Với những hình ảnh có ý nghĩa biểu tợng đó, nhà thơ nói lên tâm sự của mình một cách kín đáo và sâu sắc.. Đây chính là một trong những đặc điểm tiêu biểu của bút pháp thơ lãng mạn và cũn
Trang 1Tuần 19 - Luyện đề: Nhờ rừng , Ông đồ“ ” “ ”
Tiết 55, 56, 57 - Bài tập về viết đoạn văn trong văn bản thuyết
A Cảnh núi rừng kỳ vĩ, khoáng đạt và bí hiểm
B Cảnh vờn bách thú tù túng, tầm thờng và giả dối
C Cảnh đại ngàn bao la, rộng lớn
D Gồm A và B
Câu 3: Nhận xét nào nói đúng nhất ý nghĩa của việc xây dựng hai cảnh tợng đối lập
nhau trong Nhớ rừng?
A Để làm nổi bật hình ảnh con hổ
B Để gây ấn tợng đối với ngời đọc
C Để làm nổi bật tình cảnh và tâm trạng của con hổ
D Để thể hiện tình cảm của tác giả đối với con hổ
Câu 4: Hoài Thanh cho rằng” “Ta tởng chừng thấy những chữ bị xô đẩy, bị dằn vặt bởi
một sức mạnh phi thờng” Theo em, ý kiến đó chủ yếu nói về đặc điểm gì của bài thơ Nhớ rừng?
A Tràn đầy xúc cảm mãnh liệt C Giàu hình ảnh
B Giàu nhịp điệu D Giàu giá trị tạo hình
Trang 2Câu 5: Hai nguồn thi cảm chủ yếu trong sáng tác của Vũ Đình Liên là gì?
A Lòng thơng ngời và tình yêu thiên nhiên
B Tình yêu cuộc sống và tuổi trẻ
C Tình yêu đất nớc và nỗi sầu nhân thế
D Lòng thơng ngời và niềm hoài cổ
Câu 6: Hai câu thơ “Giấy đỏ buồn không thắm – Mực đọng trong nghiên sầu” sử dụng
biện pháp tu từ gì?
Câu 7: Hình ảnh ông đồ ở hai khổ thơ đầu hiện ra nh thế nào?
A Đợc mọi ngời yêu quý vì đức độ
B Đợc mọi ngời trọng vọng, tôn kính vì tài viết chữ đẹp
C Bị mọi ngời quên lãng theo thời gian
D Cả A, B, C đều sai
Câu 8: Dòng thơ nào thể hiện rõ nhất tình cảnh đáng thơng của ông đồ?
A Nhng mỗi năm mỗi vắng – Ngời thuê viết nay đâu?
B Năm nay hoa đào nở – Không thấy ông đồ xa
C Ông đồ vẫn ngồi đấy – Qua đờng không ai hay
D.Những ngời muôn năm cũ – Hồn ở đầu bây giờ?
Câu 9: Hình ảnh nào trong khổ thơ đầu đợc lặp lại ở khổ thơ cuối của bài thơ?
Câu 10: Dòng nào nói đúng nhất tình cảm của tác giả gửi gắm trong hai câu cuối bài thơ
ông đồ?
A Cảm thơng và ngậm ngùi trớc cảnh cũ ngời xa
B Lo lắng trớc sự phai tàn của các nét văn hoá truyền thống
C ân hận vì đã thờ ơ với tình cảnh đáng thơng của ông đồ
D Buồn bã vì không đợc gặp lại ông đồ
Bài 2: Giới thiệu về tác giả Thế Lữ và tác phẩm “Nhờ rừng”.
Trang 3Bài 3: Nêu những nét chính về nghệ thuật của bài thơ.
