giá cao su việt nam 2011

Năm 2011 với tình hình kinh tế thế giới còn nhiềubất ổn khủng hoảng nợ công ở Châu Âu, lũ lụt tồi tệ nhất trong lịch sử hơn 50 nămqua tại Thái Lan, thị trường tiêu thụ ô tô thu hẹp…, thị

LỜI NÓI ĐẦU

Kinh tế vi mô là môn khoa học nghiên cứu nền kinh tế ở góc độ chi tiết, riêng

lẻ Nó nghiên cứu cách thức mà các hộ gia đình, các doanh nghiệp ra quyết định và tácđộng lẫn nhau trong một thị trường sản phẩm hay dịch vụ nào đó để lý giải sự hìnhthành và vận động của giá cả sản phẩm trong mỗi dạng thị trường, trong đó có thịtrường cao su Nghiên cứu thị trường cao su có vai trò đặc biệt quan trọng trong sựphát triển kinh tế của mỗi quốc gia bởi nền kinh tế luôn luôn thay đổi trước nhữngquyết định của hàng triệu cá nhân Năm 2011 với tình hình kinh tế thế giới còn nhiềubất ổn (khủng hoảng nợ công ở Châu Âu, lũ lụt tồi tệ nhất trong lịch sử hơn 50 nămqua tại Thái Lan, thị trường tiêu thụ ô tô thu hẹp…), thị trường cao su nước ta liên tục

có những biến đổi tăng giảm đặc biệt là theo chiều hướng đi xuống cả về lượng lẫn vềgiá Mặt khác, cao su được nhận định là ngành hàng chịu ảnh hưởng nặng nhất trongsuy thoái kinh tế vì đây là mặt hàng phục vụ cho sản xuất công nghiệp và có tới 85%sản lượng dùng để xuất khẩu Do đó, những kiến thức về thị trường cao su trong nướctrước biến động của thị trường cao su thế giới quả là có tác dụng không nhỏ trong

kinh tế xã hội Hiện nay, các dạng thị trường nói chung và thị trường cao su nói riêngchủ yếu được nghiên cứu trong môn kinh tế vi mô, nó đã đạt được những thành tựuđáng kể.

Xuất phát từ những yêu cầu mang tính cấp bách của nền kinh tế thị trường đòihỏi mỗi cá nhân, doanh nghiệp, cơ quan nhà nước phải nhận thức rõ vai trò và tầmquan trọng những kiến thức thị trường cao su trong thời gian qua và thời gian sắp tới.Bài tiểu luận này nghiên cứu những vấn đề cơ bản liên quan đến thị trường cao su ởtrong nước trước sự ảnh hưởng của nền kinh tế thế giới năm 2011 dưới góc nhìn củakinh tế vi mô Hi vọng nó sẽ đem lại những kiến thức bổ ích nhằm giúp chúng ta hiểuhơn về thị trường cao su trong nước

Nội dung cơ bản của bài tiểu luận gồm:

Chương I: Lí do chọn đề tài Mục đích, yêu cầu và phạm vi nghiên cứu Phương phápnghiên cứu Vị trí của việc nghiên cứu thị trường cao su đối với sự phát triển của nềnkinh tế Việt Nam

Chương II: Một vài nét sơ lược về cao su và nhận xét chung về thị trường cao su ViệtNam năm 2011

Chương III: Nguyên nhân biến động của thị trường cao su Việt Nam năm 2011

Chương IV: Dự báo và tổng hợp một số giải pháp trong ngành cao su đề ra năm 2012

CHƯƠNG I

LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VỊ TRÍ CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU THỊ TRƯỜNG CAO SU ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NỀN KINH TẾ VIỆT NAM.

