RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Cùng với nước khác giới, Việt Nam phát triển theo hướng Công Nghiệp Hoá-Hiện Đại Hoá Muốn Công Nghiệp Hoá-Hiện Đại Hoá đất nước điều thếu phải nhanh chóng tiếp thu thành tựu khoa học kó thuật đại giới Một đất nước phát triển đòi hỏi người lao động phải có phẩm chất nhân cách phù hợp với yêu cầu xã hội: có tinh thần trách nhiệm, phải động sáng tạo, có kó giao tiếp, vấn đề Đảng nhà nước ta quan tâm Như Bộ trưởng Bộ giáo dục nói “quá trình đổi giáo dục gắn liền với phát triển đất nước” Vậy đổi giáo dục gì? Vâng, đổi giáo dục tức đổi phương pháp dạy học Đổi phương pháp dạy học đổi theo phương pháp phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo người học Với phương pháp dạy học sẽõ góp phần hình thành phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh, nhằm chuẩn bị cho hệ trẻ bước vào kỉ XXI, sống làm việc xã hội công nghiệp đại Chính vậy, đòi hỏi người giáo viên viên phải nghiên cứu, tìm tòi học hỏi đề biện pháp tích cực trình giảng dạy nhằm đổi phương pháp dạy học Giáo viên trở thành người tổ chức, thiết kế hoạt động, hướng dẫn Học Sinh tự nghiên cứu nhằm phát huy tính tích cực, tư sáng tạo người học Bên cạnh nhiệm vụ trang bị kiến thức hiểu biết cần thiết, môn trường phổ thông phải rèn luyện cho HS kó trình bày vần đề trước nhiều người Sinh học môn khoa học có trường THCS, thiết kế chủ yếu theo lôgic môn học (theo trình tự :Thực vật –Động vật –Giải phẩu sinh lý người –Di truyền) Đây môn học có nhiều ứng dụng thực tế đời sống, gần gũi với kinh nghiệm, hiểu biết học sinh Từ tạo kích thích trí tò mò khoa học hứng thú học tập học sinh Đặc biệt, môn học giúp em mô tả hình thái, cấu tạo thể sinh vật thông qua đại diện nhóm sinh vật mối quan hệ với môi trường sống Làm để giúp học sinh tự mô tả nh bày hình thái cấu tạo thể sinh vật thông qua mẫu vật, mô hình tranh ảnh trước người Là giáo viên dạy môn sinh học, quan tâm đến vấn đề Chính vào tìm hiểu chuyên đề: “Rèn luyện cho Học Sinh kó trình bày mẫu vật, mô hình tranh ảnh môn sinh học” Sáng kiến kinh nghiệm Lê Thị Tây Phụng RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC II THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI Thuận lợi: Như biết, sinh học môn học có nhiều ứng dụng thực tế đời sống, gần gũi với kinh nghiệm, hiểu biết học sinh Từ tạo kích thích trí tò mò khoa học hứng thú học tập học sinh Đặc biệt, môn học giúp em mô tả hình thái, cấu tạo thể sinh vật thông qua đại diện nhóm sinh vật mối quan hệ với môi trường sống Ví thế, thuận lợi tích cực việc thực chuyên đề Ngày nay, với phương pháp dạy học Bộ Giáo Dục Đào Tạo trang bị cho trường nhiều đồ dùng dạy học Nếu không khai thác hết lảng phí tiền hy vọng nhân dân Một thuận lợi thực đề tài tiết dạy môn sinh học có đồ dùng dạy học; Học sinh hăng hái, say mê môn học Bên cạnh đó, vùng nông thôn nên Giáo viên Học Sinh dễ dàng tìm kiếm mẫu vật để phục vụ cho tiết dạy học Khó khăn Với phương pháp dạy học