Bài 4: Chứng minh rằng: “Đoạn 3 của bài thơ có thể coi là một bộ tranh Tứ bình lộng
lẫy”
Bài 5: Nhà phê bình văn học Hoài Thanh có nhận xét về thơ của Thế Lữ: “Đọc đôi bài,
nhất là “Nhờ rừng”, ta tởng chừng nh thấy những chữ bị xô đẩy, vị dằn vặt bởi một sức mạnh phi thờng Thế Lữ nh một thế tớng điều khiển đội quân Việt ngữ bằng những mệnh lệnh không thể cỡng đợc”
Em hiểu ý kiến trên nh thế nào? Theo em, “Đội quân Việt ngữ” mà Hoài Thanh nói đến
có thể gồm những yếu tố gì?
Bài 6: Lập dàn ý cho đề sau: “Phân tích tâm trạng của con hổ trong bài “Nhờ rừng” của
Thế Lữ
Bài 7: Giới thiệu về Vũ Đình Liên và bài thơ “Ông đồ”.
Bài 8: Theo em, bài thơ “Ông đồ” có những đặc sắc gì về nghệ thuật
Bài 9: Phân tích cảm thụ các câu sau:
“Giấy đỏ buồn không thắm, Mực đọng trong nghiên sầu”
“Lá vàng rơi trên giấy, Ngoài trời ma bụi bay”
“Cánh buồm giơng to nh mảnh hồn làng, Rớn thân trắng bao la thâu góp gió”
“Dân chài lới làn da ngăm rám nắng Cả thân hình nồng thở vị xa xăm”
“Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm, Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ ”
Đáp án:
Bài 1: A – D – C- A – D – C – B – C – A- A
Trang 4Bài 2:1 Thế Lữ (1907 –1989) là ngời hai lần tiên phong trong văn học Việt Nam:
ngời mở đầu cho sự toàn thắng của phong trào Thơ mới và ngời xây dựng nền móng cho nền kịch nói nớc nhà
2 Vai trò của Thế Lữ với thơ mới đợc Hoài Thanh xác nhận: “Độ ấy thơ mới vừa ra
đời Thế Lữ nh vầng sao đột hiện ánh sáng chói khắp cả trời thơ Việt Nam Dẫu sau này danh vọng Thế Lữ có mờ đi ít nhiều, nhng ngời ta không thể không nhìn nhận cái công Thế Lữ đã dựng thành nền Thơ mới ở xứ này Thế Lữ không bàn về Thơ mới, không bênh vực Thơ mới, không bút chiến, không diễn thuyết Thế Lữ chỉ lặng lẽ, chỉ điềm nhiên bớc vững vàng mà trong khoảnh khắc cả hàng ngũ thơ xa phải tan vỡ”
3 Nhớ rừng đợc coi là thi phẩm tiêu biểu nhất của Thế Lữ Mợn lời con hổ bị nhốt
ở vờn bách thú, nhà thơ đã diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tại giả dối, đọc bằng cảm xúc lãng mạn tràn đầy, bằng sự hoà điều giữa thơ - nhạc – hoạ Thông qua tâm sự của chúa sơn lâm, tác giả đã khơi gợi lòng yêu nớc thầm kín của ngời dân mất nớc lúc bấy giờ Là một trong những bài thơ hay nhất của Thơ mới chặng đầu (1932 – 1935 ) góp phần đem lại chiến thắng cho Thơ mới “Nhớ Rừng” là một bài thơ 8 chữ vần liền,…vần bằng, trắc hoán vị đều đặn
Bài 3: Sức hấp dẫn của bài thơ còn ở những giá trị nghệ thuật đặc sắc của nó, những
giá trị tiêu biểu cho Thơ mới ở giai đoạn đầu
+ Cả bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng mạn với mạch cảm xúc sôi nổi, mãnh liệt và trí tởng tợng phong phú, bay bổng Chính cảm hng lãng mạn này đã sản sinh ra những hình
ảnh thơ giàu chất tạo hình, đầy ấn tợng, đặc biệt là những chi tiết miêu tả vẽ đẹp hùng vĩ
mà thơ mộng của núi rừng
