giáo án điện tử vật lý 12 nâng cao sử dụng phần mềm microsoft powerpoint và adobe presenter 7

Ở đây tôi muốn nói đến sự phát triển như vũ bão của ngành công nghệ thông tin; với máy vi tính, máy chiếu, mạng internet và các phần mềm ứng dụng…Trong đó phù hợp nhất với mức độ phát tr

Giáo viên hướng dẫn Sinh viên thực hiện

Mã số sinh viên: 1117578 Lớp: TL1192A1

Khóa: 37

Cần Thơ, năm 2015

LỜI CẢM ƠN



Sau những cố gắng và nỗ lực, cuối cùng em đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp đại học Để đạt được thành quả như ngày hôm nay, em

đã nhận được sự ủng hộ và giúp đỡ của nhiều người

Em xin chân thành cảm ơn sâu sắc đến thầy Vương Tấn Sĩ, người đã hết lòng hướng dẫn, đóng góp những ý kiến quý báu cũng như đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp em có thể hoàn thành tốt đề tài luận văn

Tiếp theo, em xin gửi lời cảm ơn đến Ba Mẹ, những người thân trong gia đình và bạn bè đã luôn ủng hộ và động viên em trong suốt thời gian khó khăn nhất của 4 năm đại học

Sau cùng, em xin chúc quý thầy cô của trường Đại học Cần Thơ, đặc biệt quý thầy cô của Khoa Sư Phạm được nhiều sức khỏe và thành công trong cuộc sống

Em xin chân thành cảm ơn!

Trân trọng kính chào

Cần Thơ, ngày 10 tháng 4 năm 2015

Sinh viên thực hiện

Lê Thị Ngọc Chi

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện Các số liệu, kết quả phân tích trong luận văn là hoàn toàn trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào trước đây

Mọi tham khảo, trích dẫn đều được chỉ rõ nguồn trong danh mục tài liệu tham khảo của luận văn

Cần Thơ, ngày tháng năm 2015

Tác giả

Lê Thị Ngọc Chi

i

MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 1

3 HẠN CHẾ TỒN TẠI CỦA ĐỀ TÀI 2

4 PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN NGHIÊN CỨU 2

4.1 Phương pháp nghiên cứu: 2

4.2 Phương tiện nghiên cứu: 2

5 CÁC GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN ĐỀ TÀI 2

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ 3

1 KHÁI QUÁT VỀ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ 3

1.1 Khái niệm về giáo án điện tử 3

1.2 Quy trình thiết kế giáo án điện tử 3

1.2.1 Xác định mục tiêu bài học 4

1.2.2 Lựa chọn kiến thức cơ bản của bài dạy, xác định đúng những nội dung trọng tâm, trọng điểm của bài, cấu trúc các kiến thức cơ bản theo ý định bài học.5 1.2.3 Multimedia hóa kiến thức 6

1.2.4 Xây dựng các thư viện tư liệu 7

1.2.5 Lựa chọn ngôn ngữ hoặc các phần mềm trình diễn để xây dựng tiến trình dạy học thông qua các hoạt động cụ thể 7

1.2.6 Chạy thử chương trình, sửa chữa và hoàn thiện 8

2 CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ 8

2.1 Mục đích chính của việc xây dựng bài giảng điện tử 8

2.2 Kỹ năng trình bày 8

2.3 Kỹ năng giảng bài 8

2.4 Đáp ứng tiêu chí tự học 8

2.5 Kỹ năng Multimedia 8

2.6 Soạn câu hỏi 9

ii

2.7 Nguồn tư liệu 9

2.8 Từ khóa 9

CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ SỬ DỤNG MICROSOFT POWERPOINT 2003 10

1 CHUẨN BỊ 11

1.1 Mở trình xử lý tiếng Việt (Unikey): 11

1.2 Mở chương trình Powerpoint: 11

1.3 Lưu file: 11

2 THỰC HIỆN NỘI DUNG 11

2.1 Chọn định dạng trang thích hợp cho nội dung đưa vào 11

2.2 Đưa nội dung vào slide 12

2.3 Thêm vào các slide mới 13

2.4 Chèn ngày và giờ (Date and time), số thứ tự trang (Page Number), Header, Footer 14

3 ĐỊNH DẠNG NỀN TRANG 14

3.1 Màu 14

3.2 Fill Effects (Gradient, Texture, Pattern, Picture) 15

4 TẠO KỸ XẢO CHO TRANG VÀ CÁC ĐỐI TƯỢNG TRONG TRANG 16

5 ĐÓNG GÓI 17

5.1 Lưu file dưới dạng *.pps 17

5.2 Đóng gói 17

6 CÁC TIÊU CHUẨN CỦA GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ 18

6.1 Quy cách thiết kế 18

6.2 Kết xuất giáo án theo chuẩn E – Learning 19

6.3 Một số yếu tố cần thiết khi giảng bài dùng giáo án điện tử 19

CHƯƠNG 3 : THIẾT KẾ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ SỬ DỤNG POWERPOINT & ADOBE PRESENTER 7 21

1 MỞ ĐẦU 21

2 QUY TRÌNH XÂY DỰNG BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ DÙNG ADOBE PRESENTER 7 22

iii

3 HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG ADOBE PRESENTER 22

3.1 Cài đặt Adobe Presenter 22

3.2 Sử dụng phần mềm Adobe Presenter 23

3.2.1 Thiết lập ban đầu cho bài giảng điện tử 23

3.2.2 Thiết lập các thông tin giáo viên 25

3.2.3 Ghi âm bài giảng, đưa âm thanh vào bài giảng 27

3.2.4 Chèn hình ảnh 31

3.2.5 Chèn câu hỏi trắc nghiệm, tương tác, vấn đáp (Quiz) 31

3.2.6 Các dạng câu hỏi trắc nghiệm 34

3.2.7 Cài đặt kết quả hiển thị 40

CHƯƠNG 4: ỨNG DỤNG THIẾT KẾ MỘT SỐ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ MÔN VẬT LÝ LỚP 12 NÂNG CAO 43

1 Thiết kế Bài 3: Momen động lượng Định luật bảo toàn Momen động lượng 43

2 Thiết kế Bài 4: Động năng của vật rắn quay quanh một trục cố định 48

3 Thiết kế Bài 24: Sóng điện từ 52

PHẦN KẾT LUẬN 1 KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC CỦA ĐỀ TÀI 59

