Bài giảng côn trùng học - phần 1 ppsx

Vị trí của côn trùng trong giới Động vật Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology... Đặc điểm chung của ngành chân đốt – Arthro poda Arthropoda Ch ơng 2: Hình thái học côn trùng-

Vị trí của côn trùng trong giới Động vật

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

 Thân thể chia đốt, trên các đốt

không giống nhau này có mang

nhiều chi phụ cũng phân đốt.

 Cơ thể đ ợc bao bọc bởi một lớp vỏ

có chứa chitin (kitin) đ ợc coi nh là

“ bộ x ơng ngoài” (Exoskelett)

Chúng lớn lên bằng cách lột xác

Đặc điểm chung của ngành chân đốt –

Arthro poda

Arthropoda

Ch ơng 2: Hình thái học côn trùng- Morphology

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

2.1 Cấu tạo chung của cơ thể côn trùng

1 Ttrưởngưthànhưphânưđốtưkhôngư

đềuư( Heternom ),ưcơưthểưgồmư nhiềuưđốt,ưchiaưlàmưbaưphầnưư làưđầu,ưngực,ưbụngư(Caput, Thorax, Abdomen).

2 Đầuưmangưmộtưđôiưrâu đầu,ư

mắt kép,ưmắtưđơn ưvàưbộưphậnư

miệng.

3 Ngựcưmangư6ưchânư

(Hexapoda)ưvàưthườngưcóư4ư hoặcư2ưcánh.

4 Bụngưcóư<=ư11ưđốtưvàưkhúcư

cuốiưTelson.ưBụngưthườngưcóư

cácưphầnưphụưlàưlông đuôi,ư

ngạnhưvàưcơưquanưsinhưdục.

5 Vỏưcutinư(cóưthànhưphầnưchủư yếuưlàưchitin)ưrấtưbềnưvững.ư Cóưcácưlỗ thởưthườngưnằmưởư haiưbênưsườn.

Ch ơng 2: Hình thái học côn trùng- Morphology

2.2 Đầu (Caput)

Ch ơng 2: Hình thái học côn trùng- Morphology

 Phần thứ nhất

 Một mảnh chỏm (đỉnh) gọi

là Acron và 5 hoặc 6 đốt

thành một cái hộp sọ

 Trung tâm cảm giác và ăn

2.2.1 R©u ®Çu (Antennae)

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

1 §èt ch©n r©u ®Çu: Scapus = Fovea antennalis

2 §èt cuèng r©u ®Çu: Pedicellus cã c¬ quan Johnston

3 PhÇn roi r©u ®Çu: Flagellum = Funiculus

H×nh 1-05: CÊu t¹o c¬ b¶n cña r©u ®Çu (Theo Imms)

2.2.1 Râu đầu (Antennae)

Ch ơng 2: Hình thái học côn trùng- Morphology

 Thu nhận tín hiệu.

• Giữa cá thể đực và cái.

• Nhận biết đ ờng đi.

• Nhận biết mùi vị thức ăn.

• Nhận biết sự chênh lệch nhiệt độ.

• Nhận biết chấn động ở n ớc, đất

 Kẹp nhau khi giao phối (bọ nhảy).

1 RĐH lông cứng Antennae setiformes Ve sầu

2 RĐH sợi chỉ Antennae filiformes Châu chấu

3 RĐH chuỗi hạt Antennae moniliformes Mối

4 RĐH răng c a Antennae serratae Bổ củi.

5 RĐH dùi trống Antennae clavatae B ớm ngày

6 RĐH chùy B ớm ngày

7 RĐH lông chim Antennae plumatae B ớm khế.

8 RĐH có lông cứng Antennae setiferae Ruồi

9 RĐH đầu gối lá lợp Antennae geniculatae Bọ

hung, Cánh cam

10.RĐH cầu lông Muỗi đực

2.2.2 MiÖng (Mouth)

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

• LÊy thøc ¨n,

• Tù vÖ,

• X©y tæ,

• Ch¨m sãc con c¸i

 C¸c bé phËn :

• M«i trªn,

• M«i d íi,

• Hµm trªn,

• Hµm d íi vµ

• L ìi.

2.2.2 MiÖng (Mouth)

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

H×nh 1-09: Hµm trªn cña miÖng c«n trïng (Theo Weber)

2.2.2 MiÖng (Mouth)

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

H×nh 1-10: Hµm d íi cña miÖng c«n trïng (Theo Hannemann)

2.2.2 MiÖng (Mouth)

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

H×nh 1-11: M«i d íi cña miÖng c«n trïng (Theo Hannemann)

2.2.2 MiÖng (Mouth)

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

MiÖng gÆm nhai

2.2.2 MiÖng (Mouth)

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

MiÖng gÆm hót (Ong mËt)

2.2.2 MiÖng (Mouth)

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

MiÖng chÝch hót (Bä xÝt)

2.2.2 MiÖng (Mouth)

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

MiÖng hót (B ím)

2.2.2 MiÖng (Mouth)

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

MiÖng s©u non

2.2.3 M¾t

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

2.2.3 M¾t

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

Hình 2-14: Mắt kép của côn trùng với vô số mắt nhỏ.

2.2.3 M¾t

Ch ¬ng 2: H×nh th¸i häc c«n trïng- Morphology

Hình 2-15: Mắt đơn (Ocellus) của Isoperla sp (Plecoptera hình bên trái)

và 3 mắt đơn của phù du (hình bên phải) đều xếp thành hình tam giác.

Một số dạng mắt