giáo an điện tử vật lý 12

Sóng kết hợp là hai sóng được phát ra từ hai nguồn kết hợp - Hai nguồn kết hợp là hai nguồn có cùng tần số, và có độ lệch pha không đổi theo thời gian GIAO THOA là sự tổng hợp hai hay nh

HIỆN TƯỢNG GIAO THOA ÁNH SÁNG

BÀI 43

Kiểm tra bài cũ.

Định nghĩa:

 Aùnh sáng trắng

 Aùnh sáng đơn sắc.

 Hai sóng kết hợp

 Hiện tượng giao thoa

 Aùnh sáng trắng Là tập hợp gồm vô số các ánh sáng đơn sắc khác nhau , có màu

biến thiên liên tục từ đỏ đến tím.

 Aùnh sáng đơn sắc : Là ánh sáng không bị

tán sắc sau khi đi qua lăng kính.

Sóng kết hợp là hai sóng được phát ra từ hai nguồn kết hợp - Hai nguồn kết hợp là hai nguồn có cùng tần số, và có độ lệch pha không đổi theo thời gian

GIAO THOA là sự tổng hợp hai hay nhiều sóng kết hợp trong không gian, trong đó có những chỗ cố định mà biên độ sóng được tăng

cường hoặc bị giảm bớt.

HIỆN TƯỢNG

GIAO THOA ÁNH SÁNG

I Thí nghiệm YOUNG (Iâng) về hiện tượng

giao thoa ánh sáng

II Giải thích hiện tượng

III Kết luận.

1 đèn (Đ) phát ánh sáng trắng

1 khe hẹp S trên màn chắn (M)

2 khe hẹp S1, S2 trên màn chắn (M12)

1 kính lọc sắc (F) để chọn đơn sắc

( giả sử đơn sắc đỏ ).

I Thí nghiệm YOUNG (Iâng) về hiện tượng giao thoa ánh sáng

Kính lọc sắc đỏ F

Đèn chiếu

Màn M1,2

Màn M

a) Dụng cụ: mắc lần lượt gồm

s 2 Đ

Đèn chiếu

b) Thực hiện thí nghiệm của YOUNG (Iâng)

Quang phổ

S

M12

S 1,2

Sự giao thoa ánh sáng

Đèn chiếu

Có thể hứng chùm tia ló khỏi hệ thống trên màn để quan sát

Vân sáng

Vân tối

Màn ảnh

QUANG PHỔ CỦA THÍ NGHIỆM ỨNG VỚI ĐƠN SẮC ĐỎ

II GIẢI THÍCH HIỆN TƯỢNG :

Để giải thích được hiện tượng trên , ta phải thừa nhận ánh sáng có

tính chất sóng

o S phát sóng ánh sáng đến S 1 , S 2 , sẽ biến S 1 , S 2 thành hai nguồn

phát sóng ánh sáng

o S 1 , S 2 là hai nguồn phát sóng kếât hợp vì thỏa:

 Có cùng tần số với sóng ánh sáng phát từ S.

 Độ lệch pha 2 sóng trên không đổi theo thời gian.

s

s 1

s 2

Hai sóng ánh sáng kết hợp trên lan tỏa, có một phần chồng chập lên nhau và giao thoa với nhau, kết quả là cho những vân sáng và vân tối.

Vân sáng: Ứng với những chỗ hai sóng gặp nhau tăng cường lẫn nhau

Vân tối: Ứng với những chỗ hai sóng gặp nhau triệt tiêu lẫn nhau

Hãy định nghĩa hiện tượng giao thoa.

HIỆN TƯỢNG GIAO THOA ÁNH SÁNG

Những vân sáng va ø vân tối

trên quang phổ gọi là

VÂN GIAO THOA

N

Khái niệm về hiện tượng giao thoa ánh sáng :

GIAO THOA ánh sáng là sự tổng hợp hai hay nhiều sóng ánh sáng kết hợp trong không gian, trong đó có những chỗ cố định

Tại M và N , điểm nào có biên độ sóng tổng hợp được tăng cường ,

QUANG PHỔ CỦA HIỆN TƯỢNG GIAO THOA VỚI ĐƠN SẮC VÀNG

QUANG PHỔ CỦA HIỆN TƯỢNG

GIAO THOA VỚI ĐƠN SẮC TÍM

Hãy so sánh về khoảng cách giữa 2 vân

sáng liên tiếp của 3 quang phổ trên.

i’

i

Nếu: S 1 phát đơn sắc đỏ

S 2 phát đơn sắc vàng.

Hỏi có xảy ra hiện tượng giao thoa không ? Tại sao?

không thỏa điều kiện giao thoa.

Trả lời:

Quang phổ Bậc 1

Quang phổ Bậc 2

Quang phổ Bậc 3

Nếu dùng ánh sáng trong thí nghiệm là ánh sáng trắng thì :

Vì tại đó có các vân sáng của mọi đơn sắc biến thiên liên tục từ đỏ đến tím nằm trùng lên nhau.

Các vân sáng của đơn sắc không trùng với nhau và tạo thành những dải màu như ở cầu vồng.

Quang phổ Bậc 1

S1 S2

Các màu sắc sặc sỡ ở các váng dầu, bong bóng xà phòng,

…, là hiện tượng giao thoa ánh sáng trắng Xảy ra do sự giao thoa của các tia phản xạ ở lớp trên và lớp dưới của chúng

Liên hệ thực tế

S

S’

Một số thí nghiệm khác về hiện tượng giao thoa ánh sáng

Kết luận : Hiện tượng giao thoa ánh

sáng là một bằng chứng thực nghiệm quan trọng khẳng định ánh sáng có tính chất sóng.

Câu 1 : Chọn câu sai

1. Hai nguồn sáng kết hợp là hai nguồn phát các

sóng ánh sáng hoàn toàn giống nhau , có cùng tần số , cùng biên độ và cùng pha

2. Ánh sáng đơn sắc là ánh sáng không bị tán sắc

khi truyền qua lăng kính

3. Giao thoa là kết quả của sự chồng chập lên nhau

của 2 sóng có cùng tần số , và có độ lệch pha không đổi hoặc bằng 0

4. Giao thoa là hiện tượng đặc trưng cho quá trình

truyền sóng , chỉ có các sóng ánh sáng mới có thể giao thoa tạo nên các vân tối xen kẻ với các vân sáng

Câu sai là câu 1 vì 2 nguồn phát sáng :

•Không nhất thiết phải cùng biên độ

•Chỉ cần độ lệch pha không đổi theo thời gian

Câu 2 :

Nếu trong thí nghiệm giao thoa Young , hai

nguồn sáng phát ánh sáng đa sắc gồm 3 đơn sắc : Đỏ , vàng , xanh lục , thì trong quang phổ bậc một , tính từ vân sáng trung tâm đi

ra ta thấy có các đơn sắc theo thứ tự :

a Đỏ , vàng , lục

b Vàng , lục , đỏ

c Lục , vàng , đỏ

d Lục, đỏ , vàng

Do dải màu đỏ , cam , vàng , lục , lam , chàm , tím có :

Câu 3 :

Thí nghiệm giao thoa Young với ánh sáng

trắng , trên nền các quang phổ liên tục có dải màu như ở cầu vồng mà ta lại không thấy có vân tối là vì :

a Không thỏa điều kiện để

hiện tượng giao thoa ánh

sáng trắng cho vân tối.

b Có vân tối nhưng bị các

vân sáng của các đơn sắc

khác đè lên

c Trong ánh sáng trắng không có màu đen.

d Thí nghiệm này không có nhưng thí nghiệm khác có thể có