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Thị trường cao su trong nước trước biến động của thị trường cao su thế giới làmột lĩnh vực có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự phát triển kinh tế quốc gia Thịtrường cao su bao gồm rất nhiều nội dung mà chúng ta cần phải nghiên cứu trên nhiềukhía cạnh và phương diện khác nhau Trong đó bao gồm sự biến động của thị trườngcao su Việt nam dưới sự ảnh hưởng của thị trường cao su thế giới Do đó, việc tìmhiểu rõ thị trường cao su là hết sức cần thiết để mỗi một cá nhân, một doanh nghiệp,một cơ quan nhà nước hiểu rõ hơn về một ngành kinh tế thiết yếu phục vụ cho đờisống hàng ngày, phục vụ cho sự sống của nhân loại Từ đó, giúp chúng ta xác định cáinhìn đúng đắn về vai trò và trách nhiệm của bản thân trong sự phát triển kinh tế nướcnhà

II MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Giúp bổ sung thêm kiến thức cho môn học kinh tế vi mô được ứng dụng trongthực tiễn Giúp mọi người nhận thức được những biến động của thị trường cao sutrong nước và một số vấn đề cơ bản liên quan đến thị trường cao su Từ đó đề ranhững giải pháp thiết thực trong tương lai Từ đó, mỗi cá nhân sẽ tự phát huy hơn nữavai trò của con người đối với sự phát triển kinh tế, niềm đam mê, học hỏi trong lĩnhvực kinh tế nói chung và hiểu biết về thị trường cao su nói riêng

Nắm vững được một vài nét sơ lược về cao su và thị trường cao su năm 2011,nhận xét chung về thị trường cao su Việt Nam năm 2011, nguyên nhân sự biến độngcủa thị trường cao su, dự báo

1 Phương pháp thống kê

Thị trường cao su trong nước luôn có những biến đổi không ngừng về số lượng

và giá cả, vì vậy phương pháp thống kê có vai trò quan trọng đối với quá trình nghiêncứu Nó là kênh cung cấp thông tin cho bài tiểu luận những số liệu liên quan đến sảnlượng, giá cả Phương pháp thống kê là phương pháp có vai trò quan trọng nhất trongcác phương pháp nghiên cứu vì nó mang lại hiệu quả cao, có tính thiết thực trên thực

tế Điều cần lưu ý là trước khi vận dụng phương pháp này ta cần nắm vững cácphương pháp nghiên cứu kinh tế vi mô

2 Phương pháp quan sát

Phương pháp quan sát là phương pháp nghiên cứu những biến động thực tế và

sự đánh giá về thị trường cao su trong xã hội thông qua các cuộc khảo sát Tuy nó cónhững mặt hạn chế nhưng nó là phương pháp trực tiếp đánh giá được vấn đề cầnnghiên cứu

3 Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm

Phương pháp này được sử dụng khi quan sát ảnh hưởng của một điều kiện, mộtyếu tố tác động vào thị trường cao su hay đề ra những giải pháp hạn chế sự biến đổitheo chiều hướng đi xuống của thị trưởng cao su…

4 Phương pháp thu thập thông tin

Phương pháp này được sử dụng từ tài liệu có sẵn như internet, sách, báo, truyềnhình…Trong phương pháp này đòi hỏi phải có sự linh động phân tích tài liệu, khảnăng nhạy bén nắm bắt và sàng lọc thông tin

Khi nghiên cứu về thị trường cao su thì bài tiểu luận đã sử dụng tất cả cácphương pháp trên phối hợp với nhau và thu thập tài liệu, thông tin một cách chính xác,

rõ ràng

IV VỊ TRÍ CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU THỊ TRƯỜNG CAO SU

