Các bệnh di truyền về Hêmôglôbin Phân tử hêmôglôbin trong hồng cầu được cấu tạo từ 4 chuỗi pôlipeptit gồm hai loại khác nhau và hem.. Kết quả phân tích Hb ở các giai đoạn khác nhau của
Trang 1Các bệnh di truyền về
Hêmôglôbin
Phân tử hêmôglôbin trong hồng cầu được cấu tạo từ 4 chuỗi pôlipeptit gồm hai loại khác nhau và hem Kết quả phân tích Hb ở các giai đoạn khác nhau của quá trình phát triển
cá thể cho thấy:mỗi giai đoạn được đặc trưng bởi 2 cặp pôlipeptit khác nhau:
Giai đoạn phôi lần lượt theo thời
gian là Hb gowerI; Hb gowerII; Hb
Trang 2porlandI;giai đoạn thai có Hbf(Hb foctal); giai đoạn trưởng có HbA và HbA2
Gen cấu trúc mã hóa chuỗi epsilon, gamma và bêta nằm trên NST số
11, còn gen mã hóa chuỗi zêta và anpha nằm trên NST số 16
Người ta phát hiện hơn 100 đột
biến gen liên quan đến các biến đổi của chuỗi anpha và bêta
Ví dụ:
Đột biến trội xảy ra ở gen mã hóa chuỗi bêta làm thay thế cặp T - A bằng cặp A-T làm cho codon XTX
mã hóa axit glutamic(ở mạch mang
Trang 3mã gốc) trở thành codon XAX mã
hóa valin, biến HbA(dạng bình
thường) thành HbS Valin có tính chất điện khác với axit glutamic làm
giảm khẳ năng vận chuyển ôxi của Hb.Mặt khác sự thay thế
bằng valin sẽ làm cho Hb bị khử
ôxi, trở thành không hòa tan, hình thành những bó sợi hình ống quánh đặc làm biến đổi dạng hình cầu
Hồng cầu khuyết lưỡi liềm(hồng
cầu liềm) dễ bị phân huỷ, dẫn đến
thiếu máu trầm trọng; từ đó sự tạo huyết tăng lên gấp bội, buộc tụy
Trang 4phải hoạt động quá mức, do đó
sưng lên Sự biến dạng của hồng cầu làm cho nó khó lưu thông trong mạch máu dễ gây hiện tượng tắc mạch(nghẽn mạch) Vì lí do trên
người ta gọi là "Bệnh thiếu máu
hồng cầu hình liềm"
Người ta cũng phát hiện một đột biến khác làm biến đổi cấu trúc của
Hb, biến HbA thành HbC do axit
glutamic được thay thế bằng lisin
Một đột biến trội khác ở gen Hb
bêta trên NST 11 gây ra bệnh
thalassemiea, còn được gọi là
bệnh" thiếu máu vùng biển" Khi ở
Trang 5dạng đồng hợp, thường gây thiếu máu trầm trọng ở trẻ em do làm vỡ hồng cầu, hàm lượng Hb giảm, dễ chết sớm
Theo thống kê của viện huyết học
và truyền máu, bệnh viện Bạch Mai,
ở Việt Nam tồn tại phổ biến là dạng
dị hợp tử bêta-thalassemiea thuộc thể bêta
CommentsVIẾT NHẬN
XÉT MỚI
TÌM KIẾM