Tiết 57: Văn bản: Một thứ quà của lúa non: cốm • Tuỳ bút: là thể văn xuôi trữ tình thông qua ghi chép những sự việc và con ng ời để bộc lộ suy t , cảm xúc của mình tr ớc cuộc sống Em hi
Trang 3Tiết 57: Văn bản:
Một thứ quà của lúa non: cốm
( Thạch Lam )
v ờn”( ), Tập tuỳ bút: “Hà Nội băm sáu phố ph ờng” (1943)
Em hãy giới thiệu
đôi nét về tác giả
Thạch Lam?
Trang 4TiÕt 57: V¨n b¶n:
Mét thø quµ cña lóa non: cèm
Em h·y nªu xuÊt
xø cña v¨n b¶n?
I.T×m hiÓu chung
Trang 5Tiết 57: Văn bản:
Một thứ quà của lúa non: cốm
• Tuỳ bút: là thể văn xuôi trữ tình thông qua ghi chép những sự việc
và con ng ời để bộc lộ suy t , cảm xúc của mình tr ớc cuộc sống
Em hiểu thế nào là tuỳ bút? Đặc điểm của tuỳ bút ?
* Đặc điểm:
- Giàu chất trữ tình, biểu cảm gần với thơ
- Đậm chất nghị luận, suy t , triết lí
- Không có cốt truyện nh ng có cảm hứng chủ đạo
- Mạch cảm xúc vận động khá tự do, linh hoạt
I.Tìm hiểu chung
1 Tác giả, tác phẩm
2 Đọc và tìm hiểu chú thích
3 Thể loại: Tuỳ bút
Trang 7• - Từ “ Cốm là thức quà riêng biệt“ đến “ nhũn
nhặn“: Ca ngợi giá trị của cốm.
• - Còn lại: Bàn về sự th ởng thức cốm
H Văn bản có thể chia thành mấy phần?
Nêu ý chính của từng phần?
I.Tìm hiểu chung
5.Bố cục văn bản:
Trang 8Tiết 57: Văn bản:
Một thứ quà của lúa non: cốm
-H ơng thơm của lá sen trong làn gió hạ l ớt trên hồ
-Mùi thơm mát của bông lúa non trên cánh đồng
* Nghệ thuật:
- Cách miêu tả: từ khái quát đến cụ thể: cánh đồng- bông lúa “ hạt lúa
- Từ ngữ: nhuần thấm, thanh nhã, tinh khiết, t ơi mát, trắng thơm ,
phảng phất, trong sạch “ tính từ miêu tả h ơng vị và cảm giác
- - Cách dẫn nhập tự nhiên, gợi cảm, câu văn có nhịp gần nh thơ văn
xuôi
Cảm xúc đầu tiên của tác giả đ ợc gợi lên từ những hình ảnh, chi tiết
nào?
H Em có nhận xét gì
về cách miêu tả, sử dụng từ ngữ và bộc lộ cảm xúc của tác giả?
Trang 9Tiết 57: Văn bản:
Một thứ quà của lúa non: cốm
I Tìm hiểu chung
II Phân tích văn bản
1.Nguồn gốc, sự hình thành của cốm
- Tinh tuý của thiên nhiên, đất trời
tác giả về sự hình thành của cốm có điều gì
đặc biệt?
Trang 10• Giới thiệu cốm làng Vòng ( Hà Nội)
• - Hạt cốm dẻo, thơm ngon - đặc sản đất kinh kì
• - ấn t ợng về các cô hàng cốm“
• => Nh vậy cốm đ ợc sinh ra từ sự tinh tuý của thiên nhiên,
đất trời và sự khéo léo của con ng ời.
H.Tác giả giới thiệu làng nghề làm cốm nổi tiểng
ra sao ?
H Vậy cảm nhận chung của tác giả về nguồn gốc,sự hình thành của cốm là
gì?