TRONG NƯỚC ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NỀN KINH

TẾ VIỆT NAM

Với tư cách là một ngành hàng có ảnh hưởng hàng đầu đến sự suy thoái kinh

tế, là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của nước ta và có tầm ảnh hưởng

nghiêm trọng đến đời sống của người dân thì việc nghiên cứu thị trường cao su giúpchúng ta mở rộng tri thức, nâng cao trình độ tư duy về những biến động của nền kinh

tế, tạo cơ sở thuận lợi để tiếp tục nghiên cứu các lĩnh vực cụ thể khác trong nền kinh

tế thị trường Đặc biệt chúng ta có thể vận dụng một cách tổng hợp những kiến thứcnghiên cứu trong bài tiểu luận này để hoạch định những giải pháp trong tương lai,trong từng phạm vi không gian và thời gian cụ thể

I MỘT VÀI NÉT SƠ LƯỢC VỀ CAO SU

Cao su là loài cây thân gỗ thuộc về họ Đại kích, nó có tầm quan trọng trongnền kinh tế bằng việc thu hoạch chất lỏng tiết ra từ cây gọi là nhựa mủ chủ yếu đểsản xuất cao su tự nhiên và sản xuất latex dạng nước Khi cây đạt độ tuổi 5-6 nămthì người ta bắt đầu thu hoạch nhựa mủ cho đến khi cây đạt độ tuổi 26-30 năm.Cao su là nguyên vật liệu có vai trò quan trọng hàng đầu được ứng dụng vô cùngrộng rãi trong công nghiệp (sản xuất săm lốp xe, sản phẩm chống mài mòn, dụng

cụ y tế, vỏ dây điện, các đai dây chuyền máy…) cũng như trong cuộc sống hàngngày Cao su có nguồn gốc từ Nam Mỹ, nhưng hiện nay các quốc gia Châu Á vàđặc biệt là các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á là những quốc gia sản xuấtchính mặt hàng cao su, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của thế giới Cao su được ngườiPháp đưa vào Việt Nam từ rất sớm (1897) Qua một thời gian dài trồng ở ViệtNam, hiện nay cao su được trồng rất phổ biến ở các vùng Đông Nam Bộ (Diện tíchcao su lớn nhất), Tây Nguyên, trung tâm phía Bắc và duyên hải miền Trung Ngoài

ra, nước ta đứng thứ tư trên thế giới về nguồn cung cấp cao su thiên nhiên sau Tháilan, Indonesia và Malaisia Như vậy, cao su là loại cây có tương lai phát triển đầytriển vọng gắn liền với sự tăng trưởng kinh tế của nước ta

II NHẬN XÉT CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG CAO SU VIỆT NAM

NĂM 2011

Nguồn: BloombergNgành cao su bao gồm cao su tự nhiên và cao su nhân tạo Cao su tự nhiên có nguồn gốc từ mủ cao su, trong khi đó cao su nhân tạo có nguồn gốc từ dầu mỏ

Những năm gần đây, mức sản xuất và tiêu thụ cao su tự nhiên trên thế giới có

xu hướng ngày càng tăng Thị trường tiêu thụ cao su ở nước ta khá nhỏ so với thịtrường xuất khẩu, bởi nó chỉ chiếm khoảng 10-15% tổng sản lượng cao su sản xuấthàng năm Trong sản lượng cao su xuất khẩu thì chỉ có khoảng 20% cao su tự nhiênđược chế biến do trình độ khoa học công nghệ của nước ta còn thấp và yếu kém Do