2 NHỮNG HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI 59

3 NHỮNG DỰ ĐỊNH TRONG TƯƠNG LAI 59

TÀI LIỆU THAM KHẢO 60

1

PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Đổi mới phương pháp dạy học đang là vấn đề hết sức cấp bách hiện nay, nền kinh

tế tri thức đòi hỏi ngành giáo dục phải đào tạo ra những con người năng động sáng tạo,

có khả năng tự học tự đánh giá, biết cách cộng tác với mọi người để phát triển cá nhân hòa hợp với sự phát triển của cộng đồng Do đó từ chỗ áp dụng các phương pháp dạy học mà người thầy đóng vai trò trung tâm, thì chúng ta phải chuyển sang hướng dạy học lấy học sinh làm trung tâm, nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của người học

Thực tế cho thấy chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường phổ thông ở nước ta đang từng bước được nâng cao.Và việc cải cách sách giáo khoa là một bước tiến rõ rệt của nền giáo dục Việt Nam.Tuy nhiên nền giáo dục nước ta vẫn còn kém phát triển so với xu thế tiến bộ của thời đại Do cơ sở vật chất trang thiết bị ở trường phổ thông chưa đáp ứng hết nhu cầu của sách giáo khoa làm hạn chế các ưu điểm của sách giáo khoa mới Đặc biệt là đối với chương trình sách giáo khoa vật lí mới hiện nay, tuy nội dung phong phú và hiện đại hơn, mang tính khoa học và sát thực tế hơn Nhưng vẫn chưa đủ để việc dạy và học đạt hiệu quả cao nên cần áp dụng phương pháp tiên tiến và các phương tiện hiện đại

Nhìn chung xã hội phát triển đã đặt ra yêu cầu đổi mới cho ngành giáo dục thì cũng mang lại cho ngành giáo dục nhiều phương tiện mới để thực hiện nhiệm vụ của mình Ở đây tôi muốn nói đến sự phát triển như vũ bão của ngành công nghệ thông tin; với máy vi tính, máy chiếu, mạng internet và các phần mềm ứng dụng…Trong đó phù hợp nhất với mức độ phát triển của nước ta hiện nay là việc sử dụng phần mềm Mi-crosoft PowerPoint và một số phần mềm khác để thiết kế giáo án điện tử phục vụ cho giảng dạy Nếu giáo viên có một hệ thống giáo án điện tử được thiết kế hay, theo hướng dạy học tích cực thì chắc chắn việc giảng dạy sẽ có hiệu quả cao hơn

Đối với tôi, bản thân là một sinh viên sư phạm thì tôi thấy đây là một công việc hết sức thiết thực của người giáo viên, đó là hành trang là cơ sở vững chắc để tôi bước vào sự nghiệp giảng dạy sau này Và đây cũng chính là động lực để tôi quyết định thực

hiện đề tài nghiên cứu “ Thiết kế giáo án điện tử môn Vật Lí lớp 12 nâng cao sử dụng Microsoft PowerPoint và Adobe Presenter 7” với mong muốn đề tài này sẽ

góp phần thiết thực vào việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Thiết kế giáo án điện tử Vật Lí lớp 12 nâng cao nhằm phục vụ nhu cầu tự học, tự nghiên cứu của các học sinh ngày càng lớn ở nước ta, đồng thời là tài liệu tham khảo cho các giáo viên ở trường trung học phổ thông Sử dụng phần mềm Microsoft Power-Point và Adobe Presenter 7 để thiết kế giáo án điện tử được xây dựng theo nội dung

2

sách giáo khoa lớp 12 nâng cao, nhằm góp một phần nhỏ trong công cuộc đổi mới phương pháp dạy học ở nước ta hiện nay

3 HẠN CHẾ TỒN TẠI CỦA ĐỀ TÀI

Do thời gian thực hiện đề tài có giới hạn, trong quá trình thực hiện gặp nhiều khó khăn, vướng mắc nên việc thiết kế giáo án điện tử đưa vào luận văn còn hạn chế Hình ảnh minh họa, flash nhúng vào bài giảng chưa phong phú, đa dạng Mặc khác, việc nghiên cứu và tìm hiểu các phần mềm hỗ trợ cho việc thiết kế giáo án điện tử còn hạn chế nên việc hoàn thành luận văn còn gặp nhiều khó khăn, thiếu sót

4 PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN NGHIÊN CỨU

4.1 Phương pháp nghiên cứu:

- Tìm hiểuchung các phần mềm xây dựng giáo án điện tử thông qua sách, giáo trình, Internet và thông qua các thầy cô, bạn bè

- Tìm hiểu phần mềm Microsoft PowerPoint và Adobe Presenter 7

- Nghiên cứu sách giáo khoa Vật Lí 12 nâng cao hiện hành

- Tiến hành thiết kế giáo án điện tử sử dụng Microsoft PowerPoint 2003, chuyển hóa thành giáo án điện tử trực tuyến thông qua phần mềm Adobe Presenter được tích hợp trên Microsoft PowerPoint 2003

4.2 Phương tiện nghiên cứu:

- Máy vi tính, phần mềm Microsoft PowerPoint 2003 và phần mềm Adobe senter 7

- Sách giáo khoa Vật Lí lớp 12 nâng cao

- Một số phần mềm hỗ trợ thực hiện đề tài: Snagit 10

5 CÁC GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

- Nhận đề tài từ GVHD

- Nghiên cứu các tài liệu có liên quan và khai thác các nguồn tài nguyên có trên Internet

