Nhiễm khuẩn đường sinh dục do Chlamydia ở phụ nữ có thai tại hà nội Nguyễn Thị Ngọc Khanh Viện bảo vệ bà mẹ và trẻ sơ sinh đặt vấn đề.. Nghiên cứu này được tiến hành nhằm mục đích đánh
Trang 1Nhiễm khuẩn đường sinh dục do Chlamydia
ở phụ nữ có thai tại hà nội
Nguyễn Thị Ngọc Khanh
Viện bảo vệ bà mẹ và trẻ sơ sinh
đặt vấn đề.
Nhiễm khuẩn đường sinh dục do C trachomatis gặp ở các nước trên toàn thế giới, tỷ lệ mắc bệnh tǎng nhiều trong hai thập kỷ qua ở phụ nữ Chlamydia gây viêm cổ tử cung, viêm tiểu khung, dẫn đến chửa ngoài tử cung, vô sinh Chlamydia gây viêm mào tinh hoàn, viêm khớp (hội chứng Reiter) ở nam giới Đối với phụ nữ có thai, Chlamydia từ người mẹ có thể lây sang con khi sinh Trẻ sơ sinh tiếp xúc trực tiếp với dịch âm đạo của người mẹ nhiễm khuẩn có thể bị viêm kết mạc, viêm phổi
Vào những nǎm 1980, Chlamydia đã là một trong những bệnh LTQĐTD phổ biến nhất ở các nước Bắc Mỹ và châu Âu Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới nǎm 1999, tỷ lệ nhiễm Chlamydia là 20% ở New Guinea, từ 4% - 10% ở Australia, Campuchia, Nhật và Philippin và Trung Quốc khoảng 2%
Tại Việt Nam, số người được điều trị Chlamydia hàng nǎm theo thống kê của Viện Da liễu đã tǎng lên rõ rệt, từ 1682 người nǎm 1996 lên tới 9662 người nǎm 1998 [2] Tỷ lệ nhiễm Chlamydia là 4,4% - 5,5 %ở phụ nữ đến khám phụ khoa tại bệnh viện [1], [3] và tới 11,1% ở nhóm phụ nữ làm nghề mãi dâm [5]
Nghiên cứu này được tiến hành nhằm mục đích đánh giá tình trạng nhiễm Chlamydia trên phụ nữ
có thai và đánh giá tác dụng của Amoxicilin trong điều trị
Đối tượng và phương pháp
1 Địa điểm và thời gian nghiên cứu
Nghiên cứu được tiến hành tại Viện Bảo vệ Bà mẹ và Trẻ sơ sinh từ tháng 6/1998 đến tháng 10/2000
2 Đối tượng
Phụ nữ đến khám và theo dõi thai tại Viện Bảo vệ Bà mẹ và Trẻ sơ sinh có địa chỉ ở Hà Nội Đồng ý tham gia nghiên cứu
3 Phương pháp
Phương pháp nghiên cứu cắt ngang được dùng để xác định tình trạng viêm đường sinh dục
dưới và tỷ lệ nhiễm Chlamydia
Thai phụ tham gia nghiên cứu được phỏng vấn theo phiếu phỏng vấn, khám lâm sàng và xét nghiệm xác định nhiễm Chlamydia theo phương pháp ELISA
Xét nghiệm Chlamydia được thực hiện tại khoa Vi sinh Y học - Viện Bảo vệ Bà mẹ và Trẻ sơ sinh
Kết quả
1 Tình trạng viêm nhiễm đường sinh dục dưới
Tỷ lệ viêm âm hộ : 6,5% (39/ 602)
Tỷ lệ viêm âm đạo : 59,3% (357/ 602)
Trang 2Tỷ lệ viêm lộ tuyến cổ tử cung : 38,4% (231/ 602)
Tỷ lệ nhiễm Chlamydia: 8,1% (49/ 602)
Bảng 1 Liên quan giữa nhiễm Chlamydida với tình trạng viêm lộ tuyến cổ tử cung
Chlamydia Viêm LT
CTC
n (%)
Không viêm LTCTC n (%)
Tổng số
n (%)
Chlamydia
(+) (67,3%)33 (32,7%)16 49 (8,1%)
Chlamydia
(-) (35,8%)198 (64,2%)355 (91,9%)553
(38,4%) (61,6%)371 602
Viêm LTCTC: viêm lộ tuyến cổ tử cung
Tỷ suất chênh lệch (OR) = 3,7; 95% CI: 1,9 - 7,26, p < 0,05
Thai phụ có viêm lộ tuyến cổ tử cung có nguy cơ nhiễm Chlamydia cao gấp 3,7 lần so với không viêm lộ tuyến cổ tử cung
33 (67,3%) thai phụ nhiễm C trachomatis có biểu hiện lâm sàng của viêm lộ tuyến cổ tử cung Còn lại 16 (32,7%) nhiễm C trachomatis không có biểu hiện của viêm lộ tuyến cổ tử cung
2 Liên quan đến nhiễm Chlamydia với tuổi của thai phụ, tuổi thai và nơi ở
Bảng 2 Nhiễm Chlamydia theo tuổi của thai phụ
Các
yếu tố
nguy
cơ
TS Chlamydia
n (%) OR 95%CI Giátrị p
Tuổi
thai
phụ
? 35
tuổi 132 8 (6,1%) 1
25
-34
tuổi
318 21 (6,6%) 1,1 0,45
-2,77
>
0,05
? 35
tuổi 132 8 (6,1%) 1
< 25
tuổi 152 20 (13,2%) 2,35 1,01
-6,05
<
0,05
Trang 325
-34
tuổi
318 21 (6,6%) 1
< 25
tuổi 152 20 (13,2%) 2,14 1,07
-4,28
<
0,05
Tỷ lệ nhiễm Chlamydia cao nhất ở thai phụ dưới 25 tuổi (13,2%) so với tỷ lệ này ở hai nhóm thai phụ từ 35 tuổi trở lên là 6,1% và từ 25 - 34 tuổi là 6,6%
Nguy cơ nhiễm Chlamydia ở nhóm thai phụ dưới 25 tuổi cao gấp 2,35 lần so với nhóm thai phụ có
độ tuổi từ 35 trở lên (OR: 2,35; 95% CI: 1,01 - 6,05) và cao gấp 2,14 lần so với nhóm thai phụ có
độ tuổi từ 24 - 35 tuổi (OR: 2,14; 95% CI: 1,07 - 4,28)
Không có sự khác nhau về tỷ lệ nhiễm Chlamydia giữa hai nhóm tuổi từ 25 - 34 và từ 35 tuổi trở lên
Bảng 3 Nhiễm Chlamydia theo tuổi thai
Tuổi
thai TS Chlamydian (%) OR 95%CI Giátrị p
Ê 12
tuần
22 5 (22,7%) 1
13
-24
tuần
200 17 (8,5%) 0,32
0,09-1,12 0,05>
> 24
tuần 380 27 (7,1%) 0,26 0,08-0,88 0,05>
Tỷ lệ nhiễm Chlamydia ở thai phụ có thai dưới 12 tuần là 22,7%, tuổi thai từ 13 - 24 tuần là 8,5%
và trên 24 tuần là 7,1% Không có sự khác nhau có ý nghĩa thống kê về tỷ lệ nhiễm khuẩn giữa các nhóm tuổi thai này
Bảng 4 Nhiễm Chlamydia theo nơi ở của thai phụ
Nơi ở
của
thai
phụ
TS Chlamydia
n (%)
CI
Giá trị p
Nội
thành 403 31 (7,7%) 1
Ngoại
thành
199 18 (9%) 1,19 0,62
-2,29
>
0,05
Tỷ lệ nhiễm Chlamydia ở thai phụ sống ở nội thành là 7,7%, khác nhau không có ý nghĩa thồng kê với tỷ lệ nhiễm khuẩn ở thai phụ sống ở ngoại thành là 9%
3 Điều trị Chlamydia trachomatis
Trang 447 thai phụ nhiễm C trachomatis có thai dưới 36 tuần được điều trị bằng Amoxicilin 500mg x 3 lần/ ngày x 7 ngày Trong số này, 2 bệnh nhân (4,3%) không đến khám lại và 45 thai phụ (95,7%) khám lại theo hẹn sau khi hết điều trị 1 tuần Điều trị được đánh giá là đạt kết quả khi xét nghiệm
Chlamydia âm tính
Kết quả điều trị.
-Tỷ lệ xét nghiệm âm tính sau một đợt điều trị là 82,2% (37/ 45), còn lại 8 thai phụ được điều trị tiếp đợt thứ 2
-Sau hai đợt điều trị, 2 thai phụ có kết quả âm tính chiếm tỷ lệ 4,2%
-Tỷ lệ khỏi bệnh sau 2 đợt điều trị là 86,4%
Không có thai phụ nào có tác dụng phụ của thuốc
Bàn luận
Do xét nghiệm để chẩn đoán Chlamydia đắt tiền hơn so với các tác nhân gây bệnh khác nên số liệu về Chlamydia chưa có nhiều mặc dù càng ngày người ta càng chú ý đến vai trò của
Chlamydia trong vô sinh do viêm nhiễm đường sinh dục
-Tỷ lệ nhiễm khuẩn do Chlamydia trong nghiên cứu là 7,8% Kết quả này tương đương với nghiên cứu của Benjamin và Carey, khoảng 7,3% - 7,9% phụ nữ có thai nhiễm Chlamydia [6], và cao hơn
so với kết quả nghiên cứu của Phan Kim Anh và Vũ Thị Nhung từ 3,5% - 4,5% trên phụ nữ không
có thai [1], [5] Tuy nhiên do các nghiên cứu không áp dụng cùng một phương pháp xét nghiệm, có nghiên cứu theo phương pháp ELISA, có tác giả dùng phương pháp miễn dịch huỳnh quang nên khó có thể so sánh tìm ra sự khác nhau thực sự về tỷ lệ nhiễm khuẩn giữa các nhóm đối tượng nghiên cứu
-Tỷ lệ nhiễm Chlamydia gặp nhiều nhất ở lứa tuổi trẻ dưới 25 tuổi Nguy cơ nhiễm Chlamydia ở nhóm tuổi này cao gấp 2,35 lần so với trên 34 tuổi Kết quả này phù hợp với nghiên cứu của Benjamin, phụ nữ trẻ dưới 25 tuổi có nguy cơ nhiễm Chlamydia cao gấp 3,36 lần so với từ 25 tuổi trở lên [6] Theo kết quả của Klimarx nghiên cứu tại Thái Lan, thai phụ dưới 20 tuổi có nguy cơ nhiễm Chlamydia cao gấp 2,6 lần so với trên lứa tuổi này
Nguy cơ nhiễm khuẩn cao là do thanh thiếu niên thường có nhiều bạn tình hơn và hoạt động tình dục mạnh hơn so với tuổi lớn hơn [6] Hiện nay, cũng như nhiều nước khác, thanh thiếu niên ở nước ta có xu hướng hoạt động tình dục sớm hơn trước Hơn nữa, thanh thiếu niên thường chưa
có nhận thức đầy đủ về việc sử dụng bao cao su tránh thai và đề phòng nguy cơ lây nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục
-Nghiên cứu không nhận thấy mối liên quan giữa nhiễm Chlamydia với tuổi thai khi xét nghiệm hay nơi ở của thai phụ
-Điều trị nhiễm Chlamydia bằng Amoxicilin đạt kết quả 82,2% sau 1 đợt điều trị và 86,4% sau 2 đợt điều trị Kết quả này gần tương đương với phác đồ điều trị dùng Doxycyclin đạt kết quả 81,1% trên phụ nữ không có thai (4)
Kết luận.
Tỷ lệ nhiễm Chlamydia là 8,1% Nhiễm Chlamydia gặp nhiều hơn ở lứa tuổi trẻ dưới 25 tuổi Không có sự khác nhau về tỷ lệ nhiễm Chlamydia ở thai phụ sống ở nội thành hay ngoại thành Nhiễm Chlamydia không liên quan đến tuổi thai
-Điều trị nhiễm Chlamydia bằng Amoxicilin đạt kết quả 82,2% sau 1 đợt điều trị và 86,4% sau 2 đợt điều trị Amoxicilin là thuốc có tác dụng tốt và an toàn trong điều trị Chlamydia ở phụ nữ có thai
Trang 5Viêm nhiễm đường sinh dục do Chlamydia là bệnh có thể điều trị được Để giảm tỷ lệ nhiễm Chlamydia cần chú trọng đến việc tuyên truyền giáo dục cho thanh thiếu niên về thực hành tình dục an toàn Cần khám để phát hiện và điều trị nhiễm Chlamydia cho phụ nữ có thai để đề phòng lây nhiễm sang con
Summary
The prevalence of Chlamydial infection in pregnant women was 8,1% Pregnant women under 25 years old were at high risk for Chlamydial infection Chlamydial infection was not associated with gestational age There is no difference about the prevalence of Chlamydial infection between the rural and urban women
Oral Amoxicilin had a efficacy of 82,2% after 1 stage and 86,4% after 2 stages of treatment The result suggested that Amoxicilin is a safe, well tolerated and effective for treatment of Chlamydia in pregnant women
Tài liệu tham khảo
1 Phan Kim Anh, Dương Thị Cương, Trần Phương Mai,
Nguyễn Thị Ngọc Khanh (1999)
Tần suất các bệnh nhiễm khuẩn đường sinh dục ở phụ nữ đến khám tại một số phòng khám BVBMTE/ KHHGĐ ở Hà Nội Việt Nam
Hội thảo Các bệnh nhiễm khuẩn đường sinh dục HIV/ AIDS
Hội Phụ Sản Việt Nam 11/1999; 3 - 11
2 Phạm Vǎn Hiển (1999)
Cách thức lây truyền và biện pháp phòng chống bệnh lây truyền qua đường tình dục, tình hình bệnh lây truyền qua đường tình dục, những khó khǎn, giải pháp và khuyến cáo Viện Da liễu Trung ương
3 Nguyễn Thị Lan Hương (1996)
Góp phần tìm hiểu các nguyên nhân gây viêm nhiễm đường sinh dục dưới ở phụ nữ và đề ra phương hướng điều trị Luận án thạc sĩ Y học Hà Nội
4 Nguyễn Thị Thọ, Võ Doãn Tuần (1996)
Qua 22 trường hợp Chlamydia trachomatis Nội san Da Liễu 3- 1996
5 Vũ Thị Nhung và cs (1995)
Tình hình nhiễm Chlamydia trachomatis: thǎm dò bước đầu
Hội nghị nghiên cứu khoa học - Bệnh viện Hùng Vương 1995
6 Benjamin A C, Lilia R M and J E (1996)
Prevalence and risk factors for Chlamydia trachomatis infection in low - income rural and suburban populations of Mexico
Sex Transm Dis; 283 - 2 88./
