ct hình ảnh thượng thận

hình ảnh họcIII• IRM -Th ờng chụp các lớp cắt ngang -Th ờng thấy trên ảnh T1 -Giảm T1 Tăng T2 so với gan -Dùng các chuỗi xung bão hoà mỡ xoá mỡ -Các lớp cắt dọc và Mp trán để đánh giá l

H×nh ¶nh th îng thËn

Gi¶i phÉu (I)

• N»m trong khoang sau phóc m¹c

• TuyÕn TT ph¶i cã h×nh tam gi¸c

• TuyÕn TT tr¸i cã h×nh liÒm hay th¼ng

• N»m trong khoang quanh thËn vµ cã vá gi¶

• N»m ngang vÞ trÝ D12

Gi¶i phÉu (II)

• Vïng vá bµi tiÕt c¸c glucocorticọdes vµ

c¸c Hormon sinh dơc, ® ỵc ®iĨu khiĨn bëi

ACTH

• Vïng tủ bµi tiÕt adrénaline, catécholamine,

noradrénaline , dopamine

Hình ảnh học (I)

• ASP : Có thể thấy hình khối, các vôi hoá ,

độ nhạy rất thấp

• Echographie : Khó thấy hình tuyến bình th ờng( mỡ tăng âm vùng hố th ợng thận); ng ời gầy và trẻ em có thể thấy; U > 20mm thấy khoảng 80%

h×nh ¶nh häc(II)

• Tomodensitométrie

-Ph¸t hiÖn ® îc khèi >1cm

-Cho thÊy h×nh ¶nh tæ chøc tuyÕn

-Chôp c¸c líp 5/5mm tr íc tiªm thuèc

-C¸c líp 3/3 mm sau tiªm thuèc

-Cã thÓ chôp c¸c líp muén sau 1-2 giê khi cÇn thiÕt -Tû trong tæ chøc 25UH vµ t¨ng lªn 60 sau tiªm thuèc -ChiÒu dµy kho¶ng 5mm

hình ảnh học(III)

• IRM

-Th ờng chụp các lớp cắt ngang

-Th ờng thấy trên ảnh T1

-Giảm T1 Tăng T2 so với gan

-Dùng các chuỗi xung bão hoà mỡ( xoá mỡ)

-Các lớp cắt dọc và Mp trán để đánh giá liên quan của U với các tổ chức xung quanh

Hình ảnh học(VI)

• Chụp tĩnh mạch

–Làm cản quang TMTT và lấy máu XN –Tiến hành bằng ph ơng pháp Seldinger –Bên phải khó luồn ống thông hơn bên T –Bơm 5ml thuốc CQ tốc độ 1ml/s

–Có nguy cơ tắc tĩnh mạch

• Gi¶ nang chñ yÕu do thãai triÓn cña tô m¸u

s¬ sinh hay sau chÊn th ¬ng

U lành (II)

• Nang th ợng thận

• Là khối trống âm

• TDM :Khối giảm tỷ trọng, đôi khi tăng tỷ

trọng khi có chảy máu

• Tỷ trọng < 20UH, không ngấm thuốc

• Đôi khi có thể có vách

• Chẩn đoán phân biệt: nang thận, u khi có

chảy máu

U lµnh (VI)

• Myelolipome

• C¸c dÊu hiÖu gîi ý: KT< 6cm, kh«ng bµi

tiÕt, kh«ng triÖu chøng theo dâi

• NÕu kh«ng : phÉu thuËt

U lµnh (VII)

• Hémangiome

• RÊt hiÕm gÆp

• Ranh giíi râ

• Gi¶m tû träng, th êng cã c¸c v«i hãa

• NgÊm thuèc c¶n quang sím ë ngo¹i vi vµ

tån t¹i l©u ë th× muén, ngÊm trung t©m

muén

U ¸c tÝnh vá th îng thËn Corticosurrenalome (I)

• B¾t nguån tõ c¸c tÕ bµo vá TT

• HiÕm gÆp (1/1 500 000)

• TiÕn triÓn nhanh

• Bµi tiÕt hay kh«ng bµi tiÕt

• §iÒu trÞ ngo¹i khoa

•

Corticosurrénalome (II)

• C êng corticoide vµ nam ho¸

• 40 % Kh«ng bµi tiÕt

• ThÊy cã khèi, ®au l ng

• Th êng lµ u lín khi ® îc ph¸t hiÖn cã thÓ tíi >

20cm

• Th êng di c¨n phæi, gan

U ¸c tÝnh hiÕm gÆp

• U h¾c tè bµo: hiÕm gÆp, khã chÈn ®o¸n ph©n

biÖt víi di c¨n cña u h¾c tè bµo cña da

• Leiomyosarcome

• angiosarcome

U thứ phát (I)

