TRIẾT VÀ SỰ CHUYỂN HÓA doc

nh th nào? nó m c lên, đâm ch i n y h t r i sau cũng l i sinh ra h t lúa, và khi h t lúa nàyư ế ọ ồ ẩ ạ ồ ạ ạ ạ chín thì thân cây lúa ch t đi và l i b ph đ nh K t qu c a s ph đ nh c a ph đ nh làế ạ ị ủ ị ế ả ủ ự ủ ị ủ ủ ị chúng ta l i có h t lúa nh lúc đ u, nh ng không ph i là m t h t, mà là 10, 20 hay 30 h t…ạ ạ ư ầ ư ả ộ ạ ạ

H t thóc (PĐ) ạ  Cây lúa (PĐ) Nhi u h t thócề ạ

Đ i v i đa s các côn trùng, quá trình y x y ra cũng gi ng nh trố ớ ố ấ ả ố ư ường h p h t lúa Thíợ ạ

d , bụ ươm bướm ra đ i t tr ng ngài b ng cách ph đ nh tr ng ngài, nó tr i qua cái giaiờ ừ ứ ằ ủ ị ứ ả

đo n bi n chuy n khác nhau cho đ n khi d y thì; r i nó th thai đ tr ng và l i b ph đ nh,ạ ế ể ế ậ ồ ụ ẻ ứ ạ ị ủ ị nghĩa là ch t đi khi quá trình tái sinh k t thúc và khi con cái đã đ l i m t s r t nhi u tr ng.ế ế ể ạ ộ ố ấ ề ứ Chúng ta l u ý, trong quá trình th c hi n, s lư ự ệ ố ượng các bước ph đ nh nhi u hay ít tùy thu củ ị ề ộ vào tính ch t c a quá trình phát tri n c th ấ ủ ể ụ ể

B ướ m (PĐ) Tr ng (PĐ)ứ  T m (PĐ)ằ  Nh ngộ

L ch s các hình thái kinh t -xã h i ch ra r ng khi giai c p ra đ i và khi xã h i có giaiị ử ế ộ ỉ ằ ấ ờ ộ

c p phát tri n thì t c là xã h i cũ không giai c p b ph đ nh Dấ ể ứ ộ ấ ị ủ ị ưới ch đ c ng s n vănế ộ ộ ả minh s không có giai c p n a Nh th nghĩa là sau khi đã hoàn toàn phát tri n, b n thân xãẽ ấ ữ ư ế ể ả

h i có giai c p rút c c b ph đ nh Đó là ph đ nh c a ph đ nh S ph đ nh c a ph đ nhộ ấ ụ ị ủ ị ủ ị ủ ủ ị ự ủ ị ủ ủ ị

y không làm cho chúng ta tr v đi m xu t phát đ u tiên

nguyên th y Nó đ a chúng ta đ n đi m xu t phát m i, t c là đi m xu t phát đ u tiên đãủ ư ế ể ấ ớ ứ ể ấ ầ

được nâng lên giai đo n cao h n b ng s ph đ nh nó và s ph đ nh c a ph đ nh Nhạ ơ ằ ự ủ ị ự ủ ị ủ ủ ị ư

v y chúng ta th y r ng trong ti n trình phát tri n, do ph đ nh hai l n nên giai đo n sau cóậ ấ ằ ế ể ủ ị ầ ạ

th l p l i giai đo n trể ặ ạ ạ ước, nh ng l p l i trên trình đ phát tri n cao h n ư ặ ạ ộ ể ơ − xã h i c ng s nộ ộ ả không giai c p d a trên c s t t c nh ng thành tích c a s phát tri n trấ ự ơ ở ấ ả ữ ủ ự ể ước

CSNT (PĐ) CHNL (PĐ) PK (PĐ) TBCN (PĐ) CSCN Không giai c p (PĐ) ấ  Có giai c pấ (PĐ) Không giai c p ấ

