Giáo Án Lịch Sử 7

CHƯƠNG IV : ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ THẾ KỈXV-ĐẦU THẾ KỈ XVI I/Mục tiêu bài học Giúp HS nắm được Những nét chính về cuộc xâm lược của quân Minh và sự thất bại nhanh chóng của nhà Hồ mà nguyê

CHƯƠNG IV : ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ (THẾ KỈ

XV-ĐẦU THẾ KỈ XVI)

I/Mục tiêu bài học Giúp HS nắm được

Những nét chính về cuộc xâm lược của quân Minh và sự thất bại nhanh chóng của nhà Hồ mà nguyên nhân thất bại là do đường lối sai lầm ,không dựa vào nhân dân

-Chính sách đô hộ tàn bạo của nhà Minh và các cuộc khởi nghĩa chống quân Minh đầu thế kỉ XV

2/Về tư tưởng

-Giáo dục HS lòng căm thù quân xâm lươcü , tự hào về truyền thống yêu nước, bất khuất

3/Về kĩ năng

Rèn luyện cho HS kĩ năng sử dụng bản đồ khi học bài ,trình bày bài học.

II/Phương tiện dạy học

-Lược đồ các cuộc khởi nghĩa đầu thế kỉ XV

III/ Thiết kế bài

1/ Kiểm tra bài cũ

Nước Đại Việt thời Lý -Trần đã đạt được những thành tựu nổi bật gì về KT,VHGD,KHKT

3/Bài mới

Dạy và học bài mới - Giới thiệu bài : SGK

Hoạt động của thầy và trò Phần ghi bảng

GV lấy cớ nhà Hồ cướp ngôi nhà Trần ,nhà Minh đã huy động 20 vạn

quân cùng với hàng chục vạn dân phu ,do tướng Trương phụ cầm đầu chia

làm hai cánh tràn vào nước ta

?Theo em có phải quân Minh kéo vào xâm lược nước ta là do nhà Hồ

cướp ngôi nhà Trần không ?Vì sao ?

-Không phải vì nhà Hồ cướp ngôi nhà Trần mà quân Minh vào nước ta đểí

giúp nhà Trần khôi phục lại ngai vàng ,đó chỉ là cớ để thực hiện âm mưu

xâm chiếm và đô hộ nước ta

GV :sử dụng lược đồ các cuộc khởi nghĩa đầu thế kỉ XV.thuật lại diễn biến

theo lược đồ

Tại sao cuộc kh/ chiến của nhà Hồ bị thất bại nhanh chóng ?

-Đường lối sai lầm ,không đoàn kết được toàn dân đánh giặc

GV :Nhà Hồ không dựa vào dân ,không kế thừa bài học kinh nghiệm quí

giá mà trước đó nhà Trần đã thành công trong ba lần khsáng chiến chống

qưân Mông -Nguyên Những hạn chế trong các chính sách

*Chuyển :Sau thất bại của nhà Hồ ,nhà Minh thiết lập tổ chức cai trị như

thế nào ? mục đích ?

-Mục đích: xoá bỏ nước ta

Ch/ sách đồng hoá của ph kiến phương bắc Trung Quốc có từ thời nào ?

-Từ năm (179 TCN-905 )

GV :Đất nước ta bị các triều đại phương bắc kế tiếp nhau xâm lược, đô hộ

Chính sách bóc lột của Minh thể hiện như thế nào ?

-Đặt hàng trăm thứ thuế nặng nề ,bắt phụ nữ trẻ em đưa về Trung Quốc

làm nô tỳ

GV:Kể đô hộ không chỉ dừng lại ở vơ vét ,cướp bóc ,mà còn rắp tâm xoá

bỏ độc lập ,chủ quyền của nhân dân ,đất nước ta ráo riết thực hiện chính

sách thâm hiểm ,ì trắng trợn đồng hoá

HS : đọc chữ in nghiêng: "Trương Phụ hết mùi "

Tội ác của nhà Minh thể hiện chi tiết nào ?

-Giết người ,moi ruột ,rán mỡ ,đốt ,mổ bụng

Em hãy nhận xét về chính sách cai trị của nhà Minh đối với nhân dân ta ?

-Nhà Minh xoá bỏ hoàn toàn Đại Việt ,chúng thâm độc ,tàn bạo ,giết người

không ghê tay

Với tội ác của nhà Minh đối với nhân dân ta như vậy ? Bản thân em có

suy nghĩ gì ?

-Căm thù nhà Minh ,chờ thời cơ để chống lại nhà Minh

-Càng yêu quí nền độc lập mà mình đang được hưởng

*Chuyển :Ngay sau khi cuộc kháng chiến của nhà Hồ bị thất bại ,nhân dân

ta ở nhiều nơi đã nổi dậy khởi nghĩa

*Liên hệ :ngày nay đất nước đang được hoà bình bản thân mỗi HS phải biế

chăm lo học tập để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

-HS ĐỌC "Ơ ÍĐồ Sơn Nguyên khang "

GV: Sử dụng lược đồ các cuộc khởi khởi nghĩa đầu thế kỉ XV Chỉ các địa

danh để HS thấy rõ (không trình bày chi tiết diễn biến các cuộc k/nghĩa,

chỉ tóm tắt để HS thấy dược tính liên tục ,mạnh mẽ của phong trào đấu

tranh của nhân dân ta

-Khởi nghĩa Trần Ngỗi (con vua Trần ) :10 1407 ở Ninh Bình vào Nghệ

An (1408) cùng Nguyễn Cảnh Chân (12.1408 ) đánh tan 4 vạn quân Minh

1/ cuộc xâm lược của quân Minh và sự thất bại của nhà Hồ

-Thi hành chính sách bóc lột ,đồng hoá nhân dân

3/Những cuộc khởi nghĩa của quí tộc nhà quí tộc nhà Trần

-Diễn biến : +Khởi nghĩa Trần Ngỗi (1407- 1409):SGK.

Tuần 17,Tiết 33 Ngày soạn : Ngày dạy:

Bài 18: CUỘC KHÁNG CHIẾN CỦA NHÀ HỒ

VÀ PHONG TRÀO KHỞI NGHĨA CHỐNG QUÂN MINH ĐẦU

THẾ KỈ X

ở Nam Định

?Hãy thuật lại diễn biến cuộc khởi nghĩa Trần Ngỗi

*Chuyển : Sau khi Đặng Tất ,Nguyễn Cảnh Chân bị Trần Ngỗi giết chết

,con trai của hai ông là Đặng Dung và Nguyễn Cảnh Dị cùng nhiều nghĩa

quân vào Nghệ An ,đưa Trần Qúi Khoáng lên ngôi vua hiệu là Trùng

Quang Đế phát động khởi nghĩa từ Thanh hoá đến Hoá Châu

- ĐỊCH TA

-1411 Quân Minh tăng viện

đánh vào Thanh Hoá

-8.1413 đánh vào Thuận Hoá

-Rút vào Thuận Hoá -Nghĩa quân tan rã ,lãnh tụ bị bắt Khởi nghĩa thất bại

?Trình bày vắn tắt diễn biến cuộc khởi nghĩa Trần Qúi Khoáng

+Cuộc khởi nghĩa của Trần Qúi Khoáng (1409-1414 )

SGK

4/Củng cố :

aĐường lối của nhà Trần trong kháng chiến chống quân xâm lược Mông -Nguyên và của nhà Hồ trong kháng chiến chống quân Minh có gì khác nhau ?

b/Hãy trình bày nguyên nhân bùng nổ ,đặc điểm và nguyên nhân thất bại của các cuộc khởi nghĩa (trước cuộc khởi nghĩa Lam Sơn )chông quân Minh

*GV:đọc tài liệu tham khảo (113 -SGV )

5/Dặn dò :Ôn các câu hỏi SGK chương III để chuẩn b tiết làm bài tập Chú ý các sơ đồ :Nhà Trần

I/Mục tiêu bài học -Nắm được cách làm bài tập :Tự luận ,trắc nghiệm ,tập vẽ sơ đồ ,biết cách nhận biết kí hiệu trên bản đồ ,điền được các địa danh vào bản đồ câm II/Phương tiện dạy học -Sử dụng lược đồ câm về cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông -Nguyên III/Thiết kế bài dạy 1/ Ổn định lớp