• Chiếm 50% các u tuyến th ợng thận

• Từ u phổi, ung th vú U hắc tố +++

• U thận, gan, tuyến giáp, dạ dày, đại tràng

tiền liệt tuyến

• Có thể xuất hiện rất muộn sau khi phát hiện

u nguyên phát hay sau điều trị u nguyên

phát

• Th ờng không biểu hiện lâm sàng

–U nguyên phát đã biết

U thứ phát(III)

• Echo : Khối không đều , đồng âm so với

gan, KT > 3cm, bờ đều

• TDM : KT > 3cm, đôi khi có vôi hoá, không

đồng đều, ngâm thuốc không đều >

30-50UH

Di căn chảy máu khi tỷ trọng > 50UH

• IRM : Cùng tín hiệu so với adộnome

U thứ phát (IV)

• Scintigraphie Vói NP 59 : Không giữ thuốc

• Sinht thiết: chỉ định khi u chỉ một bên, u

nguyên phát không có khả năng phẫu thuật nên có thể thay đổi chiến l ợc điều trị

Lymphome (I)

• Thø ph¸t TT : 2-4% c¸c tr êng hîp u

lymphome

-50% xuÊt hiÖn hai bªn

-Cã h¹ch sau phóc m¹c trong 80% c¸c tr êng hîp

• Nguyªn ph¸t: HiÕm gÆp, c¶ hai bªn

Phộochromocytome (I)

• Xuất phát từ tuỷ th ợng thận

• Bài tiết catộcholamine

• Tăng HA cơn hay liên tục

• Tiến triển dẫn đến tử vong

• Điều trị khỏi bằng phẫu thuật

• Triệu chứng rất thay đổi tuỳ từng tr ờng hợp

Phéochromocytome (IV)

• Khèi ë 1 bªn

• KT >2cm( th êng 4-5cm)

• Gianh giíi râ, tû träng tæ chøc

• NgÊm thiÒu thuèc c¶n quang sau tiªm

• th êng cã ho¹i tö ë trung t©m

• ChÈn ®o¸n lµnh tÝnh hay ¸c tÝnh rÊt khã

Phéochromocytome (V)

• Scintigraphie Nh¹y

• IRM :T¨ng tÝn hiÖu T2, t¨ng tÝn hiÖu nhiÒu sau tiªm Gado

Tổn th ơng viêm nhiễm (I)

• Lao TT : Gây suy th ợng thận( nguyên nhân

đầu tiên)

• Thể cấp: phì đại cả hai bên, cấu trúc dạng tổ

chức, tăng tỷ trọng lan toả khi tiêm thuốc

• Thể mạn: Teo tuyến th ờng không thấy, vôi

hoá lan toả hay thành nốt hay u lao

Tæn th ¬ng viªm nhiÔm (II)

• Th êng gÆp ë BN SIDA nhÊt lµ do CMV th

êng ë d¹ng khèi ho¹i tö

Tổn th ơng chảy máu (I)

• Echo : Tăng âm sau đó giảm âm

• TDM :-Khối tăng tỷ trọng (40-70UH)

-Không ngấm thuốc cản quang

-Tiến triển thành nang

• IRM :-Đồng tỷ trọng T1-T2 với vòng tăng tỷ trọng -Sau đó tăng tín hiệu T1-2 với vòng giảm tín hiệu -Không ngấm thuốc

Suy th îng thËn (I)

• H×nh th îng thËn b×nh th êng hay teo nhá

trong bÖnh c¶nh tù miÔn( th êng gÆp nhÊt)

• Teo hai bªn víi v«i ho¸ lan to¶ trong lao vµ

ch¶y m¸u

Hội chứng Cushing (I)

• Bệnh Cushing

- Tăng tiết ACTH nguyên nhân tuyến yên

• TT kích th ớc bình th ờng hay phì đại đều hay

thành nốt giảm tỷ trọng

• IRM để phát hiện adenome tuyến yên

Héi chøng Cushing (II)

• Bµi tiÕt l¹c chç ACTH

• Th êng lµ c¸c u ¸c tÝnh bµi tiÕt:ung th phæi,

ung th TC liªn kÕt, tuyÕn gi¸p, tuþ

• T×m u nguyªn ph¸t b»ng sinh ho¸, C§HA,

scintigraphie

Hội chứng Cushing(III)

• H/C Cushing không phụ thuộc ACTH

• Tuyến TT tăng tiết gluco-corticoùde

• Th ờng là adộnome ++, nh ng cũng do u ác

vỏ T hay phì đại tuyến

• Chẩn đoán dựa vào TDM

• Nếu 1 bên: phẫu thuật

Tăng tiết Aldostộron nguyên phát

• Tăng huyết áp tự phát

• Phì đại lan toả nốt nhỏ hay nốt lớn nh ng

không phải lúc nào cũng phát hiện đ ợc

• TDM : Phì đại hai bên hay hình tuyến bình

th ờng

• Luồn ống thông vào các TM th ợng thận lấy

mẫu máu và chụp TMl