- Lập đề cương chi tiết

- Tiến hành viết lý thuyết nộp GVHD chỉnh sửa, bổ sung

- Thiết kế giáo án điện tử sử dụng phần mềm Microsoft PowerPoint & Adobe senter 7

- Hoàn thành luận văn

- Bảo vệ luận văn tốt nghiệp

* Các chữ viết tắt trong đề tài:

Học sinh: HS Thí nghiệm: TN

Giáo viên: GV Giáo dục: GD

Sách giáo khoa: SGK Phương pháp: PP

Trung học phổ thông: THPT Sách giáo viên: SGV

Công nghệ thông tin: CNTT Phương pháp dạy học: PPDH

Dạy học: DH Học tập: HT

3

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ

1 KHÁI QUÁT VỀ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ

Trong thời gian gần đây, giáo án điện tử được sử dụng tương đối phổ biến ở nhiều

bộ môn Giáo án điện tử có thể thiết kế với bất kỳ ngôn ngữ lập trình nào tùy theo trình

độ có được về công nghệ thông tin của người viết hoặc dựa vào các phần mềm trình diễn có sẵn như Frontpage, Publisher, PowerPoint… Trong đó thiết kế bài giảng với phần mềm Microsoft PowerPoint là đơn giản và dễ sử dụng nhất đối với đa số các giáo viên ở nước ta hiện nay

1.1 Khái niệm về giáo án điện tử

Giáo án điện tử là một hình thức tổ chức bài lên lớp mà ở đó toàn bộ kế hoạch dạy học đều thực hiện thông qua môi trường multimedia do máy tính tạo ra

Multimedia được hiểu là đa phương tiện, đa môi trường và đa truyền thông Trong môi trường multimedia, thông tin được truyền dưới dạng: văn bản (text), đồ họa (graphics), ảnh động (animation), ảnh tĩnh (image), âm thanh (audio) và phim video (video clip) Đặc trưng cơ bản nhất của giáo án điện tử là toàn bộ kiến thức bài học, mọi hoạt động điều khiển của giáo viên đều được multimedia hóa

Cần phân biệt khái niệm sách giáo khoa điện tử, giáo trình điện tử, giáo án điện tử

và bài giảng điện tử

Sách giáo khoa hay giáo trình điện tử là tài liệu giáo khoa, mà trong đó kiến thức được trình bày với nhiều kênh thông tin khác nhau như bản đồ, đồ họa, hình ảnh động, hình ảnh tĩnh, âm thanh,… Đặc điểm quan trọng của sách giáo khoa điện tử là kiến thức được khai thác theo nhiều phương án khác nhau: trọng tâm, đơn giản hoặc chi tiết… thuận tiện cho người học tra cứu và tìm kiếm thông tin nhanh Ngày nay sách giáo khoa điện tử còn cho phép kết nối cập nhật thêm các thông tin mới từ các trang Web mà địa chỉ đã có sẵn trong sách giáo khoa điện tử

Giáo án điện tử là bản thiết kế toàn bộ kế hoạch hoạt động dạy học của giáo viên trên giờ lên lớp, toàn bộ hoạt động dạy học đó đã được multimedia hóa một cách chi tiết, có cấu trúc chặt chẽ và logic được quy định bởi cấu trúc của bài học Giáo án điện

tử là sản phẩm của hoạt động thiết kế bài dạy được thể hiện bằng vật chất trước khi bài dạy được tiến hành Giáo án điện tử chính là bản thiết kế của bài giảng điện tử, chính

vì vậy xây dựng giáo án điện tử hay thiết kế bài giảng điện tử là cách gọi khác nhau cho một hoạt động cụ thể để có được bài giảng điện tử

1.2 Quy trình thiết kế giáo án điện tử

Giáo án điện tử có thể được xây dựng theo quy trình gồm 6 bước:

- Xác định mục tiêu bài học

- Lựa chọn kiến thức cơ bản, xác định đúng những nội dung trọng tâm

- Multimedia hóa từng đơn vị kiến thức

4

- Xây dựng thư viện tư liệu

- Lựa chọn ngôn ngữ hoặc phần mềm dễ trình diễn để xây dựng tiến trình dạy học thông qua các hoạt động cụ thể

- Chạy thử chương trình, sửa chữa và hoàn thiện

Dưới đây là nội dung cụ thể của từng bước:

1.2.1 Xác định mục tiêu bài học

Mục tiêu là cái đích cần phải đạt được sau mỗi bài học, do chính giáo viên đề ra để định hướng hoạt động dạy học Mục tiêu giống mục đích ở chỗ đều là cái đề ra nhằm đạt đến, nhưng chúng khác nhau cơ bản:

- Mục đích (aim) là mục tiêu khái quát, dài hạn

Ví dụ: mục đích của chương trình trung học phổ thông

- Mục tiêu (objective) là mục đích ngắn hạn, cụ thể

Ví dụ: mục tiêu của một bài dạy học

Như vậy, mục đích quy định mục tiêu Mục đíchchung của chương trình quy định mục tiêu cụ thể của các chương, các bài cụ thể ở lớp

Xác định mục tiêu đúng, cụ thể mới có căn cứ để tổ chức hoạt động dạy học khoa học và đánh giá khách quan, lượng hóa kết quả dạy học Trong dạy học, hướng tập trung vào học sinh, thông thường mục tiêu phải chỉ rõ học xong bài, học sinh đạt được cái gì.Ở đây là mục tiêu học tập (Learning objectives) chứ không phải mục tiêu dạy học (Teaching objectives)

Mỗi mục tiêu cụ thể nên diễn đạt bằng một động từ để xác định rõ mức độ học sinh cần đạt được bằng hành động, tránh viết chung chung như “nắm được”, “hiểu được”…