đòi hỏi học sinh phải làm việc nhiều, đặc biệt vơí có đồ dùng dạy học: Mẫu vật, mô hình tranh ảnh đòi hỏi học sinh tự nghiên cứu thảo luận nhóm để trình bày Nếu giáo viên thường xuyên tạo cho em thói quen làm việc dễ dàng hơn, giáo viên tiết thực Không làm điều có nhiều lí do, lí là: nhiều dạy đòi hỏi phải có kinh phí … Ví dụ: Muốn dạy có mẫu vật: Cá, ếch, thỏ, chim,… Phải mua Hoặc số dạy mẫu vật , mô hình tranh ảnh GV phải tự vẽ in phim Vì vậy, hạn chế số ĐDDH GV phải đầu tư nhiều Số liệu thống kê Thực trạng lớp kó trình bày mô hình, mẫu vật tranh ảnh hạn chế Qua khảo sát, giảng dạy đầu năm học 2006-2007 thấy: - khoảng 10% HS tương đối có kó trình bày mẫu vật, mô hình tranh ảnh - 90% HS khó khăn việc trả lời câu hỏi cách trình bày trước lớp mẫu vật, mô hình tranh ảnh Ngoài ra, tiết học em thụ động, hứng thú học tập Dẫn đến kết kiểm tra chưa cao Sáng kiến kinh nghiệm Lê Thị Tây Phụng RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC III NỘI DUNG ĐỀ TÀI Cơ sở thực tiễn Trong chương trình sinh học THCS thiết kế theo lôgic môn học : “Thực vật - Động vật –Giải phẩu sinh lý người-Di truyền” Trước nội dung trọng đến hệ thống kiến thức lý thuyết, phát triển chặt chẽ khái niệm, định luật, thuyết khoa học, chương trình Sinh học THCS thiết kế chủ yếu dựa tư tưởng nhấn mạnh vai trò tích cực, chủ động người học Trong đó, coi trọng việc trao đổi kiến thức lẫn bồi dưỡng kó lực nhận thức cho HS Để giúp HS tự trình bày mô tả hình thái, cấu tạo sinh vật thông qua mẫu vật, mô hình tranh ảnh HS phải tự tìm hiểu trước học nhà kết hợp hướng dẫn GV lớp Chính nhận thấy HS thụ động, không mạnh dạn trình bày mẫu vật, mô hình tranh ảnh trước lớp, tìm hiểu nguyên nhân đề biện pháp thích hợp để khắc phục nâng cao hiệu giảng dạy tiết học * Nguyên nhân dẫn đến HS thụ động, không mạnh dạn trình bày mẫu vật, mô hình tranh ảnh trước lớp là: - Phương tiện, đồ dùng dạy học không đầy đủ cho tiết học Chỉ số mẫu vật, mô hình tranh ảnh - Do giáo viên không thường xuyên gọi em lên bảng trình bày trước lớp Như xác định phận nêu đặc điểm cấu tạo, sinh vật - Học sinh thường lười nhát không tìm hiểu soạn trước nhà * Một số biện pháp nhằm khắc phục nâng cao kó trình bày mẫu vật, mô hình tranh ảnh cho HS: Nội dung,biện pháp thực hiện: Bộ môn sinh học trường THCS có từ lớp đến lớp Một kiến thức quan trọng môn GV phải phát huy kó mô tả trình bày hình thái cấu tạo thể sinh vật thông qua mẫu vật, mô hình tranh ảnh Đây nội dung mà đề tài đề cập tới * Để đổi phương pháp dạy học, để rèn luyện kó trình bày mẫu vật, mô hình tranh ảnh cho HS môn sinh học người giáo viên phải biết lựa chọn thiết bị dạy học phù hợp cho tiết dạy: - Lựa chọn thiết bị dạy học: vào mục tiêu dạy học, nội dung kiến thức sách giáo khoa, vào điều kiện thời gian cho pháp, vào điều kiện địa phương ( sở vật chất nhà trường) đặc biệt phải vào laọi thiết bị dạy học định chọn Sáng kiến kinh nghiệm Lê Thị Tây Phụng RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC + Tranh vẽ: ưu điểm dễ sử dụng thuận tiện; nhược điểm không mô tả trình sinh học +Mô hình: ưu điểm giúp HS dễ hình dung cụ thể đối tượng nghiên cứu; nhược điểm đòi hỏi phải chuẩn bị công phu, nhiều thời gian có kết + Mẫu vật thật: ưu điểm cung cấp thông tin xác đối tượng nghiên cứu; nhược điểm đòi hỏi phải chuẩn bị công phu mà Gv không trả thù lao vật chất - Lựa chọn phương pháp sử dụng thiết bị dạy học: + TBDH đóng vai trò nguồn cung cấp tri thức + TBDH đóng vai trò minh hoạ nội dung kiến thức + TBDH đóng vai trò kiểm tra kiến thức học * Để rèn luyện kó cần đảm bảo yêu cầu sau: + GV phải biết tổ chức hướng dẫn, dẫn dắt HS quan sát mẫu vật, mô hình tranh ảnh cách khoa học, hợp lí nhằm giúp cho HS suy nghó, phải tư sáng tạo + Đối với tranh ảnh phải để hình câm để HS tự mô tả mà không cần thích + HS cần phải đọc bài, quan sát hình trước nhà kết hớp với hướng dẫn GV lớp để trình bày tốt * Một số phương pháp hình thức tổ chức dạy – học nhằm phát huy tính tích cực người học Từ đó, phát huy kó trình bày mẫu vật, mô hình tranh ảnh cho HS môn sinh học 2.1 Quan sát Phương pháp quan sát phương pháp dạy HS cách sử dụng giác quan để tri thức trực tiếp, có mục đích vật, tượng diễn tự nhiên sống mà không cần có can thiệp vào cácquá trình diễn biến vật tượng Phương pháp quan sát bao gồm hai bước: + Quan sát để thu thập thông tin + Xử lí thông tin thu thập để rút kết luận Vậy phương pháp quan sát sử dụng có tác dụng kích thích tư tích cực, độc lập chủ động hS giúp hS tìm kiếm tri thức Cùng với tìm kiếm tri thức, HS rèn luyện số kó như: Cân, đo, ghi chép, báo cáo Đặc biệt, sau quan sát mẫu vật, mô hình tranh ảnh Hs tự trình bày lại đặc điểm, cấu tạo hình thái sinh vật 2.2 Dạy học hợp tác nhóm nhỏ Lớp chia thành nhóm nhỏ từ 3-5 người Sáng kiến kinh nghiệm Lê Thị Tây Phụng RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC Mỗi nhóm cử người điều khiển, thư ký người đại diện trình bày - Dạy học hợp tác nhỏ bao gồm bước: + GV nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức + Tổ chức nhóm, giao nhiệm vụ nhóm + Hướng dẫn thực - Làm việc theo nhóm ( thực theo yêu cầu GV) - Phương pháp có ý nghóa tích cực người học là: + tạo điều kiện cho HS tham gia + Học kiến thức từ thành viên nhóm + Phát triển kó cá nhân kó trình bày trước đông ngươi, kó giao tiếp Từ hiểu thêm thân bạn thông qua việc trao đổi tương tác, chia kinh nghiệm học hỏi lẫn  Lưu ý: Nên chia nhóm nhỏ nhiều quà HS ỷ lại vào người khác làm ồn lớp  Câu hỏi đặt phải vừa sức xen kẽ chút câu khó Ngoài ra, để tạo điều kiện rèn luyện kó trình bày cho HS GV nên sử dụng kết hợp phương pháp Thông qua số học môn sinh học có mẫu vật, mô hình tranh ảnh GV rèn luyện cho HS kó trình bày cách mạnh dạn, nhanh nhẹn lưu loát trước nhiều người * Đối với dạy có mẫu vật - Để dạy GV phải chuẩn bị mẫu vật cho tốt, phải nghiên cứu tìm hiểu đặc điểm, cấu tạo, hình thái sinh vật thật kết hợp hình SGK cần dạy trước nhà - Đối với dạy có mẫu vật HS không