Câu 2:Tìm câu nghi vấn trong đoạn văn sau: Một hôm, cô tôi gọi tôi đến bên c ời hỏi: - Hồng!. Nh ng nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi c ời rất kịch của
Trang 1 Giao vien: Dang Thi Thuan
Trang 3Bạn giỏi quá
Kiểm tra bài cũ.
Câu 2:Tìm câu nghi vấn trong đoạn văn sau:
Một hôm, cô tôi gọi tôi đến bên c ời hỏi:
- Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ
mày không?
T ởng đến vẻ mặt rầu rầu và sự hiền từ của mẹ
tôi, và nghĩ đến cảnh thiếu thốn một tình th ơng ấp ủ từng phen làm tôi rớt n ớc mắt, tôi toan trả lời có
Nh ng nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng
nói và trên nét mặt khi c ời rất kịch của cô tôi kia,
tôi cúi đầu không đáp
(Trong lòng mẹ- Nguyên Hồng )
Trang 5không ? .Lính đâu ? Sao bay dám để cho nó
chạy xồng xộc vào đây nh vậy ? Không còn phép tắc gì nữa à ?
(Phạm Duy Tốn-Sống chết mặc bay )
d Tại sao bạn không thử cố gắng từ những việc
đơn giản nh : ngồi trật tự, viết bài đầy đủ
1.Ví dụ
Trang 6e Một ng ời hàng ngày chỉ cặm cụi lo lắng về
mình, thế mà khi xem truyện hay ngâm thơ có thể vui, buồn, mừng , giận cùng những ng ời ở
đâu đâu, vì những chuyện ở đâu đâu, há chẳng phải là chứng cớ cho cái mãnh lực lạ lùng của
văn ch ơng hay sao ?
g Đến l ợt bố tôi ngây ng ời ra nh không tin vào mắt mình.
-Con gái tôi vẽ đây ? Chả lẽ lại đúng là nó, cái con mèo hay lục lọi ấy !
1.Ví dụ
Trang 7Ghi nhớ:
*Trong nhiều tr ờng hợp, câu nghi vấn
không dùng để hỏi mà dùng để cầu khiến, khẳng định, phủ định, bộc lộ tình cảm,
cảm xúc Và không yêu cầu ng ời đối
thoại phải trả lời.
*Nếu không dùng để hỏi thì trong một số tr ờng hợp câu nghi vấn có thể kết thúc bằng dấu chấm, dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng.
Trang 88 19.10.2008
Đặng Thị Thuận
Bài tập 1: Sgk/32
a Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão
cũng có thể làm liều nh ai hết Một ng ời nh thế
ấy ! Một ng ời đã khóc vì trót lừa một con
chó ! Một ng ời nhịn ăn để lấy tiền làm ma, bởi
không muốn liên luỵ đến hàng xóm , láng
giềng Con ng ời đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh T để có ăn ? Cuộc đời quả thật cứ mỗi
ngày một thêm đáng buồn
(Lão Hạc-Nam Cao)
Trang 9Đặng Thị Thuận
b.Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày m a chuyển bốn ph ơng ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới ?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta t ng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
-Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?
(Nhớ rừng-Thế Lữ)
Trang 1010 19.10.2008
Đặng Thị Thuận
Một số câu hỏi tu từ.
*Em là ai? Cô gái hay nàng tiên?
*Em có tuổi hay em không có tuổi?
*Mái tóc em đây là mây hay là suối?
*Đôi mắt em nhìn hay chớp lửa đêm giông?
*Thịt da em là sắt hay là đồng?
Ng ời con gái Việt Nam-Tố Hữu
*Bác đã đi rồi sao Bác ơi?
Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời.
Bác ơi-Tố Hữu
Trang 11
Đặng Thị Thuận
Bài tập 2:(sgk/23)- Xét những đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.
-Thằng bé kia, mày có việc gì? Sao lại đến đây mà
khóc?
A- Sao cụ lo xa quá thế? Cụ còn khoẻ lắm, ch a chết
đâu mà sợ! Cụ cứ để tiền đấy mà ăn, lúc chết hãy hay! Tội gì bây giờ nhịn đói mà để tiền lại?
-Không ông giáo ạ! Ăn mãi hết đi thì đến lúc chết
lấy gì mà lo liệu?
Trang 1212 19.10.2008
§Æng ThÞ ThuËn
Bµi tËp 2:(sgk/23)- Nh÷ng c©u nghi vÊn cã thÓ
thay thÕ ® îc b»ng mét c©u kh«ng ph¶i lµ c©u
nghi vÊn mµ cã ý nghÜa t ¬ng ® ¬ng.
->Cô kh«ng ph¶i lo xa qu¸
Trang 1414 19.10.2008
Đặng Thị Thuận
Nhóm 3,4
Chị Dậu ơi,sao cuộc đời chị lại bi
Trang 15§Æng ThÞ ThuËn
L u ý c¸ch dïng tõ
nh sau
Nghe nãi b¹n võa xem bé phim: “Hoµng
Ch©u c¸ch c¸ch“, T¹i sao b¹n kh«ng kÓ cho
m×nh nghe nhØ ?
Trang 1616 19.10.2008
Đặng Thị Thuận
.
