần còn lại sẽ đầu tư tiếp Ở đây chú ý vào dòng tiền đầu ra chính là phần nó được tạo ra từ tiền tài trợ đã đầu tư vào các tài sản như khoảng thu từ tiền bán hàng, thu từ đầu tư tài chính và các khoản thu khác Chính vì có dòng tiền này nên công ty mới nộp thuế, trả cổ tức, trả nợ vay, còn thừa thì tiếp tục tái đầu tư

Từ đây mới hình thành nên thuyết M-M (Modigliani-Miller) được phát biểu như sau: trong một thị trường

vốn hoàn hảo thì giá trị của công ty chỉ phụ thuộc duy nhất vào dòng tiền từ tài sản Cấu trúc vốn, ví dụ như tài sản được tài trợ như thế nào (từ nợ hay vốn), không đóng vai trò nào cả Điều này có nghĩa là giá trị

công ty càng lớn khi dòng tiền từ tài sản càng lớn Do đó nó đưa ra nhận định là NPV (Net present value: hiện giá thuần) của dự án đầu tư không phụ thuộc vào việc tài trợ (nợ hay vốn)

Cần làm rõ thị trường vốn hoàn hảo là như thế nào, đó là:

- cạnh tranh hoàn hảo

- không có chi phí giao dịch

- không có thông tin bất cân xứng

- không thuế/không có sự bóp méo về điều tiết của nhà nước

Đây là một thị trường tự do

Nhắc lại ví dụ bên trên, ta thấy là trong kinh doanh thì dòng tiền vào (input) sẽ tạo ra output là dòng tiền ra Dòng tiền này không chỉ là doanh thu mà còn là những dòng tiền khác do công ty có những hoạt động khác nhau Ví dụ như công ty cơ điện lạnh REE không những bán những sản phẩm là cơ điện lạnh mà nó còn cho thuê bất động sản, Theo biểu đồ slide 18-28 cho thấy chính dòng tiền ra sẽ quyết định diện tích hình tròn này chứ không phải là do nợ nhiều hay vốn nhiều Một lần nữa khẳng định rằng torng thị trường vốn hoàn hảo thì dòng cashflow đầu ra quyết định qui mô của doanh nghiệp hay là giá trị của doanh nghiệp chứ không phải là qui mô nợ hay vốn của doanh nghiệp tạo ra (Chính vì thế mà ngày nay các doanh nghiệp đều có khuynh hướng tạo ta dòng tiền càng lớn chừng nào thì giá trị công ty hay qui mô công ty càng lớn chừng nấy Cho nên họ đi vào kinh doanh doanh đa ngành nghề nhưng không biết rằng như thế vẫn chưa đủ mà còn đòi hỏi sự hiểu biết về những lãnh vực khác hay như trình độ quản lý của mình có đáp ứng yêu cầu hiện tại hay không, và dường như là những công này phần lớn đi vào sụp đổ hay phải chuyển hướng kinh doanh do không đủ trình độ quản lý?)

Cho nên từ biểu đồ bên trên cho chúng ta nhận biết là:

- dòng tiền tạo ra từ tài sản quyết định diện tích của chiếc bánh (không phải do nợ nhiều hay vốn nhiều Vấn đề nợ nhiều hay vốn nhiều chỉ là việc của doanh nghiệp tự quyết định)

- cơ cấu vốn - hỗn hợp nợ/vốn - chỉ đơn thuần là cắt miếng bánh này ra thôi chứ không quyết định qui

mô cũng như giá trị của chiếc bánh

- công ty không thể làm cho miếng bánh to hơn bằng cách phân chia nó ra làm những miếng nhỏ khác nhau (vì diện tích miếng bánh chỉ là như thế về hình thức) (xem hình)

Từ đây ta xem xét tính logic của mô hình M-M:

Xem xét hai công ty có dòng tiền giống nhau từ tài sản:

- một công ty có NỢ (có đòn cân) trong cấu trúc vốn; công ty còn lại (không có đòn cân) thì không có

NỢ

- tổng giá trị công ty được xác định là lấy giá trị thị trường của nợ + giá thị trường của vốn

- Vì thế:

 Tổng giá trị của công ty không có đòn cân=tổng giá trị cổ phiếu hiện tại (chưa trả)

 Tổng giá trị công ty có đòn cân=tổng giá trị nợ chưa trả+tổng giá trị cổ phiếu (chưa trả)

