cấp cứu, điều trị ong đốt

Trình bày được đặc điểm và hình dạng các lọai ong đốt người 2.. Trình bày được các biểu hiện lâm sàng của ong đốt 5.. Giải thích được cách xử trí ong đốt tại hiện trường và tại bệnh viện

ONG ĐỐT

MỤC TIÊU

1 Trình bày được đặc điểm và hình dạng các lọai ong đốt người

2 Trình bày được các độc tố của ong

3 Giải thích được cơ chế tác dụng của ong đốt

4 Trình bày được các biểu hiện lâm sàng của ong đốt

5 Giải thích được cách xử trí ong đốt tại hiện trường và tại bệnh viện

6 Trình bày cách phòng ngừa để tránh bị ong đốt

1 HÌNH DẠNG CÁC LOẠI ONG

ONG MẬT

ONG MẬT

 Xám vàng

 Thân xù xì, kim đốt có gai

 Làm tổ gần nơi có hoa

 Tấn công người thành bầy

ONG VÒ VẼ

ONG VÒ VẼ

 Màu đen, vàng, trắng

 Tổ hình trái banh ở trên cây

 Tấn công người

 Có thể gây phản ứng phản vệ và nhiễm trùng

ONG VÒ VẼ

 tấn công khi bị phá tổ

 ăn thịt sống

 con cái mới có kim đốt

 bị thu hút khi mặc quần áo sặc sỡ, nâu sậm hoặc có mùi nước hoa

ONG NGHEÄ

2 ĐẶC ĐIỂM

Ong mật Xám vàng, thân

xù xì

Gần nơi có hoa Tấn công thành bầy

Ong vò vẽ Đen, vàng , trắng Tổ hình trái banh

trên cây

Ong bắp cày Nâu đỏ Tổ thon dài, ở dưới

mái nhà

3 BIỂU HIỆN LÂM SÀNG

Phụ thuộc :

* số mũi đốt

* loại ong đốt

* sức khỏe nạn nhân

* vị trí vết đốt

* mức độ nhạy cảm của nạn nhân

3 BIỂU HIỆN LÂM SÀNG

 Phản ứng dị ứng và sốc phản vệ

 tại chổ : phù nề

 toàn thân nhẹ : mề đay toàn thân

 toàn thân nặng : sốc phản vệ

3 BIỂU HIỆN LÂM SÀNG

 Da : đỏ bừng mặt, ngứa, nổi mề đay

 Tiêu hóa : đau bụng ói mữa, tiêu chảy

 Hô hấp : khó thở, khò khè, tím tái

 Tim mạch : chóng mặt, tim nhanh, hạ huyết áp, loạn nhịp tim, ngưng tim

3 BIỂU HIỆN LÂM SÀNG

 Suy thận cấp

 Nhiễm trùng huyết

 Các biểu hiện khác : vàng da, tiểu đỏ, rối loạn tri giác, yếu liệt cơ

4 CẬN LÂM SÀNG

 CTM : Hct, tiểu cầu đếm

 TS TC

 Ion đồ

 Đường huyết

 Chức năng đông máu toàn bộ

 Chức năng gan, Chức năng thận

4 CẬN LÂM SÀNG

 CPK

 Khí máu nếu có suy hô hấp

 Tổng phân tích nước tiểu, Hb niệu,

Myoglobine niệu

 ECG

 Xquang phổi: nếu nghi ngờ có tổn thương

 Siêu âm bụng

5 XỬ TRÍ

TẠI HIỆN TRƯỜNG

 Lấy kim đốt

 rửa sạch vết đốt với nước xà phòng

 Thoa xanh Methylen hoặc Bétadine

 Đắp lạnh nơi sưng đau

 Thuốc giảm đau tại chổ hoặc uống

 Cơ địa dị ứng : băng ép ngay trên vết đốt chuyển đến cơ sở y tế

5 XỬ TRÍ

TẠI CƠ SỞ Y TẾSốc phản vệ:

 nằm đầu thấp

 cấp cứu ngưng thở ngưng tim nếu có

 nếu có khó thở thanh quản: phun khí dung

Adrénaline 1/1.000 2 – 3 ml , nếu thất bại phải mở khí quản giúp thở

 Hydrocortisone 5 mg/kg TM , mỗi 4 – 6 giờ

 Pipolphen 1mg/kg TB , mỗi 4 giờ

 Theo dõi mạch, nhịp thở, HA mỗi 30 phút

5 XỬ TRÍ

TẠI CƠ SỞ Y TẾ

Suy thận cấp:

 hạn chế muối nước: nưóc mất không cảm giác +

nước tiểu, nước mất do ói…

 dinh dưỡng: chế độ ăn suy thận

 đảm bảo năng lượng > 50kcal/kg/ng

 ít đạm, nhiều đường và béo

 cho ăn qua ống thông dạ dày hoặc bằng miệng

 có thể TTM Glucose 10% nếu bệnh nhân

không ăn được

5 XỬ TRÍ

TẠI CƠ SỞ Y TẾĐiều trị khác:

Céphalosporine + KS chống tụ cầu + Aminoglycoside

thoa vừa đếm xem bao nhiêu vết)

Erythromycine 50 mg/kg/ng, chia 3 lần

lạnh nơi sưng đau.

5 XỬ TRÍ

TẠI CƠ SỞ Y TẾ

 Cao HA : thuốc ức chế Ca hoặc ức chế béta :

Nifédipine 0,25-0,5 mg/kg/lần, lập lại sau 30 phút nếu không hiệu quả

 Tăng Kali máu: điều trị nội trước khi chạy

5 XỬ TRÍ

TẠI CƠ SỞ Y TẾTheo dõi:

 sinh hiệu : tri giác, mạch, HA, nước tiểu mỗi 2-6

giờ tùy tình trạng bệnh nhân

 cân nặng, lượng xuất nhập mỗi ngày

 các biến chứng xảy ra

6 PHÒNG NGỪA

 Không chọc phá tổ ong

 Không để ong làm tổ trong nhà, gần đường đi

 Đốt tổ ong vào buổi tối