2/Kiểm tra bài cũ a/Em hãy trình bày tóm tắt cuộc cải cách Hồ Qúi Ly b/Hãy nêu những mặt tiến bộ và hạn chế của cải cách Hồ Qúi Ly c/Em có nhận xét ,đánh giá về nhân vật Hồ Qúi Ly 3/Bài mới Bài tập 1:Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy cai trị thời Trần ( thế kỉ XIII ) Tiết 22 -Bài 13 Bài Tập 2:Nhà Trần chuẩn bị chống quân xâm lược Mông -Nguyên góp phần đưa đến thắng lợi ? chọn ý đúng đánh dấu vào ô trống a/Quân đội ngày đêm luyện tập

b/Cả nước sắm sửa vũ khí ,các đội dân binh thành lập ,

ngày đêm luyện tập võ nghệ ,sẵn sàng đánh giặc

c/Đường lối đánh giặc

d/Mở hội nghị Bình Than và hội nghị Diên Hồng bàn cách đánh giặc

e/Bố trí trận địa mai phục ở sông Bạch đằng

g/ Cả 5 ý trên đều đúng Bài tập 3 :Những gương chiến đấu tiêu biểu của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông -Nguyên thời Trần -Trần Thái Tông Thân Cảnh Phúc

-Trần Nhân Tông Trần Quốc Tuấn

-Tông Đản Trần Quốc Toản

-Lý Kế Nguyên Trần Khánh Dư

Lê Phụ Trần

Bài tập 4:Vẽ sơ đồ các tầng lớp trong xã hội thời Trần Bài tập 5:Điền vào lược đồ sau các kí hiệu thích hợp mô tả diễn biến trận quyết chiến trên sông Bặch Đằng Chú thích các kí hiệu đã sử dụng -Hình 33:Lược đồ chiến thắng Bặch Đằng năm 1288 -Chú thích kí hiệu đã sử dụng

-Tóm tắt diễn biến chính trận chiến trên sông Bặch Đằng :

chiến chống quân Mông -Nguyên xảy ra năm nào và kết thúc năm nào ?

TÊN CUỘC KHÁNG THÁNG NĂM XẢY RA THÁNG NĂM KẾT THÚC

Nguyễn Thị Hoà - Trường THCS Phan Bội Châu

LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

*Nêu nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông -Nguyên

4/Củng cố :Kiểm tra lại hiệu quả làm việc của HS

5/Dặn dò :Xem bài 19 (84 )

I/Mục tiêu bài học

-1/Về kiến thức

Giúp HS nắm được những nét chính về diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ chỗ bị động đối phó với quân Minh ban đầu đến thời kì chủ động tiến công giải phống đất nước Nắm được nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử cơ bản của cuộc khởi nghĩa

2/Về tư tưởng

-Thấy được tinh thần hy sinh ,vượt qua gian khổ ,anh dũng ,bất khuất của nghĩa quân Lam Sơn

-Giáo dục HS loöng yêu nước ,tự hào ,tự cường dân tộc

-Bồi dưỡng cho HS tinh thần quyết tâm vượt khó để học tập và phấn đấu vươn lên

III/Thiết kế bài học

1/Kiểm tra bài cũ -/Kiểm tra lại phần bài tập về nhà

2/Bài mới : Giới thiệu bài : SG

Hoạt động của thầy và trò Phần ghi bảng

HS :đọc SGK (84 -85 )

Em hãy giới thiệu về Lê Lợi ?

Để chuẩn bị cho cuộc khới nghĩa LêLợi đã làm gì ?

-Dốc hết tài sản để chiêu tập nghĩa sĩ ,hào kiệt

-Chọn Lam Sơn làm căn cứ

GV :giới thiệu Lam Sơn :

-Lam sơn Thọ Xuân Thanh Hoá gọi theo tên nôm là làng Cham là vùng đồi

núi thấp xen kẽ những dải rừng thưa và cánh đồng hẹp

-Phía trên Lam Sơn tiếp giáp với rừng trùng điệp của thượng du sông chu

,sông Mã

-Phía dưới liền với đồng bằng rộng lớn của Thanh Hoá

-Một mạch máu giao thông quan trọng giữa miền núi và miền biển

-Lam Sơn là quê hương của người anh hùnh LêLợi

GV :đọc chữ nhỏ :Ông thưòng nói kẻ khác "

?Qua sự chuẩn bị khởi nghĩa của Lê Lợi em có suy nghĩ gì ?

-Là người yêu nướ ,thương dân hết mực, dám hy sinh cúa cải để chuẩn bị KN.

-Ông cũng là người tài giỏi biết chọn vị trí Lam Sơn vừa hiểm trở vừa thuận

tiện trong giao thông làm căn cứ

LêLợi được nhân dân ,hào kiệt ủng hộ như thế nào ?

-Nhiều người yêu nước tù các địa phương tìm về

-Nguyễn Trãi học rộng tài cao dâng bản Bình Ngô Đại sách

HS giới thiệu về Nguyễn Trãi :"Nguyễn Trãi Bình Ngô sách

-GV Giới thiệu về hội thề Lũng Nhai 1416

HS : "Tôi là lời thề "

Việc tổ chức hội thề Lũng Nhai nói lên điều gì ?

-Sự gắn bó đoàn kết một lòng quyết tâm đánh đưổi giặc Minh

GV : Hội Thề Lũng Nhai đặt cơ sở cho sự hình thành hạt nhân đầu tiên của bộ

tham mưu khởi nghĩa

-Sau hội thề Lũng Nhai Lam Sơn trở thành nơi tụ nghĩa của anh hùng hào kiệt

bốn phương ,đều có chung sự nghiệp cứu nước Tất cả những người yêu nước

tuy họ khác nhau về thành phần xã hội ,dân tộc ,quê quán vàcuộc sống nhưng

đều cùng mối thù không đội trời chung và cùng lý tuorngr quyết tâm đánh

đuổi giặc cứu nước (LSVN )

Vì sao hào kiệt khắp các nơi tìm về Lam Sơn ?

-Vì sự bóc lột tàn bạo của nhà Minh các hào kiệt đều có chung một lòng yêu

nước ý chí đánh đuổi giặc Minh

Những ngày đầu khởi nghĩa lực lượng nghĩa quân Lam Sơn giặp khó khăn gì ?

-Lực lượng còn yếu , quân Minh nhiều lần tấn công bao vây

-Nghĩa quân nhiều lần rút lên núi Chí Linh ba lần

GV:Quân Minh huy động một lực quân bao vây chặt căn cứ Chí Linh ,quyết

và bắt giết Lê Lợi ,Lê Lai cải trang phá vòng vây giặc

-Giới thiệu về Lê Lai " Lê Lai chiến đấu "

1/Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa -Chiêu tập nghĩa sĩ hào kiệt -Chọn Lam Sơn làm căn cứ

-Hội thề Lũng Nhai 1416 -2.1.1418 Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa Xưng Bình Định Vương

Bài 19 : CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 -1427 ) I/ THỜI KÌ Ở MIỀN TÂY THANH HOA Ï(1418 - 1427)

GV :Quân Minh huy động hơn 10 vạn quân lính mở cuộc vây quét lớn vào

căn cứ nghĩa quân Lê Lợi phải rút lên núi Chí Linh.Tại đây nghĩa quân gặp

muôn vàn khó khăn ,thiếu lương thực trầm trọng ,đói rét Lê Lợi phải giết cả

voi ,ngựa (kể cả con ngựa của ông ) để nuôi quân "Khi linh sơn lương hết

mấy tuần Khi khôi huện quân không một đội "

Hãy tìm những chi tiết để thấy được những khó khăn ,sự hy sinh của nghĩa

quân Lam Sơn

-Lê Lai dẫn 500 quân phá vòng vây giặc

-Thiếu lương thực ,đói rét ,Lê Lợi phải cho giết cả voi ,ngựa

Tại sao Lê Lợi tạm hoà hoãn với quân Minh ?

-ĐêØ củng cố lực lượng ,chuẩn bị lương thực ,vũ khí đánh địch lâu dài

Quân Minh đã có âm mưu gì đối với nghĩa quân ?