+ Bài thơ có những hình ảnh mang ý nghĩa biểu tợng làm nên nội dung sâu sắc của tác phẩm Không phải ngẫu nhiên mà tác giả lại chọn hình thức “mợn lời con hổ ở vờn bách thú” Hình tợng con hổ – chúa sơn lâm – bị giam cầm trong cũi sắt là biểu tợng của ngời anh hùng bị thất thế sa cơ mang tâm sự u uất đầy bi tráng Cảnh rừng già hoang
vu – giang sơn của chúa sơn lâm – là biểu tợng của thế giới rộng lớn, khoáng đạt, thế giới của tự do, tơng phản với hình ảnh chiếc cũi sắt nơi vờn bách thú là biểu tợng của
Trang 5cuộc sống tù hãm, chật hẹp Với những hình ảnh có ý nghĩa biểu tợng đó, nhà thơ nói lên tâm sự của mình một cách kín đáo và sâu sắc
+ Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú, giàu sức biểu cảm Sức mạnh chi phối ngôn ngữ và nhạc điệu của bài thơ xét cho cùng vẫn là sức mạnh của mạch cảm xúc sôi nổi, mảnh liệt Bài thơ đầy nhạc tính, âm điệu dồi dào, cách ngắt nhịp linh hoạt ( có câu ngắt nhịp rất ngắn, có câu lại trải dài) Giọng thơ khi thì u uất, dằn vặt, khi thì say sa, tha thiết, hùng tráng, song tất cả vẫn nhất quán, liền mạch và tràn đầy cảm xúc
Bằng những vần thơ tràn đầy cảm xúc lãng mạn, bằng việc mợn lời con hổ bị nhốt ở vờn bách thú, bài Nhớ rừng đã diến tả sâu sắc nỗi chán ghét cảnh sống tù túng, tầm th-ờng, giả dối và niềm khát khao tự do mãnh liệt, từ đó gợi lên lòng yêu nớc thầm kíncủa ngời dân mất nớc thủơ ấy
Bài 4: Đoạn 3 của bài thơ có thể coi nh một bộ tranh tứ bình đẹp lộng lẫy Bốn
cảnh, cảnh nào cũng có núi rừng hùng vĩ, tráng lệ với con hổ uy nghi làm chúa tể Đó là cảnh “những đêm vàng bên bờ suối” hết sức diễm ảo với hình ảnh con hổ “say mồi đứng uống ánh trăng tan” đầy lãng mạn Đó là cảnh “ngày ma chuyển bốn phơng ngàn” với hình ảnh con hổ mang dáng dấp đế vơng: “Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới” Đó là cảnh “bình minh cây xanh nắng gội” chan hoà ánh sáng, rộn rã tiếng chim đang ca hát cho giấc ngủ của chúa sơn lâm Và đó là cảnh “Chiều lênh láng máu sau rừng” thật dữ dội với con hổ đang chờ đợi mặt trời “chết” để “chiếm lấy riêng phần bí mật” trong vũ trụ ở cảnh nào núi rừng cũng mang vẻ đẹp hùng vĩ vừa thơ mộng, và con hổ nổi bật lên với t thế lẫm liệt, kiêu hùng, đúng là một chúa sơn lâm đầy uy lực
Nhng đó chỉ là dĩ vãng huy hoàng, chỉ hiện ra trong nỗi nhớ da diết tới đau đớn của con hổ Một loạt điệp ngữ :nào đâu, đâu những cứ lặp đi lặp lại, diễn tả thấm thía nỗi…nhớ tiếc khuôn nguôi của con hổ đối với những cảnh không bao giờ còn thấy nữa Và giấc mơ huy hoàng đó đã khép lại trong tiếng than u uất: “- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?”
Bài 5: - Cần hiểu cách diễn đạt hình ảnh của Hoài Thanh:
- Khi nói “tởng chừng thấy chữ bị xô đẩy, bị dằn vặt bởi một sức mạnh phi thờng”
là Hoài Thanh muốn khẳng định mạch cảm xúc sôi trào, mãnh liệt chi phối câu chữ trong
Trang 6bài thơ của Thế Lữ Đây chính là một trong những đặc điểm tiêu biểu của bút pháp thơ lãng mạn và cũng là yếu tố quan trọng tạo nên sự lôi cuốn mãnh mẽ của bài Nhớ rừng.