Đặt câu nghi vấn với mục đích thể hiện thái
độ đối với mỗi hành vi trên.
Trang 17đích thể hiện cảm xúc trầm trồ khen ngợi.
Trang 1818 19.10.2008
Đặng Thị Thuận
Bài tập 4: Sgk/24
Trong giao tiếp, nhiều khi những câu
nhằm để hỏi Vậy trong những tr ờng hợp đó,
câu nghi vấn dùng để làm gì? Mối quan hệ
giữa ng ời nói và ng ời nghe ở đây nh thế nào?
Trang 19Thö tµi ©m nh¹c
?Em biÕt nh÷ng bµi h¸t nµo
cã c©u nghi vÊn ?
Trang 2020 19.10.2008
§Æng ThÞ ThuËn
*Cñng cè: Nh÷ng kiÕn thøc cÇn ghi nhí trong 2 tiÕt
häc vÒ c©u nghi vÊn(75, 79)
Trang 21Đặng Thị Thuận
*Hướngưdẫnưvềưnhàưư
•Học bài theo sgk(Cả tiết 75 và 79)
•Làm các bài tập còn lại.
•Tiếp tục tìm những câu nghi vấn trong sách,
báo Tự đặt tình huống sử dụng câu nghi vấn và
đặt câu nghi vấn.
• Soạn bài: thuyết minh về một ph ơng pháp,
cách làm.
Trang 2323 19.10.2008
Đặng Thị Thuận
hát có các câu nghi vấn.
Cho em hỏi rằng có ở nơi đâu, bát ngát xa đ a
những rặng trâm bầu?(Rặng trâm bầu)
-Anh lại hỏi em có con đ ờng nào là đ ờng đẹp nhấtAnh nói rằng chỉ có con đ ờng thống nhất hôm nay?
(Đ ờng tàu mùa xuân)
-Mùa hoa lê ki ma nở, ở quê em miền đất đỏ Sông núi có nhớ tên ng ời anh hùng, đã chết cho mùa hoa
lê ki ma nở.(Mùa hoa lê ki ma nở)-Em hỏi cây kơ nia: -Bóng mày ngả về đâu?-Về ph
ơng mặt trời mặc-Mẹ hỏi cây kơ nia
Rễ cây uống n ớc đâu? Uống n ớc nguồn miền Bắc
(Bóng cây kơ nia)-Núi muốn hỏi, suổi muốn hỏi sao bạn nhỏ vui thế? Xin nói cùng nghe Náo nức nhiều, em vui nhiều hôm nay đ ợc về thủ đo thân yêu.(Từ rừng xanh em
về thăm lăng Bác)-Quả gì mà chua chua thế? –Xin th a rằng quả khế-An vào thì chắc là chua-Không sao, không sao
chua thì đẻ nấu canh chua-Quả gì mà da c ng cứng xin th a rằng quả trứng
-An vào thì cghắc là đau, không đau, ăn vào thì nó
thêm cao
Trang 24KÕt thóc bµi
Trang 25Cã ph¶i tiªn nga dù héi hÌ?(Tõ Cu ba-Tè H÷u)
*Ngôc trung v« töu diÖc v« hoa
§èi thö l ¬ng tiªu nÞ nh îc hµ(Ng¾m tr¨ng-HCM)
KHãi Nïng LÜnh nh x©y khèi uÊt
S«ng Hång Gang nh êng vËt c¬n sÇu
Con ¬i, cµng nãi cµng ®au
Trang 26Cho em hỏi rằng có ở nơi đâu, bát ngát xa đ a những rặng trâm bầu?(Rặng trâm bầu)
-Anh lại hỏi em có con đ ờng nào là đ ờng đẹp nhất
Anh nói rằng chỉ có con đ ờng thống nhất hôm nay?(Đ ờng tàu mùa xuân)
-Mùa hoa lê ki ma nở, ở quê em miền đất đỏ Sông núi có nhớ tên ng ời anh hùng,
đã chết cho mùa hoa lê ki ma nở.(Mùa hoa lê ki ma nở)
-Em hỏi cây kơ nia: -Bóng mày ngả về đâu?-Về ph ơng mặt trời mặc
-Mẹ hỏi cây kơ nia
Rễ cây uống n ớc đâu? Uống n ớc nguồn miền Bắc.(Bóng cây kơ nia)
-Núi muốn hỏi, suổi muốn hỏi sao bạn nhỏ vui thế? Xin nói cùng nghe Náo nức nhiều, em vui nhiều hôm nay đ ợc về thủ đo thân yêu.(Từ rừng xanh em về thăm lăng Bác)
-Quả gì mà chua chua thế? –Xin th a rằng quả khế
-An vào thì chắc là chua-Không sao, không sao chua thì đẻ nấu canh chua
-Quả gì mà da c ng cứng xin th a rằng quả trứng
-An vào thì cghắc là đau, không đau, ăn vào thì nó thêm cao.
Một số những bài hát có câu nghi vấn
Trang 27*Ngôc trung v« töu diÖc v« hoa
§èi thö l ¬ng tiªu n¹i nh îc hµ?
(Ng¾m tr¨ng-HCM)
Mét sè c©u hái tu tõ.
Trang 2828 19.10.2008
§Æng ThÞ ThuËn
Bµi tËp bæ xung