Qui lu t ph đ nh c a ph đ nh t n t i c trong t duy c a con ngậ ủ ị ủ ủ ị ồ ạ ả ư ủ ười Ph.Ăngghen đã

l y s phát tri n c a l ch s tri t h c duy v t đ v ch rõ qui lu t này: chúng ta biêt r ngấ ự ể ủ ị ử ế ọ ậ ể ạ ậ ằ tri t h c c đ i Hy L p là ch nghĩa duy v t t phát nguyên th y Vì là ch nghĩa duy v t tế ọ ổ ạ ạ ủ ậ ự ủ ủ ậ ự phát nên nó không th gi i thích m i quan h gi a t duy và v t ch t Nh ng vì c n ph iể ả ố ệ ữ ư ậ ấ ư ầ ả làm rõ v n đ đó nên v sau m i n y ra h c thuy t v linh h n tách kh i thân th , v linhấ ề ề ớ ả ọ ế ề ồ ỏ ể ề

h n b t di t và sau cùng d n đ n nh t th n giáo Nh v y là ch nghĩa duy v t t phát,ồ ấ ệ ẫ ế ấ ầ ư ậ ủ ậ ự nguyên th y đã b ch nghĩa duy tâm ph đ nh Nh ng trong s phát tri n v sau c a tri tủ ị ủ ủ ị ư ự ể ề ủ ế

Page 228 of 487

h c, ch nghĩa duy tâm t ra không có căn c , cho nên đã b ch nghĩa duy v t th i nay phọ ủ ỏ ứ ị ủ ậ ờ ủ

đ nh Ch nghĩa duy v t th i nay ị ủ ậ ờ − ph đ nh c a ph đ nh ủ ị ủ ủ ị − không ph i ch là s khôi ph cả ỉ ự ụ

l i ch nghĩa duy v t cũ m t cách đ n gi n, mà trái l i, g n li n v i c s b n v ng c aạ ủ ậ ộ ơ ả ạ ắ ề ớ ơ ở ề ữ ủ

ch nghĩa duy v t th i nay còn có c toàn b n i dung t tủ ậ ờ ả ộ ộ ư ưởng c a hàng nghìn năm phátủ tri n c a tri t h c và khoa h c t nhiên, cũng nh c a b n thân l ch s hàng nghìn năm y.ể ủ ế ọ ọ ự ư ủ ả ị ử ấ

Duy v t t phát (PĐ) ậ ự  Duy tâm (PĐ) (PĐ) Duy v t bi n ch ngậ ệ ứ

Nói m t cách khái quát, qua m t s l n ph đ nh, s v t hoàn thành m t chu kỳ phátộ ộ ố ầ ủ ị ự ậ ộ tri n Ph đ nh l n th nh t t o ra s đ i l p v i cái ban đ u, đó là m t bể ủ ị ầ ứ ấ ạ ự ố ậ ớ ầ ộ ước trung gian trong s phát tri n Sau nh ng l n ph đ nh ti p theo, tái l p cái ban đ u, nh ng trên c sự ể ữ ầ ủ ị ế ậ ầ ư ơ ở

m i cao h n, nó th hi n rõ bớ ơ ể ệ ước ti n c a s v t Nh ng l n ph đ nh ti p theo đó đế ủ ự ậ ữ ầ ủ ị ế ượ c

g i là ph đ nh c a ph đ nh Ph đ nh c a ph đ nh làm xu t hi n cái m i nh là k t quọ ủ ị ủ ủ ị ủ ị ủ ủ ị ấ ệ ớ ư ế ả

t ng h p t t c nh ng y u t tích c c đã đổ ợ ấ ả ữ ế ố ự ược phát tri n t trong cái kh ng đ nh ban đ u vàể ừ ẳ ị ầ

c trong nh ng l n ph đ nh ti p theo nh ng y u t tích c c đả ữ ầ ủ ị ế ữ ế ố ự ược khôi ph c, đụ ược duy trì

và phát tri n Nh v y, đ c đi m quan tr ng nh t c a s phát tri n bi n ch ng thông quaể ư ậ ặ ể ọ ấ ủ ự ể ệ ứ

ph đ nh c a ph đ nh chính là s phát tri n ủ ị ủ ủ ị ự ể d ườ ng nh quay tr l i cái cũ, nh ng trên c ư ở ạ ư ơ

s m i cao h n ở ớ ơ ; và chính s ph đ nh c a ph đ nh là giai đo n k t thúc c a m t chu kỳự ủ ị ủ ủ ị ạ ế ủ ộ phát tri n, đ ng th i l i ể ồ ờ ạ là đi m xu t phát c a m t chu kỳ phát tri n ti p theo ể ấ ủ ộ ể ế

3 Xu h ướ ng phát tri n "xoáy c" ể ố

V i nh ng lý gi i ph n trên, cho chúng ta th y r ng s v n đ ng và phát tri n c a sớ ữ ả ầ ấ ằ ự ậ ộ ể ủ ự

v t không ph i đi theo đậ ả ường th ng, không ph i đi theo đẳ ả ường tròn khép kín, mà đi theo