Người ta cho rằng giá trị hai công ty này giống nhau hoàn toàn Như vậy giá trị của công ty được quyết định bơi tỷ suất sinh lời của vốn (share) và tỷ suất sinh lời của nợ Nói cho cùng thì tỷ suất sinh lời của share bằng với tỷ suất sinh lời của debt bởi vì nó đang ở trong thị trường hoàn hảo

Minh họa lại nội dung về giá trị công ty có đòn cân và không có đòn cân như sau:

Người ta khuyên khi muốn đầu tư thì nhìn vào:

- dòng tiền thuần là giống nhau

- các nhà đầu tư chỉ quan tâm đến dòng tiền thuần

- sự trao đổi, mua bán chứng khoán đảm bảo tổng giá trị của công ty có đòn cân sẽ bằng tổng giá trị công ty không có đòn cân

Chúng ta thấy rằng định lý này của M-M gắn với thị trường hoàn hảo, mà trong thị trường hoàn hảo thì cấu trúc vốn không có ý nghĩa đến giá trị công ty Bây giờ chúng ta đưa nó về thị trường không hoàn hảo thì lúc này sẽ có mặt của:

- chi phí giao dịch liên quan đến tiền bạc, thời gian để thực hiện một giao dịch tài chính để thực hiện

quá trình huy động vốn (VD như một công ty đang thiếu tiền thì sẽ tìm hướng để vay Như vậy công

ty này lựa chọn cơ chế như thế nào để giảm thiểu chi phí giao dịch này.)

- chi phí cho thông tin bất cân xứng

- thuế và định chế

Từ đây ta mới xem xem những sự có mặt của những nhân tốn này trong thị trường không hoàn hảo thì nó chi phối đến cấu trúc tài chính như thế nào

Trước hết phải tìm hiểu về những định nghĩa của ba yếu tố trên

II Chi phí giao dịch

Liên quan đến thời gian và tiền bạc để thực hiện một giao dịch tài chính trong quá trình huy động vốn

Nó gồm có chi phí tìm kiếm, thương lượng và thực hiện Người thấy rằng những công ty nhỏ và lớn nếu muốn tìm kiếm một nguồn tài trợ nhỏ sẽ dựa vào nguồn lực bên trong hoặc đi vay ngân hàng Nếu phát hành chứng khoán thì thì thì phí giao dịch này sẽ lớn nhất là chi phí về thời gian nhưng cần một món tiền nhỏ chỉ việc đến ngân hàng thì sẽ nhanh hơn Qua đó ta thấy chi phí giao dịch lại là yếu tố hình thành cấu trúc vốn Ngoài ra chúng ta cần quan tâm đến sự phá sản Chi phí phá sản là sự mất giá trị công ty từ việc kiệt quệ tài chính Nó bao gồm

- + chi phí phá sản có thể thấy được như thuê luật sư và phí kế toán sổ sách,…

- + chi phí phá sản không thể thấy được (tiềm ẩn): mất doanh thu, người giỏi sẽ bỏ đi,…

Những công ty có tài sản vô hình và những cơ hội phát triển mạnh mẽ (thu hút) thì không muốn tìm nguồn tài trợ từ nợ Ví dụ như công ty Kinh Đô nó có uy tín trên thị trường rồi thì nó không muốn vay nợ vì dễ xảy

ra tình trạng kiệt quệ tài chính hay phá sản Mà họ chỉ cần phá hành cổ phiếu ra thị trường thì các cổ đông sẽ sẵn sàng mua Hay như các công ty nước giải khát nổi tiếng cũng không thích vay nợ,

Như vậy liên quan đến chi phí giao dịch thì người ta lại hay ngại chi phí phá sản nên người ta có khuynh

nên liên hệ lại những Puzzles trong cấu trúc tài chính thì các doanh nghiệp lớn nổi tiếng thường có khuynh hướng nghiêng về việc tài trợ vốn hơn

III Chi phí thông tin bất cân xứng (asymmetric information costs)

Là loại chi phí phát sinh từ các vấn đề như:

- sự lựa chọn nghịch: là phân chia những rủi ro tốt và xấu trước khi thực hiện hợp đồng tài chính

VD như những doanh nghiệp xấu thường cố gắng làm những thủ thuật để vay được nợ như chỉnh sửa số liệu, trong một giao dịch có những đối tượng như vậy gọi là lựa chọn nghịch Còn người cho vay lại không phân biệt được người tốt người xấu mà là cư xử lẫn lộn với nhau