- Khi nói “Thế Lữ nh một viên tớng điều khiển đội quân Việt ngữ bằng những mệnh lệnh không thể cỡng đợc” tức là nhà phê bình khẳng định tài năng của tác giả trong việc
sử dụng một cách chủ động, linh hoạt, phong phú, chính xác và đặc biệt hiệu quả ngôn ngữ (tiếng việt) để có thể biểu đạt tốt nhất nội dung của bài thơ
- “Đội quân Việt ngữ” có thể bao gồm nhiều yếu tố nh những từ ngữ, hình ảnh thơ (đặc biệt phải kể đến những hình ảnh giàu chất tạo hình tả cảnh sơn lâm hùng vĩ gây cho ngời đọc ấn tợng đậm nét về vẻ đẹp vừa phi thờng tráng lệ, vừa thơ mộng),các cấu trúc ngữ pháp, thể loại thơ, ngữ điệu và nhạc điệu phong phú, giàu sức biểu cảm (ấm điệu dồi dào, cách ngắt nhịp linh hoạt – có câu nhịp rất ngắn, có câu lại trải dài) Điều này có thể nhận thấy rõ nhất qua đoạn 2 và 3 của bài thơ miêu tả cảnh núi rừng hùng vĩ và hình
ảnh con hổ trong giang sơn mà nó ngự trị
Bài 6: A Mở bài:
Giới thiệu bài thơ và hình tợng con hổ
+ Bài thơ “Nhớ rừng” của Thế Lữ đợc viết năm 1934, in trong tập “Mấy vần thơ” (1935) “Nhớ rừng” làm một trong những bài thơ vào hàng kiệt tác của Thế Lữ và của cả phong trào thơ mới
+ Con hổ là hình tợng trung tâm của bài thơ Mợn lời con hổ bị nhốt ở vờn bách thú, tác giả diễn tả niềm khao khát tự do mãnh liệt và tâm sự yêu nớc của con ngời những ngày nô lệ
B Thân bài:
1 Tâm trạng của con hổ trong cảnh giam cầm ở vờn bách thú:
+ Niềm căm uất “ gậm một khối căm hờn trong cũi sắt” và nỗi ngao ngán “nằm dài trông ngày tháng dần qua” (đoạn 1)
+ Tâm trạng chán trờng và thái độ khinh biệt trớc sự tầm thờng, giả dối ở vờn bách thú (đoạn 4)
2 Nỗi “nhớ rừng” da diết không nguôi của con hổ ( đoạn 2, 3 và 5):
+ Con hổ nhớ cảnh nớc non hùng vĩ với tất cả những gì lớn lao, dữ dội, phi thờng
Trang 7+ Con hổ nhớ tiếc về một “thuở tung hoành hống hách những ngày xa” đầy tự do và
uy quyền của chúa sơn lâm
C Kết bài:
+ Tâm trạng của con hổ là một ấn dụ thể hiện một cách kín đáo tâm trạng của tác giả, cũng là tâm sự yêu nớc của những ngời Việt Nam thuở ấy: họ chán ghét cảnh sống
tù túng, tầm thờng của thực tại nô lệ và khao khát tự do
+ Tâm trạng ấy đã làm nên giá trị và sức sống lâu bền của bài thơ
Bài 7: 1 Từ khi phong trào thơ mới ra đời ta thấy có thơ Vũ Đình Liên trên các báo
Ngời cũng ca tình yêu nh hầu hết mọi nhà thơ hồi bấy giờ Nhng hai nguồn thi cảm chính của ngời là lòng thơng ngời và tình hoài cổ Ngời thơng những cảnh thân tàn ma dại, ngời nhớ những cảnh cũ ngời xa Có một lần hai nguồn cảm hứng ấy đã gặp nhau và
đã để lại cho chúng ta một bài thơ kiệt tác: Ông đồ Ông đồ mỗi năm đến mùa hoa đào, lại ngồi viết thuê bên đờng phố: “Ông chính là cái di tích tiều tuỵ đáng thơng của một thời tàn” (Lời của Vũ Đình Liên trong th gửi Hoài Thanh) ít khi có bài thơ bình dị mà cảm động nh vậy” (Thi nhân Việt Nam)
2 “Ông đồ” đợc viết theo thể ngũ ngôn Nhng đó không phải là loại ngũ ngôn tứ tuyệt nh Tụng giá hoàn kinh s của Trần Quang Khải hay Tĩnh dạ tứ của Lý Bạch mà là thơ ngũ ngôn nhiều khổ, mỗi khổ 4 câu Nét độc đáo của bài thơ này là tác giả không luận bàn, giải thích đời sự vắng bóng của ông đồ mà đặt ông đồ trong dòng chảy thời gian, trong các tơng quan đối lập để thể hiện tâm trạng ngậm ngùi, thơng cảm trớc một lần văn hoá đã đi qua
Bài 8:- Thể thơ ngũ ngôn đợc sử dụng, khai thác có hiệu quả nghệ thuật cao Thể
thơ này có khả năng biểu hiện phong phú, có thể tự sự (kể chuyện), miêu tả, triết lý,…
nh nhiều thể thơ khác, nhng dờng nh thích hợp nhất với việc diễn tả tâm tình sâu lắng Giọng chủ âm của bài thơ là trầm lắng, ngậm ngùi, phù hợp với việc diễn tả tâm t, cảm xúc của bài thơ
- Kết cấu bài thơ giản dị mà chặt chẽ có nghệ thuật Đó là kết cấu đầu cuối tơng ứng
và có hai cảnh tợng tơng phản sâu sắc cùng miêu tả ông đồ ngồi viết thuê bên hè phố
Trang 8ngày Tết; cách kết cấu ấy đã làm nổi bật chủ đề bài thơ, thể hiện tình cảnh xuất thế, tàn tạ đáng buồn của ông đồ một cách đầy ám ảnh.
- Ngôn ngữ bài thơ rất trong sáng, bình dị, đồng thời hàm súc, d ba Hình ảnh thơ cũng vậy, không có gì tân kì, độc đáo, nhng đầy gợi cảm Chẳng hạn những câu “Giấy
đỏ buồn không thắm – Mực đọng trong nghiên sầu”, hoặc “Lá vàng rơi trên giấy – Ngoài trời ma bụi bay”, có thể coi là toàn bích, là ý tại ngôn ngoại Chính vì chất lọc, tinh luyện mà bài thơ tuy chỉ có một hình thức bình dị, khiêm nhờng, đã có một sức truyền cảm nghệ thuật và sức sống mạnh mẽ, lâu dài
Bài 9: Học sinh tự làm.
Phần II - Luyện viết đoạn văn thuyết minh Bài tập 1 : Khi viết đoạn văn thuyết minh cần lu ý điều gì?
Đáp án:
- Tơng tự nh văn nghị luận, đoạn văn trong bài văn TM thờng có TN chủ đề hoặc
câu CĐ mở đoạn và tiếp sau là những câu gt, bổ sung cho chủ đề Mỗi đoạn văn thờng trình bày một phần kiến thức về sv, hiện tợng phải thuyết minh
- Đoạn văn TM thờng dùng phép diễn dịch, ngoài ra còn dùng phép quy nạp, song hình…
- Các câu trong đoạn văn hoặc theo trình tự cấu tạo chi tiết của sự việc hoặc theo trình tự nhận thức về sự viêc, hiện tợng
Bài 2: Hãy sắp xếp các câu văn dới đây theo thứ tự hợp lý để hình thành 1
đoạn văn gt : từ ngoài -> trong.
Đáp án
1 Động chính Phong Nha gồm 14 buồng, nối nhau bởi một hành lang dài hơn ngàn rỡi mét càng nhiều hành lang phụ dài hàng trăm mét
2 Từ buồng thứ t trở đi , vòm hang đã cao tới 25 – 40m
3 ở các buồng ngoài trần hơi thấp, chỉ cách mặt nớc độ 10m
4 Đến buồng thứ 14, có thể theo cách hàng lang hẹp để đến các hang to ở sâu phía trong nôi mới chỉ có vài đoàn thám hiểm đến với đầy đủ các thiết bị cần thiết
Trang 9Bài 3: Hãy đọc đoạn văn sau.
Ngọ Môn , cửa chính của Hoàng Thành, xây năm 1933 dới thời minh mạng Ngọ
môn dài 57,95m, cao 14,80m gồm hai phần chính Phần dới xây bằng gạch kiểu th“ ơng thu hạ thách” cơ 5 lối ra vào, phần trên là lầu Ngũ Phụng, hai tầng bằng gỗ sơn son
thiếp vàng, có một trăm cột lớn nhỏ Kiến trúc theo lối liên kết chín bộ mái riêng biệt, to nhỏ, cao thấp khác nhau, điều đạo cong vút Toàn khối kiến trúc này đợc đặt tên nền đầu bằng đá hình chữ nhật
Câu hỏi và đáp án:
a.Đoạn văn trên có nội dung thuyết minh gì?
(gt về cấu tạo cửa Ngọ Môn 1 bộ phận của cố đô)
b Nhận xét trình tự sắp xếp?
- Trình tự : theo thứ tự cấu tạo của đối tợng có kết hợp vơkí trình tự nhận thức
Bài 4: Học sinh lựa chọn a hoặc b để viết.
Đáp án:
Hãy viết đoạn mở bài và kết bài của bài văn TM
a Về tác phẩm Tắt Đèn của NTT
b Về chiếc ao dài Việt Nam
VDa: Ngô tất Tố là nhà văn hiện thực xuất sắc chuyên viết về nông thôn trớc cách mạng “ Tắt đèn” là tác phẩm tiêu biểu nhất của ông Qua vụ thuế ở làng quê, nhà văn đã dựng lên một bức tranh xã hội có giá trị hiện thực sâu sắc về nông thôn Việt Nam đơng thời
Có thể nói, “Tắt đèn” là tác phẩm tiêu biểu của VHHT trớc cách mạng tháng 8 Với cái nhìn hiện thực sâu sắc Với tấm lòng nhân đạo, NTT đã để lại cho đời những trang viết đầu sức ám ảnh
VDb: - MB gt khái quát về chiếc áo dài Việt Nam
Mỗi một dân tộc trên thế giới đều có một loại y phục riêng, vì vậy, chỉ cần nhìn vào cách ăn mặc của họ, tự có thể biết họ thuộc quốc gia nào Ngời Nhật bản có chiếc áo Ki – Mô - nô, ngời Trung Hoa đời mãn than có chiếc áo Thợng Hải còn ng… ời Việt Nam
Trang 10chúng ta hãnh diện về chiếc áo dài, chiếc áo đã đợc trân trọng nâng lên hàng quốc phục hoặc gọi một cách h/a là chiếc áo dài quê hơng
Kết bài: Giá trị văn hoá của chiếc áo dài Nh thế đủ thấy , chiếc áo dài phụ nữ không chỉ là tác phẩm nghệ thuật thấm đẫn tâm hồn và cốt cách của ngời Việt, mà cao hơn, nó là sản phẩm văn hoá đợc các bậc tiềm nhân gửi gắm trong dáng vẻ thớt tha, quyết rũ đến mê hồn của nó
Bài 5: Bằng ba đoạn văn thuyết minh, hãy gt về các danh nhân sau:
+ Nên tham khảo SGK LS, NV, tuyển tập th văn ND , Nguyễn Trãi Sách về danh…nhân Việt Nam
Bài tập 6: Thuyết minh về hoa lan.