đường "xoáy c" Vì r ng, qui lu t ph đ nh c a ph đ nh khái quát xu hố ằ ậ ủ ị ủ ủ ị ướng t t y u ti nấ ế ế lên c a s v t ủ ự ậ − xu hướng phát tri n S ph đ nh c a ph đ nh theo l i bi n ch ng là sể ự ủ ị ủ ủ ị ố ệ ứ ự

"t a h n nh tr l i cái cũ", t a h nh l p l i các giai đo n phát tri n đã qua trên c s caoự ồ ư ở ạ ự ồ ư ắ ạ ạ ể ơ ở

h n Chính V.I.Lênin có ý nói t i đi u đó khi V.I.Lênin nói r ng s phát tri n "t a h nhơ ớ ề ằ ự ể ự ồ ư

l p l i các giai đo n đã qua, nh ng l p l i m t cách khác, trên n n t ng cao h n… s phátắ ạ ạ ư ắ ạ ộ ề ả ơ ự tri n có th nói là phát tri n theo vòng xoáy trôn c, ch không ph i theo để ể ể ố ứ ả ường th ng"ẳ 47

Di n t qui lu t ph đ nh c a ph đ nh b ng con đễ ả ậ ủ ị ủ ủ ị ằ ường "xoáy c" chính là hình th c choố ứ phép di n đ t đễ ạ ược rõ ràng nh t các đ c tr ng c a qui trình phát tri n bi n ch ng: ấ ặ ư ủ ể ệ ứ tính kế

th a; tính l p l i nh ng không quay tr l i; tính ch t ti n lên c a s phát tri n ừ ặ ạ ư ở ạ ấ ế ủ ự ể

47 V.I.Lênin, Toàn t p, T.26 ậ , Nxb Ti n b , Mátxc va, 1980, tr 65 ế ộ ơ

Page 230 of 487

M i vòng m i c a đỗ ớ ủ ường "xoáy c" th hi n trình đ cao h n dố ể ệ ộ ơ ường nh l p l i vòngư ặ ạ

trước S n i ti p nhau c a các vòng th hi n tính vô t n c a s phát tri n ti n lên t th pự ố ế ủ ể ệ ậ ủ ự ể ế ừ ấ

đ n cao.ế

Khi nghiên c u qui lu t ph đ nh c a ph đ nh c n ph i nh n m nh r ng th c ch t c aứ ậ ủ ị ủ ủ ị ầ ả ấ ạ ằ ự ấ ủ phép bi n ch ng là nghiên c u quá trình "v i t t c tính ch t c th c a nó", là gi i thíchệ ứ ứ ớ ấ ả ấ ụ ể ủ ả xem quá trình y x y ra trên th c t nh th nào, ch không ph i là b a ra m t công th c r iấ ả ự ế ư ế ứ ả ị ộ ứ ồ sau đó ra s c "ch ng minh" r ng trong th c t có quá trình y nh công th c b a đ t y.ứ ứ ằ ự ế ư ứ ị ặ ấ Không th qu quy t trể ả ế ướ ằc r ng m i quá trình đ u là thí d v ph đ nh c a ph đ nh Sọ ề ụ ề ủ ị ủ ủ ị ự

ph đ nh v ch ra nhân t liên h c a cái m i v i cái cũ, v ch ra s gi l i giai đo n phátủ ị ạ ố ệ ủ ớ ớ ạ ự ữ ạ ở ạ tri n cao, n i dung t t c a giai đo n th p đã b ph đ nh Chúng ta cũng nên tránh khuynhể ộ ố ủ ạ ấ ị ủ ị

hướng hi u s phát tri n m t cách máy móc, m t chu kỳ phát tri n c th trong th c t cóể ự ể ộ ộ ể ụ ể ự ế

th nhi u h n hai l n ph đ nh tùy theo tính ch t c a m t quá trình phát tri n c th , nh ngể ề ơ ầ ủ ị ấ ủ ộ ể ụ ể ư

ít nh t cũng ph i hai l n Qua hai l n ph đ nh, dấ ả ầ ầ ủ ị ường nh tr v cái cũ nh ng trên c sư ở ề ư ơ ở cao h n, do v y có t o thành đơ ậ ạ ường "xoáy c".ố

V i nh ng phân tích trên đây, chúng ta có th k t lu n n i dung c b n c a qui lu t phớ ữ ể ế ậ ộ ơ ả ủ ậ ủ

đ nh c a ph đ nh nh sau:ị ủ ủ ị ư

"Qui lu t này nói lên m i liên h , s k th a gi a cái b ph đ nh và cái ph đ nh; do s ậ ố ệ ự ế ừ ữ ị ủ ị ủ ị ự

k th a đó, ph đ nh bi n ch ng không ph i là s ph đ nh s ch tr n, bác b t t c s phát ế ừ ủ ị ệ ứ ả ự ủ ị ạ ơ ỏ ấ ả ự tri n tr ể ướ c đó, mà là đi u ki n cho s phát tri n, nó duy trì và gi gìn n i dung tích c c c a ề ệ ự ể ữ ộ ự ủ các giai đo n tr ạ ướ c, l p l i m t s đ c đi m c b n c a cái xu t phát, nh ng trên c s ặ ạ ộ ố ặ ể ơ ả ủ ấ ư ơ ở

m i cao h n; do v y, s phát tri n có tính ch t ti n lên không ph i theo đ ớ ơ ậ ự ể ấ ế ả ườ ng th ng, mà ẳ theo đ ườ ng "xoáy c" ố 48

3 Ý nghĩa ph ươ ng pháp lu n ậ

Nghiên c u qui lu t ph đ nh c a ph đ nh, chúng ta rút ra m t s ý nghĩa phứ ậ ủ ị ủ ủ ị ộ ố ương pháp

lu n sau:ậ

+ Hi u đúng xu h ể ướ ng c a s v n đ ng và phát tri n c a s v t, đó là xu h ủ ự ậ ộ ể ủ ự ậ ướ ng

ph c t p ứ ạ Qui lu t ph đ nh c a ph đ nh ch rõ s phát tri n là khuynh hậ ủ ị ủ ủ ị ỉ ự ể ướng t t y u c aấ ế ủ

m i s v t, hi n tọ ự ậ ệ ượng trong th gi i khách quan Song, quá trình phát tri n không di n raế ớ ể ễ

48 Giáo trình Tri t h c Mác-Lênin ế ọ , Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i, 1999, tr 339 ị ố ộ

Page 232 of 487

theo đường th ng mà quanh co, ph c t p ph i tr i qua nhi u l n ph đ nh, nhi u khâu trungẳ ứ ạ ả ả ề ầ ủ ị ề gian Đi u đó giúp chúng ta tránh đề ược cách nhìn phi n di n, gi n đ n trong vi c nh n th cế ệ ả ơ ệ ậ ứ các s v t, hi n tự ậ ệ ượng, đ c bi t là hi n tặ ệ ệ ượng xã h i.ộ

+ Hi u đ y đ v cái m i, t đó có quan đi m, có thái đ ng h cái m i, b o v ể ầ ủ ề ớ ừ ể ộ ủ ộ ớ ả ệ cho cái m i ớ Qui lu t ph đ nh c a ph đ nh cũng kh ng đ nh tính t t th ng c a cái m i, vìậ ủ ị ủ ủ ị ẳ ị ấ ắ ủ ớ cái m i là cái ra đ i h p qui lu t phát tri n c a s v t M c dù khi m i ra đ i, cái m i cóớ ờ ợ ậ ể ủ ự ậ ặ ớ ờ ớ

th còn non y u, song nó là cái ti n b h n, là giai đo n phát tri n cao h n v ch t so v iể ế ế ộ ơ ạ ể ơ ề ấ ớ cái cũ Vì v y, trong nh n th c và ho t đ ng th c ti n c n có ý th c phát hi n ra cái m i,ậ ậ ứ ạ ộ ự ễ ầ ứ ệ ớ

t o đi u ki n cho cái m i phát tri n.ạ ề ệ ớ ể

+ Trong khi phê phán cái cũ, c n ph i bi t sàng l c, k th a nh ng y u t h p lý ầ ả ế ọ ế ừ ữ ế ố ợ

c a cái cũ, tránh thái đ h vô ch nghĩa, ph đ nh s ch tr n ủ ộ ư ủ ủ ị ạ ơ

Qui lu t ph đ nh c a ph đ nh ậ ủ ị ủ ủ ị ch rõ ỉ xu h ướ ng v n đ ng và phát tri n c a các s v t,ậ ộ ể ủ ự ậ

hi n tệ ượng

 Câu 26: Phân tích m i quan h bi n ch ng gi a cái riêng và cái chung Ý nghĩa ố ệ ệ ứ ữ

ph ươ ng pháp lu n c a c p ph m trù này? ậ ủ ặ ạ

Th gi i v t ch t xung quanh con ngế ớ ậ ấ ườ ồ ạ ằi t n t i b ng muôn vàn các s v t, hi n tự ậ ệ ượ ng

r t khác nhau v màu s c, tr ng thái, tính ch t, hình dáng, kích thấ ề ắ ạ ấ ước v.v., nh ng đ ng th iư ồ ờ

gi a chúng cũng có r t nhi u nh ng đ c đi m, thu c tính chung gi ng nhau.ữ ấ ề ữ ặ ể ộ ố