Ở đây muốn nói là người cho vay chưa thể hoặc không thể tìm ra đúng đối tượng để cho vay mà chỉ là căn

cứ vào những số liệu báo cáo để tiến hành cho vay mà không biết là số liệu hay báo cáo đó là không đúng thực chất của công ty hay doanh nghiệp muốn vay

- moral hazard: đảm bảo những tác nhân kinh tế được ủy quyền hoạt động dựa trên những điều khoản

hợp đồng tạo ra tâm lý ỷ lại từ đó cố ý làm liều

Ví dụ: hiện tượng trái chanh (lemon’s problem) Đây là nghiên cứu về thị trường xe hơi Mỹ có hiện tượng xe hơi cũ ngày càng phát triển mạnh

IV Hiện tượng trái chanh (lemon’s problem)

Lý thuyết này cho biết

 nếu các nhà đầu tư không thể phân biệt được các chứng khoán tốt xấu như thế nào thì họ có khuynh hướng sẽ chỉ đưa ra mức giá trung bình và xem cái đó là tốt nhất Đây là vấn đề đánh giá

do không có thông tin hay không tin không được rõ ràng nên người ta đánh giá một vật hay một điều gì đó ở mức thấp hơn giá trị thật của nó

 những chứng khoán tốt thì được đánh giá thấp Vì thế mà những công ty này ô không phát hành được chúng; những chứng khoán xấu thì được đánh giá cao vì thế mà có quá nhiều chứng khoán được phát hành Từ đây chúng ta mới thấy những công ty hay chứng khoán xấu thì đầy rẩy trên thị trường tạo ra bức tranh không sáng sủa cho nền kinh tế hay còn gọi là vàng thau lẫn lộn

 các nhà đầu tư không muốn chứng khoán xấu nên thị trường bị tách rời rasuy thoái

Điều này thường xảy ra với người bán và người mua vì người mua thường thích giá thấp hơn một chút và như thế đã vào bẩy của người bán khi hàng hóa không có giá trị thật nhưng bán với giá cao mặc dù là người mua mua với giá “thấp”

Xử lý hiện tượng trái chanh như thế nào?

 tạo ra một thông tin từ đối tác thứ ba (không có mối quan hệ lợi ích gì trong trường hợp này) và đây chính là công ty cung cấp thông tin Điều này khắc phục được tình trạng nguời hưởng tự do Bởi vì dùng thông tin miễn phí thì chúng ta sẽ không có trách nhiệm nhưng khi có một công ty độc lập chuyên cung cấp thông tin và chúng ta phải trả tiền để có nó thì chúng ta sẽ có trách nhiệm hơnra quyết định sẽ tốt hơn vì chúng ta có trách nhiệm với hành vi của mình

 phát ra tín hiệu để người khác biết mình tốt

 đảm bảo trong giao dịch như là phải có uy tín làm thế chấp

 có giá trị nhất định trong cuộc giao dịch

 danh tiếng

 phải có sự điều tiết của chính phủ

 trung gian tài chính

Do thông tin bất cân xứng thì cần phải có chính phủ, ngân hàng, trung gian tài chính để quản lý, điều tiết, đo lường, để đánh giá và đưa ra một thông tin hoàn chỉnh nhất để các nhà đầu tư có thể nhìn vào đó mà có quyết định đầu tư chính xác

Người ta luôn thích lực chọn nợ để giải quyết cái adverse selection Bởi vì trong 8 điều nan giải trong cơ cấu tài chính thì những công ty lớn và nổi tiếng mới thích phát hành chứng khoán trong khi đa số là những công

ty nhỏ không nổi tiếng Mặc khác khi lực chọn nghịch thì xuất hiện hiện tượng trái chanh và khuynh hường của nó là trở về giá trị trung bìnhđây là cơ hội cho những doanh nghiệp xấu phát triển và cũng chính adverse selection làm cho việc tài trợ vốn qua phát hành chứng khoán trở nên phức tạp hơn

Vì lựa chọn nghịch làm công cụ tài trợ tở nên mắc mỏ hơn những phương tiện khác Ví dụ:

- các nhà quản lý muốn phát hành chứng khoán mới chỉ khi nào nó vượt giá

- việc phát hành chúng khoán là một tín hiệu “xấu”

- việc phát hành chứng khoán làm cho giá của các chứng khoán nợ giảm

- việc giảm giá chứng khoán là một phần của chi phí tài trợ bên ngoài

Từ đây hình thành nên lý thuyết là Lý thuyết tài trợ theo trình tự (Pecking order theory of financing)