tự chuẩn bị trước GV hướng dẫn chuẩn bị cho em ( theo nhóm) - Dạy GV nên sử dụng phương pháp quan sát thảo luận nhóm - GV lên kế hoạch tổ chức, thiết kế hoạt động cụ thể cho HS:  Để giúp em xác định rõ trình bày đặc điểm mẫu vật GV nên kết hợp treo tranh hình SGK (hoặc chiếu phim) cho HS quan sát  Sau yêu HS quan sát mẫu vật kết hợp hình vẽ  GV nêu câu hỏi : Yêu cầu HS thảo luận nhóm  GV: Gọi HS đại diện nhóm lên bảng vừa trả lời câu hỏi vừa trình bày mẫu vật  GV: Mời HS khác nhận xét  Sau GV nhận xét, chốt lại Sáng kiến kinh nghiệm Lê Thị Tây Phụng RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC Lưu ý: Nếu HS trả lời tốt ( ý) GV không cần nhắc lại, GV bổ sung chỗ thiếu nhấn mạnh đặc điểm trọng tâm, chốt lại đáp án câu hỏi Ví dụ: Bài 13: CẤU TẠO NGOÀI CỦA THÂN ( Sinh học 6) Mục I: Tìm hiểu cấu tạo thân GV yêu cầu nhóm ( bàn) chuẩn bị mẫu vật Có thể thân vú sữa Để rèn luyện cho HS lớp kó trình bày mẫu vật GV thiết phải tổ chức, thiết kế hoạt động cụ thể cho HS làm việc Hoạt động tiến hành sau: Hoạït động GV - GV: yêu cầu HS đem mẫu thân lên bàn để quan sát - GV: treo tranh H13.1  Yêu cầu HS quan sát mẫu vật kết hợp hình vẽ Hoạt động HS - HS: Đặt cây, cành lên bàn quan sát đối chiếu với hình 13.1 SGK - HS: Thảo luận câu hỏi  Thống ý kiến Hình vẽ - GV: Yêu cầu HS thảo luận nhóm nhỏ  Trả lời câu hỏi sau: ? Thân mang phận nào? ? Những điểm giống thân cành? ? Vị trí chồi thân cành? ? Vị trí chồi nách? ? Chồi phát triển thành phận cây? - GV: gọi đại diện HS lên trình bày Sáng kiến kinh nghiệm - HS: mang cành Lê Thị Tây Phụng RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC trước lớp quan sát lên trước lớp trình bày  Chỉ phận thân HS khác theo dõi, nhận xét - GV: Nhận xét, chốt lại Giới thiệu số học có mẫu vật: Sinh học 6: Bài 4: có phải tất thực vật có hoa? Bài 9: loại rễ, miền rễ Bài 12: Biến dạng rễ Bài 18 : Biến dạng thân Bài 19: Đặc điểm bên Bài 26: Sinh sản sinh dưỡng tự nhiên Bài 27 : Sinh sản sinh dưỡng người Bài 28: Cấu tạo chức hoa Bài 29: Các loại hoa Bài 30: Thụ phấn Sinh học 7: Tiết 15- BÀI 15: GIUN ĐẤT Tiết 27 – BÀI 26: CHÂU CHẤU Tiết 23 - Bài 22: Tôm sông Tiết 37 - Bài 35: ch đồng Như biết, chương trình sinh học 6, thường có mẫu vật nhiều sinh 8, Chính vậy, có mẫu vật thật GV nên ưu tiên dùng mẫu vật mô hình tranh ảnh, tiếp cận với mẫu vật tăng không khí học tập hứng thú tìm tòi HS * Đối với dạy có mô hình: + Nguyên tắc: Đảm bảo nguyên tắc dạy học, phù hợp với nội dung kiến thức, mô hình đưa lúc cách; đặt vị trí thuận lợi cho lớp quan sát + Với sử dụng mô hình Gv thiết kế, tổ chức tiết dạy theo bước sau:  Bước 1: GV giới thiệu tên mô hình, nêu rõ mục tiêu việc quan sát hay thao tác với mô hình  Bước 2: Khai thác nội dung mô hình Đầu tiên nên yêu cầu HS quan sát kó mô hình, ( câu hỏi cho HS làm việc; để HS biết rõ họ phải làm gì? Họ phải làm nào? Nên có câu hỏi định hướng cho HS mô tả thao tác với mô hình) Sau nhấn mạnh vào nội dung mô hình cần quan tâm để có