GIÁO ÁN ĐẠI SỐ LỚP 10 - CHƯƠNG 2 pdf

Về kiến thức  Nắm được khái niệm: Hàm số, đồ thị của hàm số, hàm số đồng biến, nghịch biến trên một khoảng, hàm số chẵn, hàm số lẻ.. Hoạt động của giáo viên và học sinh Yêu cầu cần đạt

Trang 1

Chương 2: Hàm số bậc nhất - hàm số bậc hai

Chương II hàm số bậc nhất và bậc hai

Ngày soạn:

A - Mục tiêu của chương

Hoàn thiện kiến thức về hàm số nhất là các kiến thức về hàm bậc nhất và bậc hai

Về kiến thức

 Nắm được khái niệm: Hàm số, đồ thị của hàm số, hàm số đồng biến, nghịch biến trên một khoảng, hàm số chẵn, hàm số lẻ

 Hiểu được phép tịnh tiến đồ thị song song với các trục toạ độ

 Nắm được sự biến thiên, đồ thị và tính chất của hàm số bậc nhất và hàm số bậc hai

 Thấy được ý nghĩa và tầm quan trọng của hàm số và đồ thị trong đời sống

B - Nội dung bài soạn

Tiết 14 Đ1 Đại cương về hàm số (tiết1)

I - Mục tiêu

1 Về kiến thức

 Chính xác hoá khái niệm hàm số và đồ thị của hàm số mà học sinh đã học

 Nắm được khái niệm hàm số đồng biến, nghịch biến trên một khoảng (nửa khoảng hoặc một đoạn);

 Hiểu phương pháp chứng minh tính đồng biến, nghịch biến của hàm số trên một khoảng (nửa khoảng hoặc một đoạn): Phương pháp dùng định nghĩa

Trang 2

+ Biết cách tìm giá trị của hàm số tại một điểm cho trước thuộc tập xác định và ngược lại, tìm các giá trị của đối số để hàm số nhận một giá trị cho trước (giá trị gần đúng, giá trị chính xác)

+ Nhận biết được sự biến thiên và lập được bảng biến thiên của hàm số thông qua đồ thị của nó

+ Bước đầu nhận biết được một vài tính chất của hàm số như: Giá trị lớn nhất hoặc nhỏ nhất của hàm số (nếu có), dấu của hàm số tại một điểm, trên một khoảng

 Biểu bảng, tranh minh hoạ về đồ thị

III - Tiến trình bài học

1 ổn định lớp

 Kiểm điểm sỹ số của lớp:

 Phân chia nhóm học tập, giao nhiệm vụ cho nhóm: Chia lớp thành các nhóm học tập (chia theo bàn học) và giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm ở từng giai đoạn theo tiến trình của tiết dạy

2 Bài mới

Hoạt động 1: Khái niệm về hàm số

Hoạt động của giáo viên và học sinh Yêu cầu cần đạt

HĐGV

Phát vấn:

+ Nêu định nghĩa về hàm số đã được

học ở cấp THCS ?

+ Nghiên cứu bảng lãi suất tiết kiệm

của một ngân hàng Nêu quy tắc hàm

số đã cho trong bảng và giải thích ý

nghĩa của quy tắc ?

+ Nghiên cứu đồ thị cảu hàm số y = f(x)

trong ví dụ 2: Đọc các giá trị f(2); f(-

1) Trong khoảng (- 3 ; 1) hàm số nhận

dấu gì ? Trong khoảng (- 1 ; 4) tìm giá

trị lớn nhất, nhỏ nhất của hàm số đã

a) Hàm số

ĐN:(SGK)

b) Hàm số cho bằng biểu thức + f(x) là biểu thức của biến x thì mỗi giá trị x tính được một giá trị duy nhất của f(x) nói hàm số cho bằng biểu thức + TXĐ của hàm số y=f(x) là xR sao cho biểu thức f(x) xác định

+ Chú ý:

- Hàm số y = f(x) x:Là biến số độc lập y:Là biến số phụ thuộc

c)Đồ thị của hàm số

Trang 3

dụ 2 về: Giá trị của hàm tại một điểm,

giá trị lớn nhất, nhỏ nhất trên một

đoạn, dấu trên một khoảng cho trước

y=f(x) xác định trên tập D Trong mặt phẳng Oxy,tập hợp điểm (x,f(x)) với xD gọi là đồ thị của hàm

số y=f(x)