V Lý thuyết tài trợ theo trình tự (Pecking order theory of financing)

Lý thuyết này cho rằng các công ty sử dụng việc tài trợ với chi phí lựa chọn nghịch nhỏ nhất (như là thông tin bất đối xứng nhỏ nhất), theo thứ tự là:

- tài trợ bên trong

- vay mượn từ ngân hàng

- vay nợ từ công chúng (phát hành bonds) trên thị trường tài chính

VI Thuyết tín hiệu (signalling theory)

Theo thuyết tín hiệu1 (signalling theory) thì nó đã phát ra tín hiệu tốt nhất khi có nhiều vay mượn (cả ba

phần đều từ vay mượn vì có tốt thì người ta mới cho vay mượn)

- phát hành chứng khoán (Hoàng Anh Gia Lai, Kinh Đô, như Hoàng Anh Gia Lai đã phát tín hiệu tốt

để bước kế tiếp phát hành cổ phiếu trên thị trường Luân Đôn)

Như vậy lý thuyết Tài trợ theo trình tự này ủng hộ nợ trước tiên sau đó mới phát hành chứng khoán ra công chúng Chính vì thế mà hình thức tài trợ nợ là hình thức phổ biến nhất mà không chỉ đúng ở Mỹ mà còn đúng ở các nước khác

Lý thuyết này muốn ám chỉ đến điều gì:

- phải tạo ra sự thay đổi tài chính để tạo ra giá trị Mỗi bước đi thì sẽ tạo ra giá trị cho mình (internal funds, bank debt, public debt, public equity) Trên thực tế thì đầu tiên hùn vốn để làm ăn sau đó khi

đã tạo được chỗ đứng cho mình trên thị trường thì tiến tới vay ngân hàng, khi vững hơn thì phát hành trái phiếu vay nợ và sau cùng khi đã có tiếng tăm cùng uy tín trên thương trường thì công ty hay doanh nghiệp đó đã phát một tín hiệu tốt đến công chúng do đó tiến tới bước sau cùng là phát hành

cổ phiếu để huy động vốn Một trình tự thực hiện tự nhiên

- cấu trúc vốn phản ánh tính sẵn có về những dự án có hiện giá thuần dương (giống với lý thuyết

M-M) Ở đây hiện giá thuần dương là một trong các chỉ tiêu đánh giá dự án có tốt hay không chứ không phản ánh cấu trúc vốn như thế nào là tốt Do đó không có cấu trúc Nợ/Vốn nào là tối ưu Như vậy điều quan trọng khi đánh giá cấu trúc vốn là như thế nào chỉ khi có được hiện giá thuần dương lúc này mới có thể đánh giá cấu trúc này là tốt hay không tốt

- Moral hazard (trong chi phí thông tin bất cân xứng) gọi là rủi ro về đạo đức thuộc vấn đề phân tích

tâm lý hành vi của con người Liên quan đến moral hazard và liên quan đến thông tin bất cân xứng nẩy sinh vấn đề là Người chủ-người đại diện (Principal-Agent Problem2) Đây là một lý thuyết ứng dụng rất phổ biến khi có một tổ chức nào đó mà quyền quản lý với quyền sở hữu tách rời nhau thì nẩy sinh vấn đề Người chủ-Người đại diện Đó là Người chủ giao cho các người đại diện hành động nhân danh của họ Bởi vì việc giám sát thì rất là đắt đỏ nên người đại diện có đủ phạm vi để đeo đuổi lợi ích riêng của mình và điều này tạo ra chi phí cho người chủ Bởi vì khi đã được trao quyền thì người đại diện có quyền làm bất lỳ điều gì để phục vụ cho lợi ích của họ và tạo ra một chi phí cho người chủ VD người giám đốc nào đó đeo đuổi một dự án mà trong ngắn hạn có thể mang lại cho

anh ta một cái lợi nào đó nhưng trong dài hạn thì sẽ có những hậu quả không ngờ Điều này tạo ra kết quả ngược cho toàn bộ công ty do một quyết định mang tính vị lợi cá nhân

Ngoài ra do (1) tách quyền sở hữu khỏi quyền kiểm soát cho phép người quản lý sử dụng nguồn lực của công ty để theo đuổi lợi ích cá nhân thay vì tối đa hóa giá trị cho cổ đông Cụ thể ở Mỹ các CEO vì lợi ích của riêng mình họ tham gia vào quá trình chứng khoán hóa ở mức độ với các gói khổng lồ làm cho thị trường nhà ở lâm vào tình trạng phá sảnphá sản của các đại gia lớn Sau đó tổng thống Obama mới ra quyết định khống chế lương của các CEO này (2) việc tách rời các nhà đầu tư/những người tiết kiệm cho phép các nhà đầu tư sử dụng các quỹ dư thừa để theo đuổi những lợi ích cá nhân hơn là chấp nhận những dự