-Mua chuộc Lê Lợi ,làm mất ý chí chiến đấu của nghĩa quân

GV: Nguyễn Tuân đã hết lòng ca ngợi khí thế anh hùng và tinh thần đánh giặc

ngoan cường ,mưu trí của nghĩa quân Lam Sơn

"Chín phần tử một lần sinh ,tuy ở chốn hiểm nghèo ,mà ngất trời khí thế Bao

nhiêu nghịch ,bấy nhiêu thuận ,khéo tuỳ cơ lợi dụng ,thật tột bậc anh hùng "

(Phú núi Chí Linh LSVN )

2/ Những năm đầu hoạt động của nghĩa quân Lam Sơn

-Lần 1: 1418 Lê Lai cải trang thành Lê Lợi phá vòng vây địch -Lần 2:1421

-Lần 3 :1423 LêLợi đề nghị tạm hoà hoãn

4/Củng cố :

a/Trình bày tóm tắt diễn biến cuộc k/nghĩa LS trong giai đoạn 1418-1423

b/ Em có nhận xét gì về tinh thần chiến đấu của nghĩa quân Lam Sơn trong những năm 1418 - 1423

c/Tại sao lực lượng quân Minh mạnh nhưng không tiêu diệt được nghĩa quân mà phải chấp nhận đề nghị tạm hoà của LêLợi

-Để thực hiện âm mưu dụ hoà LêLợi ,hòng làm mất ý chí chiến đấu của nghĩa quân Lam Sơn

5/Dặn dò :Ôn tập lại các câu hỏi ở chương II ,III,để chuẩn bị kiểm tra học kì I

I/Mục tiêu bài học

Xem mục tiêu chung

II/Phương tiện dạy học :

-Lược đồ cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

III/Thiết kế bài giảng

1 Kiểm tra bài cũ

+ Hãy trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giai doạn 1418-1423

+ Tại sao lực lượng quân Minh rất mạnh nhưng không tiêu diệt được nghĩa quân mà phải chấp nhận đềnghị tạm hoà của Lê Lợi

3/Bài mới : Giới thiệu bài : SGK

Trước yêu cầu mới của cuộc khởi nghĩa Nguyễn Chích- lúc bấy giờ giữ

chức nhập nội thiếu uý trong bộ chỉ huy nghĩa quân đề ra một kế hoạch có

tầm chiến lược quan trọng - Em hãy cho biết kế hoạch Nguyễn Chích ?

-Chuyển quân vào Nghệ An là nơi đất rộng ,người đông và cũng là nơi

hiểm yếu ,dễ dựa vào đó quay ra đánh Đông Đô HS giới thiệu về Nguyễn

Chích

GV ;-Dân số :không hơn gì Thanh Hoá ,nhưng nhân dân có truyền thống

truyền thống quật cường ,lực lượng địch lại tương đối yếu ,nhiều cuộc khởi

nghĩa đã nổi dậy

-Địa hình :Mặt bắc xa sào huyệt Đông Quan ,Tây Đô

Mặt nam: Lực lượng Tân Bình Thuận Hoá rất mỏng

Vì sao Nguyễn Chích vạch ra kế hoạch này ,việc thực hiện kế hoạch đó

mang lại kết quả gì ?

-Thoát khỏi thế bị bao vây ,mở rộng địa bàn hoạt động và kiểm soát nghĩa

quân trên phạm vi rộng lớn ,bao gồm nghệ An ,Tân Bình ,Thuận Hoá

GV : đánh đồn Đa Cang để mở đường tiến vào giải phóng Nghệ An Đồn

này có hàng nghìn quân giặc, do tên thổ quan chính Lương Nhĩ Hốt chỉ

huy

Với thắng lợi ở đồn Đa Cang có tác dụng như thế nào?

-Mở đường tiến quân ,mà còn làm nức lòng quân dân ,nâng cao niềm tin

tưởng vào phương hướng chiến lược mới của cuộc khởi nghĩa

GV giới thiệu về Trà Lân : Sau hơn 2 tháng bị vây hãm ,không có cứu

viện ,nguỵ quan Cẩm Bình kiệt sức và tuyệt vọng phải đầu hàng nghĩa

*Trận Khả Lưu : Lê Lợi dẫn đại quân theo sông Lam, tiến xuống Khả Lưu

đây là cửa ải hiểm yếu Nghĩa quân dùng nghi binh "Ban ngày thì phất cờ

gióng trống ,ban đêm thì đốt lửa ".Trong lúc đó ,nghĩa quân đã bố trí trận

địa mai phục ở phía sau Khả Lưu Một cánh quân tinh nhuệ bí mật vượt

sông tập kích doanh trại giết chết tướng ,bắt sống hơn 1000 tù binh

-Với chiến thắng liên tiếp ở Bồ Đằng ,Trà Lân ,Khả Lưu,Lê Lợi siết chặt

-Kế hoạch của NguyễnChích :SGK

-Diễn biến :+12.10.1424 tập kích ĐaCang (Thọ Xuân -ThanhHoá )

+Trà Lân ,Khả Lưu

Nguyễn Thị Hoà - Trường THCS Phan Bội Châu

dạy: 4/1/10

Bài 19 : CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 -1427 ) II.GIẢI PHÓNG NGHỆ AN, TÂN BÌNH, THUẬN HOÁ

vòng vây, giải phóng Nghệ An , Diễn Châu ,Thanh Hoá chưa đầy một

tháng

Em có nhận xét gì kế hoạch của Nguyễn Chích ?

-Táo bạo ,bất ngờ ,sáng suốt

GV:Tháng 8.1425 Lê Lợi phái tướng Trần Nguyên Hãn ,Lê Nỗ ,Lê Đa Bồ

đem hơn 1000 quân bộ và 1 voi chiến ,các tướng Lê Ngân ,Lê Vân An

,Phạm Bội chỉ huy gồm 70 thuyền chiến tiến vào giải phóng Tân Bình

,Thuận Hoá Trần Nguyên Hãn tuyển chọn được hàng vạn thanh niên gia

nhập nghĩa quân

GV: Như vậy nghĩa quân giải phóng được một khu vực rộng lớn nối liền

một dải từ Thanh Hoá đến đèo Hải Vân Từ tháng 10.1424 -8.1425 chỉ

trong vòng 10 tháng nghĩa quân đã giàng thắnh lợi lớn

Chiến thắng này có ý nghĩa như thế nào ?

-Thay đổi cục diện chiến tranh và so sánh lực lượng giữa ta và địch Bước

nhảy vọt đó đang tạo ra thế và lực đưa cục diện chiến tranh cứu nước tiến

lên giai đoạn toàn thắng

Trình bày tóm tắt các chiến thắng của NQ Lam Sơn từ cuối năm

1424-1425

Căn cứ vào đâù Lê Lợi và bộ chỉ huy quyết định mở cuộc tiến quân ra

Bắc ?

-Với những thắng lợi liên tiếp Bồ Đằng ,Trà Lân ,Khả Lưu

-Thế và lực của ta đã thay đổi Lực lượng quân đã lớn mạnh

*Sử dụng lược đồ H41 GV: 9.1426 Lê Lợi và bộ chỉ huy quyết định mở

cuộc tiến quân ra bắc Nghĩa quân chia làm ba đạo

+Đạo 1: Tiến quân ra Bắc giải phóng vùng Tây Bắc ngăn chặn viện binh

giặc từ Vân Nam sang ,do Lý Triệu ,Trịnh Khả chỉ huy

+Đạo 2 : có nhiệm vụ giải phóng vùng hạ lưu sông Nhị chặn đường quân

giặc từ Nghệ An về Đông Quan và chặn viện binh từ Quảng Tây qua Với

5000 quân ,2 voi chiến do Lưu Nhân Chú ,Bùi Bị chỉ huy

+Đạo 3:Tiến thẳng ra Đông Quan , do Đinh Lễ ,Nguyễn Xí chỉ huy

Nhiệm vụ của ba đạo quân là gì ?

Dựa vào lược đồ ,em hãy trình bày kế hoạch tiến quân ra Bắc của Lê

Lợi Nhận xét về kế hoạch đó

-Khẳng định về sức mạnh của quân dân ta sẽ đánh thắng quân Minh Xác

định được thời cơ (Giặc đã thế suy ,lực yếu )

GV: Nghĩa quân tiến đến đâu được nhân dân hết lòng ủnh hộ

*HS : Đọc " Nhiều tấm gương Xuống sông "

GV: Trước sức mạnh tiến công của ta và được sự ủng hộ của nhân dân "

Người Minh chỉ lo ngồi giữ để chờ quân cứu viện mà thôi ".Cuộc khởi

nghĩa đã chuyển sang giai đoạn phản công

-Kết quả : Nghệ An,Thanh Hoá được giảiphóng

2/Giải phóng TânBình ,Thuận Hóa(năm

1425 )-8.1425 :giải phóng TânBình ,Thuận Hoá

3/Tiến quân ra Bắc ,mởrộng phạm vi hoạt động(cuối năm 1426 )

-9.1426 Lê Lợi và bộ chỉhuy tiến quân ra Bắc

-Nhiệm vụ :SGK

*Sơ kết bài học :

Với kế hoạch sáng suốt và táo bạo của Nguyễn Chính nghĩa quân đã giải phóng một vùng rộng lớn Nghệ

