Kỹ năng trình bày

Khái niệmTrình bày là một kỹ năng tuyên truyền mà ng ời nói trực tiếp nói với ng ời nghe về một nội dung nào đó nhằm nâng cao nhận thức, niềm tin cho ng ời nghe kích thích ng ời nghe hà

Bµi 4

Kü n¨ng tr×nh bµy

Ths NguyÔn Träng TiÕn

• Bài tập

Động não: Theo bạn thế nào là kỹ năng trình bày?

- Yêu cầu:

+ Cả lớp đỗng não suy nghĩ trả lời

+ GV ghi chép ý kiến lên bảng

1 Khái niệm

Trình bày là một kỹ năng tuyên truyền mà ng ời nói trực tiếp nói với ng ời nghe về một nội dung nào đó nhằm nâng cao nhận thức,

niềm tin cho ng ời nghe kích thích ng ời nghe hành động theo mục đích của ng ời trình bày.

- Là một hình thức tuyên truyền: Có rất nhiều ph ơng tiện để tuyên

truyền: hình ảnh, tờ rơi, panô, áp phích, các ph ơng tiện phát thanh, truyền hình

Có rất nhiều hình thức tuyên truyền: hội thi, hội diễn, sinh hoạt CLB

- Là quá trình giao tiếp trực tiếp: Tuyên truyền miệng sử dụng ngôn

ngữ nói làm ph ơng tiện tuyên truyền, nh ng nếu nói qua loa phát thanh (gián tiếp) không phải là tuyên truyền miệng, mà phải là nói trực tiếp và nghe trực tiếp.

Nh÷ng u ®iÓm

- Là s giao ti p tr c ti p đ cung c p và trao đ i thông tin nên s d ng đ c ự ế ự ế ể ấ ổ ử ụ ượ

m i u th c a giao ti p tr c ti p Có th gi i thích đ c nh ng v n đ mà ọ ư ế ủ ế ự ế ể ả ượ ữ ấ ề

vì m t lý do nào đó không th đ a công khai trên các ph ng ti n thông tin ộ ể ư ươ ệ

đ i chúng.ạ

- Trình bày thông qua hình th c đ i tho i gi a ng i nói v i ng i nghe, là m t ứ ố ạ ữ ườ ớ ườ ộ hình th c tuyên truy n dân ch nh t, th c hi n đ c ch c năng thông tin ứ ề ủ ấ ự ệ ượ ứ

c 2 chi u, không mang tính áp đ t.ả ề ặ

- Trình bày có th s d ng tri t đ nh t u th c a ngôn ng nói và “kênh" phi ể ử ụ ệ ể ấ ư ế ủ ữ ngôn ng ữ

- Trình bày có đi u ki n và nhi u kh năng ti n hành m t cách th ng xuyên ề ệ ề ả ế ộ ườ

và r ng rãi nhi u n i, trong các đi u ki n khác nhau Báo cáo viên có kh ộ ở ề ơ ề ệ ả năng thích nghi v i các đi u ki n và hoàn c nh c th đ ti n hành nhi m ớ ề ệ ả ụ ể ể ế ệ

v đ c giao.ụ ượ

b Những hạn chế và cách khắc phục

- Trình bày sử dụng lời nói làm ph ơng tiện truyền đạt thông tin, lời nói phát ra chỉ trong một khoảng thời gian t ơng đối ngắn, khó l u lại trong trí nhớ của ng ời nghe.

Cách khắc phục

+ Thông tin ngắn gọn, cô đọng + Nhắc đi nhắc lại nhiều lần

+ Ph ơng châm dễ nghe, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm theo

+ Kết hợp ph ơng tiện hỗ trợ nh : hình ảnh, công cụ trực quan, tài liệu, tờ rơi

- Hiện t ợng ”tam sao thất bản”, diễn đạt không chuẩn xác

Cách khắc phục

+ Trình bày phải chính xác + Chấp hành nghiêm túc, tự giác kỷ luật phát ngôn

+ Ng ời nghe cần tôn trọng ng ời nói và chú ý lắng nghe

- Các yếu tố ngoại cảnh (địa điểm, thời tiết, tiếng ồn ); yếu tố gây nhiễu (thiện chí của ng ời nghe, ch ơng trình có sự thay đổi )

Cách khắc phục:

+ Cần lựa chọn thời gian và địa điểm thuận lợi +Xử lý tốt các tình huống đột xuất xảy ra trong khi tuyên truyền.

