hội chứng suy tim - bộ môn tim mạch

Định nghĩaSuy tim l tình trạng bệnh lý trong đó à Suy tim l tình trạng bệnh lý trong đó à cung l ợng tim không đủ đáp ứng nhu cầu của cơ thể về mặt ôxy trong mọi tình huống sinh hoạt của

HỘI CHỨNG SUY TIM

BỘ MÔN TIM MẠCH TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

ThS PHAN ĐÌNH

PHONG phong_vtm@yahoo.com

Định nghĩa

Suy tim l tình trạng bệnh lý trong đó à

Suy tim l tình trạng bệnh lý trong đó à

cung l ợng tim không đủ đáp ứng nhu cầu của cơ thể về mặt ôxy trong mọi tình huống sinh hoạt của bệnh nhân

§Þnh nghÜa

DÞch tÔ häc suy tim

DÞch tÔ häc suy tim

(tû lÖ m¾c % qua 34 n¨m theo dâi ë

nghiªn cøu framingham - usa)

T l m c suy tim theo tu i vµ gi i ỉ ệ ắ ổ ớ

T l m c suy tim theo tu i vµ gi i ỉ ệ ắ ổ ớ

(Hoa K : 1988-94) ỳ

Sources: NHANES III (1988-94), CDC/NCHS and the American Heart Association

Chi phÝ ®iÒu trÞ suy tim

Heart Failure is a Major and Growing

Public Health Problem in the U.S.

country have HF The incidence of HF

approaches 10 per 1000 population after age 65

HF for the first time each year

visits and 6.5 million hospital days each year

• In 2001, nearly 53,000 patients died of HF In 2001, nearly 53,000 patients died of HF

as a primary cause

Sinh lý bệnh

Các yếu tố ảnh h ởng đến cung l ợng tim

• Tiền gánh

– ợc đánh giá bằng V/P cuối TTr của thất Đ

– Phụ thuộc: l ợng máu TM về thất, độ giãn của thất

• Sức co bóp của tim (luật Starling)

↑ P/V cuối TTr trong tâm thất →↑ co bóp cơ tim, V nhát bóp ↑ – Nh ng khi suy tim tới một mức nào đó, thì dù P/V cuối TTr của thất tiếp tục ↑ nh ng V nhát bóp sẽ không ↑ t ơng ứng, thậm chí còn ↓

Sinh lý bệnh

• Hậu gánh

– HG là sức cản của các ĐM đối với sự co bóp của tim.

– Sức cản cao thì sức co bóp của tâm thất phải lớn Sức cản tăng cao làm tăng công và tiêu thụ oxy của tim dần dần làm giảm sức

co bóp của cơ tim và giảm l u l ợng tim.

ThÓ tÝch nh¸t bãp

bÒ dµy thµnh tim (Laplace)

– Bradikinin, Prostaglandin (PGI2, PGE2) và yếu tố tăng thải natri ngu n ồ

g c tâm nhĩ (ANP) cũng đ ợc huy động song hiệu quả th ờng không nhiều ố

Sinh lý bệnh

Hậu quả của suy tim

• Giảm cung l ợng tim

– Giảm vận chuyển oxy trong máu, giảm cung cấp oxy cho tổ chức.

– L u l ợng máu giảm ở da, cơ, thận và ở 1 số tạng khác để u tiên máu cho não

và động mạch vành.

– Cung l ợng tim thấp ⇒ l u l ợng lọc của thận thấp

• Tăng áp lực tĩnh mạch ngoại vi

– Suy tim phải: Tăng P cuối TTr thất phải⇒↑ nhĩ phải⇒↑ P ở các TM ngoại

vi ⇒ TM cổ nổi, gan to, phù, tím tái

– Suy tim trái: Tăng P cuối TTr thất trái⇒↑ nhĩ trái ⇒↑ P TM phổi và mao mạch phổi Máu ứ ở phổi⇒ ↓ thể tích khí ở các phế nang, ↓ trao đổi oxy ở phổi ⇒ khó thở, phù phổi.

Ph©n lo¹i

• L u l îng tim: ST gi¶m l u l îng, ST t¨ng l u l

îng

Nguyên nhân suy tim

Nguyên nhân suy tim trái

• THA

• Bệnh van tim: HoHC (đơn thuần hoặc phối hợp), HoHL

• Các tổn th ơng cơ tim: NMCT; viêm cơ tim do thấp, nhiễm

độc, nhiễm khuẩn; các bệnh cơ tim

• Một số rối loạn nhịp tim

• Một số bệnh tim bẩm sinh: hẹp eo ĐMC; còn ống ĐM

• Chú ý: HHL biểu hiện triệu chứng nh suy tim trái nh ng

bản chất lại gây suy tim phải

Nguyªn nh©n suy tim

Nguyªn nh©n suy tim ph¶i

• Suy tim tr¸i

• Chó ý: TDMT; Viªm MNT co th¾t

Nguyªn nh©n suy tim

Nguyªn nh©n suy tim toµn bé

• Th êng gÆp nhÊt lµ ST tr¸i tiÕn triÓn thµnh ST

toµn bé.

• BÖnh c¬ tim gi·n; Viªm tim toµn bé do thÊp tim,

viªm c¬ tim.

• Suy tim toµn bé cã t¨ng cung l îng: c êng gi¸p,

thiÕu vitamin B1, thiÕu m¸u nÆng, dß §M-TM …

TriÖu chøng suy tim

Triệu chứng suy tim trái

Triệu chứng cơ năng

•Khó thở: khó thở khi gắng sức → khó thở th ờng xuyên, phải ngồi để thở, có cơn hen tim hay phù phổi cấp

•Ho khan/ có đờm lẫn ít máu, ho về đêm

hoặc khi BN gắng sức

Triệu chứng suy tim trái

Triệu chứng thực thể ngoại biên

•Ran ẩm rải rác hai đáy phổi

– Hen tim: ran rít, ran ngáy

– Phù phổi: ran ẩm to và nhỏ hạt dâng nhanh từ hai đáy phổi

lên khắp 2 phế tr ờng “nh n ớc thuỷ triều dâng”

•HA tối đa ↓ , HA tối thiểu ⊥ nên HA chênh ↓ .

•Mạch nhanh nhỏ, ngoại tâm thu nhịp đôi

•Tràn dịch màng phổi

TriÖu chøng suy tim tr¸i

TriÖu chøng thùc thÓ t¹i tim

•Mám tim lÖch sang tr¸i

•Tim nhanh, ngùa phi tr¸i.

•Thæi t©m thu nhÑ ë mám do HoHL

c¬ n¨ng (gi·n thÊt tr¸i).

•BÖnh tim g©y ST tr¸i.

Triệu chứng suy tim trái

• Xquang: tim to, cung d ới trái phồng to và kéo dài do thất

trái giãn Hai phổi mờ nhất là vùng rốn phổi, đ ờng Kerley

do phù các khoảng kẽ của hệ thống bạch huyết ở phổi, hình ảnh “cánh b ớm” ở 2 rốn phổi khi có phù phổi.

• ĐTĐ: Trục trái, dày nhĩ trái, dày thất trái.

• Siêu âm tim: Nhĩ trái và thất trái giãn, co bóp của các thành tim ↓, chức năng tâm thu thất trái ↓ Siêu âm tim cho biết nguyên nhân stim trái.

• Thăm dò huyết động: Chỉ số tim giảm (BT: 2-3,5l/ph/m 2 ),

áp lực cuối TTrTT tăng Đánh giá mức độ HoHL, HoC

TriÖu chøng suy tim tr¸i

TriÖu chøng suy tim ph¶i

TriÖu chøng c¬ n¨ng

– Khã thë: ngµy mét ↑ dÇn kh«ng cã c¬n kÞch ph¸t nh suy tim tr¸i.

– §au tøc h¹ s ên ph¶i do gan to vµ ®au.

Triệu chứng suy tim phải

– Gan to, “đàn xếp”.

– TM cổ nổi, phản hồi gan-TM cổ (+).

– áp lực TM trung tâm và ngoại biên tăng.

TriÖu chøng suy tim ph¶i

• TriÖu chøng thùc thÓ: C¸c dÊu hiÖu t¹i tim

– DÊu hiÖu Hartzer: thÊt ph¶i to, ®Ëp ë vïng

mòi øc.

–Tim nhanh, ngùa phi ph¶i.

–T2 m¹nh, thæi t©m tr ¬ng do gi·n van §MP –Thæi t©m thu nhÑ ë trong mám do HoBL c¬

n¨ng

–HA tèi ®a BT, HA tèi thiÓu t¨ng.

TriÖu chøng suy tim ph¶i

n©ng cao do thÊt ph¶i gi·n Cung §MP gi·n

ThÊt ph¶i to lµm hÑp kho¶ng s¸ng sau x ¬ng øc

§MP, hë van ba l¸.

TriÖu chøng suy tim ph¶i

TriÖu chøng suy tim toµn bé

•Khã thë th êng xuyªn, ngåi còng khã thë

•TM cæ næi to ¸p lùc TM t¨ng rÊt cao

•M¹ch nhanh yÕu

•Phï toµn th©n vµ néi t¹ng

•Gan to nhiÒu

•Trµn dÞch mµng tim, mµng phæi, cæ ch íng

•Ha tèi ®a h¹, HA tèi thiÓu t¨ng→ HA kÑt

•Xquang: tim to toµn bé

•§T§: dµy hai thÊt.

Đánh giá mức độ suy tim

(theo NYHA)

• NYHA I: Bệnh nhân có bệnh tim nh ng không có triệu chứng cơ năng, sinh hoạt và hoạt động thể lực gần nh bình th ờng

• NYHA II: Các triệu chứng cơ năng chỉ xu t hiện khi ấ

gắng sức nhiều, giảm nhẹ các hoạt động thể lực.

• NYHA III: Các triệu chứng cơ năng x/hiện kể cả khi

gắng sức rất ít làm hạn chế nhiều các hoạt động thể lực

• NYHA IV: Các triệu chứng cơ năng tồn tại th ờng xuyên

kể cả khi nghỉ.

Đánh giá mức độ suy tim

(Hội Nội Khoa VN)

• Độ I: Bệnh nhân có khó thở nhẹ nh ng gan

ch a sờ thấy

• Độ II: Khó thở vừa, gan to d ới bờ s ờn vài cm

• Độ III: Khó thở nhiều, gan to gần sát rốn,

điều trị → gan có nhỏ lại

• Độ IV: Khó thở nhiều, th ờng xuyên, gan to

nhiều điều trị không đỡ

Xin c¶m ¬n sù chó ý!