An ,Thanh Hoá giành được thế chủ động Khi thế và lực dã mạnh Lê Lợi đã tiến quân ra Bắc Được nhândân hết lòng ủng hộ về mọi mặt

4/Củng cố : Theo tiểu mục

5/Dặn dò : Xem mục III/ học câu hỏi SGK(89)- Học diễn biến theo bản đồ SGK

I/Mục tiêu chung

Xem mục tiêu chung

II/Phương tiện dạy học

-Lược đồ "Trận Tốt động -Chúc động "

III/Thiết kế bài học

1/Ổn định tổ chức

2/Kiểm tra bài cũ

a/Em hãy trình bày tóm tắt diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ cuối năm 1424 đến cuối năm 1426 b/Nêu dẫn chứng về sự ủng hộ của nhân dân trong cuộc KN Lam Sơn từ cuối năm 1424 đến cuối năm

1426

3/Bài mới : Giới thiệu bài :Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ,sau nhiều năm chiến đấu gian lao ,trảiqua nhiều thử thách ,đã bước vào giai đoạn toàn thắng từ cuối năm 1426 đến cuối năm 1427 Giaiđoạn hày đã diễn ra như thế nào ,chúng ta tìm hiểu bài học hôm nay

Âm mưu của Vương Thông lúc này là gì ?

-Quyết giành thế chủ động mở cuộc phản công lớn đánh vào quân chủ

-Diễn biến +7.11.1426 Vương Thôngtiến về phía Cao Bộ

-Quân địch bị ta phục binh

Bài 19 : CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 -1427 )

III KHỞI NGHĨA LAM SƠN TOÀN THẮNG

( CUỐI NĂM 1426-1427 )

-Quân địch bị đánh tan tác

GV: Cuộc phản công chiến lược qui mô lớn của địch vừa mới thực hiện

đã bị giáng trả những đòn quyết liệt ,Vương Thông chạy về Đông Quan

lo cố thủ ,quân địch càng lún sâu vào thế phòng ngự bị động î

Em hãy trình bày diễn biến trận Tốt Động -Chúc Động qua lược đồ ?

*Chuyển :Sau chiến thắng Tốt Động -Chúc Động ,nghĩa quân Lam Sơn

thừa thắng vây hãm thành Đông Quan và giải Phóng nhiều châu huyện

GV: Sử dụng phương pháp tường thuât chỉ lược đồ

Số lượng quân địch tăng hơn những lần trước nói lên điều gì ?

-Quyết tâm giành thế chủ động Tiêu diệt quân ta

Trước thế giặc mạnh ,bộ chỉ huy có kế hoạch gì ?

-Vây thành diệt viện : vây thành Đông quan Tiêu diệt quân tiếp viện

GV: thuật lại theo SGK " Khi quân Liễu Thăng tiêu diệt 1 vạn tên "

GV : giới thiệu ải Chi Lăng

GV: Sau khi Liễu Thăng bị giết phó tổng binh là Lương Minh lên

thay ,chấn chỉnh đội ngũ tiến xuống Xương Giang ,quân ta phục kích ở

Cầu Trạm ,Phố Cát bị tiêu diệt 3 vạn tên Lương Minh bị giết tại trận

GV: đọc "Ngày 18 máu trôi đỏ nước "

-Số quân giặc sống sót ,bị bắt sống ,kể cả tướng giặc :Thôi Tụ ,Hoàng

Phúc Lê Lợi đem chiến lợi phẩm ở Chi Lăng đến doanh trại Mộc

Thạnh

Tại sao Lê Lợi lại làm như vậy ?

-Uy hiếp tinh thần quân giặc Mộc Thạnh trông thấy biết Liễu Thăng

bại trận đã vô cùng hoảng sợ vội rút quân về Trung Quốc

Dựa vào lược đồ ,hãy trình bày diễn biến trận Chi Lăng -Xương Giang

GV: Nghe tin 2 đạo viện binh Liễu Thăng ,Mộc Thạnh bị tiêu diệt hoàn

toàn Vương Thông ở Đông quan vô cùng khiếp đảm vội vàng xin hoà

chấp nhận mở hội thề Đông Quan

Vì sao Lê Lợi ,Nguyễn Trãi lại mở hội thề Đông Quan

-Quân giặc hoàn toàn thất bại ,muốn rút quân về nước trong danh dự

-Ta không muốn gây thù oán với nước lớn

-Thể hiện tính nhân đạo : Ta thắng lợi trong điều kiện ít tốn xương máu

.Mở lối thoát thuận lợi kết thúc chiến tranh với nhà Minh

-Ta tha cho 10 vạn quân địch được an toàn trở về quê hương Cấp 500

chiếc thuyền ,mấy nghìn con ngựa cùng với đầy đủ lương thực Quân

Minh lạy tạ tấm lòng khoan dung của nghĩa quân Lam Sơn

*Đọc đoạn trích trong tài liệu tham khảo (121 -SGV)

Nguyên nhân thắng lợi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ?

Em hãy lấy dẫn chứng sự ủng hộ mọi mặt của nhân dân

Tham gia nghĩa quân ,tiếp tế lương thực ,phối hợp với nghĩa quân

đánh giặc ,giết giặc : bà Lương Thị Minh Nguyệt ,cô gái người làng

Đào

Việc xây dựng khối đoàn kết thể hiện như thế nào ?

-Nhân dân miền ngược và miền xuôi và các thành phần trong xã hội

đều hết lòng ủng hộ nghĩa quân

Đường lối chiến lược chiến thuật của nghĩa quân ?

-1427 Lê Lợi đề nghị tạm hoà hoãn

-Chuyển quân vào Nghệ An quay ra đánh Đông Đô (Nguyễn Chích )

-Bất ngờ tập kích đồn Đa Cang (Thọ Xuân -Thanh Hoá )

-Đánh nghi binh (Khả Lưu )

-Mai phục

-Vây thành diệt viện (Chi Lăng -Xương Giang )

tiêu diệt -Kết quả :Trên 5 vạn quân

bị chết ,bắt sống hơn 1 vạntên

2/Trận Chi Lăng

(10.1427)a/Trận Chi Lăng -10.1427 15 vạn viện binh

do Liễu Thăng chỉ huy tiếnvào nước ta

-8.10 bị quân ta phục kíchtiêu diệt trên 1 vạn tên

b/Trận Xương Giang :-Lần 1: tiêu diệt 3 vạn tên -Lần 2 :tiêu diệt 5 vạn tên -Hội thề Đông Quan(10.12.1427)

3/Nguyên nhân thắng lợi và

ý nghĩa lịch sử a/Nguyên nhân thắng lợi :-Sự ủng hộ mọi mặt củanhân dân

-Xây dựng được khối đoànkết nhất trí trong các tầnglớp nhân dân

-Nhờ đường lối chiếnlược ,chiến thuật đúngđắn .đứng đầu là Lê Lợi,Nguyễn Trãi

b/Ý nghĩa :Đất nước sạchbóng quân xâm lược ,giànhlại độc lập tự chủ cho nhândân ,mở ra thời kì phát triểnmới ,cao hơn của nước ĐạiViệt

4/Củng cố :Dựa vào các lược đồ và bài học ,em hãy trình bày tóm tắt diễn biến cuộc khởi nghĩa LamSơn

5/Dặn dò :xem bài 20 (94) Học 2 câu hỏi trong SGK (93)

Nguyễn Thị Hoà - Trường THCS Phan Bội Châu

11/1/10

Bài 20 : NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ (1428 -1527

) I- TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ ,QUÂN SỰ ,PHÁP LUẬT

I/Mục tiêu bài học

1/Về kiến thức

Giúp HS thấy được :

-Những nét cơ bản về tình hình chính trị , quân sự ,pháp luật ,kinh tế ,xã hội ,văn hoá ,giáo dục thời Lê Sơ -Thời Lê Sơ ,nhà nước quân chủ trung ương tập quyền được xây dựng và củng cố vững mạnh ,quân độihùng mạnh ; pháp luật có những điều khoản tiến bộ Trên các mặt kinh tế ,xã hội ,văn hoá giáo dục đều cóbước phát triển mạnh ,đạt được nhiều thành tựu Đây là thời kì cường thịnh của quốc gia Đại Việt

2/Về tưởng

Nâng cao lòng yêu đất nước ,niềm tự hào dân tộc về một thời kì phát triển rực rỡ và hùng mạnh cho HS.Giáo dục ý thức trách nhiệm của HS trong học tập và tu dưỡng Rèn luyện kĩ năng so sánh ,đối chiếu cácsự kiện lịch sử ,biết rút ra nhận xét ,kết luận

II/Phương tiện dạy học

-Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời vua Lê Thánh Tông

III/Thiết kế bài giảng

1/Ổn định tổ chức

2/Kiểm tra bài cũ :

a/ Dựa vào các lược đồ và bài học ,em hãy trình bày tóm tắt diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

b/Hãy nêu những nguyên nhân thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

c/Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi có ý nghĩa như thế nào ?

