bai 26 Hoi thoai

Khái niệm Vai xã hội là vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại.. Vai xã hội được xác định bằng các quan hệ xã hội.. Quan hệ giữa Hồng với các bạn cùng lớ

Chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o vÒ th¨m líp

dù giê

Bài cũ:

1 Hành động nói là gì ? Kể tên

một số kiểu hành động nó i thường gặp ?

I Vai x· héi trong héi tho¹i

1 Kh¸i niÖm

VD: Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi

Một hôm, cô tôi gọi tôi đến bên cười hỏi:

-Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ mày không?

…Nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô tôi kia, tôi cúi đầu không đáp Vì tôi biết rõ, nhắc đến mẹ tôi, cô tôi chỉ có ý gieo rắc vào đầu óc tôi những hoài nghi để tôi khinh miệt và ruồng rẫy mẹ tôi, một người đàn bà đ bị cái tội là ã goá chồng, nợ nần cùng túng quá, phải bỏ con đi tha hương cầu thực…

Tôi cũng cười đáp lại cô tôi:

Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt:

-Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu!

Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi Tôi lại im lặng cúi đầu xuống

đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi đ cay cay Cô tôi liền vỗ vai tôi cười mà nói rằng: ã -Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ.

Tôi cười dài trong tiếng khóc, hỏi cô tôi:

-Sao cô biết mợ con có con?

Cô tôi vẫn cứ tươi cười kể các chuyện cho tôi nghe…

(Nguyên Hồng - Những ngày thơ ấu)

I Vai xã hội trong hội thoại

1 Khái niệm

Vai xã hội là vị trí của người tham

gia hội thoại đối với người khác

trong cuộc thoại Vai xã hội được

xác định bằng các quan hệ xã hội

Bà cô:Là cô ruột của HồngHồng: Là cháu ruột của cô

Vai trênVai dưới

I Vai xã hội trong hội thoại

thầy cô giáo ở trường

4 Quan hệ giữa Hồng với các

bạn cùng lớp

Quan hệ trên dưới trong gia đìnhQuan hệ ngang hàng trong gia đìnhQuan hệ trên dưới trong xã hội

Quan hệ ngang hàng trong xã hộiXác định quan hệ và vai xã hội trong các trường hợp sau:

I Vai xã hội trong hội thoại

đình và xã hội)

I Vai xã hội trong hội thoại

1 Khái niệm

Phân tích vai xã hội trong đoạn hội thoại sau:

Nam ( bạn của con trai bà Tuyết) cắp cặp đi vào cổng, nhanh nhảu chào bà Tuyết:

- Con chào mẹ ạ!

Vừa thấy Nam đi vào bà Tuyết đon đả:

- Linh đâu con? Sao các con về muộn thế?

Nam lễ phép thưa:

- Thưa mẹ! Linh có việc bận nên về sau con một chút

Bà Tuyết xoa đầu Nam bảo:

- Con ra rửa chân tay rồi đợi Linh về cùng ăn cơm

I Vai x· héi trong héi tho¹i

1 Kh¸i niÖm

Bµ TuyÕt: Vai mÑ

Nam: Vai con Quan hÖ th©n -s¬

I Vai xã hội trong hội thoại

đình và xã hội)

Quan hệ thân- sơ

(Tuỳ thuộc vào mức độ quen biết hay thân tình)

I Vai xã hội trong hội thoại

1 Khái niệm

Vai xã hội là vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại

2 Vai xã hội được xác định bằng các quan hệ xã hội:

- Quan hệ trên-dưới hay ngang

hàng (theo tuổi tác, thứ bậc trong gia đình và xã hội).

- Quan hệ thân sơ (theo mức độ – quen biết, thân tình).

I Vai xã hội trong hội thoại

Anh chị Em

Thầy cô Anh chị khối 9 Bạn cùng khối Các em khối 6,7

Cháu Con Em Anh-chị Học trò Em Bạn bè Anh-chị

2 Các mối quan hệ của vai xã hội.

Vai dưới Vai trên Vai dưới Vai ngang hàng Vai trên

Đa dạng

I Vai x· héi trong héi tho¹i

§äc ®o¹n trÝch sau vµ tr¶ lêi c©u hái.

T«i n¾m lÊy c¸i vai gầ ủ y c a lão, ôn t n b o: ồ ả

- Ch ng ki p gì sung s ẳ ế ướ ng th t, nh ng có cái này là sung s ậ ư ướ ng: bây gi c ng i xu ng cái ph n này ch i, tôi đi lu c m y c khoai lang, ờ ụ ồ ố ả ơ ộ ấ ủ

n u m t ấ ộ Êm n ướ c chè t ươ i th t đ c; ông con mình ăn khoai, u ng ậ ặ ố

n ướ c chè, r i hút thu c lào Th là sung s ồ ố ế ướ ng.

- Vâng! Ông giáo d y ph i! đ i v i chúng mình th là sung ạ ả ố ớ ế

I Vai xã hội trong hội thoại

Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi

Tôi nắm lấy cái vai g y c a lão, ôn t n b o:ầ ủ ồ ả

- Ch ng ki p gì sung sẳ ế ướng th t, nh ng có cái n y l sung sậ ư à à ướng: bây gi ờ

c ng i xu ng ph n n y ch i, tôi i lu c m y c khoai lang, n u m t ấm nụ ồ ố ả à ơ đ ộ ấ ủ ấ ộ ước chè

tươi th t ậ đặc; ông con mình n khoai, u ng nă ố ước chè, r i hút thu c l o Th l ồ ố à ế àsung sướng

- Vâng! ông giáo d y ph i ạ ả đố ới v i chúng mình th l sung sế à ướng

Lão nói xong l i cạ ườ đư đài a Ti ng cế ườ ượi g ng nh ng nghe ã hi n h u ư đ ề ậ

l i Tôi vui v b o:ạ ẻ ả

- Th l ế à được, ch gì? V y c ngồi xu ng ây, tôi i lu c khoai n u nứ ậ ụ ố đ đ ộ ấ ước

- Nói ùa th , ch ông giáo cho đ ế ứ để khi khác

(Nam Cao – Lão

H c)ạXét về địa vị hội: Xét về tuổi tác

Ông giáo

Vai trên

Vai trên Vai dưới

I Vai xã hội trong hội thoại

1 Khái niệm vai xã hội

Vai xã hội là vị trí của người tham gia hội

thoại đối với người khác trong cuộc thoại

* Vai xã hội được xác định bằng các quan

- Vai xã hội là vị trí của người tham gia hội

thoại đối với người khác trong cuộc thoại Vai xã hội được xác định bằng các quan hệ xã

Ghi Nhí

I Vai xã hội trong hội thoại

II Luyện tập

Bài 1

Tìm những chi tiết trong bài "Hịch tướng sĩ " thể hiện thái

độ vừa nghiêm khắc vừa khoan dung của Trần Quốc Tuấn

đối với binh sĩ dưới quyền.

I Vai x· héi trong héi tho¹i

II LuyÖn tËp

Bµi 2:

Nh óm 1: D a vào đo n trích và nh ng đi u em đã bi t v truy n ự ạ ữ ề ế ề ệ

“Lão H c” hãy xác đ nh vai xã h i c a hai nhân v t tham gia cuôc h i ạ ị ộ ủ ậ ộ tho i trên ạ

Nh óm 2: Tìm nh ng chi ti t trong l i tho i c a nhân v t và l i miêu ữ ế ờ ạ ủ ậ ờ

t c a nhà văn cho th y thái đ v a kính tr ng, v a thân tình c a nhân ả ủ ấ ộ ừ ọ ừ ủ

v t ông giáo đ i v i Lão H c ậ ố ớ ạ

Nh óm 3: Nh ng chi ti t trong l i tho i c a nhân v t và l i miêu t ữ ế ờ ạ ủ ậ ờ ả

c a nhà văn nói lên thái đ v a quý tr ng v a thân tình c a lão đ i v i ủ ộ ừ ọ ừ ủ ố ớ ông giáo?

Nh óm 4: Nh ng chi ti t nào th hi n tâm tr ng không vui và s gi ý ữ ế ể ệ ạ ự ữ

c a lão H c? ủ ạ

I Vai xã hội trong hội thoại

II Luyện tập

Bài 3: Hãy xắp xếp những nhóm từ sau vào hai hình ảnh dưới đây cho phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.Sau đó viết thành hai đoạn hội thoại có sử dụng những từ trên

Vô-lô-đi-a đang chuẩn bị bài thì một bạn đến rủ đi bắn chim vì cậu ta vừa được bố mua cho khẩu súng mới Khẩu súng mới, điều đó thật hấp dẫn! Nghe bạn nói, Vô-lô-đi-a đứng dậy mở toang cửa sổ, ló đầu ra ngoài và hỏi bạn một cách tỉ mỉ về khẩu

súng.

điểm, hiểu không?

Tiết học đã kết thúc.

Kính chúc các thầy cô giáo và các

em mạnh khoẻ.