đó, các doanh nghiệp nước ta không thể chủ động báo giá cao su tự nhiên nên chịuảnh hưởng rất lớn từ thị trường quốc tế Năm 2011 thị trường cao su liên tục có nhữngbiến động tăng giảm Tiếp nối đà tăng năm 2010, những tháng đầu năm 2011 cao suđạt mức giá cao nhất vào ngày 18/2/2011, đạt 5.700-5.900 USD/tấn Vào giữa tháng 3khi xảy ra động đất và sóng thần tại Nhật Bản đã làm giá cao su giảm mạnh xuốngdưới ngưỡng 4.000 USD/tấn Sau khi đạt mức kỷ lục trong tháng 2/2011 thì xu hướngchủ đạo từ tháng 6 cho đến tháng 10/2011 là suy giảm (tháng 4 đến tháng 6 có tăngnhẹ) Chính nỗi lo về sự khủng hoảng của nền kinh tế thế giới hoặc xấu hơn là khủnghoảng nợ công tại khu vực Châu Âu ngày càng phức tạp, nền kinh tế Mỹ tăng trưởngchậm lại, Trung Quốc duy trì chính sách thắt chặt tiền tệ đã tiếp tục đẩy giá cao sutrên thị trường quốc tế sụt giảm mạnh, tác động không nhỏ đến thị trường cao su ViệtNam Thậm chí, giá cao su còn suy giảm ngay cả khi ba nước Thái Lan, Indonesia vàMalaysia đồng thuận thiết lập giá sàn ở mức 3,5 USD/kg Thế nhưng, theo số liệu ướctính mới nhất của Tổng cục Thống kê cho thấy, xuất khẩu cao su của Việt Nam tháng11/2011 đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ trở lại sau khi suy giảm trong các tháng trước.Mặc dù khối lượng cao su xuất khẩu sang các thị trường có sự biến động tăng giảmkhác nhau nhưng vẫn cao hơn so với cùng kỳ năm trước Năm 2011 sản lượng cao suxuất khẩu của nước ta đạt gần 816,6 ngàn tấn với kim ngạch hơn 3,2 tỷ USD

CHƯƠNG III NGUYÊN NHÂN BIẾN ĐỘNG CỦA THỊ TRƯỜNG CAO SU VIỆT NAM NĂM 2011

I GIÁ CAO SU BIẾN ĐỘNG THEO GIÁ DẦU

Giá dầu thô tăng liên tục kể từ quý 3/2010 đến nay đã làm cho giá cao su tổnghợp (cao su nhân tạo) được sản xuất từ dầu mỏ cũng tăng theo

Ta biết rằng một trong những yếu tố tạo nên sự thay đổi cầu hay sự dịchchuyển đường cầu là thay đổi của giá cả hàng hóa liên quan Hàng hóa liên quan gồm

có hàng hóa bổ sung và hàng hóa thay thế Cao su tổng hợp là một dạng sản phẩm cóđặc tính và ứng dụng tương tự như cao su tự nhiên, từ những năm 1880 khi phươngtiện giao thông đường bộ phát triển khiến nhu cầu cao su tăng mạnh trong khi nguồncung cao su tự nhiên luôn thiếu hụt nên đã thôi thúc khoa học phát minh cao su tổnghợp thay thế cao su tự nhiên và nhanh chóng chiếm tới 56% đến 60% Tuy nhiên cao

su tự nhiên vẫn có nhiều ưu điểm hơn nên được sử dụng để làm lốp xe buýt, xe tảinặng, máy bay…

Q P

P2

P1

D2D

P

QQ1

Giá cao su tổng hợp cũng như cao su tự nhiên sẽ biến động cùng chiều với giádầu thô Nó được chứng minh thông qua đồ thị dưới đây:

Đồ thị biểu thị tương quan giá dầu thô và giá cao su tự nhiên trên sàn RRS3- SICOM

II BIẾN ĐỘNG Ở TRUNG QUỐC LÀM ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIA CAO SU VIỆT NAM 1

Quy mô tiêu thụ của thị trường là yếu tố làm đường cầu dịch chuyển, nếu sốlượng người mua trên thị trường tăng thì cầu sẽ tăng ( đường cầu dịch chuyển sangphải) và ngược lại (đường cầu dịch chuyển sang trái)