Hoạt động 2: Sự biến thiên của hàm số

rằng tong khoảng (-  ; 0) giá trị của

hàm số giảm khi giá trị của đối số tăng

còn trong khoảng (0 ; +) giá trị của

hàm số tăng khi giá trị của đối số tăng

+ Trong khoảng (- 3 ; - 1) đồ thị của

hàm số có hướng đi lên, trong khoảng

a)Hàm số đồng biến,hàm số nghịch biến

ĐN:(SGK) Chú ý:

+ Hàm số đồng biến trên tập K thì đồ thị đi lên

+ Hàm số nghịch biến trên tập K thì đồ thị đi xuống

+ f(x 1 )=f(x 2 ),vớix 1 ,x 2K tức là f(x) = C,xK

(Hàm số hằng)

Củng cố:Tìm TXĐ của các hàm số:

Trang 4

1)

2(

22122

4

63

 Chính xác hoá khái niệm hàm số và đồ thị của hàm số mà học sinh đã học

 Nắm được khái niệm hàm số đồng biến, nghịch biến trên một khoảng (nửa khoảng hoặc một đoạn); khái niệm hàm số chẵn, hàm số lẻ và sự thể hiện của các tính chất ấy qua đồ thị của chúng

 Hiểu phương pháp chứng minh tính đồng biến, nghịch biến của hàm số trên một khoảng (nửa khoảng hoặc một đoạn): Phương pháp dùng tỷ số biến thiên

2.Về kĩ năng

 Khi cho hàm số bằng biểu thức, học sinh cần:

+ Biết chứng minh tính đồng biến, nghịch biến của một hàm số đơn giản trên một khoảng (đoạn hoặc nửa đoạn) cho trước bằng cách xét tỷ số biến thiên

+ Biết cách chứng minh một hàm số cho trước là hàm chẵn, hàm lẻ bằng định nghĩa

 Khi cho hàm số bằng đồ thị, học sinh cần:

+ Nhận biết được sự biến thiên và lập được bảng biến thiên của hàm số thông qua đồ thị của nó

+ Bước đầu nhận biết được một vài tính chất của hàm số như: Giá trị lớn nhất hoặc nhỏ nhất của hàm số (nếu có), dấu của hàm số tại một điểm, trên một khoảng

+ Nhận biết được tính chẵn, lẻ của hàm số qua đồ thị

Trang 5

- Thực hiện hoạt động 4 của SGK

Đặt vấn đề: Khảo sát sự biến thiên của hàm số y = f(x) ?

b) Khảo sát sự biến thiên của hàm số Xét tính ĐB,NB không đổi trên các khoảng của TXĐ

Trang 6

sau đó lấy đối xứng qua Oy (qua O) để

được phần đồ thị còn lại

+ Lập bảng biến thiên (tương tự)

Hoạt động 5: Củng cố khái niệm

HĐGV

- Trình bày ví dụ 5 của SGK

- Tổ chức cho hoạc sinh thực hiện theo

Củng cố:Nhắc lại ĐN và tính chất của hàm số chẵn ,hàm số lẻ

Trang 7

2.Kiểm tra:

Xét tính chẵn lẻ của các hàm số sau:

1212

22

y

x x

y

x x

y

3.Bài mới

Hoạt động 6: Phép tịnh tiến song song với các trục toạ độ

thị song song với các trục toạ độ

- Tổ chức cho học sinh đọc, nghiên cứu

phần Sơ lược về tịnh tiến đồ thị song

song với các trục toạ độ”

HĐHS- Nêu được: Các đồ thị là giống

hệt nhau Chỉ khác nhau về vị trí

- Đọc, nghiên cứu, thảo luận phần “Sơ

lược về tịnh tiến đồ thị song song với

các trục toạ độ” của SGK

Dùng giáo cụ trực quan: Bảng minh hoạ các phép tịnh tiến song song với các trục toạ độ của đồ thị hàm số y = f(x) = x 2

Trang 8

- Phát vấn kiểm tra sự đọc hiểu của học

sinh

HĐHS

- Đọc, thảo luận tìm phương pháp giải

bài tập của ví dụ 6 SGK

- Trả lời câu hỏi của giáo viên

- Đọc, thảo luận tìm phương pháp giải

bài tập của ví dụ 7 SGK

- Trả lời câu hỏi của giáo viên

Thực hiện ví dụ 7 trang 44 SGK: Cho

Giáo viên: Từ đồ thị của hàm số y = f(x) suy ra đồ thị của hàm số y = f(x + a) + b bằng cách nào ?

Học sinh: Trước hết tịnh tiến đồ thị của y = f(x) theo trục hoành a đơn vị (về bên trái a đơn vị nếu a > 0, về bên phải a đơn vị nếu a < 0) sau đó tịnh tiến theo trục tung b đơn vị (lên trên b dơn vị nếu b > 0, xuống dưới b đơn vị nếu b < 0)

 Củng cố các kiến thức đã học trong các tiết 14, 15, 16

 Nhận biết các tính chất của hàm số thông qua đồ thị của nó

 Nhận biết được mối tương quan hàm số thường gặp trong thực tiễn

2 Về kĩ năng

 Thành thạo về tìm tập xác định của hàm số

 Sử dụng được tỉ số biến thiên để khảo sát sự biến thiên của hàm số trên một khoảng đã cho và lập được bảng biến thiên của nó

 Xác định được mối quan hệ giữa hai hàm số (cho bởi biểu thức) khi biết

đồ thị của hàm số này có được là do tịnh tiến đồ thị của hàm số kia song song với các trục toạ độ

3 Về thái độ

Trang 9

 Phân chia nhóm học tập, giao nhiệm vụ cho nhóm: Chia lớp thành các

nhóm học tập (chia theo bàn học) và giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm ở

từng giai đoạn theo tiến trình của tiết dạy

2 Bài mới

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

Chữa bài tập 2 trang 44 SGK

HĐGV- Phát vấn - Phát vấn: nêu các

cách cho hàm số ?

- Gọi học sinh thực hiện bài tập 2 trang

44

- Củng cố khái niệm hàm số

- Dùng bài tập 7 trang 45 SGK: Quy tắc

đã cho không phải là một hàm số vì mỗi

Trang 10

Chữa bài tập 9 trang 46 SGK:

Hoạt động 2: Dùng bảng minh họa đồ thị của hàm số cho ở hình 2.9

HĐGV

- Gọi học sinh thực hiện bài tập đã

được chuẩn bị ở nhà

- Củng cố khái niệm đồng biến, nghịch

biến của hàm số Cách khảo sát sự biến

thiên của hàm số cho bởi đồ thị, cho bởi

trong các khoảng (-  ; - 2) hoặc (0 ;

+) Đồng biến trong khoảng (- 2 ; 0)

Gọi học sinh thực hiện bài tập đã được chuẩn bị ở nhà

Hình 2.9 là đồ thị của hàm số có tập xác định là Dựa vào đồ thị, hãy lập bảng biến thiên của hàm số đó

b) y = - 2x 2 + 4x + 1 trên mỗi khoảng (-  ; 1) và (1 ; +)

Trang 11

- Nêu được cách dùng tỉ số biến thiên,

HĐGV- Gọi học sinh thực hiện bài tập

đã được chuẩn bị ở nhà

- Củng cố khái niệm tịnh tiến đồ thị

hàm số theo các trục toạ độ

- Uốn nắn cách biểu đạt của học sinh

a) Lên trên hay xuống dưới bao nhiêu đơn vị ?

b) Sang trái hay sang phải bao nhiêu đơn vị ?

HĐGV- Gọi - Gọi học sinh thực hiện

bài tập đã được chuẩn bị ở nhà

- Củng cố khái niệm tịnh tiến đồ thị

hàm số theo các trục toạ độ

Cho đường thẳng (d): y = 0,5x Hỏi ta

sẽ được đồ thị hàm số nào khi tịnh tiến (d): a) Lên trên 3 đơn vị ? b) Xuống dưới 1 đơn vị ?

c) Sang phải 2 đơn vị ? d) Sang trái 6 đơn vị ?

Củng cố: Đọc thêm bài ánh xạ trang 47 SGK Nghiên cứu bài Hàm số bậc

Trang 12

 Tái hiện và củng cố các tính chất và đồ thị của hàm số bậc nhất mà học sinh đã học ở lớp dưới (đặc biệt là khái niệm hệ số góc và điều kiện để hai

đường thẳng song song

 Hiểu và và áp dụng được vào bài tập các tính chất và đồ thị của hàm bậc nhất

 Nhận biết các tính chất của hàm số bậc nhất thông qua đồ thị của nó

 Khảo sát thành thạo,và vẽ được đồ thị hàm bậc nhất

 Lập được bảng biến thiên của hàm bậc nhất tren từng khoảng

 Biểu bảng, tranh minh hoạ về đồ thị Giấy kẻ carô để vẽ đồ thị

2 Bài mới

Hoạt động 2: Ôn tập kiến thức cũ

Trang 13

Ôn tập về hàm số bâc nhất y = f(x) = ax + b (a, b  và a ≠ 0)

- Sử dụng được tỉ số biến thiên để khảo

sát sự biến thiên của hàm số bậc nhất

Trong phương trình của đường thẳng:

y = ax + b đại lượng nào được gọi là hệ

số góc của đường thẳng ? Nêu dạng đồ thị của hàm số bậc nhất ?