1 Khái ni m ệ

Cái riêng là ph m trù tri t h c dùng đ ch m t s v t, m t hi n t ạ ế ọ ể ỉ ộ ự ậ ộ ệ ượ ng, m t quá trình ộ riêng l nh t đ nh ẻ ấ ị

Cái chung là ph m trù tri t h c dùng đ ch nh ng m t, nh ng thu c tính chung không ạ ế ọ ể ỉ ữ ặ ữ ộ

nh ng có m t s v t, hi n t ữ ở ộ ự ậ ệ ượ ng hay m t k t c u v t ch t nh t đ nh, mà còn đ ộ ế ấ ậ ấ ấ ị ượ ặ ạ c l p l i trong nhi u s v t, hi n t ề ự ậ ệ ượ ng hay k t c u v t ch t khác c a m t t p h p nh t đ nh ế ấ ậ ấ ủ ộ ậ ợ ấ ị

C p ph m trù cái riêng và cái chung trong tri t h c g n li n v i “b ba” ph m trù là cáiặ ạ ế ọ ắ ề ớ ộ ạ

đ n nh t, cái đ c thù, cái ph bi n ơ ấ ặ ổ ế Cái đ n nh t ơ ấ là ph m trù tri t h c dùng đ ch nh ng ạ ế ọ ể ỉ ữ

m t, nh ng thu c tính… ch có m t s v t, m t k t c u v t ch t Nh ng m t, nh ng thu c ặ ữ ộ ỉ ở ộ ự ậ ộ ế ấ ậ ấ ữ ặ ữ ộ

Page 234 of 487

tính y không đ ấ ượ ặ ạ ở ấ c l p l i b t kỳ s v t, hi n t ự ậ ệ ượ ng hay k t c u v t ch t nào khác ế ấ ậ ấ Cái

đ c ặ thù là ph m trù tri t h c ch nh ng thu c tính… ch l p l i m t s s v t, hi n t ạ ế ọ ỉ ữ ộ ỉ ặ ạ ở ộ ố ự ậ ệ ượ ng hay k t c u v t ch t nh t đ nh c a m t t p h p nh t đ nh ế ấ ậ ấ ấ ị ủ ộ ậ ợ ấ ị Cái ph bi n ổ ế là ph m trù tri t ạ ế

h c đ ọ ượ c hi u nh cái chung c a t p h p t ể ư ủ ậ ợ ươ ng ng ứ

2 M i quan h bi n ch ng ố ệ ệ ứ

V n đ m i quan h bi n ch ng gi a cái riêng và cái chung là m t trong nh ng v n đấ ề ố ệ ệ ứ ữ ộ ữ ấ ề quan tr ng và khó nh t c a tri t h c nói riêng, c a s nh n th c c a nhân lo i nói chung.ọ ấ ủ ế ọ ủ ự ậ ứ ủ ạ Trong quá trình tìm cách gi i quy t v n đ này đã hình thành nên hai quan đi m đ i l pả ế ấ ề ể ố ậ nhau

Phái duy th c ự cho r ng cái chung t n t i đ c l p v i ý th c con ngằ ồ ạ ộ ậ ớ ứ ười, không ph thu cụ ộ vào cái riêng, sinh ra cái riêng Còn cái riêng thì ho c không t n t i, ho c n u có t n t i thìặ ồ ạ ặ ế ồ ạ cũng là do cái chung s n sinh ra và ch t n t i t m th i, thoáng qua, không ph i là cái t n t iả ỉ ồ ạ ạ ờ ả ồ ạ vĩnh vi n Cái riêng sinh ra và ch t n t i trong m t th i gian nh t đ nh r i m t đi, ch có cáiễ ỉ ồ ạ ộ ờ ấ ị ồ ấ ỉ chung m i t n t i vĩnh vi n, không tr i qua m t bi n đ i nào c ớ ồ ạ ễ ả ộ ế ổ ả