3/Bài mới

Giới thiệu bài :Như đã học ở bài trước ,chúng ta thấy tình hình kinh tế -xa hội thời Lê Sơ đã vượt quađược cuộc khủng hoảng cuối trần và những khó khăn to lớn sau chiến tranh Kinh tế có bước phát triểnmạnh ,xã hội ổn định ,đời sống nhân dân được cải thiện và nâng cao hơn trước Đó chính là cơ sở và điềukiện thuận lợi để nước Đại Việt đạt được những thành tựu mới về chính trị ,quân sự và pháp luật Bài họchôm nay sẽ giúp chúng ta tìm hiểu nội dung này

GV :Chính quyền phong kiến được hoàn thiện dần và đến thời vua Lê

Thánh Tông thì hoàn chỉnh nhất Đứng đầu nhà nước là Vua

Để tập trung quyền hành vào tay mình nhà Vua đã làm gì ?

-Bãi bỏ một số chức vụ cao nhất :Tướng quốc ,đại tổng quản ,đại hành

khiển

-Vua nắm mọi quyền hành ,kể cả chức tổng chỉ huy quân đội

GV :treo sơ đồ và phân tích

*Sử dụng lược đồ hình 44

Quan sát lược đồ nước Đại Việt thời Lê Sơ và danh sách 13 đạo thừa

tuyên ,em thấy có gì khác với nước Đại Việt thời Trần ?

-Lãnh thổ Đại Việt thời Lê Sơ được mở rộng hơn Đó chính là kết quả của

công việc khẩn hoang ,cải tạo đất ,đoàn kết trong lao động xây dựng đấ

nước của các thành phần dân tộc rong đại gia đình dân tộc Việt Nam

GV : Riêng mạn biên giới phía bắc ,nhà Lê cử thêm một số tướng giỏi

người miền xuôi lên trấn trị biến thành" phiên thần " đời đời nối nhau cai

quản địa phương

-Chủ trương của Lê Thánh Tông :Đảm bảo sự thống nhất trong chính

quyền từ trên xuống dưới ,từ trung ương đến địa phương "các chức lớn nhỏ

cũng bị ràng buộc nhau ,nặng nhẹ cùng nhau giữ gìn lẽ phải của nước

không bị chuyện riêng ,việc lớn của đất nước không bị lung lay

HS đọc mục 2

Em hãy cho biết quân đội thời Lê Sơ được tổ chức như thế nào ?

-Chế độ "ngự binh ư nông " khi có chiến tranh tất cả đến tại ngũ chiến đấu

cùng toàn dân Hoà bình về làm ruộng

-Có hai bộ phận chímh :Quân triều đình và quân ở các địa phương

Tổ chức nhà Lê Sơcó điểm gì giống và khác ìThời Trần

-Nhà Lê Sơ không có quân đội của các vương hầu quí tộc ,Vua trực tiếp

chỉ huy quân đội

GV: Hàng năm quân lính được luyện tập võ nghệ ,chiến trận Vùng biên

giới đều có bố trí quân đội mạnh canh phòng và bảo vệ ,không để xâm lấn

*HS :đọc "Vua Lê phải chu di"

Em có nhận xét gì về chủ trương của nhà Lê Sơ đối với lãnh thổ của đất

nước qua đoạn trích trên

-Cương quyết bảo vệ lãnh thổ đất nước đó là sự sống còn của dân tộc

GV: Ngay khi lên ngôi Vua Thái Tổ đã lo đến việc đật luật pháp Thái

Tông ban hành thêm một số diều luật xét xử kiện tụng ,sở hữu tài sản

.Năm 1483 Thánh Tông quyết định triệu tập các đại thần biên soạn một bộ

luật chính thức của triều đại mình ,thường gọi là "Luật Hồng Đức " ở thế

kỉ XV-XVIII ,bộ luật sửa đổi bổ sung ,ít nhiều được ban hành với tên "Lê

1/Tổ chức chínhquyền

-Vua nắm mọi quyền hànhkể cả chỉ huy quân đội

-Chia cả nước làm 13 đạothừa tuyên ,phủ ,châu,huyện ,xã

2/Tổ chức quân đội -Chế độ "Ngự binh ư nông

Có hai bộ phận :+Quân triều đình và quânđịa phương

+Các binh chủng :kị,bộ,tượng ,thuỷ

+Hàng năm luyện tập võ

Triều hình luật " Bộ luật gồm 722 điều chia thành 16 chương

Em hãy nêu rõ bộ luật Hồng Đức

Bộ luật Hồng Đức (1470-1497)so với bộ luật hình thư thời Lý (1042) ntn ?

-Thời Lý (1042) qui định chặt chẽ việc bảo vệ nhà vua cùng cung điện ,tài

sản nhân dân ,nghiêm cấm mổ trâu bò ,bảo vệ sản xuất nông nghiệp

,người phạm tội bị xử phạt nghiêm khắc

-Thời Lê thánh Tông (1470-1497):Đây là bộ luật đầy đủ tiến bộ nhất trong

các bộ luật thời phong kiến Việt Nam ,thể hiện bước phát triển mạnh mẽ

trong lịch sử pháp luật Việt Nam thời phong kiến

Bộ luật Hồng Đức có tác dụng như thế nào ?

-Góp phần củng cố chế độ PK tập quyền ,phát triển kinh tế và ổn định xã

hội

nghệ

3/Pháp luật -Ban hành :Quốc triềuhình luật (Luật Hồngđức )

-Nội dung :SGK (96)4.Củng cố :Đại Việt thời Lê Sơ đã có sự thay đổi về bộ máy nhà nước được tổ chức hoàn chỉnh ,chặt chẽhơn Quân sự được tăng cường củng cố Pháp luật đầy đủ tiến bộ nhất thể hiện bước phát triển mạnh mẽtrong lịch sử Việt Nam thời phong kiến

Trình Bày những đóng góp của vua Lê Thánh Tông trong việc xây dựng bộ máy nhà nước và pháp luật

5 Dặn dò :Vẽ sơ đồ bộ máy nhà chính quyền thời Lê Sơ ?

I/Mục tiêu bài học

1.Kiến thức : Sau khi nhanh chóng khôi phục sản xuất ,thời lê sơ nền kinh tế phát triển về mọi mặt Sựphân chia xã hội thành hai giai cấp chính : địa chủ phong kiến và nông dân Đời sống các tầìng lớp khácổn định

2.Tư tưởng : Giáo dục ý thức tự hào về thời kì thịnh trị của đất nước

3.Kĩ năng : Bồi dưỡng khả năng phân tích tình hình kinh tế xã hội theo các tiêu chí cụ thể để từ đó rút ranhận xét chung

II.Phương tiện dạy học

-Lược đồ hành chính nước Đại Việt thời Lê sơ

-Sơ đồ trống về các giai cấp ,tầng lớp trong xã hội thời Lê Sơ

-Tư liệu phản ánh sự phát triển kinh tế -xã hội thời Lê sơ

III Thiết kế bài học

1.Kiểm tra bài cũ

-Công lao của vua Lê Thánh Tông trong việc xây dựng chính quyền ,bảo vệ tổ quốc ?

2.Bài mới :Song song với việc xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước ,nhà Lê có nhiều biện pháp khôiphục và phát triển kinh tế Nền kinh tế và xã hội thời Lê Sơ có điểm gì mới ?

GV:Giúp học sinh nhận thức rõ : Khái niệm "Lê sơ " khác với "Tiền Lê

","Hậu Lê " ,"Lê Mạt " như thế nào ?