Trung Quốc là nước tiêu thụ cao su lớn nhất thế giới và là thị trường dẫn đầu nhập khẩucao su của nước ta Năm 2010, Trung Quốc tiêu thụ 3, 3 triệu tấn chiếm 31% tổng số tiêu thụcao su tự nhiên toàn cầu, nhưng sang năm 2011 đã giảm 1,3% đây chính là năm suy giảm cầuđầu tiên tại Trung Quốc kể từ năm 2004 Chính sự suy giảm cầu cao su ở Trung Quốc đã tácđộng rất lớn đến giá cao su xuất khẩu của nước ta Từ tháng 3/2011, Trung Quốc đưa ranhững chính sách thắt chặt tiền tệ nhằm kiềm chế lạm phát, quản lý, kiểm soát các doanhnghiệp nhập khẩu gây khó khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu cao su Việt Nam khiến giácao su xuất khẩu tụt giảm

1 Nguồn: Hiệp hội cao su Trung Quốc và IRSG.

D2E1

Q2

III PHỤ THUỘC VÀO NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ

Sản lượng cao su tự nhiên được sử dụng tới 60 – 70% để sản xuất săm lốp nêngiá cao su phụ thuộc rất nhiều vào triển vọng ngành công nghiệp chế tạo ô tô Tìnhhình sản xuất ô tô bước vào giai đoạn ảm đạm sau động đất sóng thần tại Nhật Bản.Các doanh nghiệp sản xuất ô tô lớn như Toyota, Honda … đồng loạt dừng sản xuất,các nhà máy sản xuất ô tô ngoài Nhật Bản giảm số lượng từ 30 – 40% Do đó, làm chongành công nghiệp ô tô thế giới trì trệ kéo theo các hoạt động sản xuất linh kiện và lốp

xe giảm mạnh khoảng 20 – 30% so với cùng kì năm trước Dẫn tới lượng tiêu thunhiên liệu cao su cho sản xuất lốp xe giảm mạnh đẩy giá cao su tuột dốc

Hình H(c): Sự dịch chuyển giá cao su sau động đất sóng thần tại Nhật Bản

Lượng cầu về lốp xe giảm cùng với sự ngừng hoạt động của các nhà máy sảnxuất lốp nên lượng cầu về nhiên liệu cao su giảm từ Q1 → Q2 làm cho lượng cung dưthừa khiến giá cao su tự nhiên giảm mạnh từ P1 → P2 Lúc này đường cầu dịchchuyển sang trái, khiến cho các nhà sản xuất điều tiết giảm lượng xuất khẩu đợi giácao su ổn định lại nên từ điểm cân bằng từ E1→E2 với lượng xuất khẩu và giá cânbằng mới Chính điều này đã khiến giá cao su từ đỉnh điểm 5900 USD hạ xuống dướingưỡng 4000 USD Nhưng sau đó giá cao su trong quý 2 đã tăng dần lại do sự phụchồi của nền công nghiệp ô tô nói chung cũng như sản xuất lốp xe nói riêng bởi vì thờigian qua thị trường này tạm dừng sản xuất nên thiếu hụt Tuy nhiên sự phục hồi khảquan đó không kéo dài thì khủng hoảng nợ công ở Châu Âu xảy ra và lạm phát tại

Trung Quốc làm cho nhu cầu về xe ô tô giảm dẫn đến giá cao su chựng lại kể từ quý 3

và có sự rớt giá cho tới cuối năm

Kết thúc năm 2011, giá xuất bình quân chỉ còn khoảng 2746 USD/tấn so vớicùng kì năm 2010 xuất khẩu giảm 7,9% về lượng và 42,6% về giá trị

IV PHỤ THUỘC VÀO SỰ ĐIỀU TIẾT CỦA CAC NƯỚC XUẤT

su trên thị trường thế giới Cụ thể, cả 3 nước này đã đồng ý áp mức giá bán tối thiểuđối với cao su là 3,5 USD/kg, đồng thời tính tới việc có thể tạm ngưng xuất khẩunhằm không cho giá giảm thêm nữa Ở Thái Lan, biện pháp không tăng lượng khaithác, tung tiền ra mua cao su dự trữ với mức giá sàn đủ đảm bảo được lợi nhuận cầnthiết cho người nông dân đã được chính phủ xem xét thực hiện

Việt Nam là một thành viên trong các nước xuất khẩu lớn, cũng đang xem xéthưởng ứng thực hiện các biện pháp tương tự như trên Trong đó, lãnh đạo Tập đoànCông

nghiệp cao su Việt Nam cho biết : “Trong trường hợp giá giảm sâu thêm sẽđiều tiết sản lượng khai thác theo hướng giảm trong năm 2012 Một phần sản lượngcao su khai thác trong năm 2011 sẽ được các công ty dự trữ và chuyển sang tiêu thụtrong năm 2012 Tránh tình trạng diễn ra từ tháng 7 – 8 năm 2011, chúng ta không kịpđiều chỉnh nên cung thừa khiến giá cao su xuất khẩu tụt xuống dưới 31000 Nhân dântệ/tấn” Ngoài ra, thời gian này khu vực cửa khẩu Móng Cái thường xảy ra mưa cộngvới công tác bảo quản không tốt dẫn đến hậu quả chất lượng giảm và phải chấp nhậngiá rẻ hơn Vì thế, các doanh nghiệp xuất khẩu cao su nên điều tiết cho lượng cầu caohơn so với lượng cung 20 – 25% để tránh tổn thất

V BIẾN ĐỘNG GIA BỞI ĐẶC TÍNH CÂY CAO SU, KHÍ HẬU Ở VIỆT NAM

1 Đặc tính cây cao su:

Cao su là loài cây công nghiệp dài ngày, cần lượng mưa cao, nhưng không chịuđược ngập úng, gió bão Chịu được nắng tốt khoảng 4 đến 5 tháng tuy nhiên năng suất

mủ sẽ giảm Đặc biệt, mủ cây chỉ được thu hoạch trong 9 tháng/năm, 3 tháng còn lại

là thời gian rụng lá không thu hoạch được

Do ảnh hưởng bởi các đặc điểm trên nên lượng mủ cao su cung cấp sẽ thay đổi

về lượng và chất lượng mủ theo mùa Thông thường khoảng thời gian từ tháng 2 chođến tháng 5 hàng năm là thời gian rụng lá của cây, nếu cạo mủ cây sẽ chết, cho nênsản lượng mùa này rất thấp khiến giá cả thay đổi (thường là giá tăng cao) Tuy nhiên,sau khoảng thời gian này, 9 tháng còn lại là mùa thu hoạch nên sản lượng tăng cao,nguồn cung vượt cao hơn cầu gây biến động giá

2 Đặc điểm khí hậu

Thời tiết bất thường ở Việt Nam năm 2011, nhất là khi khô hạn kéo dài, mưađến muộn hơn khiến cho việc khai thác cao su trở nên chậm trễ so với cùng kỳ cácnăm trước làm giảm sản lượng cao su dẫn đến bất ổn giá thị trường trong nước và xuấtkhẩu

VI TÌNH HÌNH DỰ TRỮ CỦA CAC NƯỚC LỚN.

Đầu tiên phải kể đến Trung Quốc – nước có ngành cao su phát triển, chiếmkhoảng 60 – 70% lượng cao su xuất khẩu của Việt Nam, là thị trường tiêu thụ cao sulớn nhất của nước ta cũng như thế giới trong những năm gần đây Tính riêng đến6/2011, Trung Quốc đã tiêu thụ với mức 174 nghìn tấn, tăng 22,2% và chiếm tới60,2% lượng cao su xuất khẩu của Việt Nam Ngoài ra Trung Quốc còn chiếm khoảng34% lượng cao su tiêu thụ trên thế giới Trong năm 2011, dự trữ cao su của nước nàycao kỷ lục, chỉ riêng ở Thanh Đảo2 đã đạt 280 nghìn tấn Bên cạnh đó, theo báo cáo

2 Trung tâm giao dịch cao su lớn nhất Trung Quốc