Để viết mục tiêu cụ thể nên dùng các động từ như: phân tích, so sánh, liên hệ, tổng hợp, chứng minh, đo đạc, tính toán, quan sát, lập được, vẽ được, thu thập, áp dụng,… Mục tiêu được đề ra nhằm vào việc đảm bảo thực hiện nhiệm vụ.Liên quan đến 3 nhiệm vụ cơ bản của lý luận dạy học, bài học thường có các mục tiêu và kiến thức, kỹ năng, thái độ

Theo Bloom, nhóm mục tiêu nhận thức có 6 nhóm từ thấp đến cao:

- Biết: nhận biết, ghi nhớ, tái hiện, định nghĩa khái niệm

- Hiểu: thông báo, thuyết minh, tóm tắt, thông tin, giải thích, suy rộng

- Vận dụng: vận dụng kiến thức vào tình huống mới

- Phân tích: nhận biết các bộ phận của một tổng thể, so sánh, phân tích, đối chiếu, phân loại

- Tổng hợp: tập trung các bộ phận thành một thể thống nhất, lập kế hoạch, dự đoán

- Đánh giá: khả năng đưa ra ý kiến một vấn đề

5

1.2.2 Lựa chọn kiến thức cơ bản của bài dạy, xác định đúng những nội dung trọng tâm, trọng điểm của bài, cấu trúc các kiến thức cơ bản theo ý định bài học

Những nội dung đưa vào chương trình và sách giáo khoa phổ thông được chọn lọc

từ khối lượng tri thức đồ sộ của khoa học bộ môn, sắp xếptheo logic khoa học và logic

sư phạm, đảm bảo tính khoa học, tính thực tiễn, tính giáo dục, tính phổ thông của chương trình Tuy nhiên trong thực tế quá trình dạy học, đã có nhiều mâu thuẫn xuất hiện giữa:

- Khối lượng tri thức phong phú và thời gian tiết lên lớp có hạn (45 phút) với nhiều nhiệm vụ đa dạng

- Yêu cầu đảm bảo tính khoa học và đảm bảo tính vừa sức đối với học sinh

- Yêu cầu đảm bảo sự lĩnh hội kiến thức vững chắc với sự phát triển những năng lực nhận thức của học sinh

Nhiều giáo viên đã rơi vào hai cực của việc dạy học: một số tham lam ôm đồm kiến thức, làm cho tiết học nặng nề đối với học sinh, ngược lại một số khác rơi vào cực kiaquá “tóm lược” sách giáo khoa, không đảm bảo truyền thụ đầy đủ kiến thức cần thiết cho học sinh Kiến thức cơ bản là những kiến thức chưa vạch ra được bản chất của sự vật hiện tượng

Chọn đúng các kiến thức cơ bản của một bài dạy học là một công việc khó, phức tạp

Để chọn đúng kiến thức cơ bản của một bài dạy học, cần phải quan tâm đến các điểm sau:

Phân tích

Đánh giá Tổng hợp

Phân tích Vận dụng

Hiểu Biết

6

- Nắm vững đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu của bộ môn Do tính tổng hợp cao của khoa học bộ môn mà nội dung tri thức liên quan đến hàng loạt ngành khoa học khác

- Bám sát vào chương trình dạy học và sách giáo khoa bộ môn Đây là điều bắt buộc tất yếu vì sách giáo khoa là tài liệu dạy học và học tập chủ yếu; chương trình pháp lệnh cần phải tuân theo Căn cứ vào đó để lựa chọn kiến thức cơ bản là nhằm đảm bảo tính thống nhất của nội dung dạy học trong toàn quốc Mặt khác, các kiến thức trong sách giáo khoa đã được quy định để dạy cho học sinh Do đó, chọn kiến thức cơ bản là kiến thức ở trong đó chứ không phải là ở tài liệu nào khác

Nắm vững chương trình và sách giáo khoa, ngoài nắm vững nội dung từng chương, từng bài, giáo viên cần có cái nhìn tổng quát chung toàn bộ chương trình và mối liên

hệ “ móc xích” giữa chúng để thấy tất cả các mối liên quan và sự kế tiếp Do đó mới xác định được đúng đắn những vấn đề, khái niệm… cần giảng kỹ, cần đi sâu, cần bổ sung vào và giảm bớt đi được mà không có hại đến toàn bộ hệ thống kiến thức, trên cơ

sở đó chọn lọc các kiến thức cơ bản

Tuy nhiên, để xác định đúng kiến thức cơ bản mỗi bài thì cần phải đọc thêm tài liệu, sách báo tham khảo để mở rộng hiểu biết về vấn đề cần dạy học và tạo khả năng chọn đúng kiến thức cơ bản Đồng thời “ muốn chọn lọc cái không nhiều, cái quan trọng thường phải học tập rất nhiều (hầu như tất cả mọi thứ) và không phải chỉ học tập mà còn phải hiểu biết khá sâu sắc nữa” Điều đáng chú ý là khi nghiên cứu nội dung sách giáo khoa, giáo viên không chỉ dừng lại ở nội dung bài khóa mà phải nghiên cứu các bảng số liệu thống kê, tranh ảnh, câu hỏi và bài tập trong sách giáo khoa với tư cách là một thành phần của nội dung bài giảng

Phải hết sức quan tâm đến trình độ học sinh (tức là chú ý đến đối tượng dạy học) Cần phải biết học sinh đã nắm vững cái gì, dựa vào kiến thức của các em để cân nhắc lựa chọn kiến thức cơ bản của bài giảng, xem kiến thức nào cần bổ sung, cải tạo hoặc cần phát triển, đi sâu hơn

Việc chọn lọc kiến thức cơ bản của bài dạy học có thể gắn kết với việc sắp xếp lại cấu trúc của bài để làm nổi bật các mối liên hệ giữa các phần kiến thức của bài, từ đó làm

rõ thêm các trọng tâm, trọng điểm của bài.Việc làm này thật sự cần thiết, tuy nhiên không phải ở bài nào cũng có thể áp dụng được Cũng cần chú ý cấu trúc lại nội dung bài phải tuân thủ nguyên tắc không làm biến đổi tinh thần cơ bản của bài học mà các tác giả sách giáo khoa đã dày công xây dựng