Hoạt động 3: Củng cố kiến thức

Củng cố về tịnh tiến đồ thị theo các trục toạ độ, đồ thị của hàm bậc nhất và điều kiện để hai đường thẳng cắt, song song hoặc trùng nhau

- Đọc, nghiên cứu theo nhóm được

phân công ví dụ 1 trang 49 SGK và trả

lời câu hỏi của giáo viên

- Nói được điều kiện để hai đường

thẳng cát nhau, song song hoặc trùng

nhau

- Phát vấn:

+ Từ đường thẳng d: y = 2x có thể có

đường thẳng d : y = 2x + 4 = 2(x + 2) bằng những cách nào ?

+ Nêu điều kiện để hai đường thẳng: d: y = ax + b và d : y = a x + b cắt nhau, song song hoặc trùng nhau ?

- Giao nhiệm vụ: (hoạt động theo nhóm)

Đọc, nghiên cứu ví dụ 1 trang 49 SGK

và trả lời câu hỏi của giáo viên

Hoạt động 4:

1 2 3 4 5

x y

0

B

C

D

Trang 14

- Giao nhiệm vụ cho học sinh:

Hoạt động theo nhóm: Vẽ đồ thị của

hàm số đã cho trên giấy kẻ carô Lập

bảng biến thiên của hàm số

- Giao nhiệm vụ cho học sinh, thực

hiện cá nhân: Đọc và nghiên cứu ví dụ

2 và trực hiện hoạt động 2 trang 50 của

Trang 15

- Giao nhiệm vụ cho học sinh, thực

hiện cá nhân: Đọc và nghiên cứu ví dụ

3 và trực hiện hoạt động 3 trang 51 của

Đọc thêm bài Phép tịnh tiến hệ toạ độ trang 52 của SGK

Đọc và nghiên cứu các bài tập 20 - 26 trang 53 - 54 để chuẩn bị cho bài luyện tập

Ngày soạn:

Tiết 19: Luyện tập (1 tiết)

I - Mục tiêu

1 Về kiến thức

 Củng cố các kiến thức đã học trong các tiết 17 - 18

 áp dụng được các kiến thức đã học vào bài tập về hàm bậc nhất, hàm bậc nhất trên từng khoảng

 T ừ cách nghiên cứu đồ thị và tính chất của hàm số bậc nhất, hàm bậc nhất trên từng khoảng, bước đầu khái quát được cho phương pháp nghiên cứu hàm số nói chung

 Bước đầu làm quen với phương pháp hàm số

 Rèn kĩ năng vẽ đồ thị của hàm bậc nhất, hàm bậc nhất trên từng khoảng,

đặc biệt là hàm số y = axb, từ đó nêu được các tính chất của hàm số

Trang 16

 Biểu bảng, tranh minh hoạ về đồ thị Giấy kẻ carô để vẽ đồ thị

2.Bài mới

HĐGV- Gọi học sinh thực hiện bài tập

song song ? trùng nhau ?

+ Chữa bài tập 17 trang 51 SGK

b) Vẽ đồ thị của hàm số tìm được

4 y

A

Trang 17

+ Các điểm B, D đối xứng nhau qua O

cad BD = 6 Tìm toạ độ các điểm B, D ?

Hoạt động 2: Luyện kĩ năng vẽ đồ thị của hàm số bậc nhất trên từng khoảng Chữa bài tập 25 trang 54 SGK:

HĐGV

- Gọi học sinh thực hiện bài tập

- Củng cố: Khái niệm hàm bậc nhất

a) Khi 0 ≤ x ≤ 10 số tiền phải trả là

Một hãng taxi quy định giá thuê xe đi mỗi kilômét là 6 nghìn đồng đối với 10

km đầu tiên và 2,5 nghìn đồng đối với các kilômét tiếp theo Một hành khách thuê taxi đi quãng đường x kilômét phải trả số tiền là y nghìn đồng khi đó

y là một hàm số của đối số x, xác định với mọi số x  0

a) Hãy biểu diễn y như một hàm số bậc nhất trên từng khoảng ứng

Trang 18

6x Khi x > 10 thì số tiền phải trả

gồm hai khoản: 10 km đầu phải

Bảng biến thiên:

x -2 - 1 1 3

y 2 0

0 - 2 Giáo viên:

- Củng cố về cách vẽ, cách đọc và cách lập bảng biến thiên

Hoạt động 3: Luyện kĩ năng làm toán về tịnh tiến đồ thị theo các trục toạ độ Chữa bài tập 23 trang 53 SGK:

Định dạng
Số trang	36
Dung lượng	314,49 KB