câu hỏi tập trung ý Sáng kiến kinh nghiệm Lê Thị Tây Phụng RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC hay giải thích cấu trúc mô hình; yêu cầu HS tháo lắp phận mô hình để quan sát  Bước 3: HS rút kết luận từ việc quan sát hay thao tác với mô hình Gv yêu cầu HS lên bảng trình bày mô hình Chú ý: loại mô hình dùng dạy học sinh học mô lại có cấu trúc sinh học nên không hoàn toàn tuyệt đối với kích thước thật, dạy học, Gv cần rõ để HS không hiểu sai kiến thức sinh học Ví dụ: Tiết 15 – BÀI 15: AND ( sinh học 9) Mục I – Cấu trúc không gian phân tử ADN Mục tiêu: - HS mô tả cấu trúc không gian phân tử ADN  GV: chuẩn bị mô hình phân tử ADN tranh phóng to H15( phim)  Qua học GV góp phần rèn luyện cho HS kó trình bày mô hình ngôn ngữ sinh học  GV tổ chức cho HS hoạt động nhóm Hoạt động GV Hoạt động HS GV: giao cho nhóm mô hình phân HS: nhận mô hình GV giao tử AND, Gi7ới thiệu mô hình cấu trúc không gian phân tử AND Hình vẽ GV: Treo hình vẽ 15 ( phim)  Yêu cầu HS quan sát mô hình + kết hợp hình vẽ SGK ? Mô tả cấu trúc không gian phân tử ADN? GV: Gọi HS lên bảng trình bày trước lớp cấu trúc không gian phân tử AND mô hình GV: nhận xét, chốt lại GV: yêu cầu HS tiếp tục quan sát mô hình thực lệnh  Sáng kiến kinh nghiệm - HS: quan sát mô hình đối chiếu hình vẽ  Thảo luận nhóm, mô tả cấu trúc không gian phân tử ADN - HS: lên bảng trình bày mô hình - HS khác theo dõi Nhận xét, bổ sung - HS: Tiếp tục quan sát mâ Lê Thị Tây Phụng RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC ? Các loại nuclêôtíc mạch liên kết với thành cặp? ? Giả sử trình tự đơn phân mạch AND sau: -A-T-G-X-T-A-G-T-XTrình tự đơn phân đoạn mạch tương ứng nào? GV: Gọi HS trả lời GV: Nhận xét, chốt lại hình+ hình vẽ  Trả lời câu hỏi: - HS: trả lời  HS khác nhận xét, bổ sung Giới thiệu số dạy có mô hình: Sinh 6: Bài ( mục 2- Các miền rễ ) Bài 15: Cấu tạo thân non Bài 20: Cấu tạo phiến Sinh 7: Bài 22: Tôm sông; 26: Châu chấu; 31: cá chép; 33: cấu tạo cá; 35: ếch đồng; 36: cấu tạo ếch ; 38: thằn lằn bóng đuôi dài; 41: Chim bồ câu; 42: Cấu tạo chim Sinh 8: Bài 7: xương ……… Sinh 9: Bài 15: AND … * Đối với dạy có tranh ảnh ( mẫu vật mô hình): - Một số dạy mẫu vật mô hình có tranh ảnh GV sử dụng tranh ảnh Nếu sách có hình vẽ mà thiết bị GV tự vẽ tranh photo phim - GV yêu cầu HS nhà tìm hiểu, quan sát trước hình vẽ - Ở GV sử dụng kết hợp hai phương pháp : quan sát hợp tác nhỏ HS tự quan sát, thu thập thông tin để trình bày tranh ảnh - Bài dạy có sử dụng tranh ảnh GV tiến hành sau: + Nguyên tắc: Đảm bảo nguyên tắc dạy học, phù hợp với nội dung kiến thức, tranh đưa lúc cách; treo vị trí thuận lợi cho lớp quan sát + Cách tiến hành:  Bước 1: GV giới thiệu tên tranh, nêu rõ mục tiêu việc quan sát tranh, nêu yêu cầu HS ( câu hỏi cho HS làm việc; để HS biết rõ họ phải làm gì? Họ phải làm nào? )  Bước 2: Khai thác nội dung tranh Đầu tiên yêu cầu HS mô tả tranh ( nên có câu hỏi định hướng cho HS mô tả cho trước số từ hay tập hợp từ để hS mô tả theo ý đồ GV) Sau nhấn mạnh vào nội dung tranh có câu hỏi tập trung ý HS vào Sáng kiến kinh nghiệm Lê Thị Tây Phụng RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC  Bước 3: HS rút kết luận từ việc quan sát tranh GV yêu cầu HS lên bảng trình bày tranh Ví dụ: Bài 26: CHÂU CHẤU (Sinh học 7) Mục II- Tìm hiểu cấu tạo châu chấu Để HS tự trình bày mô tả xác đặc điểm cấu tạo châu chấu GV hướng dẫn HS quan sát hình vẽ SGK Quá trình tự quan sát trình bày cấu tạo châu chấu HS so sánh đặc điểm cấu tạo châu chấu với tôm sông Từ đó, thấy tiến hoá lớp sâu bọ so với lớp giáp xác Hoạt động cảu GV GV: Treo tranh (phim trong) cấu tạo châu chấu Giới thiệu hình GV: Yêu cầu HS quan sát tranh Trả lời: ? Châu chấu có hệ quan nào? ? Trình bày cấu tạo châu chấu? GV: gọi HS lên bảng trình bày hình vẽ cấu tạo châu chấu GV: Nhận xét, chốt lại: - Châu chấu có đủ hệ quan, ta tìm hiểu hệ quan : hệ tiêu hoá, hệ hô hấp, hệ tuần hoàn, hệ thần kinh GV: Tiếp tục yêu cầu HS  Thảo luận, trả lời câu hỏi sau: Hệ tiêu hoá hệ tiết có quan hệ Sáng kiến kinh nghiệm 10 Hoạt động HS HS: Quan sát tranh HS: Xác định đặc điểm cấu tạo châu chấu HS: Đại diện lên bảng trình bày  Chó rõ đặc điểm hệ HS khác theo dõi nhận xét, bổ sung HS: Tiếp tục quan sát hình  Thảo luận, thống ý kiến, Lê Thị Tây Phụng RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC với ? Vì hệ tuần hoàn sâu bọ lại đơn giản hệ thống ống khí phát triển ? GV: nhận xét, chốt lại đáp án ? Cấu tạo châu chấu có đặc điểm khác tôm nào? HS: Đại diện nhóm trình bày HS khác nhận xét HS: Nhớ lại đặc diểm cấu tạo tôm sông  So sánh được, Đa số sinh học 6,7,8,9 có tranh ảnh Tuy nhiên số phòng thiết bị Gv vẽ in phim phục vụ tiết dạy Qua ví dụ ta thấy đặc thù môn sinh học HS phải quan sát, phân tích, thảo luận để tìm đặc điểm đặc trưng cấu tạo hình thái sinh vật thích nghi với môi trường sống Trong dạy có sử dụng mô hình ( ĐDDH) giúp tiết học thêm sôi nỗi, tạo hứng thú học tập cho HS Từ phân tích ví dụ ta thấy vai trò người giáo viên học sinh trình hoạt động GV người lập kế hoạch, thiết kế câu hỏi hướng dẫn HS quan sát mẫu vật, mô hình tranh ảnh Để dạy phần đòi hỏi người giáo viên phải có kó hướng dẫn HS quan sát mẫu vật, mô hình tranh ảnh Trong trình hướng dẫn phải tạo hứng thú kích thích tính tò mò khoa học HS IV KẾT QUẢ Sau thời gian nghiên cứu thử dạy lớp khối Tôi thấy ban đầu em nhút nhác, thụ động không mạnh dạn lên bảng trình bày mẫu vật, mô hình hặoc tranh ảnh Nhưng qua thời gian quen với phương pháp em có tiến nhiều, kết đạt khả quan thông qua kết học tập HS Kết đạt sau:  89% HS thích phương pháp dạy học Đa số em hứng thú, say mê yêu thích môn học thông qua phương pháp dạy học Với phương pháp học giúp em có kó năng trình bày mẫu vật, mô hình tranh ảnh trước lớp Từ đó, em mạnh dạn hơn, tự tin trình bày vấn đề trước nhiều người  Đặc biệt kết kiểm tra chất lượng nhiều Sáng kiến kinh nghiệm 11 Lê Thị Tây Phụng RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC  11 % HS thích phương pháp dạy học cũ Trong 11% đa số HS yếu kém, em thích nghe giáo viên truyền đạt tự tìm tòi, suy nghó V BÀI HỌC KINH NGHIỆM Để thực chuyên đề này, giáo viên cần yêu cầu Học Sinh chuẩn bị thật kó trước lên lớp Nếu dạy có mẫu vật, yêu cầu học sinh chuẩn bị theo nhóm ( giáo viên phải phòng ngừa, phải chuẩn bị ) Để tiết dạy sôi nỗi giáo viên phải tạo hứng thú với học sinh, đưa nhiều tình có vấn đề yêu cầu học sinh giải Kinh nghiệm cho thấy GV thường xuyên gọi em lên trình bày mẫu vật, mô hình tranh ảnh trước lớp ngày rèn luyện cho HS kó trình bày Lưu ý : Giáo viên nên ưu tiên cho mẫu vật thật, mô hình – tranh ảnh VI KẾT LUẬN Với cách dạy học phương pháp GV trở thành người thiết kế, tổ chức hoạt động độc lập, hoạt động nhóm huy tính tích cực học tập HS, hình thành HS kó Qua cách hướng dẫn HS quan sát mẫu vật, mô hình tranh ảnh, HS mô tả trình bày hình thái cấu tạo thể sinh vật ngôn ngữ sinh học cách xác, khoa học Từ hình thành phát triển cho HS kó trình bày vấn đề trước nhiều người cách tự tin, lôi người nghe Đây vấn đề không mà hầu hết giáo viên khác quan tâm Là giáo viên dạy môn sinh học không ngừng phấn đấu, học hỏi kinh nghiệm để rèn cho HS kó trình bày mẫu vật, mô hình tranh ảnh Để tiết dạy có thiết bị dạy học nhằm phát huy tính tích cực, tư sáng tạo HS Đồng thời rèn luyện cho HS kó trình bày mẫu vật, mô hình tranh ảnh Tôi xin đề xuất với cấp quản lí, ban lãnh đạo ngành bổ sung thêm mô hình tranh ảnh cho chưa có, ủng hộ kinh phí cho dạy có mẫu vật GV phải mua Trên chuyên đề với ý kiến chủ quan tôi, mong q thầy cô tham khảo, đóng góp ý kiến để giúp rút kinh nghiệm hoàn chỉnh cho đề tài VII TÀI LIỆU THAM KHẢO Khi trình bày chuyên đề tham khảo số tài liệu sau: Sáng kiến kinh nghiệm 12 Lê Thị Tây Phụng RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC Sách giáo khoa sinh học – Nguyễn Quang Vinh – NXB GD- 2002 Sách giáo viên sinh – Nguyeãn Quang vInh – NXB GD – 2003 Sách giáo khoa sinh – Nguyễn Quang Vinh – NXB GD- 2003 Sách giáo viên sinh – Nguyeãn Quang vInh – NXB GD – 2004 Sách giáo khoa sinh – Nguyễn Quang Vinh – NXB GD- 2004 Bồi dưỡng thường xuyên chu kỳ III, 2-Nguyễn Hải Châu - GD- 2007 Tài liệu tập huần giáo viên sinh học - Ngô Văn Hưng – Vụ GDTH - 2004 Hưng Lộc, ngày 18 tháng 10 năm 2007 NGƯỜI THỰC HIỆN Lê Thị Tây Phụng Sáng kiến kinh nghiệm 13 Lê Thị Tây Phụng ... để rèn cho HS kó trình bày mẫu vật, mô hình tranh ảnh Để tiết dạy có thiết bị dạy học nhằm phát huy tính tích cực, tư sáng tạo HS Đồng thời rèn luyện cho HS kó trình bày mẫu vật, mô hình tranh. .. nghiệm cho thấy GV thường xuyên gọi em lên trình bày mẫu vật, mô hình tranh ảnh trước lớp ngày rèn luyện cho HS kó trình bày Lưu ý : Giáo viên nên ưu tiên cho mẫu vật thật, mô hình – tranh ảnh... phận cây? - GV: gọi đại diện HS lên trình bày Sáng kiến kinh nghiệm - HS: mang cành Lê Thị Tây Phụng RÈN LUYỆN CHO HS KĨ NĂNG TRÌNH BÀY TRÊN MẪU VẬT, MÔ HÌNH HOẶC TRANH ẢNH Ở MÔN SINH HỌC trước