1.2.3 Multimedia hóa kiến thức

Đây là bước quan trọng nhất cho việc thiết kế bài giảng điện tử, là nét đặc trưng cơ bản của bài giảng điện tử để phân biệt với các bài giảng truyền thống hoặc các bài giảng có sự hỗ trợ một phần của máy vi tính Việc multimediahóa kiến thức được thực hiện qua các bước:

- Dữ liệu hóa thông tin kiến thức

7

- Phân loại kiến thức được khai thác dưới dạng văn bản, bản đồ, đồ họa, ảnh tĩnh, phim, âm thanh… Kiến thức cho một bài lên lớp thường rất nhiều, hình thức tổ chức hoạt động dạy học rất phong phú và đa dạng Giáo viên cần chọn một nội dung kiến thức nào được trình bày dưới dạng văn bản, sơ đồ, tranh ảnh, video clip…những hình ảnh, sơ đồ, video clip đó được trình bày dưới dạng nguồn tri thức hỗ trợ cho học sinh hoạt động học tập chứ không chỉ minh họa đơn thuần

- Tiến hành sưu tập hoặc xây dựng mới nguồn tư liệu sẽ sử dụng trong bài học Nguồn tư liệu này thường được lấy từ một phần mềm dạy học nào đó hoặc từ Internet, Encarta…hoặc được xây dựng mới bằng đồ họa, hoặc ảnh quét, ảnh chụp, quay video, bằng các phần mềm đồ họa chuyên dụng như Macromedia Flash…

- Chọn lựa các phần mềm dạy học có sẵn cần dùng đến trong bài học để đặt liên kết

- Xử lý các tư liệu thu được để nâng cao chất lượng về hình ảnh, âm thanh Khi

sử dụng các đoạn phim, hình ảnh, âm thanh cần phải đảm bảo các yêu cầu về mặt nội dung, phương pháp, thẩm mỹ và ý đồ sư phạm

1.2.4 Xây dựng các thƣ viện tƣ liệu

Sau khi có được đầy đủ tư liệu cần dùng cho bài giảng điện tử, phải tiến hành sắp xếp lại thành thư viện tư liệu, tức là tạo được cây thư mục hợp lý Cây thư mục hợp lý

sẽ tạo điều kiện tìm kiếm thông tin nhanh chóng và giữ được các liên kết trong bài giảng đến các tập tin âm thanh, video clip khi sao chép bài giảng từ ổ đĩa này sang ổ đĩa khác, từ máy này sang máy khác

1.2.5 Lựa chọn ngôn ngữ hoặc các phần mềm trình diễn để xây dựng tiến trình dạy học thông qua các hoạt động cụ thể

Sau khi đã có các thư viện tư liệu, giáo viên cần lựa chọn các ngôn ngữ hoặccác phần mềm trình diễn thông dụng để tiến hành xây dựng giáo án điện tử

Trước hết cần chia quá trình dạy học trong giờ lên lớp thành các hoạt động nhận thức

cụ thể Dựa vào các hoạt động đó để định ra các slide (trong PowerPoint) hoặc các trang Frontpage Sau đó xây dựng nội dung cho các trang (các slide) Tùy theo nội dung cụ thể mà thông tin trên mỗi trang/slide có thể là văn bản, đồ họa, tranh ảnh, âm thanh, video clip…

Văn bản trình bày ngắn gọn cô động, chủ yếu là các tiêu đề và dàn ý cơ bản Nên dùng một loại font chữ phổ biến, đơn giản, màu chữ được dùng thống nhất tùy theo mục đích sử dụng của văn bản như câu hỏi gợi mở, dẫn dắt hoặc giảng giải, giải thích, ghi nhớ, câu trả lời… Khi trình bày nên sử dụng sơ đồ khối để học sinh thấy ngay được cấu trúc logic của những nội dung trình bày

Đối với mỗi bài dạy nên dùng khung, màu nền (background) thống nhất cho tất cả các trang/slide, hạn chế sử dụng các màu quá chói hoặc quá tương phản nhau

Không nên lạm dụng các hiệu ứng biểu diễn theo kiểu “bay nhảy” thu hút sự tò mò không cần thiết của học sinh, làm phân tán chú ý trong học tập, mà cần chú ý đến làm

8

nổi bật các nội dung trọng tâm, khai thác triệt để các ý tưởng tiềm ẩn bên trong các đối tượng trình diễn thông qua việc nêu vấn đề, hướng dẫn, tổ chức hoạt động nhận thức nhằm phát triển tư duy của học sinh Cái quan trọng là đối tượng trình diễn không chỉ

để thầy tương tác với máy tính mà chính sự hỗ trợ một cách hiệu quả sự tương tác thầy – trò, trò – thầy

Cuối cùng là thực hiện các liên kết (hyperlink) hợp lý, logic giữa các đối tượng trong bài giảng.Đây chính là ưu điểm nổi bật trong bài giảng điện tử nên cần khai thác tối đa khả năng liên kết Nhờ sự liên kết này mà bài giảng được tổ chức một cách linh hoạt, thông tin được truy xuất kịp thời, học sinh dễ tiếp thu

1.2.6 Chạy thử chương trình, sửa chữa và hoàn thiện

Sau khi thiết kế xong phải tiến hành chạy thử chương trình, kiểm tra các sai sót đặc biệt là các liên kết để tiến hành sửa chữa và hoàn thiện.Kinh nghiệm cho thấy không nên chạy thử từng phần trong khi thiết kế

2 CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ

2.1 Mục đích chính của việc xây dựng bài giảng điện tử

a Giúp người học hiểu bài dễ hơn, chính xác hơn

b Đề cao tính tự học nhờ bài giảng điện tử, đáp ứng tính cá thể trong học tập

c Giúp người học có thể tự học ở mọi nơi, mọi lúc, trên mọi thiết bị

2.2 Kỹ năng trình bày

a Màu sắc không lòe loẹt

b Không có âm thanh ồn ào

c Chữ đủ to, rõ, không quá nhỏ

d Không ghi nhiều chữ chi chít

e Mỗi slide nên có chủ đề (title)

f Có slide ngăn cách khi chuyển chủ đề lớn

2.3 Kỹ năng giảng bài

a Tránh không thao thao bất tuyệt từ đầu đến cuối

b Hãy đặt câu hỏi trao đổi, khuyến khích người học phát biểu

c Trước khi giảng bài, cần tìm hiểu đối tượng nghe giảng, tâm lý và mong muốn của họ, cố gắng hãy nói cái họ cần hơn là cái mình có

b Có video giáo viên giảng bài

c Có hình ảnh, video clips minh họa về chủ đề đang giảng

d Công nghệ: Chuẩn SCORM, AICC, công cụ dễ dùng, có thể online hay

offline…(giải quyết vấn đề mọi lúc, mọi nơi)

9

2.6 Soạn câu hỏi

Các câu hỏi ở đây không phải để thi cử, lấy điểm.Các câu hỏi được xây dựng nhằm kích thích tính động não của người học, thực hiện phương châm lấy người học làm trung tâm, chú trọng tính chủ động Có những nội dung không nên giảng luôn, mà chuyển sang thảo luận, trả lời câu hỏi gợi ý

10

CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ SỬ DỤNG

MICROSOFT POWERPOINT 2003

Microsoft PowerPoint giúp tạo ra một loạt các công cụ trình diễn có minh họa, nhờ

đó có thể thiết kế các mẫu chủ yếu cho bài báo cáo, bài giảng với các trang tiêu đề, văn bản, các biểu bảng, biểu đồ, các hình họa, ảnh chụp được quét vào máy tính, các hoạt hình, các phim video và âm thanh Với các khả năng đó, nhiều giáo viên đã tận dụng PowerPoint để thiết kế giáo án điện tử

Sử dụng PowerPoint để soạn thảo giáo án điện tử cho phép tạo ra một tập các slide theo cấu trúc logic của bài giảng Mỗi một slide thường chứa đựng trên đó một đơn vị kiến thức cần truyền thụ của bài giảng Các slide được liên kết với nhau trong một file

và lần lượt xuất hiện theo một trật tự được quy định bởi người soạn

Việc xây dựng giáo án điện tử trên máy tính không chỉ cho phép lưu trữ hệ thống các bài giảng của từng môn học theo từng chức năng mà còn cho phép cập nhật, sửa đổi để nâng cao chất lượng của bài giảng theo thời gian Trong PowerPoint, số lượng các Slide cũng như mỗi liên kết giữa chúng là hoàn toàn tùy ý

Đặc điểm nổi bật của các trình ứng dụng trên Windows là chúng có thể phát huy cao

độ những khả năng đồ họa của máy tính Cũng như vậy, PowerPoint cho phép tạo ra các Slide với những dáng vẻ khác nhau (màu nền, kiểu chữ, màu chữ) rất đa dạng và phong phú, nhờ đó đã tăng cường được sự chú ý, kích thích hứng thú, tránh được tâm

lý buồn chán, mỏi mệt khi phải làm việc chỉ với bảng đen và phấn trắng

Việc liên kết các file dữ liệu hầu hết các chương trình trên Windows đã cho Point khả năng sử dụng thêm các công cụ khác để phục vụ cho tiến trình dạy học như:

Power-vẽ các biểu bảng, biểu đồ, đồ thị, xử lý các bảng số liệu…

Các hiệu ứng tác động lên các đối tượng trên các Slide như hiệu ứng xuất hiện các dòng văn bản, các hình vẽ, ảnh chụp,…khả năng trình diễn các hoạt ảnh, phim video, ghi âm lời thuyết minh không chỉ đã làm cho hoạt động dạy học diễn ra phù hợp với logic của quá trình nhận thức mà còn có tác dụng làm cho thế giới khách quan được tái tạo lại một cách có chọn lọc và sinh động, kích thích hứng thú, tăng cường sự chú ý và niềm tin của học sinh trong quá trình dạy học nhận thức

Việc trình bày các slide theo thời gian có thể được thực hiện ở ba chế độ tự động,

có định thời gian hoặc không theo thời gian Biết cách sử dụng hợp lý ba chế độ này sẽ cho phép giám sát và khống chế được thời gian trình bày Nhờ vậy, bài giảng luôn được thực hiện đúng theo tiến độ đã được định sẵn

Với chức năng Pointer Option, Powerpoint cung cấp một công cụ viết hoặc vẽ trên nền các slide để đánh dấu các điểm trọng yếu trong nội dung trình bày và có thể dễ dàng xóa đi mà không làm ảnh hưởng đến các đối tượng đã được tạo ra trước đó trên slide.Đây là một chức năng rất ưu việt, thường được dùng để nhấn mạnh nội dung kiến thức nào đó trong khi giảng dạy

Để thực hiện một bài giảng dùng Powerpoint, ta làm theo thứ tự các bước sau:

11

1 CHUẨN BỊ

1.1 Mở trình xử lý tiếng Việt (Unikey):

Chọn bảng mã Unicode, kiểu gõ tiếng Việt (Telex, vini…)

1.2 Mở chương trình Powerpoint:

a/ Chọn font chữ sẽ sử dụng trong slide, mặc định là Arial

b/ Chọn định dạng cho slide phù hợp với nội dung muốn trình bày

- Vào menu Format/Slide Layout

Các định dạng trang: Text Layouts, Content Layouts, Text and Content [Hình 2]

1.3 Lưu file:

- Vào menu File/Save as, đặt tên file ví dụ: bài 1.ppt

2 THỰC HIỆN NỘI DUNG

2.1 Chọn định dạng trang thích hợp cho nội dung đưa vào

- Như tiêu đề, đoạn văn bản, hình, phim, bảng tính, biểu đồ…[Hình 1]

