Mô đun LusMap trong Microstation cung cấp các chức năng sau: + Quản lý các lớp thông tin của bản đồ hiện trạng sử dụng đất theo đúng quy phạm hiện hành tương tự như phần mềm MSFC nhưng c
Trang 1BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRUNG TÂM VIỄN THÁM QUỐC GIA
TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
Phần mềm LUSMAPS
(Phiên bản trên Microstation)
Phần mềm hỗ trợ xác định hiện trạng sử dụng đất và biên tập bản đồ HTSDĐ dựa trên ảnh
viễn thám và công nghệ GIS
Hà Nội, Tháng 3-2009
Trang 2MỤC LỤC
I Cài đặt phần mềm 2
II Các chức năng biên tập bản đồ hiện trạng sử dụng đất 2
II.1 Quản lý các lớp thông tin 2
II.2 Biên tập khung 3
III Các chức năng biên tập lớp hiện trạng sử dụng đất 5
IV Các chức năng khái quát hóa bản đồ 10
IV.1 Tổng quát hóa đối tượng đường 10
IV.2 Tổng quát hóa đối tượng vùng 13
Trang 3Giới thiệu
Phần mềm LusMap là phần mềm hỗ trợ xác định các loại hình sử dụng đất phục vụ thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất cấp xã Theo quy định hiện hành, sản phẩm bản đồ hiện trạng sử dụng đất cấp xã dạng số được lưu trữ dưới dạng file DGN của phần mềm Microstation
Để hỗ trợ công tác biên tập bản đồ hiện trạng sử dụng đất dưới dạng file DGN, dự án đã phát triển một mô đun của phần mềm LusMap chạy trong môi trường Microstation
Mô đun LusMap trong Microstation cung cấp các chức năng sau:
+ Quản lý các lớp thông tin của bản đồ hiện trạng sử dụng đất theo đúng quy phạm hiện hành (tương tự như phần mềm MSFC nhưng có giao diện tiếng việt, và tự động lựa chọn theo đúng các bộ thư viện về kiểu đường, ký hiệu, mẫu chữ đã ban hành)
+ Tự động tạo vùng, tô màu, mẫu ký hiệu cho từng loại hình sử dụng đất theo đúng quy phạm yêu cầu bằng sử dụng mô hình topology
+ Tự động tạo khung bản đồ hiện trạng sử dụng đất theo đúng quy phạm + Cung cấp các chức năng gộp vùng liền kề, bỏ vùng, khái quát hóa hỗ trợ phương pháp thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất từ bản đồ địa chính + Cung cấp các chức năng khái quát hóa các đối tượng bản đồ hỗ trợ phương pháp thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất cấp huyện từ bản đồ hiện trạng sử dụng đất cấp xã
Trang 4I Cài đặt phần mềm
Phần mềm LusMaps(M) được đóng gói dưới dạng file nén, người sử dụng tạo thư
mục tùy chọn Ví dụ c:\lusmapm\; d:\lusmapm\ sau đó giải nén toàn bộ các file trong
file nén vào thư mục này
Để chạy phần mềm, mở file bản đồ cần biên tập bằng Microstation, nạp ứng dụng
Mdl load c:\lusmapm\lusmap
Nếu mô đun LusMap được gọi thành công, trong Microstation xuất hiện cửa sổ giao diện như sau:
Chú ý, môi trường Microstation trước đó đã được cài đặt theo quy định của bản đồ hiện trạng sử dụng đất số ( có các workspace, thư viện ) đã ban hành
Phần mềm cung cấp các chức năng hỗ trợ biên tập bản đồ hệ thống sử dụng đất
II.1 Quản lý các lớp thông tin
Chức năng cung cấp khả năng quản lý các lớp thông tin của bản đồ hiện trạng sử dụng đất theo đúng quy phạm hiện hành (tương tự như phần mềm MSFC nhưng có giao diện tiếng việt, và tự động lựa chọn theo đúng các bộ thư viện về kiểu đường, ký hiệu, mẫu chữ đã ban hành)
Chọn <Chọn lớp ĐT> từ cửa sổ giao diện chính
Trên màn hình xuất hiện bảng lớp thông tin của bản đồ hiện trạng sử dụng đất
Trang 5Người sử dụng lựa chọn lớp thông tin cần biên tập phần mềm sẽ hỗ trợ:
+ Chuyển về đúng level đã quy định + Chọn đúng mầu, kiểu đường, thư viện của đối tượng + Chọn đúng font chữ, kích thước
Nếu chọn đối tượng là kiểu đường, người sử dụng lựa chọn bộ thư viện kiểu đường theo tỷ lệ bản đồ:
II.2 Biên tập khung