Phái duy danh thì ngượ ạc l i, h cho r ng ch có cái riêng là t n t i th c s , còn cái chungọ ằ ỉ ồ ạ ự ự

ch ng qua là nh ng tên g i tr ng r ng do lý trí con ngẳ ữ ọ ố ỗ ườ ặi đ t ra, t o ra, ch không ph n ánhạ ứ ả

m t cái gì t n t i trong hi n th c.ộ ồ ạ ệ ự

C hai quan ni m c a phái duy danh và phái duy th c đ u là nh ng quan ni m sai l m.ả ệ ủ ự ề ữ ệ ầ

H đã tách r i cái riêng kh i cái chung, tuy t đ i hoá cái riêng, ph nh n cái chung; ho cọ ờ ỏ ệ ố ủ ậ ặ

ngượ ạc l i N u xu t phát t nh ng quan ni m đó thì chúng ta không th nào tìm ra đế ấ ừ ữ ệ ể ượ c

nh ng phữ ương pháp đúng đ n đ gi i quy t các v n đ đắ ể ả ế ấ ề ược đ t ra trong ho t đ ng nh nặ ạ ộ ậ

th c và th c ti n Vì n u theo quan đi m c a phái duy th c coi cái chung t n t i trứ ự ễ ế ể ủ ự ồ ạ ước và

đ c l p v i cái riêng, sinh ra cái riêng, ta ph i đi đ n k t lu n r ng, khái ni m t n t i trộ ậ ớ ả ế ế ậ ằ ệ ồ ạ ướ c

và đ c l p v i cái mà nó ph n ánh, và nh v y cũng có nghĩa là ý th c là cái có trộ ậ ớ ả ư ậ ứ ước và s nả sinh ra v t ch t, đây th c ch t là m t quan ni m hoàn toàn duy tâm Ngậ ấ ự ấ ộ ệ ượ ạc l i, n u theoế quan đi m c a phái duy danh, coi cái chung không t n t i, là nh ng tên g i tr ng r ng do lýể ủ ồ ạ ữ ọ ố ỗ trí con ngườ ặi đ t ra, nó không ph n ánh m t cái gì t n t i trong hi n th c c , nh v y thìả ộ ồ ạ ệ ự ả ư ậ khái ni m ệ v t ch t ậ ấ cũng tr thành m t cái hoàn toàn tr ng r ng, không bi u th m t cái gì c ở ộ ố ỗ ể ị ộ ả

V y ch nghĩa duy v t s là gi d i khi mà toàn b lý lu n c a nó đậ ủ ậ ẽ ả ố ộ ậ ủ ược xây d ng trên quanự

Page 236 of 487

ni m cho r ng v t ch t là cái t n t i th c s và khách quan Và c hai phái đ u t ra siêuệ ằ ậ ấ ồ ạ ự ự ả ề ỏ hình, vì đ u không nh n th c đề ậ ứ ược m i quan h v n có gi a cái riêng và cái chung.ố ệ ố ữ

Phép bi n ch ng duy v t kh ng đ nh r ng, c cái chung và cái riêng đ u t n t i kháchệ ứ ậ ẳ ị ằ ả ề ồ ạ quan, gi a chúng có m i quan h bi n ch ng v i nhau Đi u đó th hi n ch : ữ ố ệ ệ ứ ớ ề ể ệ ở ỗ

Th nh t ứ ấ , cái chung ch t n t i trong cái riêng, thông qua cái riêng đ bi u hi n s ỉ ồ ạ ể ể ệ ự

t n t i c a mình ồ ạ ủ

Đi u đó có nghĩa là cái chung th c s t n t i, nh ng nó ch t n t i trong cái riêng, thôngề ự ự ồ ạ ư ỉ ồ ạ qua cái riêng ch không t n t i bi t l p, l l ng đâu đó bên c nh cái riêng, ngoài cái riêng.ứ ồ ạ ệ ậ ơ ử ở ạ

Ví d , không có con “đ ng v t” chung t n t i bên c nh con trâu, con bò, con gà c th ụ ộ ậ ồ ạ ạ ụ ể Trong b t c con trâu, con bò, con gà riêng l nào cũng đ u bao hàm trong nó thu c tínhấ ứ ẻ ề ộ chung c a đ ng v t, đó là quá trình trao đ i ch t gi a c th s ng và môi trủ ộ ậ ổ ấ ữ ơ ể ố ường

Th hai ứ , cái riêng ch t n t i trong m i liên h d n t i cái chung, b t c cái riêng ỉ ồ ạ ố ệ ẫ ớ ấ ứ nào cũng bao hàm cái chung