Trang 11- “ Cốm là thức quà riêng biệt của đất n ớc, là thức dâng
của những cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong h
ơng vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ An Nam“- khái quát những giá trị của cốm:
- Thức quà riêng biệt - đặc sản đồng quê
- H ơng vị mộc mạc, giản dị
- Kết tinh mọi thứ quí báu, thiêng liêng của quê h ơng, đất
n ớc
Đọc thầm đoạn 3, tìm câu văn diễn tả
khái quát nhất giá
trị của cốm?H Câu văn này
có ý nghĩa gì?
Trang 12->phù hợp với lễ nghi của xứ xở nông nghiệp lúa n ớc.
- Hoà hợp tốt đôi: Biểu tr ng cho sự gắn bó, hài hoà trong tình duyên đôi lứa.
H Ngoài ra, cốm còn gắn liền với tục
lệ nào?Tác giả nhận xét về tục lệ này ra
sao?
Trang 13H Sù hoµ hîp t ¬ng xøng Êy ® îc ph©n tÝch ë ph ¬ng diÖn
nµo?
Trang 14• - Phê phán thói chuộng ngoại, bắt ch ớc, hào nhoáng
không biết th ởng thức những sản vật cao quí, nhũn nhặn của truyền thống dân tộc
=> Cốm không chỉ có giá trị vật chất mà có giá trị văn hoá tinh thần dân tộc thiêng liêng, đậm đà.
H.Để nhấn mạnh giá trị văn hoá của cốm, tác giả phê phán điều gì?
H Cốm có những giá trị
gì?
Trang 15• - Thị giác: màu xanh
• => Đây chính là cái nhìn văn hoá trong ẩm thực, một sự tinh tế sâu
sắc của tác giả
H Tác giả
bàn về sự th ởng thức cốm
ở ph ơng diện
nào?
H Theo tác giả ăn cốm phải nh thế nào? nhận trong th ởng H Cách cảm
thức có điều gì
đáng chú ý?
Trang 16tiềm tàng và nhẫn nại của thần lúa
liêng giữ gìn
H Tác giả đ
a ra lời đề nghị mua cốm nh thế nào ? Tại sao lại nh vậy?
H Ngoài sự hoà hợp t ơng xứng của hồng – cốm, còn
có sự hoà hợp nào nữa? Hãy tìm một câu văn trong bài thể hiện điều đó?
H Qua đó ta có cảm nhận gì về cốm và những sản vật của quê
h ơng?
Trang 17C m L ng Vßng (DÞch Väng CÇu GiÊy HµNéi ố à – –
Trang 18-“ Cốm là thức quà riêng biệt của đất n ớc, là thức dâng của những
cánh đồng lúa bát ngát xanh, mang trong h ơng vị tất cả cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội cỏ An Nam“
- Ngợi ca nét đẹp văn hoá dân tộc trong thứ sản Vật giản dị mà đặc
sắc.
H Nét đặc sắc về nghệ thuật của
áng văn tuỳ bút này?
H.Nội dung
đặc sắc của văn bản là
gì?
Trang 20Hãy chọn đáp án đúng nhất
1) Đặc sắc về nghệ thuật của văn bản: “Một thứ quà của lúa non: Cốm” là gì?
A - Giọng văn tinh tế, nhẹ nhàng, thấm đẫm chất trữ tình.
B - Sử dụng nhiều biện pháp tu từ.
C - Ngôn ngữ kể chuyện tự nhiên hấp dẫn.
2) Gía trị đặc sắc của cốm thể hiện rõ nhất trong câu văn nào:
A - Cốm là thức quà riêng biệt của đất n ớc, là thức dâng của những cánh đồng bát ngát xanh, mang trong h ơng vị cái mộc mạc, giản dị và thanh khiết của đồng quê nội
3) Nội dung chính của văn bản: “Một thứ quà của lúa non: Cốm” là gì?
A - Ca ngợi cô gái Vòng xinh xinh gọn ghẽ.
B - Ca ngợi phong cảnh đồng quê Hà Nội.
C - Ca ngợi giá trị đặc sắc của cốm và nét đẹp, văn hoá ẩm thực Việt Nam
Luyện tập