Hình 2

12

2.2 Đƣa nội dung vào slide

a/ Văn bản

- Trực tiếp gõ vào hay copy từ tài liệu dán vào ( nhớ mở Text Box và chọn canh lề

là Justify) Các tiêu đề phải chọn định dạng Bold.[Hình 2a]

b/ Hình, audio, video, flash

- Vào menu Insert/ Picture, Movies and Sounds, Flash Movie,…[Hình 2b]

Hình 1

13

2.3 Thêm vào các slide mới

- Vào Insert/ New Slide (Ctrl + M) [Hình 3a]

- Nếu muốn thêm 1 Slide mới có cùng định dạng ta chọn Insert/ Duplicate Slide [Hình 3b]

15

3.2 Fill Effects (Gradient, Texture, Pattern, Picture)

Chú ý khi chọn Background cho Slide:

- Nếu màu chữ đậm thì background phải có màu nhạt và ngược lại

- Các trang nội dung bài giảng (văn bản và công thức) nên chọn nền trang màu trắng

 Thực hiện trình chiếu (F5):

16

4 TẠO KỸ XẢO CHO TRANG VÀ CÁC ĐỐI TƢỢNG TRONG TRANG

- Vào menu Slide Show/ Slide Transition – Custom Animation: để tạo kỹ xảo cho slide khi chuyển trình chiếu từ slide này sang slide khác – kỹ xảo cho các đối tượng trong trang [Hình 1]

* Kỹ xảo trang * Kỹ xảo cho các đối tượng trong trang

Hình 1

17

5 ĐÓNG GÓI

5.1 Lưu file dưới dạng *.pps

Ví dụ: bai 3-chuong 1.pps Trong thư mục D:\GIAO AN DIEN TU [Hình 1]

5.2 Đóng gói

a Chọn File > Package for CD để mở cửa sổ Package for CD, đặt tên: GIAO AN

DIEN TU [Hình 2a]

b Click Option và chọn Embedded True Type fontđể mang theo font chữ đã dùng

trong file trình chiếu [Hình 2b]

Hình 1

Hình 2a

18

- Để bảo vệ file đóng gói có thể đặt thêm Password Click OK

c Chọn vị trí để lưu tập tin đóng gói [Hình 2c]

- Nếu muốn lưu trên đĩa CD, chọn Copy to CD và đặt đĩa CD trắng vào

- Nếu muốn lưu trên ỗ đĩa cứng, chọn Copy to Folder và Click nút Browse để chọn

ỗ đĩa hay thư mục muốn ghi Click OK.[Hình 2d]

6 CÁC TIÊU CHUẨN CỦA GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ

6.1 Quy cách thiết kế

- Tiêu đề: chọn size 44

- Nội dung: chọn size 28 – 32

- Font: chọn font Arial (loại font chữ không chân)

- Mỗi Slide chỉ khoảng 7 dòng hoặc 5 bullet

Hình 2b

Hình 2c

Hình 2d

- Chèn hình, video để minh họa sinh động nội dung

- Slide tóm tắt các ý trên bài giảng

* Các điều nên tránh:

- Các Slide chỉ có tiêu đề mà không có nội dung

- Quá nhiều dòng Text trên cùng một Slide (tránh copy toàn bộ trang Word đưa vào)

- Sử dụng quá nhiều hiệu ứng

- Sử dụng quá nhiều Slide khi trình bày một chủ đề

6.2 Kết xuất giáo án theo chuẩn E – Learning

Giáo án thiết kế từ Powerpoint có thể được dùng trong dạy và học ở nhiều hình thức như để giảng bài trên lớp, để học tập trực tuyến, hay cũng có thể dùng cho HS tự học ở nhà Thông qua việc kết hợp với các phần mềm Lecturemaker, Adobe Presenter

cho phép kết xuất bài giảng ra nhiều định dạng khác nhau theo tiêu chuẩnSCO ble Content Object), SCORM (Sharable Content Object Reference Model) để phục

(Shara-vụ cho các hệ thống học tập trực tuyến (LMS) ở mức độ cao

6.3 Một số yếu tố cần thiết khi giảng bài dùng giáo án điện tử

- Hấp dẫn

- Gây ấn tượng với học sinh

- Cùng với một số thủ thuật để tạo tình huống bất ngờ khi trình chiếu

- E: xóa đường gạch chân, dấu khoanh tròn

- ESC: cất bút màu đi

- Ctrl + H: che dấu chuột và nút

- Dấu “=”: hiển thị hay che dấu chuột

- B/W: Chuyển nền trang sang Đen/Trắng khi đối tác với học sinh, hay nghỉ giải lao

- Sang trang kế tiếp: phím Space, N, phím mũi tên , , phím Enter,

20

PgUp, chuột trái

- Về trang trước: phím BackSpace, P, phím mũi tên ,  , phím PgUp

- Chọn trang: phím số + Enter

21

CHƯƠNG 3 : THIẾT KẾ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ SỬ DỤNG

POWERPOINT &ADOBE PRESENTER 7

Adobe Presenter đã biến Powerpoint thành công cụ soạn bài giảng E – Learning, có thể tạo bài giảng để học sinh tự học, ghi lại lời giảng, hình ảnh của giáo viên đang giảng bài, chèn các câu hỏi tương tác, các bảng flash, chèn các hoạt động ghi lại từ bất

cứ phần mềm nào khác qua flash và có thể đưa bài giảng lên giảng trực tuyến…

Bài giảng trực tuyến E – Learning được đưa trực tiếp vào hệ thống Moodle (mã nguồn mở) quản lý tài nguyên và quản lý học tập

Ngoài Adobe Presenter ra, còn có các phần mềm soạn bài giảng điện tử khác như: Lecturemaker, Adobe Captivate, Adobe Authoware, Camtasia, Microsoft Producer và LCDS