+ Chủ động, bao quát diễn đàn

II Quy trình th c hi n 1 bu i trình bày ự ệ ổ 1.Giai ®o¹n chuÈn bÞ tr×nh bµy

2.B t đ u trình bày: ắ ầ

3.Trong khi trình bày:

4 K t thúc bài trình bày ế

5 Sau khi tr×nh bµy

II Quy trỡnh thực hiện 1 buổi trỡnh bày

1 Giai đoạn chuẩn bị trình bày

a Xác định mục đích, yêu cầu trình bày

Mục đích yêu cầu của 1 buổi trình bày là kết quả cuối cùng

cần đạt đ ợc sau khi trình bày Để xác định mục đích trình bày cần căn

cứ vào:

- Chủ đề cần trình bày

- Nhu cầu của ng ời nghe

b Viết đề c ơng bài tuyên truyền

Đề cương bài trỡnh bày chớnh là dàn bài chi tiết thể hiện mục đớch, yờu cầu và những nội dung cơ bản của bài núi, là quỏ trỡnh sắp xếp trờn văn bản để người bỏo cỏo viờn căn cứ vào đú trỡnh bày những vấn đề định núi một cỏch đầy đủ, theo một trỡnh

tự hợp lý, nhằm đạt hiệu quả cao nhất đồng thời là chương trỡnh hoạt động của bào cỏo viờn trong một buổi thuyết trỡnh

Yêu cầu:

Đề cương khụng được quỏ sơ sài, khụng làm rừ những nội dung và lý lẽ cần trỡnh bày

Khụng biến đề cương thành một bài viết sẵn để đọc Mỗi đối tượng cụ thể nờn cú một đề cương bài núi phự hợp

* §Ò c ¬ng gåm 3 phÇn:

PhÇn më ®Çu:

Đây là phần nhập đề, là bước tiếp xúc đầu tiên với người nghe, do đó báo cáo viên phải mở đầu sao cho hấp dẫn, kích thích hứng thú của người nghe và làm rõ chủ đề của bài nói Lời mở đầu cần tự nhiên, ngắn gọn.

Yêu cầu chung của phần mở đầu gồm 3 nội dung

cụ thể là:

- Giới thiệu và làm quen.

- Thông báo nội dung trình bày.

- Thông báo thời gian và phương thức tiến hành.

Th©n bµi:

Đây là phần quan trọng nhất của bài nói, giải quyết vấn đề mà báo cáo viên đặt ra theo một trình tự nhất định

Đ ể tạo khả năng thu hút sự chú ý của người nghe, đạt mục

đích tuyên truyền đặt ra, khi lựa chọn nội dung bài nói cần chọn những vấn đề mang các tác dụng sau:

1 Một là, phải cung cấp cho người nghe những thông tin mới,

như một bình thông nhau chứa tin

2 Hai là, phải đáp ứng một cách cao nhất yêu cầu thông tin của

một loại công chúng cụ thể

3 Ba là, bài trình bày phải mang tính thời sự, tính cấp thiết,

-Phần kết luận:

-Tóm tắt nội dung tuyên truyền, nhấn mạnh các vấn

đề trọng tâm Động viên cổ vũ ng ời nghe chuyển

biến về nhận thức, tin t ởng và làm theo mục đích

tuyên truyền.

Đõy là phần tổng kết bài núi, cũng cố nhận thức người nghe và cổ vũ hành động Yờu cầu

chung của phần kết luận là: túm tắt, nhấn mạnh nội dung, cổ vũ hành động, tạo mối giao lưu, tỡnh cảm giữa người núi và người nghe Phần này

cũng cần ngắn gọn, trỏnh dài dũng.

c ChuÈn bÞ trình bày:

- Xác định lại một lần nữa về nội dung Cần hình dung lại toàn bộ cấu trúc bài nói, suy nghĩ về cách trình bày, có thể nói

thầm, nói nhỏ những vấn đề quan trọng Đây là việc cần thiết,

nhất là với đối tượng mới hoặc thực tiễn của buổi nói chuyện

khác với những gì người báo cáo viên đã chuẩn bị hoặc theo giới thiệu của người mời