- khuyến khích các nhà quản lý tối đa hóa giá trị của cổ đông bằng cách thu hút “dòng tiền nhàn rỗi”

- giảm chi phí giám sát nhà đầu tư

2 Chính phủ sẽ thực hiện việc điều tiết

Ở đây ta thấy có sự luẩn quẩn vì trước đây ta thấy chính việc điều tiết của chính phủ lại tạo ra sự ỷ lại (moral hazard) nhưng ở đây lại dùng công cụ điều tiết của chính phủ để giảm cái moral hazard Đây là vấn đề khó của thị trường là nguyên nhân và kết quả tác động qua lại lẫn nhau nhưng người ta phải nghiên cứu để biết được những nguyên nhân và tìm giải pháp để giải quyết vấn đề tùy theo từng trường hợp cụ thể

3 Phát triển các trung gian tài chính để giảm moral hazard

Ở trên ta đề cập đến tài trợ nợ để giảm moral hazard Như vậy đặc điểm của các hợp đồng nợ là làm giảm những vấn đề của moral hazard, cụ thể:

- Có những điều khoản có giới hạn

- Đòi hỏi phải có thế chấp

- Đòi hỏi phải có giá trị thuần

- Đòi hỏi phải có danh tiếng (một hình thức của thế chấp hoặc giá trị thuần)

Tóm lại một cấu trúc tài chính không những chỉ có những yếu tố kỹ thuật như sự thay đổi của chi phí giao dịch, thông tin, sự tài trợ các khoản nợ, sự đóng thuế hay những qui định của nhà nước Ngoài ra nó còn chịu tác động của yếu tố kinh tế và chính trị khác Chính những điều này là chất xúc tác trong thị trường tài chính

Sự phát triển của hệ thống tài chính và sự tài trợ trong cấu trúc của nó phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố kỹ thuật hay công nghệ Yếu tố công nghệ, kỹ thuật này tác động đến hệ thống tài chính như thế nào Ta thấy rằng với một kỹ thuật ngày càng phát triển giúp cho chúng ta có được một lý thuyết tiến bộ hơn trong việc phân tích các lý thuyết, tiến bộ hơn trong việc phân tích thống kê Ví dụ bây giờ chúng ta có những phần mềm giúp chúng ta chạy mô hình và xử lý mô hình chính xác hơn và khi mô hình chính xác thì việc nhận định vấn đề sẽ tốt hơn, sai số khác biệt sẽ giảm,

Để làm rõ điều này thì chúng ta tìm hiểu những thuật ngữ như kỹ thuật hay sự điều tiết

Sự tiến bộ của kỹ thuật bao gồm sự tiến bộ trong lý thuyết tài chính, thống kê; sự tiến bộ trong tốc độ xử lý

vi tính, mạnh hơn và lưu trữ được nhiều hơn hay như sự tiến bộ về sự vận chuyển và thông tin liên lạc

VII Sự điều tiết của thị trường tài chính (theo Mishkin)

- Tăng thông tin cho các nhà đầu tư: giảm sự lựa chọn nghịch/vấn đề về hành vi ứng xử

- Đảm bảo sự hoạt động tốt hơn của các trung gian tài chính: cho thuê, những yêu cầu về báo cáo, những hạn chế về tài sản và những hoạt động, bảo hiểm tiền gửi, và những giải pháp chống cạnh tranh

- Cải tiến việc kiểm soát tiền tệ: dự trữ bắt buộc, bảo hiểm tiền gửi

Tuy nhiên sự điều tiết của nhà nước không phải là giải pháp tối ưu cho thị trường không thất bại mà thất bại vẫn cứ xảy ra

Có hai lý do để việc điều tiết của nhà nước làm tốt hơn nhiệm vụ của mình là:

- sự phản ứng chính trị mạnh mẽ đối với khủng hoảng có thể nhận thấy được

- ngăn chặn tình trạng đi tìm kiếm các khoản lợi riêng bằng cách sử dụng quyền lực chính trị để đảm bảo khoản lợi riêng đánh đổi chi phí cơ hội