Điều khẳng định là Adobe Presenter tạo ra bài giảng điện tử tương thích với chuẩn quốc tế về E – Learning là AICC, SCORM 1.2 and SCORM 2004 Nếu kết hợp với Adobe Connect, là phần mềm họp và học ảo, bạn có thể tạo ra môi trường học tập mọi nơi, mọi lúc (any where, any time), trên mọi thiết bị (any devices) miễn là thiết bị có nối mạng với trình duyệt web và phải có phần mềm Flash player

Vì thế Adobe Presenter đáp ứng được các tiêu chí của cục CNTT – Bộ GD & ĐT đặt

ra trong việc thiết kế bài giảng.(Vì vậy, họ khuyến khích nên sử dụng)

Đây là phần mềm có bản quyền của hãng Adobe, mọi người đều có thể tải bản dùng thử 30 ngày tại địa chỉ http://www.adobe.com/products/presenter/hoặc cũng có thể tìm

từ những nguồn cung cấp khác bằng cách sử dụng tìm kiếm Google với từ khóa Adobe Presenter (có kèm theo key) Tuy nhiên không khuyến khích vì có thể nhiễm vi rút

22

2 QUY TRÌNH XÂY DỰNG BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ DÙNG ADOBE SENTER 7

PRE-Công đoạn 1: Thiết kế bài giảng trên Powerpoint

Sử dụng Powerpoint tạo bài trình chiếu và nội dung bài giảng Có thể dùng các bài giảng Powerpoint đã có sẵn để tiết kiệm thời gian và chỉnh sửa lại cho phù hợp với quan điểm của người dạy

Công đoạn 2: Biên tập bài giảng sử dụng các công cụ của Presenter

Đưa multimedia vào bài giảng: cụ thể là video, âm thanh, thuyết minh bài giảng; đưa các file flash; đưa các câu hỏi tương tác (quizze), câu hỏi khảo sát và có thể đưa file âm thanh đã ghi sẵn sao cho phù hợp với đúng hoạt hình

Công đoạn 3: Xem lại bài giảng và công bố trên mạng

Có nhiều cách:

- Bạn cũng có thể xuất bài giảng qua menu Publish của Adobe Presenter

- Bản thân Presenter đã được tích hợp vào hệ thống phần mềm họp và học ảo Adobe Connect Nếu bạn có một phòng trong Adobe Connect, ví dụ như

http://hop.edu.net.vn/hoithaodo cục công nghệ thông tin cung cấp, bạn upload nội dung được tạo ra bằng Powerpoint và Adobe Presenter, thì nội dung này sẽ trở thành bài giảng E – Learning trực tuyến

- Bạn có thể đưa bài giảng điện tử E – Learning soạn bằng Adobe Presenter vào

các hệ thống quản lý học tập Learning Management Systems (LMS) vì Adobe

Pre-senter tạo ra nội dung theo chuẩn SCORM và AICC Ở Việt Nam, hiện nay LMS nổi tiếng là Moodle, phần mềm mã nguồn mở và miễn phí

3 HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG ADOBE PRESENTER

3.1 Cài đặt Adobe Presenter

Sau khi cài đặt, xuất hiện trình đơn của Adobe Presenter 7 trên menu của point 2003 Click chuột vào trình đơn Adobe Presenter, toàn bộ trình đơn của Adobe Presenter như sau [Hình 1]

Power-23

3.2 Sử dụng phần mềm Adobe Presenter

3.2.1 Thiết lập ban đầu cho bài giảng điện tử

Chọn mục Presentation Setting, cho các thẻ như sau: Appearances, Playback,

Quality, Attachments.[Hình 2.1]

a/ Appearance: đặt tiêu đề (Title) và chọn giao diện thiết kế [Hình 2.1a]

Giao diện của menu Adobe Presenter trong MS

Pow-erpoint 2003

Hình 1

Hình 2.1

24

b/ Playback: chạy trình chiếu với các tùy chọn (Playback Options)

[Hình 2.1b]

Các tùy chọn:

- Auto play on start: tự động chạy khi trình chiếu

- Loop presentation: lặp lại bài trình chiếu

- Include slide numbers in outline: đánh số mục lục các slide

- Pause after each animation: tạm dừng sau mỗi thao tác

- Duration of slide without audio or video: định thời gian trình chiếu của các slide không có chèn âm thanh hoặc phim

Hình 2.1a

Hình 2.1b

25

c/ Quality: hiệu chỉnh chất lượng âm thanh và phim ảnh khi xuất trình

chiếu lên máy tính, Connect Pro, định dạng PDF (nên để các chế độ mặc định là phù hợp nhất)[Hình 2.1c]

d/ Attachments: đính kèm thêm tài liệu văn bản hoặc bảng tính bằng nút

lệnh Khi đó một hộp thoại sẽ xuất hiện cho phép người dùng lựa chọn slide trên máy hay từ đường link tới website [Hình 2.1d]

3.2.2 Thiết lập các thông tin giáo viên

Vào menu Adobe Presenter Click chọn Preferences Trong thẻ Presenter chọn Add

ta tiến hành điền các thông tin trong cửa sổ Presenter như hướng dẫn sau đây

[Hình 2.2a]

Hình 2.1c

Hình 2.1 d

27

Từ menu của Adobe Present click chọn Slide Manager[Hình 2.2d]

Trong cửa sổ Slide Manager, chọn Select All, rồi Edit để chọn tên người báo cáo cho

tất cả các slide

Navigation name: Thay đổi tên slide để hiển thị cho gọn, nếu thấy cần

3.2.3 Ghi âm bài giảng, đƣa âm thanh vào bài giảng

Một trong những điểm mạnh của Adobe Presenter là cho phép giáo viên ghi âm bài giảng để lồng vào bài giảng điện tử, cũng như cho phép đồng bộ file âm thanh xuyên suốt với các slide khi trình chiếu

Hình 2.2c

Hình 2.2d