-"Tiền Lê " để chỉ thời kì Lê Hoàn và Lê Long Đĩnh lên làm vua

(980-1009); gọi là "Tiền Lê " để phân biệt với thời kì khi Lê Lợi lên ngôi vua

được gọi là "Hậu Lê"

-"Hậu Lê " (1428-1788)thời kì này sử sách thường chia làm 2 giai đoạn

nhỏ : "Lê Sơ " từ năm 1428 đến năm 1527(năm Lê Lợi lên làm vua Năm

1527 là năm Mạc Đăng Dung bị lật đổ nhà Lê lập ra nhà Mạc ).Lê Trung

Hưng còn gọi là Lê Mạt là thời kì Trịnh Tùng giúp nhà Lê diệt Mạc khôi

phục lại vương triều Lê

GV: Sau khi đánh đuổi quân Minh ra khỏi đất nước ,Lê Lợi lên ngôi

hoàng đế ,khôi phục lại quốc hiêu Đậi Việt ,xây dựng lại bộ máy nhà

nước và phát triển kinh tế văn hoá

*Học sinh đọc :Kinh tế nông nghiệp

?Cảnh khó khăn của đất nước và nhân dân ta sau chiến tranh : Xóm làng

tiêu điều ,đồng ruộng bỏ hoang , đời sống nhân dân cơ cực

Để khôi phục và phát triển nông nghiệp ,vua Lê Thái tổ đã làm gì :Vấn

đề đầu tiên là giải quyết ruộng đất

Nhà Lê đã giải quyết ruộng đất bằng cách nào ?

*Sử dụng đèn chiếu (hoặc bảng phụ )

-Cho 25 vạn lính về quê làm ruộng

-Kêu gọi nhân dân phiêu tán về quê cũ

-Đặt ra một số chức quan chuyên trách

GV: Khuyến nông sứ có tr nhiệm chiêu tập dân phiêu tán về quê làm ăn

-Đồn điền sứ : tổ chức khai hoang

-Hà đê sứ :Quản lý và xây dựng đê điều HS đọc " để khai phá vùng

đất "sông nhà Lê "

1/Kinh tế a) Nông nghiệp

-Giải quyết ruộng đất

-Đặt các chức quan chuyêntrách : Khuyến nông sứ ,đồnđiền sứ ,Hà đê sứ

-Thực hiện phép quân điền -Khuyến khích bảo vệ sảnxuất

Nguyễn Thị Hoà - Trường THCS Phan Bội Châu

13/1/10

Bài 20 : NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ (1428 -1527 )

II- TÌNH HÌNH KINH TẾ XÃ HỘI

Vì sao nhà lê quan tâm đến việc bảo vệ đê điều ?

-Chống thiên tai lũ lụt hàng năm Khai hoang lấn biển

-Phép quân điền :cứ 6 năm chia lại ruộng đất công làng xã ,các quan

được chia nhiều ruộng ,phụ nữ và người có hoàn cảnh khó khăn cũng ”

Nhận xét về những biện pháp của nhà nước Lê Sơ đối với nông nghiệp :

-Quan tâm phát triển sản xuất Nền sản xuất được khôi phục ,đời sống

nhân dân được cải thiện

-Biện pháp tích cực của nhà nước Tận dụng được hết nhân lực để sản

xuất ( lính ) là lực lượng lao động tạo được nhiều của cải

Nhiều điểm tiến bộ bảo đảm sự công bằng xã hội

*HS đọc "Các ngành được đẩy mạnh "

Em có nhận xét gì về tình hình thủ công nghiệp thời Lê Sơ : Xuất hiện

nhiều ngành nghề thủ công Các phường thủ công ra đời và phát triển

mạnh Xuất hiện các công xưởng mới

Nông nghiệp và thủ công nghiệp có mói quan hệ với nhau như thế nào :

Giao lưu trao đổi hàng hoá : Nông nghiệp phát triển ,nhiều ngành nghề

thủ công phát triển

Triều Lê đã có biện pháp gì để phát triển buôn bán trong nước :

GV: Việc nhà vua khuyến khích lập chợ ,ban hành điều lệ cụ thể ( chợ cũ

không được trùng ngày với chợ cũ ,không tranh giành khách hàng )

*HS đọc "Trong dân gian khách hàng của nhau "

Hoạt động buôn bán với nước ngoài như thế nào ?

-Hoạt động vẫn được duy trì ,chủ yếu buôn bán ở một số cửa khẩu

Mặt hàng nào được ưa chuộng : sành sứ ,vải lụa ,lâm sản quý

*Liên hệ : Buôn bán qua cửa khẩu ngày nay : Lạng Sơn (Tân Thanh )

Quảng Ninh , Móng Cái

Em có nhận xét gì về tình hình kinh tế thời Lê Sơ ?

HS nghiên cứu SGK

Xã hội thời Lê có những giai cấp tầng lớp nào

Quyền lợi ,địa vị của các giai cấp ,tầng lớp ra sao :

-Giai cấp địa chủ nhiều ruộng đất ,nắm chính quyền

-Giai cấp nông dân :ít ruộng đất ,cày thuê cho địa chủ ,nộp tô

-Các tầng lớp khác phải nộp thuế cho nhà nước Nô tỳ là tầng lớp thấp

kém nhất

*GV:Bổ sung thêm :Do đấy nền độc lập và thống nhất của đất nước được

củngcố Quốc gia Đại Việt là quốc gia cường thịnh nhất ở khu vực Đông

Nam Á thời bấy giờ

b) Công thương nghiệp

-Phát triển nhiều nghề thủcông ở làng xã ,kinh đô ThăngLong

-Thương nghiệp +Trong nước : chợ phát triển

+Ngoài nước :Hạn chế buônbán với nước ngoài

*Nhận xét chung : Kinh tếổn định ,ngày càng phát triển 2/Xã hội

-Có hai giai cấp :Địa chủ,nông dân

-Có bốn tầng lớp : Thị dân,thương nhân ,thợ thủ công ,nô

tì 4/Củng cố : Tại sao có thể nói thời Lê Sơ là thời thịnh đạt ?

Vẽ sơ đồ các giai cấp ,tầng lớp trong xã hội thời Lê sơ ?5/Dặn dò : Học các câu hỏi trong SGK.(99)

I/Mục tiêu bài học

1.Kiến thức :

Chế độ giáo dục ,thi cử thời Lê sơ rất được coi trọng

Những thành tựu tiêu biểu về văn học, khoa học, nghệ thuật thời Lê sơ

2.Tư tưởng :

Giáo dục ý thức tự hào về thành tựu văn hoá giáo dục của Đại Việt thời Lê sơ, ý thức giữ gìn vàphát huy văn hoá truyền thống

3.Kĩ năng :

Nhận xét những thành tựu tiêu biểu về văn hoá, khoa học, nghệ thuật

II.Phương tiện dạy học

Các ảnh về nhân vật và di tích lịch sử thời này

III Thiết kế bài học

1.Kiểm tra bài cũ

-Nhà Lê sơ đã làm gì để phục hồi và phát triển nông nghiệp?

-Xã hội thời Lê sơ có những tầng lớp và giai cấp nào?

2.Bài mới :Sự phát triển kinh tế, đời sống nhân dân ổn định làm cho đất nước giàu mạnh, nhiều thànhtựu văn hoá, khoa học được biết đến

Hoạt động 1:Nhóm/ cả lớp

Bước1: HS dựa vào SGK, hình 45 và kiến thức đã học trả lời các

câu hỏi:

-Nhà nước quan tâm phát triển giáo dục như thế nào?để khuyến

1)Tình hình giáo dục và khoacử

Tuần 22 , Tiết 43 Ngày soạn :17/1/10 Ngày dạy: 18/1/10

Bài 20 : NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ (1428 -1527 )

III- TÌNH HÌNH VĂN HOÁ GIÁO DỤC

khích học tập và kén chọn nhân tài, nhà Lê có biện pháp gì?

-Vì sao thời Lê sơ hạn chế Phật giáo, Đạo giáo, tôn sùng Nho giáo?

-Em có nhận xét gì về tình hình thi cử thời lê sơ?Nêu những biểu

hiện của sự quy củ, chặt chẽ trong giáo dục thời Lê sơ

-Chế độ thi cử thời Lê sơ được tiến hành thường xuyên như thế

nào? Kết quả ra sao? Em biết gì về 3 kì thi : Hương-Hội-Đình thời

Lê sơ

Bước 2: Các nhóm thảo luận, trao đổi

Bước 3: Đại diện các nhóm phát biểu-GV chuẩn kiến thức

GV bổ sung thêm: Thời Lê sơ nội dung học tập thi cử là các sách

của đạo Nho, chủ yếu có “Tứ Thư “, “ Ngũ Kinh”; thi cử thời Lê

sơ, mỗi thí sinh cũng phải làm 4 môn thi

- kinh nghĩa

- chiếu, chế, biểu

- Thơ phú

- Văn sách

Hoạt động 2: Cá nhân/ cả lớp

Bước 1: HS đọc SGK và trả lời các câu hỏi sau :

-Những thành tựu nổi bật về văn học thời Lê sơ? Nêu một vài tác

phẩm tiêu biểu Các tác phẩm văn học tập trung phản ánh nội dung

gì?

-Thời Lê sơ có những thành tựu khoa học tiêu biểu nào? Em có

nhận xét gì về những thành tựu đó?

Bước 2: Học sinh trao đổi với nhau

Bước 3: HS trả lời, các HS khác bổ sung-Gv chuẩn kiến thức

Hoạt động 3:Cá nhân/ nhóm

Bước 1: HS đọc SGK, tìm hiểu và trả lời các câu hỏi:

-Nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật sân khấu

-Nghệ thuật điêu khắc có gì tiêu biểu?

-Vì sao quốc gia Đại Việt đạt được những thành tựu trên?

Bước 2: HS các nhóm thảo luận

Bước 3: Các nhóm cử đại diện phát biểu-GV chuẩn kiến thức

GV bổ sung :

Nghệ thuật ca, múa, nhạc được phục hồi; Lương Thế Vinh biên

soạn bộ “ Hi phường phả lục” nêu nguyên tắc biểu diễn hát, múa,

Nghệ thuật điêu khắc có phong cách đồ sộ, kĩ thuật điêu luyện

Sự đóng góp của nhiều nhân vật tài năng như Lê Lợi, Nguyễn Trãi,

b)Khoa họcnhiều tác phẩm khoa học thành vănphong phú, đa dạng

c)Nghệ thuậtNghệ thuật ca, múa, nhạc đượcphục hồi

4/Củng cố :

Kể tên một số thành tựu văn hoá tiêu biểu

Em hãy nêu công lao của những danh nhân có trong bài?

Vì sao Đại Việt ở thế kỉ XV lại đạt được những thành tựu rực rỡ như vậy?

5/Dặn dò : Học bài cũ, trả lời các câu hỏi cuối bài

Nguyễn Thị Hoà - Trường THCS Phan Bội Châu

Tiết 44 Ngày soạn : 17/1/10Ngày dạy:20/1/10

Bài 20 : NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ (1428 -1527 ) IV- MỘT SỐ DANH NHÂN VĂN HOÁ DÂN TỘC

I/Mục tiêu bài học

Kĩ năng phân tích đánh giá các sự kiện lịch sử

II.Phương tiện dạy học

Các ảnh về nhân vật

III Thiết kế bài học

1.Kiểm tra bài cũ

-Kể tên một số thành tựu văn hoá tiêu biểu

Vì sao Đại Việt ở thế kỉ XV lại đạt được những thành tựu rực rỡ như vậy?

2.Bài mới :Tất cả những thành tựu tiêu biểu về văn học, khoa học, nghệ thuật mà các em vừa nêu,một phần lớn phải kể đến công lao đóng góp của những danh nhân văn hoá

Hỏi: Trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn Nguyễn Trãi có vai trò như

thế nào?( Là nhà chính trị quân sự đại tài, ông là một trong những

nguyên nhân quan trọng đóng góp cho sự thắng lợi của khởi nghĩa

Lam Sơn?

-Sau khi khởi nghĩa Lam Sơn ông có đóng góp gì cho đất nước?

( Viết nhiều tác phẩm có giá trị văn học, sử học, địa lý học)

Hỏi: Các tác phẩm của ông tập trung phản ánh nội dung gì? ( Hs

đọc phần in nghiêng SGK )

-Lê Thánh Tông nhận xét gì về Nguyễn Trãi?

+ Giảng H47 ( SGK )

-Trình bày hiểu biết của em về Lê Thánh Tông?

-Ông có đóng góp gì về phát triển kinh tế, văn hoá ?

( Quan tâm phát triển kinh tế, luật Hồng Đức )

-Kể những đóng góp của Lê Thánh Tông trong lĩnh vực văn học?

( Nhiều tác phẩm văn học có giá trị 300 bài )

-Hội Tao Đàn

Nội dung: Ca ngợi nhà Lê, ca ngợi phong cách đất nước, đậm đà

tinh thần yêu nước

Hỏi: Em hiểu gì về Ngô Sỹ Liê ? ( Là nhà sử học nổi tiếng thế kỉ

XV, năm 1442: Đỗ tiến sĩ, tác giả cuốn Đại Việt sử klí toàn thư

-Tên tuổi của ông còn để lại dấu ấn gì? ( Thể hiện vai trò trách

nhiệm học tập của Giáo viên và học sinh xứng đáng với tên tuổi

của vị danh nhân văn hóa của dân tộc.)

-Lương Thế Vinh có vai trò quan trọng như thế nào đối với nghệ

thuật ?

1)Nguyễn Trãi: ( 1442):

1380 Là nhà chính trị quân sự đại tài,danh nhân văn hóa thế giới

-Nội dung: Thể hiện tư tưởng yêunước, nhân đạo, thương dân

2)Lê Thánh Tông: ( 1497)

1442 Lập hội Tao Đàn

3.Ngô Sĩ Liên:

-Là nhà sử học nổi tiếng

4.Lương Thế Vinh( 1442-?)-Bộ “ Hi phường phả lục”

-Là nhà toán học nổi tiếng

4/Củng cố :

Học sinh thảo luận: Tên tuổi của các danh nhân văn hoá còn để lại dấu ấn gì?

(Tên đường phố, tên trường học thể hiện vai trò và trách nhiệm của giáo viên và học sinh làm saocho xứng đáng với tên tuổi của vị danh nhân văn hoá của dân tộc.)

5/Dặn dò : Bài sau: Ôn tập chương IV

I/Mục tiêu bài học

1.Kiến thức :

Thấy được sự phát triển toàn diện của nước ta ở thế kỷ XV đầu thế kỷ XVI.

SO sánh điểm giống và khác nhau giữa thời thịnh trị nhất ( Thời Lê sơ) với thời Lý-Trần.

2.Tư tưởng :

Tự hào truyền thống dân tộc.

3.Kĩ năng :

Hệ thống các sự kiện lịch sử.

II.Phương tiện dạy học

Lược đồ lãnh thổ thời Trần và Lê sơ.

Bảng phụ sơ đồ tổ chức bộ máy chính quyền thời Lý-Trần và Lê sơ.

Tranh ảnh về các công trình nghệ thuật, các ảnh về nhân vật

III Thiết kế bài học

1.Kiểm tra bài cũ

Những cống hiến của Nguyễn Trải đối với nước Đại Việt.

Hiểu biết của em về Lê Thánh Tông.

2.Bài mới :Chúng ta đã học qua giai đoạn lịch sử Việt Nam ở thế kỉ XV đầu thế kỷ XVI, cần hệ thống hoá toàn bộ kiến thức về mọi mặt của thời kì được coi là thịnh trị của chế độ phong kiến Việt Nam.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính Hoạt động 1:Nhóm/ cả lớp

Bước1: HS dựa vào SGKvà kiến thức đã học trả lời các câu hỏi:

So sánh sự giống nhau và khác nhau của hai tổ chức bộ máy nhà nước

thời Lê sơ và Lý-Trần.

Cách đào tạo , tuyển chọn và bổ dụng quan lại.

Nhà nước và luật pháp thời lê sơ khác nhà nước thời Lý -Trần ở điểm

nào?

Ởí nước ta luật pháp có từ bao giời? ý nghĩa của luật pháp.

Bước 2: Các nhóm thảo luận, trao đổi.

Bước 3: Đại diện các nhóm phát biểu-GV chuẩn kiến thức

GV bổ sung thêm: Các triều đình thời phong kiến đều xây dựng nhà nước

tập quyền.

+ Nhà nước thời Lý -Trần đã hoàn chỉnh trên danh nghĩa nhưng vẫn còn

đơn giản, làng xã còn nhiều luật lệ Nhà nước thời Lý-Trần là nhà nước

quân chủ quý tộc.

Thời Lê sơ bộ máy nhà nước đã kiện toàn ở mức hoàn chỉnh nhất Nhà

nước mang tính chất quân chủ quan liêu chuyên chế.

Về luật pháp: Năm 1042, bộ luật thành văn đầu tiên của Việt Nam ra

đời(Luật Hình thư) Đến thời Lê sơ luật pháp được xây dựng tương đối

hoàn chỉnh(Luật Hồng Đức) Đảm bảo trật tự, an ninh, kỉ cương trong xã

hội.

Giống:

• Bảo vệ quyền lợi của nhà vua và giai cấp thống trị.

• Bảo vệ trật tự xã hội,bảo vệ sản xuất.

Khác:

Luật pháp thời Lê có nhiều điểm tiến bộ hơn.

Hoạt động 2: Cá nhân/ cả lớp

Bước 1: HS đọc SGK và trả lời các câu hỏi sau :

1.về mặt chính trị bộ máy nhà nước ngày càng hoàn chỉnh và chặt chẽ.

2.Luật pháp Ngày càng hoàn chỉnh, có nhiều điểm tiến bộ

3.Kinh tế

a)Nông nghiệp

mở rộng diện tích đất trồng.

Xây dựng đê điều

Nguyễn Thị Hoà - Trường THCS Phan Bội Châu

Bài 21 : ÔN TẬP CHƯƠNG IV

-Tình hình kinh tế thời Lê sơ có gì khác và giống thời Lý-Trần?

Nông nghiệp

Thủ công nghiệp

Thương nghiệp

Vẽ sơ đồ các giai cấp tầng lớp trong xã hội thời Lý-Trần và thời Lê sơ.

Nhận xét về hai sơ đồ đó.

Giáo dục thi cử thời Lê sơ đạt được những thành tựu nào? Khác gì thời

Lý-Trần? Văn học thời Lê sơ tập trung phản ánh nội dung gì?

Nhận xét về thành tựu khoa học, nghệ thuật thời Lê sơ.

Bước 2: Học sinh trao đổi với nhau.

Bước 3: HS trả lời, các HS khác bổ sung-Gv chuẩn kiến thức và bổ

sung:

Thời Lý-Trần quan hệ sản xuất phong kiến đã xuất hiện nhưng còn yếu

ớt, đến thời Lê sơ quan hệ đó đã được xác lập vững chắc , kinh tế đã phát

triển mạnh mẽ hơn

Sự phân hoá chiếm hữu ruộng đất ngày càng sâu sắc.

b)Thủ công nghiệp

Phát triển ngnàh nghề truyền thống

c) Thương nghiệp

Chợ phát triển 4.Xã hội Phân chia giai cấp ngày càng sâu sắc 5.Văn hoá, giáo dục, KHNT Quan tâm phát triển giáo dục Văn học yêu nước

Nhiều công trình kho học nghệ thuật có giá trị

4/Củng cố :

Lập bảng thống kê các tác phẩm văn học sử học nổi tiếng.

Văn học

Bài thơ thần của Lý Thường Kiệt-bản tuyên ngôn độc lập thứ nhất

Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn

Tụng giá hoàn kinh Trần Quang Khải

sư-Bạch Đằng giang Trương Hán Siêu.

phú-Quân trung từ mệnh tập, Bình Ngô đại cáo, Chí Linh sơn phú-Nguyễn Trãi

Hồng Đức quốc âm thi tập, Quỳnh uyển cửu ca, -Lê Thánh Tông.

Học bài cũ, trả lời các câu hỏi cuối bài.Tiết 45

I/Mục tiêu bài học

-Nắm được cách làm bài tập :Tự luận ,trắc nghiệm ,tập điền vào các lược đồ câm những đường tiến côngcủa quân ta

II/Phương tiện dạy học :

-Lược đồ câm về đường tiiến quân ra bắc của nghĩa quân Lam Sơn

-Lược đồ chiến thắng Tốt Động -Chúc Động

-Lược đồ trận Chi Lăng -Xương Giang

III/Thiết kế bài dạy

1.Ổn định lớp

3.Bài mới

Bài tập 1:

Điền từ thích hợp vào ô trống :

a.Năm .,nhà Minh sai tướng .thống lĩnh .quâncùng dân phu ,chia làm cánh tràn vào biên giới nước ta

b.Bị đánh bại ở ,Hồ Qúi Ly lui về phòng ngự ở thành (Hà Tây ),rồi lại lui về cốthủ ở thành và bị quân Minh bắt vào cuối tháng 6.1407

Bài tập 2:

Nguyên nhân chính khiến nhà Hồ thất bại trong cuộc kháng chiến chống quân Minh :

a.Lực lượng quân Minh quá mạnh

b.Quân ta chưa chuẩn bị chu đáo

c.Không đoàn kết được toàn dân

c.Nội bộ mâu thuẫn

Bài tập 3

Nhà Minh đã cai trị nước ta như thế nào ?Nêu nhận xét của em về chính sách đó

Bàitập 4 : Kể tên người lãnh đạo ,thời gian ,địa điểm xảy ra ,nguyên nhân và kết quả của các cuộc khởi nghĩacủa quý tộc Trần :

LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ - PHẦN CHƯƠNG IV

đạo gian

Bài tập 5

Tại sao quân Minh lại chấp nhận đề nghị tạm hoà của Lê Lợi vào mùa hè năm 1423?

a.Quân Minh mệt mỏi

b.Thực hiện âm mưu dụ hoà Lê Lợi

c.Làm mất ý chí chiến đấu của nghĩa quân Lam Sơn

d.Các câu đúng

Bài tập 6:Vì sao Nguyễn Chích lại đề nghị chuyển quân vào Nghệ An ?

a.Là nơi đất rộng người đông ,có thể huy động sức người cho cuộc kháng chiến

b.Là nơi xa lạ ,lực lượng quân Minh ít và yếu ,nghĩa quân có thể chiến thắng dễ dàng

c.Là nơi tiếp giáp với Thanh Hoá ,có thể dựa vào đó để quay ra đánh lấy Đông Đô

d.Các câu đúng

Bài tập 7.Dùng mũi tên đỏ để diễn tả đường tiến quân ra bắc của nghĩquân Lam Sơn trên lược đồ Cho biết nhiệm vụ của ba đạo quân

-Nhiệm vụ của 3 đạo quân :

Bài tập 8:Trình bày âm mưu của Vương Thông khi mở cuộc phản công lớn ở Cao Bộ (Hà Tây ).Trong trận Tốt Động -Chúc Động ,Nghĩa quân Lam sơn đich sử dụng nghệ thuật gì để đập tan âm mưu đó ? Hãy sử dụng mũi tên trên lược đồ để thể hiện diễn biến trận đánh Tốt Động -Chúc Động (Mũi tên đỏ là quân ta ,mũi tên xanh hoặc đen là quân địch ) GV gọi HS lên bảng để thực hiện Bài tập 9 Lập bảng những sự kiện chính trong khởi nghĩa Lam Sơn : Thời gian Sự kiện chính -Đầu năm 1416 -Ngày 7-2-1418: -Giữa năm 1418 -Mua hè năm 1423 -Cuối năm 1424 -Năm 1425 -Tháng 9.1426 -Cuối năm 1426 -Tháng 10.1427 -Ngày 10.12.1427 -Hội thề Lũng Nhai (gồm Lê Lợi và 18 người trong bộ chỉ huy cuộc khởi nghĩa )

Bài tập 10 Giai cấp nào chiếm tuyệt đại đa số dân cư trong xã hội ?So với thời Trần thì số lượng nô tì thời Lê Sơ tăng hay giảm ?Vì sao ?

Bài tập 11 : Thời Lê Sơ tôn giáo được tôn sùng và chiếm địa vị độc tôn là :

a.Phật giáo b.Đạo giáo c.Nho giáo d.Các câu đúng

4.Củng cố :

- Kiểm tra lại phần bài tập học sinh đã thực hiện ,giáo viên nhận xét

5.Dặn dò :

-Ôn lại các bài tập đã làm trên lớp

-Xem bài mới bài 22- Mục I

Chương V : ĐAỊ VIỆT Ở CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII

I/Mục tiêu bài học

1.Kiến thức

Nhà nước phong kiến tập quyền của Đại Việt phát triển hoàn chỉnh và đạt đến đỉnh cao ở thế kỉ XVvề các mặt thiết chế chính trị ,pháp luật ,kinh tế v v.Đến đầu thế kỉ XVI , những biểu hiện suy yếu của nhà Lê về mặt chính trị ,xã hội Nguyên nhân và hậu quả của tình hình đó

2.Về tư tưởng

-Sự suy thoái của nhà nước phong kiến tập quyền , dẫn đến mâu thuẫn xã hội sâu sắc và sự căm phẫn của các tầng lớp nhân dân ,làm bùng nổ những cuộc khởi nghĩa Bồi dưỡng cho học sinh ý thức bảo vệ sự thống nhất đất nước ,chống mọi âm mưu chia cắt lãnh thổ

3.Kĩ năng

Nguyễn Thị Hoà - Trường THCS Phan Bội Châu

Bài 22 : SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG

KIẾN TẬP QUYỀN ( THẾ KỈ XVI - XVIII )

I Tình hình chính trị, xã hội.