- Chuẩn bị kỹ về cá nhân như trang phục, đầu tóc Điều này thể hiện sự tôn trọng, gần gũi đối tượng; phù hợp với bối

cảnh buổi nói, hòa đồng với người nghe

- Chủ động sắp xếp thời gian, nắm vững địa điểm diễn ra buổi nói chuyện, đến sớm 5 - 10 phút để tiếp xúc với cấp uỷ, lãnh đạo đơn vị hoặc người nghe và tiếp cận với hội trường Có thể nêu ý kiến đề nghị điều chỉnh ánh sáng, âm thanh, nơi đặt micrô,

2.Bắt đầu trình bày:

- Bắt đầu buổi trình bày có tác dụng quan trọng trong gây sự chú ý và thiện cảm Thông

thường báo cáo viên không nên vội vàng bắt đầu nói ngay mà cần tạo sự chú ý ban đầu Khi bước lên bục, cần làm nhiệm vụ "tổ chức người nghe", dùng ánh mắt, tư thế để tập trung sự chú ý của họ.

3.Trong khi trình bày:

- Báo cáo viên thực hiện bài nói qua hai kênh: ngôn ngữ và phi ngôn ngữ

- Khi trình bày báo cáo viên có thể giải thích và chứng minh, tức diễn dịch và quy nạp hoặc kết hợp cả hai phương pháp này

- Khi trình bày bài nói, báo cáo viên phải chú ý đến bố cục của bài nói cho cân xứng, tránh sa đà vào một nội dung để "đầu voi, đuôi chuột", cháy giáo án Khi phân tích, chẻ nhỏ vấn đề cần chú ý đến "sự quay về" điểm xuất phát, tránh "quên đường về", không biết mình đang trình bày phần nào của bài

- Khi trình bày bài nói, báo cáo viên phải tường xuyên bao quát hội trường, quản lý buổi nói chuyện, theo dõi người nghe

đang tiếp thu bài nói của mình như thế nào để chủ động điều

4 Kết thúc bài trình bày

Báo cáo viên có thể kết thúc bài nói bằng nhiều cách: hệ thống toàn bộ bài nói một cách ngắn gọn; khái quát hoặc chốt lại những vấn đề cơ bản nhất của nội dung tuyên truyền , trên cơ

sở đó rút ra kết luận định hướng tư tưởng, kêu gọi hành động của mọi người

Thời điểm này có thể người nghe đặt thêm câu hỏi, báo cáo viên căn cứ vào nội dung và thời gian để trả lời chung hoặc xin trả lời riêng

Cân kết thúc bài nói chuyện sớm hơn thời gian ấn định khoảng 5 - 7 phút, tuyệt đối không nên kéo dài quá giờ, dù chỉ là

1 - 2 phút, gây ức chế về tâm lý người nghe

Trước khi rời diễn đàn, báo cáo viên cần cảm ơn người nghe đã theo dõi, cổ vũ, xin lỗi những sơ suất (nếu có), chúc sức khỏe, tạm biệt và hẹn gặp lại người nghe trong các nội dung

tuyên truyền mới

5 Sau khi trình bày

Rút kinh nghiệm bằng cách lắng nghe ý kiến của ng ời phụ trách, đồng nghiệp và thông tin

phản hồi của ng ời nghe Từ đó thấy rõ điểm

mạnh để phát huy và điểm yếu để khắc phục cho lần tuyên truyền sau.

Bài tập : chia lớp thành 3 nhóm, mỗi nhóm cử ra 1 ng ời để lên trình

bày tr ớc lớp với các chủ đề :

- Nhóm 1 ( Hình chữ nhật): Trình bày với các bạn trong nhóm

về việc tổ chức bảo vệ môi tr ờng trong tr ờng học

- Nhóm ( Tam giác): Trình bày với các bạn trong nhóm về vấn

đề giáo dục kỹ năng sống cho trẻ em

- Nhóm ( Hình Sin): Trình bày với các bạn trong câu lạc bộ về cách thức tiến hành thi đấu thể thao

Yêu cầu : - Mỗi nhóm cử 1 ng ời chuẩn bị bài trình bày.

- Thời gian chuẩn bị 20 phút

- Thời gian trình bày 5 phút

Hoạt động 3 : Tổng kết bài giảng