Ví dụ về sự phản ứng chính trị mạnh mẽ đối với khủng hoảng có thể nhận thấy được cộng với tình trạng tìm kiếm các khoản lợi riêng Đạo luật Glass-Steagall (1933)3 ra đời cấm mô hình đa năng có nghĩa là đầu tư riêng và kinh doanh ngân hàng thương mại riêng Đạo luật này dựa trên ý tưởng là ngân hàng đầu tư sẽ gia tăng rủi ro của ngân hàng thương mại và tạo ra xung đột về lợi ích

Thế nhưng khi lý thuyết danh mục ra đời thì cho rằng kết hợp giữa ngân hàng thương mại và đầu tư thì thực

sự giảm rủi ro Những minh chứng vào những năn 20 của thế kỷ 20 chỉ ra rằng trái phiếu được bảo lãnh bởi ngân hàng đầu tư thay thế cho ngân hàng thương mại thì hoạt động tốt (không có bằng chứng nào cho thấy

có sự gian lận hàng loạt) Bằng việc kết hợp ngân hàng thương mại và đầu tư thì tạo ra lợi ích lớn từ nền kinh tế qui mô Như vậy cho thấy thuyết danh mục đã đã kích lại đạo luật Glass-Steagall (1933), vốn không được sửa đổi (dù có sai sót) cho đến 1999 mới được chính quyền Clinton cho thay thế bằng đạo luật Mô hình

đa năng phát triển mạnh Nhưng chính mô hình đa năng này đã làm cho nền kinh tế Mỹ gặp khó khăn vào năm 20074

Những khuynh hướng hiện tại trong thị trường tài chính

- loại hình doanh nghiệp tài chính

- toàn cầu hóa

- sự cởi mở hơn trong lĩnh vực tài chính

- tháo bỏ dần sự điều tiết của chính phủ

- sự tiến hóa của các trung gian tài chính

- ** Moral hazard ảnh hưởng đến sự lựa chọn giữa hợp đồng nợ và vốn như thế nào: xem vấn đề người đại diện và moral hazard tác động đến việc sử dụng nhiều nợ hơn vốn như thế nào

chủ ** Moral hazard ảnh hưởng đến cấu trúc tài chính trong thị trường nợ như thế nào: xem nội dung moral hazard và nợ có thể dẫn đến tăng rủi ro và các công cụ để giảm vấn đề này

Chuyên đề 4: Khủng hoảng tài chính và phạm vi ứng dụng của quy chế tài

chính

I Khủng hoảng tài chính

1 Khái niệm khủng hoảng tài chính

Thuật ngữ khủng hoảng tài chính được áp dụng một cách rộng rãi trong nhiều tình huống mà ở đó các định chế hoặc tài sản tài chính bị sụt giảm một cách đột ngột một phần giá trị

Trong thế kỷ 19 và đầu 20, nhiều cuộc khủng hoảng tài chính liên quan đến những lần hoảng loạn ngân hàng, và nhiều cuộc suy thoái đi cùng với những sự hoảng loạn này Những tính huống khách thường được coi như những cuộc khủng hoảng tài chính bao gồm sụp đổ thị trường chứng khoán và sự bùng nổ của những bong bóng tài chính khác, khủng hoảng tiền tệ và vỡ nợ quốc gia

3 loại khủng hoảng tài chính

1 Khủng hoảng tiền tệ: Như tỷ giá trao đổi ngoại tệ giảm mạnh hoặc lượng dự trữ ngoại tệ giảm mạnh, hoặc cả 2

2 Khủng hoảng ngân hàn: Nhiều ngân hàng lâm vào tình trạng vỡ nợ

3 Khủng hoảng nợ: Khi chính không có đủ tiền để chi trả các khoản nỡ công

Những mô hình khủng hoản: Trên lý thuyết, có những mô hình về khủng hoảng như sau:

1 Mô hình khủng hoảng tiền tệ, thời kỳ đầu tiên (Krugman, 1974)

2 Mô hình khủng hoảng tiền tệ, thời kỳ thứ 2 (Obsffeld, 1994, 1996)

3 Mô hình khủng hoảng thời kỳ thứ 3 (Khủng hoảng tiền tệ và ngân hàng, châu Á 1997)

4 Khủng hoảng thời kỳ thứ 4 (Khủng hoảng tài chính ở Mỹ, 2008)

Những nhân tố gây nên khủng hoảng tài chính

Khủng hoảng tài chính xảy ra khi có một sự sụp đổ về hệ thống tài chính => điều này dẫn đến sự gia tăng việc lựa chọn ngược và những vấn đề về tâm lý ỷ lại trong thị trường tài chính => thị trường không thể vận chuyển các nguồn vốn một cách hiệu quả từ người tiết kiệm tới những người có cơ hội đầu tư hiệu quả

- Kết quả của sự không thể này của thị trường tài chính đã ảnh hưởng tới việc vận hành một cách có hiệu quả, sự thu hẹp dần quy mô hoạt động kinh tế

Để hiểu rõ tại sao các cuộc khủng hoảng tài chính và ngân hàng lại xảy ra, đặc biệt là bằng cách nào các cuộc khủng hoảng này dân đến sự thu hẹp hoạt động kinh tế, chúng ta cần xem xét đến những nhân tố ảnh hưởng đến chúng 5 nhân tố có thể gây ra khủng hoảng tài chính

i tỷ lệ lãi suất tăng

ii Sự không chắc chắn gia tăng

iii Thị trường tài sản ảnh hưởng đến bảng cân đối

iv Những vấn đề trong khu vực ngân hàng

v và sự mất cân bằng trong tình hình tài khóa của chính phủ

Lịch sử những cuộc khủng hoảng tài chính ở Mỹ

- Khủng hoảng tài chính ở Mỹ

Mỹ có một lịch sử lâu dài về các cuộc khủng hoảng tài chính và ngân hàng, như những cuộc khủng hoảng xảy ra một 20 năm hoặc trong thế kỷ 19 và đầu 20 – trong năm 1819, 1837, 1857, 1873, 1884, 1893, 1907, and 1930–1933 Những phân tích về những nhân tổ gây ra khủng hoảng đã giải thích tại sao những cuộc khủng hoảng này lại xảy ra và tại sao chúng lại tác động mạnh, gây tổn thương cho nên kinh tế Mỹ

- Khủng hoảng tài chính ở các thị trường mới nổi: Mexico, 1994-1995; đông Á, 1997 – 1998; và

Argentina, 2001 – 2002

Trong những năm 90, nhiều quốc gia mới nổi đã trải qua các cuộc khủng hoảng tài chính, mạnh nhất là cuộc khủng hoảng ở Mexico 1994; khủng hoảng đông Á, bắt đầu từ tháng 7/1997 và khủng hoảng ở Argentina bắt đầu trong năm 2001

Một điều khó lý giải nhất là bằng cách nào một quốc gia đang phát triển có thể thay đổi mạnh mẽ từ 1 mức tăng trưởng cao trước khủng hoảng tài chính – như ở Mexico và đặc biệt là các quốc gia Đông Á như Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippine và Hàn Quốc – xuống một mức sụt giảm mạnh trong hoạt động kinh tế

- Khủng hoảng tài chính 2007

Bong bóng tín dụng thứ cấp ở Mỹ là nguồn gốc của cuộc khủng hoảng hiện tại

Việc sử dụng rộng rãi chứng khoán phái sinh đã châm ngòi cho cuộc khủng hoảng tín dụng

Phản ứng dây chuyền trên phạm vi toàn cầu do

- Những liên hệ trong khu vực tài chính giữa các quốc gia Oecd và các nước mới nổi

- Sự phụ thuộc của hoạt động ngoại thương vào nhu cầu của Mỹ

Mức độ thiệt hại

- Suy thoái thêm trầm trọng từ giữa năm 2008 với tỷ lệ tăng trưởng sụt giảm nhanh

- Sự lan truyền từ các nền kinh tế phát triển đến các nền kinh tế mới nổi và kém phát triển

- Chu kỳ suy thoái xuyên qua

 Hoạt động thương mại và cầu giảm

 Dòng vốn

 Lượng kiều hối

 Giá cả hàng hóa

- Gia tăng những ước đoán về sự trì trệ và giảm phát toàn cầu

Sự sụt giảm toàn cầu nghiêm trọng nhất từ 1970 (xem hình slide)

cả các quốc gia Oecd và các thị trường mới nổi đều sụt giảm – không tách rời (xem hình slide)

Sự sụt giảm mạnh mẽ về tốc độ tăng trưởng vốn rất cao ở châu Á (xem hình slide)

 Nhập khẩu giảm 43% so với cùng kỳ, một phần do sự điều chỉnh lượng dự trữ/ tồn kho

- GDP của Singapore đã giảm với một tốc độ hàng năm là 17% vàHàn Quốc 21% trong quý

4 năm 2008

- Sản xuất công nghiệp trong 12 tháng tính đến Tháng Mười Hai, năm2008 là giảm 21% ở Nhật Bản, 14% ở Singapore, 19% ở Hàn Quốc

Xuất khẩu và dòng vốn sụp đổ (xem hình slide)

Thị phần thương mại cao với sự sụt giảm trầm trong trong tăng trưởng Gdp (current episode / Giai đoạn hiện tại) (xem hình slide)

… cũng thị phần của hoạt động thương mại cao với sự phục hồi mạnh mẽ của tốc độ tăng trưởng Gdp (Những giai đoạn trước) (xem hình slide)

II PHẢN ỨNG CHÍNH SÁCH:

Cấp độ quốc gia Phản ứng tương tự giữa các quốc gia

- Dùng chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ để kích thích tổng cầu

- Những phản ứng khác nhau tùy thuộc vào những điều kiện ban đầu như tỉ lệ tiết kiệm, cán cân tài khoản vãng lai

- Sự tăng trưởng ổn định: tình trạng nghèo đói, môi trường, giáo dục

Phản ứng toàn cầu Phản ứng phối hợp từ nhiều công cụ

như lĩnh vực ngân hàng, hệ thống tài chính, tính thanh khoản, lãi suất, mức độ mở cửa…

Những phương pháp phối hợp các chính sách quốc tế như: sự giám sát, môi trường, sự thay đổi khí hậu…

5 lĩnh vực cần hành động khi xảy ra khủng hoảng:

- Tài chính: Tính thanh khoản, hệ thống tài chính, niềm tin của thị trường

- Tài khóa: tiêu dùng và đầu tư

- Thương mại: Điều khoản thương mại, Chuỗi giá trị

1 Lĩnh vực tài chính – Biện pháp tức thời và hơn thế nữa:

Thường chịu ảnh hưởng đầu tiên:

- Thị trường bất động sản của Mỹ: thế chập 3 triệu đô (năm 2008)

- Lĩnh vực ngân hàng Mỹ: chi phí bảo lãnh lên đến 1-2 tỉ đô

- Thị trường chứng khoán thế giới: tổn thất gần 50% tổng vốn vào năm 2008, 30 tỉ đô tài sản bị biến mất

Biện pháp cần thiết:

- Đưa ra những quy định một cách thận trọng nhưng phải đầy đủ và tương xứng để gia tăng tính tinh tế

và sự năng động của thị trường toàn cầu: cố gắng lường trước được đầy đủ những rủi ro của các khoản vay có thế chấp và các chứng khoán phái sinh

- Xem việc phát triển lĩnh vực tài chính là một trong những bước quan trọng trong việc phát triển quốc gia

2 Chính sách tài khóa - Biện pháp hiệu quả để kích thích nền kinh tế

Các gói kích cầu có sự khác biệt rõ nét từ những năm 1990:

- Mỹ: Cắt giảm thuế và ưu tiên cho việc đầu tư - khoảng 8 tỉ đô

- Nhật: sử dụng 3 gói kích thích với gần 112 tỉ đô

- Đức: sử dụng 2 gói kích thích về đầu tư cho cơ sở hạ tầng, cắt giảm thuế, năng lượng sạch Tiêu tốn

106 tỉ đô

- Anh: Cắt giảm VAT, tăng chi tiêu vốn: 27,8 tỉ đô

- Trung Quốc: Đầu tư cho cơ sở hạ tầng, bất động sản: 586 tỉ đô

- Ấn Độ: Khuyến khích xuất khẩu, công cụ tái bảo lãnh: 4,1 tỉ đô

Các biện pháp trong ngắn hạn và dài hạn:

- Những quốc gia có mức tiết kiệm thấp thì cần gói kích cầu ổn định hơn để đối phó với khủng hoảng

- Những quốc gia có mức tiết kiệm cao hơn thì có thể kết hợp các biện pháp kích thích tài khóa trong ngắn hạn với chính sách mở rộng trong dài hạn

3 Chính sách thương mại – Tránh những nguy hiểm tiềm ẩn kèm theo

Những tác động của việc suy thoái tăng theo cấp số nhân thông qua hệ thống thương mại: Trung Quốc: Nhu cầu xuất khẩu giảm kéo theo 20 triệu công nhân nhập cư ở các nhà máy không có việc làm

Sự tác động theo hướng chính sách bảo hộ mậu dịch được sử dụng rộng rãi trong suốt những cuộc khủng hoảng: