Kiến thức cơ bản: Củng cố các kiến thức đã học về hàm số bậc nhất và hàm số bậc nhất trên từng khoảng; Củng cố kiến thức và kĩ năng về tịnh tiến đồ thị đã học ở bài trước.. Thái độ nhận
Trang 1TIEÁT 18
Ngaøy daïy:
1/ Muïc tieâu:
1 Kieán thöùc cô baûn: Hieåu ñöôïc söï bieán thieân vaø ñoà thò cuûa haøm soá baäc nhaát; Hieåu caùch veõ ñoà thò haøm soá baäc nhaát vaø ñoà thò haøm soá y = x vaø y = ax + b (a ≠ 0); Bieát ñöôïc ñoà thò haøm soá y = x nhaän Oy laøm truïc ñoái xöùng
2 Kyõ naêng, kyõ xaûo: Thaønh thaïo vieäc xaùc ñònh chieàu bieán thieân vaø veõ ñoà thò cuûa haøm soá baäc nhaát; Veõ ñöôïc ñoà thò y = x ; y = ax + b (a ≠ 0);
3 Thaùi ñoä nhaän thöùc: Reøn luyeän tính caån thaän, kieân trì vaø khoa hoïc khi khaûo saùt vaø veõ ñoà thò haøm soá baäc nhaát Thaáy ñöôïc yù nghóa vaø taàm quan troïng cuûa haøm soá baäc nhaát trong ñôøi soáng
2/ Chuaån bò phöông tieän daïy hoïc:
a) Thöïc tieãn: Hoïc sinh ñaõ bieát caùc khaùi nieäm veà haøm soá
b) Phöông tieän daïy hoïc: Tranh veõ, maùy tính boû tuùi, baûng con, phieáu hoïc taäp
3/ Tieán trình tieát daïy:
a)Kieåm tra baøi cuõ: (5') Khaûo saùt söï bieán thieân cuûa haøm soá y = 2x - 1 treân R
b) Giaûng baøi môùi:
Hoaït ñoäng 1: OÂn taäp veà haøm soá baäc nhaát.
10' • Phaùt phieáu hoïc taäp:
• Taäp xaùc ñònh:
• Söï bieán thieân:
+ Neáu a > 0, haøm
soá y = ax + b
treân R
+ Neáu a < 0, haøm
soá y = ax + b
treân R
• Baûng bieán thieân:
x
y
+
-+
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - -.
a > 0
x
y
+
-+
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - -.
a < 0
• Ñoà thò: Ñoà thò haøm
soá y = ax + b laø ñöôøng
thaúng caét truïc hoaønh taïi
ñieåm Ặ ; ), caét truïc
tung taïi ñieåm
B( ; )
• Nhaéc laïi kieán thöùc cuõ
• Cho hoïc sinh ñoïc phaàn
ví duï 1 - SGK trang 49 vaø
phaân tích ví duï
• Hoaït ñoäng theo nhoùm
• Chuù yù khaéc saâụ
• Ñoïc vaø suy nghó
I - OÂN TAÄP VEÀ HAØM SOÁ BAÄC NHAÁT:
y = ax + b (a ≠ 0)
• Taäp xaùc ñònh: D = R
• Söï bieán thieân:
+ Neáu a > 0, haøm soá y = ax + b ñoàng bieán treân R
+ Neáu a < 0, haøm soá y = ax + b nghòch bieán treân R
• Baûng bieán thieân:
x y
+
-+
x y
+
-+
-a> 0 a < 0
• Ñoà thò:
Ñoà thò haøm soá y = ax + b khoâng song song vaø khoâng truøng vôùi caùc truïc toïa ñoä
Ñoà thò haøm soá y = ax + b caét truïc hoaønh taïi ñieåm Ă
a
b
− ; 0), caét truïc tung
taïi ñieåm B(0; b)
y
x
y = a x + b
a 1
O
C
- b / a b
y
x
y = a x + b
O
C
- b / a b
a > 0 a < 0
* Chuù yù:
§1 HAØM SOÁÁ BAÄC NHAÁT(tt)
Trang 2• Thuyết trình về đường
thẳng có hệ số góc và vị
trí tương đối giữa hai
đường thẳng
• Lắng nghe và nhớ lại kiến thức cũ một đường thẳng gọi là đường thẳng y• Đồ thị hàm số y = ax + b (a ≠ 0) là
= ax + b, có hệ số góc a
• Cho hai đường thẳng d: y = ax + b và d': y = a'x + b', ta có:
d song song d' ⇔ a = a' và b ≠ b';
d ≡ d' ⇔ a = a' và b = b';
d cắt d' ⇔ a ≠ a'
Hoạt động 2: Hàm số y = ax + b .
12'
• Thuyết trình về hàm số
bậc thang trên từng
khoảng
• Cho học sinh thực hiện
hoạt động H1 - SGK trang
50
• Hướng dẫn học sinh giải
ví dụ 2 - SGK trang 50
đã cho nhận biểu thức f(x)
nào?".
?: " Khi x < 0 thì hàm số
đã cho nhận biểu thức f(x)
nào?".
?: "Dựa vào sự tăng
(giảm) của hàm số bậc
nhất nêu sự biến thiên của
?: "Tính f(-x)? so sánh với
f(x)".
?: " Nhận xét xem đây là
hàm số chẵn hay hàm số
• Lắng nghe, hiểu
• Hoạt động nhóm, báo cáo kết quả
số y = x.
số y = x.
TL: Hàm số nghịch biến khi x < 0 và đồng biến khi
TL: Đây là hàm số chẵn.
2/ Hàm số y = ax + b a) Hàm số bậc thang trên từng
khoảng:
Xét hàm số:
y = f(x) =
≤
<
−
≤
≤ +
−
<
≤ +
5 x 4 nếu 6 2x
4 x 2 nếu 4 x 2
1x 1nếu0 x 2
O
x y
5 4 2
4 3 2 1
C
D B
A
b) Đồ thị và sự biến thiên của hàm số y = ax + b với a ≠ 0:
Ví dụ 2: Khảo sát và vẽ đồ thị hàm số y = x
• Tập xác định: D = R.
• Sự biến thiên:
y = x =
<
−
≥
0
0
x x
x x
nếu nếu
Hàm số nghịch biến trên khoảng (-∞; 0) và đồng biến trên khoảng (0; +∞)
• Bảng biến thiên:
x y
0 +
-+ + 0
• Điểm đặc biệt:
Cho x = 0 ⇒ y = 0
Cho x = 1 ⇒ y = 1
• Đồ thị: Hàm số y = x là một hàm số chẵn, đồ thị của nó nhận Oy làm trục đối xứng
Trang 3• Cho học sinh thực hiện
hoạt động H2 - SGK trang
50
• Yêu cầu học sinh đọc ví
dụ 3 và thực hiện hoạt
động H3 - SGK trang 51.
• Thuyết trình phần chú ý
SGK trang 51
• Hoạt động nhóm, báo cáo kết quả
• Hoạt động theo nhóm và báo cáo kết quả
• Chú ý ghi nhớ
y
x O
B
1
- 1
Hoạt động 3: Câu hỏi và bài tập.
10'
có dạng như thế nào? là
hàm số tăng hay giảm?".
?: " Khi x < 0 thì hàm số
có dạng như thế nào? là
hàm số tăng hay giảm?".
• Yêu cầu học sinh giải bài
toán trên bảng con
TL: Hàm số y = 2x là hàm số tăng.
TL: Hàm số y =
2
1
hàm số giảm.
• Hoạt động theo nhóm
4/ Vẽ đồ thị hàm số:
y =
<
−
≥
0 2
2
x khi x
x khi x
c) Củng cố:
10'
• Chia nhóm và yêu cầu
học sinh thực hiện bài toán
trên bảng con
• Hoạt động theo nhóm Cho hàm số y = x + 1 và y = x + 1
a) Vẽ đồ thị của chúng trên cùng một hệ trục tọa độ
b) Nêu nhận xét
d) Bài tập về nhà:17, 18, 19 trang 51, 52.
4 Rút kinh nghiệm tiết dạy:
Trang 4TIẾT 19
Ngày dạy:
1/ Mục tiêu:
1 Kiến thức cơ bản: Củng cố các kiến thức đã học về hàm số bậc nhất và hàm số bậc nhất trên từng khoảng; Củng cố kiến thức và kĩ năng về tịnh tiến đồ thị đã học ở bài trước
2 Kỹ năng, kỹ xảo: Vẽ đồ thị hàm số bậc nhất, hàm số bậc nhất trên từng khoảng, đặc biệt là hàm số
y = ax + b , từ đó nêu được các tính chất của hàm số
3 Thái độ nhận thức: Rèn luyện tính cẩn thận, kiên trì và khoa học khi khảo sát và vẽ đồ thị hàm số bậc nhất Thấy được ý nghĩa và tầm quan trọng của hàm số trong đời sống
2/ Chuẩn bị phương tiện dạy học:
a) Thực tiễn: Học sinh đã nắm vững các khái niệm về hàm số bậc nhất và hàm số bậc nhất trên từng khoảng
b) Phương tiện dạy học: Tranh vẽ, máy tính bỏ túi, bảng con, phiếu học tập
3/ Tiến trình tiết dạy:
a)Kiểm tra bài cũ: (5') Khảo sát sự biến thiên của hàm số y = 2x - 1 trên R
b) Giảng bài mới:
Hoạt động 1: Hàm số bậc nhất.
10'
?: "Đường thẳng có hệ số góc
-1,5 có dạng như thế nào?".
?: "Đường thẳng cần tìm đi
qua điểm (-2; 5) nên ta có điều
kiện gì?".
• Cho học sinh tự vẽ đồ thị
hàm số vừa tìm được
TL: "Đường thẳng có hệ số góc a có dạng y = -1,5x + b".
TL: Tọa độ điểm (-2; 5) thỏa mãn phương trình đường thẳng y = ax + b.
• Vẽ đồ thị hàm số bậc nhất
Bài 21: a) Tìm hàm số y = f(x), biết rằng đồ thị của nó là đường thẳng đi qua điểm (-2; 5) và có hệ số góc bằng -1,5
b) Vẽ đồ thị của hàm số tìm được
Hoạt động 2: Tịnh tiến đồ thị hàm số bậc nhất.
12'
• Treo bảng tóm tắt định lí
tịnh tiến một đồ thị
?: "Khi tịnh tiến (G) lên trên 3
đơn vị thì ta có hàm số nào?"
?: "Khi tịnh tiến (G) sang trái
1 đơn vị thì ta có hàm số
nào?"
?: "Khi tịnh tiến (G) sang phải
2 đơn vị và xuống dưới 1 đơn
vị thì ta có hàm số nào?"
• Chú ý nhớ lại kiến thức cũ
TL: Ta có hàm số y = 2x
+ 3
TL: Ta có hàm số y = 2x + 1
TL: Ta có hàm số y = 2x -2 - 1
Bài 23: Gọi (G) là đồ thị hàm số y
= 2x a) Khi tịnh tiến (G) lên trên 3 đơn vị, ta được đồ thị hàm số nào? b) Khi tịnh tiến (G) sang trái 1 đơn vị, ta được đồ thị hàm số nào? c) Khi tịnh tiến liên tiếp (G) sang phải 2 đơn vị, rồi xuống dưới 1 đơn
vị, ta được đồ thị hàm số nào?
Hoạt động 3: Hàm số bậc nhất trên từng khoảng.
10' ?: "x - 1 < 0 khi nào? và x - 1 ≥
0 ki nào?".
?: "2x + 2 < 0 khi nào? và 2x + 2
TL: x 1 < 0 khi x < 1 và x
TL: 2x + 2 < 0 khi x < -1 và
Bài 26: Cho hàm số y = 3x
-1 - 2x + 2 a) Bằng cách bỏ dấu giá trị tuyệt đối, hãy viết hàm số
§1 HÀM SỐÁ BẬC NHẤT - LUYỆN TẬP
Trang 5• Vẽ bảng xét dấu:
x -∞ -1 1 +∞
x - 1 - - 0 +
2x + 2 - 0 + +
• Hãy phá trị tuyệt đối trên (-∞;
-1], (1; 1], (1; +∞)
• Quan sát bảng xét dấu
• Thực hiện phá trị tuyệt đối
đã cho dưới dạng hàm số bậc nhất trên từng khoảng b) Vẽ đồ thị rồi lập bảng biến thiên của hàm số đã cho
c) Củng cố: Nhắc lại các bước khảo sát và vẽ đồ thị hàm số bậc nhất và hàm số bậc nhất trên từng
khoảng
d) Bài tập về nhà:17, 18, 19 trang 51, 52.
4 Rút kinh nghiệm tiết dạy: