doppler động mạch cảnh

- Dấu hiệu đặc hiệu của hẹp rất khít: dòng rất rối -> hình nhiễu quanh mạch máu.1.. Chỉ số diện tích: Hình ảnh dòng chảy trên Doppler màu năng l ợng giúp cho thấy hình thái của mức độ hẹ

Doppler

động mạch Cảnh

I Nh¾c l¹i gi¶i phÉu

II Kü thuËt siªu ©m

III TriÖu chøng siªu ©m

IV §Þnh l îng hÑp

Néi dung

I Nh¾c l¹i gi¶i phÉu

II Kü thuËt siªu ©m

III TriÖu chøng siªu ©m

IV §Þnh l îng hÑp

Néi dung

C¶nh ph¶i dd

ds ct

I Gi¶i phÉu:

I Nh¾c l¹i gi¶i phÉu

II Kü thuËt siªu ©m

III TriÖu chøng siªu ©m

IV §Þnh l îng hÑp

Néi dung

V2 D§/Vo

CI V3 M¾t

II Kü thËt siªu ©m:

B VÞ trÝ th¨m kh¸m

II Kü thËt siªu ©m:

B VÞ trÝ th¨m kh¸m

+ H×nh th¸i cña cÊu tróc

+ H×nh th¸i cña cÊu tróc

+ Mode B vµ Doppler mµu gióp

+ Tốc độ thấp / nhanh không phụ

thuộc góc, giới hạn thành rõ.

D H×nh m¹ch b×nh th êng

1 Doppler liªn tôc

§M c¶nh ngoµi

D H×nh m¹ch b×nh th êng

1 Doppler liªn tôc

§M m¾t

D H×nh m¹ch b×nh th êng

2 Mode B

§M c¶nh

Ngang

2 Mode B

§M c¶nh

Däc

II Kü thËt siªu ©m:

D H×nh m¹ch b×nh th êng

3 Doppler xung

3 Doppler xung

§M c¶nh chung

Däc

Mèc c¶nh trong (so víi

D H×nh m¹ch b×nh th êng

3 Doppler xung

§M c¶nh trong

Ngang

D H×nh m¹ch b×nh th êng

3 Doppler xung

§M c¶nh trong

Däc

D H×nh m¹ch b×nh th êng

3 Doppler xung

§M c¶nh ngoµi

Ngang

D H×nh m¹ch b×nh th êng

3 Doppler xung

§M c¶nh ngoµi

Däc

3 Doppler xung

§M m¾t

Theo Scheel et al, Ultrasound in Med & Biol (26): 1261-66, 2000

4 Doppler mµu

§M c¶nh

Ngang

D H×nh m¹ch b×nh th êng

4 Doppler mµu

§M c¶nh

Däc

D H×nh m¹ch b×nh th êng

5 Doppler n¨ng l îng

§M c¶nh

Ngang

5 Doppler n¨ng l îng

§M c¶nh

Däc

• Mốc: đi giữa các gai

ngang đốt sống

II Kỹ thật siêu âm:

D Hình mạch bình th ờng

ĐM đốt sống (V2)

I Nh¾c l¹i gi¶i phÉu

II Kü thuËt siªu ©m

III TriÖu chøng siªu ©m

IV §Þnh l îng hÑp

Néi dung

III TriÖu chøng siªu ©m:

A Tæn th ¬ng x¬ v÷a

Néi m¹c

 thµnh song song víi ®Çu dß

 ph©n gi¶i tèi ®a

 giíi h¹n xa cña m¶ng x¬ v÷a

 thµnh song song víi ®Çu dß

 ph©n gi¶i tèi ®a

 giíi h¹n xa cña m¶ng x¬ v÷a

 thµnh song song víi ®Çu dß

 ph©n gi¶i tèi ®a

 giíi h¹n xa cña m¶ng x¬ v÷a

 thµnh song song víi ®Çu dß

 ph©n gi¶i tèi ®a

 giíi h¹n xa cña m¶ng x¬ v÷a

 thµnh song song víi ®Çu dß

 ph©n gi¶i tèi ®a

 giíi h¹n xa cña m¶ng x¬ v÷a

 thµnh song song víi ®Çu dß

 ph©n gi¶i tèi ®a

 giíi h¹n xa cña m¶ng x¬ v÷a

 thµnh song song víi ®Çu dß

 ph©n gi¶i tèi ®a

 giíi h¹n xa cña m¶ng x¬ v÷a

 thµnh song song víi ®Çu dß

 ph©n gi¶i tèi ®a

 giíi h¹n xa cña m¶ng x¬ v÷a

 thµnh song song víi ®Çu dß

 ph©n gi¶i tèi ®a

 giíi h¹n xa cña m¶ng x¬ v÷a

A Tæn th ¬ng x¬ v÷a

Néi m¹c

III TriÖu chøng siªu ©m:

A Tæn th ¬ng x¬ v÷a

M¶ng x¬ v÷a

A Tæn th ¬ng x¬ v÷a

M¶ng x¬ v÷a

Typ I: gi¶m ©m cã/kh«ng viÒn t¨ng ©m

Typ II: gi¶m ©m > 50% t¨ng ©m

Typ III: t¨ng ©m > 50% gi¶m ©m

III TriÖu chøng siªu ©m:

Typ IV: đồng âm đồng nhất

Typ V: không đánh giá đ ợc do bóng cản mạnh của vôi hoá

III Triệu chứng siêu âm:

A Tæn th ¬ng x¬ v÷a

M¶ng x¬ v÷a

BÒ mÆt

§Òu

III Triệu chứng siêu âm:

A Tổn th ơng xơ vữa

Mảng xơ vữa

Bề mặt

Không đều

A Tæn th ¬ng x¬ v÷a

M¶ng x¬ v÷a

BÒ mÆt

LoÐt

III TriÖu chøng siªu ©m:

A Tæn th ¬ng x¬ v÷a

M¶ng x¬ v÷a

C¸c kü thuËt phèi hîp

Viêm ĐM hạt từng đoạn có TB khổng lồ, không marqueur sinh hoá/mô đặc hiệu, CĐ dựa và mô bệnh học

III Triệu chứng siêu âm:

B Tổn th ơng không do xơ vữa:

1 Bệnh Takayashu

- hình bia, lõi bút chì của CC

- Hẹp, mức độ tùy gđ tiến triển

Cắt dọc:

- Hẹp dài lan tỏa

III Triệu chứng siêu âm:

B Tổn th ơng không do xơ vữa:

1 Bệnh Takayashu

III TriÖu chøng siªu ©m:

B Tæn th ¬ng kh«ng do x¬ v÷a:

1 BÖnh Takayashu

Viêm mạch nhiều đoạn lan tỏa có TB khổng lồ, xu h ớng huyết khối ở lớp áo giữa và giới hạn ở lớp đàn hồi bên trong

CĐ xđ dựa vào mô bệnh học: giả đa viêm khớp ở gốc chi

CĐ siêu âm:

Gđ tiến triển:

- Dày thành chu vi, lan

toả, giảm âm và đều

- Quầng mờ quanh mạch

- Hẹp dài lan toả và lòng

mảnh chỉ

III Triệu chứng siêu âm:

B Tổn th ơng không do xơ vữa:

2 Bệnh Horton

B Tổn th ơng không do xơ vữa:

2 Bệnh Horton

CĐ siêu âm:

Gđ tiến triển:

- Dày thành chu vi, lan

toả, giảm âm và đều

- Quầng mờ quanh mạch

- Hẹp dài lan toả và lòng

mảnh chỉ

- Tổn th ơng giảm âm đều, bờ không

đều, lan tỏa

CĐ SA không đặc hiệu

B Tổn th ơng không do xơ vữa:

4 Viêm ĐM do tia xạ

III TriÖu chøng siªu ©m:

B Tæn th ¬ng kh«ng do x¬ v÷a:

4 Viªm §M do tia x¹

B Tæn th ¬ng kh«ng do x¬ v÷a:

4 Viªm §M do tia x¹

III Triệu chứng siêu âm:

B Tổn th ơng không do xơ vữa:

5 Loạn sản

Loạn sản: cuộn và gấp

Cuộn th ờng ở cảnh trong

do quá dài

Có thể cuộn đều hoặc có

chỗ gấp

3D cho thấy rõ hơn

Cuộn + giãn = loạn sản

thận sự

B Tổn th ơng không do xơ vữa:

5 Loạn sản

Loạn sản: cuộn và gấp

Cuộn th ờng ở cảnh trong

do quá dài

Có thể cuộn đều hoặc có

chỗ gấp

3D cho thấy rõ hơn

Cuộn + giãn = loạn sản

thận sự

- Cuén hoÆc gÊp phèi hîp

- Phèi hîp víi lo¹n s¶n thËn:

20%

III TriÖu chøng siªu ©m:

B Tæn th ¬ng kh«ng do x¬ v÷a:

5 Lo¹n s¶n

- Cuén hoÆc gÊp phèi hîp

- Phèi hîp víi lo¹n s¶n thËn:

20%

B Tæn th ¬ng kh«ng do x¬ v÷a:

5 Lo¹n s¶n

Nguyªn nh©n: 20% chÊn th ¬ng m¹ch c¶nh cao, ë n÷ trÎ.

- Thæi ®Ëp trong tai

- HC Claude Bernard Horner

- ThiÕu m¸u tho¶ng qua / TBMN

III TriÖu chøng siªu ©m:

B Tæn th ¬ng kh«ng do x¬ v÷a:

6 Bãc t¸ch

B Tæn th ¬ng kh«ng do x¬ v÷a:

6 Bãc t¸ch

III TriÖu chøng siªu ©m:

B Tæn th ¬ng kh«ng do x¬ v÷a:

6 Bãc t¸ch

I Nh¾c l¹i gi¶i phÉu

II Kü thuËt siªu ©m

III TriÖu chøng siªu ©m

IV §¸nh gi¸ hÑp

Néi dung

Các ph ơng pháp xác định hẹp (3):

(màu, năng l ợng).

- Tốc độ dòng chảy cao -> khảm màu ( aliasing).

IV Đánh giá hẹp:

1 Thay đổi trên Doppler màu:

- Dấu hiệu đặc hiệu của hẹp rất khít: dòng rất rối -> hình nhiễu quanh mạch máu.

1 Thay đổi trên Doppler màu:

- PB với ổ loét: vùng nhỏ có dòng chảy rối ở thì tâm tr ơng (aliasing).

IV Đánh giá hẹp:

1 Thay đổi trên Doppler màu:

Doppler màu có vùng sáng > < tối (dòng ng ợc)

1 Thay đổi trên Doppler màu:

ESCT (European Carotid Surgery Trial)

C¾t däc:

IV §Þnh l îng hÑp:

2 ChØ sè ® êng kÝnh:

Bãng c¶n

? C¾t däc:

2 ChØ sè ® êng kÝnh:

- NASCET (North American

Symtomatic Carotid Endarterectomy

- NASCET (North American

Symtomatic Carotid Endarterectomy

Trial):

2 ChØ sè ® êng kÝnh:

NASCET = 1- ∅ lßng hÑp

∅ vïng hÑp ECST = 1- ∅ lßng hÑp

IV Định l ợng hẹp:

2 Chỉ số diện tích:

Hình ảnh dòng chảy trên Doppler màu

(năng l ợng) giúp cho thấy hình thái của

mức độ hẹp

Hẹp theo diện tích:

- Cắt ngang qua đoạn hẹp nhất

- % hẹp= S lòng hẹp / S ĐMC

IV §Þnh l îng hÑp:

2 ChØ sè diÖn tÝch:

(0.26 / 0.44) x 100 = 59 %

HÑp = 41 % dt

IV §Þnh l îng hÑp:

2 ChØ sè diÖn tÝch:

Chỉ số huyết động giúp suy ra mức độ hẹp tùy theo vân tốc dòng chảy qua chỗ hẹp

V tối đa tâm thu: Vmax

V cuối tâm tr ơng: Vmin

Tỷ số cảnh-tâm thu:

Tỷ số cảnh-tâm thu: Vmax CT (hẹp) / Vmax CC

3 Chỉ số huyết động:

* C¸c dÊu hiÖu trùc tiÕp:

- ®o¹n hÑp

- ngay sau ®o¹n hÑp.

* DÊu hiÖu gi¸n tiÕp:

3 Chỉ số huyết động:

A C¸c dÊu hiÖu trùc tiÕp:

A C¸c dÊu hiÖu trùc tiÕp:

IV Định l ợng hẹp:

3 Chỉ số huyết động:

A Các dấu hiệu trực tiếp:

A Các dấu hiệu trực tiếp:

3 Chỉ số huyết động:

cao và mất hoàn toàn phổ.

A Các dấu hiệu trực tiếp:

IV Định l ợng hẹp:

3 Chỉ số huyết động:

chảy rối, mất cửa sổ tối và có dòng ng ợc chiều.

B Các dấu hiệu gián tiếp:

IV Định l ợng hẹp:

3 Chỉ số huyết động:

giảm biên độ.

B Các dấu hiệu gián tiếp:

3 Chỉ số huyết động:

giảm biên độ.

Hẹp vôi hoá:

Không đánh giá hẹp theo đ ờng kính

Đánh giá hẹp theo huyết động

Hẹp rất khít:

Dòng chảy có biên độ rất thấp

IV Định l ợng hẹp:

Giả tắc

IV §Þnh l îng hÑp:

T¾c §MC

- Dấu hiệu trực tiếp:

không có dòng chảy

- Th ợng l u (ĐMCC): giảm

biên độ, RI tăng

- Hạ l u (ĐM mắt): đảo

chiều hoặc bình th ờng

(biến đổi giải phẫu)

chiều hoặc bình th ờng

(biến đổi giải phẫu)

- ĐMCN: tăng Vmax

- ĐMCC đối diện hoặc

ĐMĐS cùng bên: tăng

dòng chảy

chiều hoặc bình th ờng

(biến đổi giải phẫu)

- ĐMCN: tăng Vmax

- ĐMCC đối diện hoặc

ĐMĐS cùng bên: tăng

dòng chảy

IV §Þnh l îng hÑp:

T¾c §MC

- Hẹp < 50%: dựa vào diện tích / đ ờng kính trên mode

B, Doppler màu hoặc năng l ợng.

- Hẹp > 50%: dựa vào phổ đánh giá các chỉ số về tốc

độ trên Doppler xung d ới h ớng dẫn của Doppler màu.

IV Định l ợng hẹp:

Thực hành

* NASCET: chủ yếu (% đk hẹp so với đk trên hẹp)

* Chỉ số diện tích: cần so sánh với huyết động

* Tiêu chuẩn huyết động:

Hẹp:

> 50% :> 125 cm/s

< 70% :> 140 cm/s 80-90%:> 210 cm/s

> 90% :> 250 cm/s

IV Định l ợng hẹp:

Thực hành

* Tiêu chuẩn huyết động:

C¸c chØ sè cña De Bray vµ Glatt (Paris 1995):

Gi¸ trÞ cña c¸c chØ sè hÑp > 70% cña Carpenter dùa theo NASCET:

Giá trị của duplex trong đánh giá hẹp cảnh > 70%

Năm Độ nhậy Độ đặc hiệu Giá trị dự báo d ơng

tính

Giá trị dự báo âm tính Giá trị chung

Doppler cảnh 14/01/2005

Hẹp do xơ vữa đồng âm không đồng đều + dải vôi hoá dài 10mm từ lỗ Cảnh trong trái

§o¹n hÑp:

Vmax= 335cm/s, Vmin= 110cm/s, IR= 0,67

HÑp C¶nh trong tr¸i > 80%

NASCET = 75% ESCT = 83%

HÑp C¶nh trong tr¸i

HÑp C¶nh trong ph¶i 20%

HÑp §èt sèng ph¶i 80% (Vmin >100 cm/s) Doppler xuyªn sä 14/02/2005

CHT m¹ch 31/02/2005