LusMaps cung cấp chức năng tạo khung cho bản đồ hiện trạng sử dụng đất theo đúng quy định.Cách tạo khung như sau:
Lựa chọn loại khung cấp xã, huyện tỉnh
Chọn tỷ lệ bản đồ Lusmaps cung cấp các tỷ lệ từ 1:1.000 đến 1:25.000
Chọn phạm vi của khung bằng cách xác định tọa độ trước hoặc chọn bằng fence
Sau khi chọn được phạm vi vẽ khung bằng fence, ấn <Fence>, trên giao diện xuất
hiện tọa độ góc trái dưới và góc phải trên Chúng ta có thể chỉnh sửa lại tọa độ này
Trang 6Đưa vào thông tin về đơn vị hành chính:
Tên xã, huyện, tỉnh
Nguồn tu liệu
Đơn vị xây dựng
Đưa diện tích các loại đất vào biểu đồ cơ cấu đất đai Số liệu có thể nhập bằng tay hoặc tự động tính toán khi sử dụng chức nănag <Tạo vùng HT> (giới thiệu ở phần sau)
Ấn <Vẽ khung> để vẽ khung bản đồ hiện trạng sử dụng đất, biên tập lại nếu
cần thiết
Trang 7III Các chức năng biên tập lớp hiện trạng sử dụng đất
Trong nội dung bản đồ hiện trạng sử dụng đất, các lớp liên quan đến mô tả các
loại hình hiện trạng sử dụng đất là quan trọng nhất Đó là các lớp
Đường ranh giới các đối tượng hiện trạng sử dụng đất, đây là các đối tượng
dạng đường, hệ thống giao thông, thủy văn, địa giới cũng có thể tham gia vào
lớp này
Ký hiệuloại hình hiện trạng sử dụng đất (dạng chữ)
Lớp vùng tô màu các đối tượng hiện trạng sử dụng đất
Lớp nét chải mẫu tô các đối tượng hiện trạng sử dụng đất (1 số nhất định theo
quy phạm)
Đường ranh giới các đối tượng hiện trạng sử dụng đất được số hóa, biên tập từ
các tài liệu khác nhau như:
Ảnh vệ tinh
Trang 8 Kết quả điều tra ngoại nghiệp
Bản đồ hiện trạng sử dụng đất chu kỳ trước
Bản đồ địa chính đã tổng hợp hóa
…
Lớp ký hiệu loại hình hiện trạng sử dụng đất (dạng chữ) do người xây dựng
bản đồ đưa vào
Dựa theo Lớp đường ranh giới các đối tượng hiện trạng sử dụng đất, các đối tượng vùng hiện trạng sử dụng đất sẽ được thành lập và dựa theo Lớp ký hiệu loại hình hiện trạng sử dụng đất sẽ xác định màu tô, mẫu trải theo đúng quy định
Mô đun hỗ trợ xây dựng lớp hiện trạng sử dụng đất cung cấp các chức năng nhằm giảm tối đa các thao tác bản đồ, cũng như những sai sót để có thể nhanh chóng tạo ra lớp vùng đối tượng hiện trạng sử dụng đất theo đúng quy định
Phần mềm LusMap sử dụng cấu trúc topology để tự động đóng vùng cũng như tô màu lớp hiện trạng hết sức nhanh chóng và chính xác, hiệu quả trong cả hai trường hợp tạo với lớp vùng hiện trạng sử dụng đất cũng như biên tập, chỉnh sửa lại lớp này Các bước thực hiện như sau:
Biên tập các đường ranh giới các đối tượng hiện trạng sử dụng đất
Trang 9Biên tập các ký hiệu hiện trạng sử dụng đất Lưu ý tâm điểm (điểm snap) của các đối tượng này phải nằm trong vùng của đối tượng hiện trạng sử dụng đất mà nó mô
tả
Xác định level các lớp thông tin tham gia làm đường ranh giới cho các đối tượng hiện trạng sử dụng đất
Sử dụng chức năng mrfclean, mrfflag để sửa lỗi, khép kín các đường ranh giới
này
Tạo lớp đối tượng hiện trạng sử dụng đất dạng vùng ấn <Tạo vùng HT>
Chọn <Tạo lại Topo> nếu muốn tự động tạo lại mô hình topology, đóng vùng,
tạo topology cho lớp đối tượng hiện trạng sử dụng đất Sau khi đóng vùng, phần mềm
tự tạo ra lớp vùng hiện trạng với mầu, kiểu trải theo quy định
Không chọn <Tạo lại Topo> nếu không thay đổi về đường bao, chỉ thay đổi về
ký hiệu hiện trạng sử dụng đất Chức năng này hiệu quả trong việc chỉnh sửa, thay đổi lại hiện trạng sử dụng đất mà không ảnh hưởng đến đường bao của các đối tượng vùng hiện trạng
Sau khi chạy xong, bản đồ hiện trạng sử dụng đất bổ xung thêm 2 lớp (level):
Lớp vùng tô màu hiện trạng
Lớp vùng tô ký hiệu trải hiện trạng
Kết quả chạy tạo lớp hiện trạng sử dụng đất:
Tạo topology, đóng vùng, tô màu tự động các đối tượng HTSDĐ
Trang 10Đồng thời, song song với tạo ra lớp vùng hiện trạng sử dụng đất, phần mềm tổng hợp diện tích cho biểu đồ cơ cấu đất đai theo diện tích các đối tượng vùng hiện trạng đất được tính ra
Trang 11Tuy nhiên, khi các lớp mới được tạo ra do là đối tượng vùng và phủ màu nên che khuất các đối tượng bên dưới Để giải quyết vấn đề này, phần mềm cung cấp công cụ chuyển tất cả các đối tượng của một lớp lên trên cùng hoặc chuyển xuống cuối cùng Vào level cần đưa lên đầu (ví dụ: 21) hoặc level xuống dưới cùng (mang giá trị
âm, ví dụ -30 ) sau đó ấn <Lên đầu> để phần mềm thực hiện Ví dụ sau đưa toàn bộ
level 30 (vùng hiện trạng sử dụng đất ) xuống dưới cùng
Kết quả của việc chuyển lớp 30 xuống dưới cùng
Chọn level để hiển thị trên cùng hoặc dưới cùng
Tự động tính diện
tích cho biểu đồ cơ
cấu đất đai
Trang 12IV Các chức năng khái quát hóa bản đồ
Tổng quát hóa các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất có thể sử dụng hai phương pháp: tổng quát hóa đường ranh giới và tổng quát hóa khoanh đất
Phương pháp hữu hiệu nhất để tổng quát hóa các yếu tố nội dung hiện trạng sử dụng đất là tiếp tục sử dụng mô hình topology cho nhóm lớp nội dung hiện trạng sử dụng đất của huyện đã được gộp từ nhiều xã lên
IV.1 Tổng quát hóa đối tượng đường
Chức năng áp dung cho Tổng quát hóa đối tượng đường ranh giới của các khoanh đất
Ở đây, sẽ sử dụng phương pháp lọc đường (linear filter ) của công nghệ GIS
Mô đun LusMap cung cấp 3 phương pháp lọc đường khác nhau:
+ Lọc theo độ dài;
+ Lọc theo góc;
+ Lọc theo diện tích tam giác
Trang 13Ưu điểm của phần mềm là vị trí các điểm nút (giao giữa các đường ranh giới)
sẽ không thay đổi, chỉ có hình dạng và số lượng điểm trên đường ranh giới sẽ được thay đổi tùy theo từng phương pháp lựa chọn
Cách thực hiện như sau:
Chọn level cần lọc <Level bao>
Chọn kiểu lọc <Kiểu lọc>
Vào giá trị cần lọc (torrerale) <Giới hạn>
Ấn <Lọc đường>
Các đối tượng đường trước khi khái quát hóa:
Đặt các tham
số lọc đường
Trang 14Các đối tượng đường sau khi khái quát hóa:
Trang 15Người sử dụng có thể sử dụng phối hợp nhiều lần các phương pháp lọc khác nhau để được hiệu quả như ý muốn
IV.2 Tổng quát hóa đối tượng vùng
Chức năng sử dụng cho các đối tượng hiện trạng sử dụng đất Các bước như sau:
Chạy topology tạo lớp khoang vi loại đất
Kết quả sẽ có một lớp khoang vi loại đất dạng vùng
Tổng quát hóa lớp khoang vi loại đất
Tổng quát hóa lớp khoang vi loại đất bao gồm 2 xử lý chính:
+ Gộp các khoang vi loại đất tiếp giáp nhau mà có cùng một loại đất
+ Loại bỏ các khoang vi loại đất có diện tích nhỏ
Từ mô hình topology, Mô đun LusMap cung cấp chức năng phát hiện các đường ranh giới tham gia vào 2 khoang vi loại đất có cùng một loại đất Đây chính là các khoang vi loại đất tiếp giáp nhau
Bằng cách loại bỏ các đường ranh giới này và tạo lại topology, việc gộp các khoang vi loại đất tiếp giáp nhau mà có cùng một loại đất được thực hiện một cách triệt để
Đây là phương án hiệu quả hơn khi so sánh với phương án gộp trực tiếp các khoang
vi loại đất dạng vùng với nhau
Các đối tượng hiện trạng sử dụng đất có cùng một ký hiệu trước khi lọc
Trang 16Sau khi chạy chức năng tìm đường, các đường ranh giới giữa các đối tượng vùng có cùng một ký hiệu hiện trạng sử dụng đất sẽ được đổi thành mầu do người dùng tự
định nghĩa trong <Màu đổi>
Kết quả sau khi chạy <Kiểm tra> như sau:
Trang 17Việc loại bỏ các các khoang vi loại đất có diện tích nhỏ cũng được thực hiện tương tự qua việc mô đun tự phát hiện các đường ranh giới tạo thành đường bao của các vùng
có diện tích nhỏ hơn 1 giá trị người biên tập cho trước