Nói tới hoa không thể không nói tới hoa lan, một loài hoa đẹp mê hồn Thiên nhiên
đã hào phóng tặng cho hoa lan một vẻ đẹp lạ thờng và đa dạng Cái đẹp của hoa đã làm sửng sốt con ngời từ những thời xa xa cho đến tận ngày nay
Trang 11Họ lan có tới 750 chi và khoảng 2500 loài– chỉ thua kém cúc Họ lan tất cả đều thân thảo, cũng có cây có phần hoá gỗ ở gốc Lan không phải là loại cây kí sinh ăn bám
nh tơ hồng, tầm gửi, nó là một loại cây hoàn toàn tữ dỡng nhờ ánh sáng, không khí và hơi nớc Nếu rễ bám vào các cây to rồi buông rũ thân cành xuống thì gọi là phong lan, nếu bám rễ vào đất hoặc hốc đá có mùn đất thì gọi là địa lan với các loại nh : Bạch cập, mạc lan, tố tâm, hoàng vũ, ánh kim, hạc đỉnh, loan điểm màu sắc rực rỡ, h… ơng thơm thanh thoát
Các bộ phận của cây hoa lan:
- Thân lan có nhiều dạng: hoặc có củ giả nh các loài địa lan do bẹ lá hợp thành, hoặc không có thân chính Hầu hết các thân lan đều có diệp lục để tự quang hợp
- Lá lan cũng rất đa dạng, thờng rất duyên dáng, xanh bóng, có thể rất dày chứa nhiều nớc và dinh dỡng
- Hoa đẹp cực kỳ, nhiều màu sắc, đa dạng hoặc có mùi thơm hoặc không
- Quả và hạt không cha chất dự trữ, quả nang chỉ chứa một phôi cha phân hoá rất nhiều hạt nhỏ li ti để bay nhẹ nhàng mà gieo rắc đi xa
Trồng địa lan: cần đất tốt, nhiều mùn, do vậy chỉ có đất phù sa hoặc đất ao bùn,
phơi ải mới sẵn thức ăn cho nó, tới đủ ấm và không đợc đa ra nắng nhiều
Phong lan nếu đợc bó vào hẳn thân cây dới tán lá là tốt nhất
Đặc điểm của phong lan : là sống bám nhờ vào thân cây chủ rồi treo lơ lửng hoặc
bám vào thân cây nên không a quá nhiều nớc, song lại không thờng xuyên khô đợc Cần làm thế nào để không khí chung quanh cây luôn ẩm nh làm dàn che, đặt dới tán cây lớn hay dới mái hiên Biết cây lan a sạch sẽ và mùn mọc thì bón bã chè, gỗ mục hay mùn khô Đặc biệt khi trồng không cần giấu rễ nh bất cứ cây nào khác mà phải đa rễ ra không khí, cần tới nớc ma hay nớc ao hồ, tuyệt đối không dùng nớc máy vì trong đó có chất sát trùng, rất độc cho cây
Các cụ xa thờng gọi lan là loài hoa vơng giả “ Vơng giả chi lan” là một trong bốn
cây tợng trng cho một quân tử: Cúc, trúc, sen, lan và cũng là một trong bốn cây điển hình
của bốn mùa “ tứ quý” hay bốn ngời bạn tứ hữu“ ”
Trang 12TUẦN 20
Tiết 58,59,60.
- Luyện đề: “Quê hương”
- Luyện đề : “Khi con tu hú”
- Bài tập về câu nghi vấn.
PHẦN 1: Luyện đề: “Quê hương”
I Giới thiệu chung về tác giả, tác phẩm:
1.Ngay từ những sáng tác đầu tay, Tế Hanh cho thấy tâm hồn ông luôn gắn bó với quê hương “Tôi thấy Tế Hanh là một người tinh lắm Tế Hanh đã ghi được đôi nét rất thần tình về cảnh sinh hoạt chốn quê hương Người nghe như thấy cả những điều không hình sắc, không thanh âm như “mảnh hồn làng”trên “cánh buồm giương”, như tiếng hát của hương đồng quyến rũ con đường quê nho nhỏ Thơ Tế Hanh đưa ta vào thế giới thật gần gũi thường ta chỉ thấy một cách mờ mờ, cái thế giới những tình cảm ta đã âm thầm trao cho cảnh vật: sự mệt mỏi say sưa của con thuyền lúc trở về bến, nỗi khổ đau chất chửa tên toa tầu nặng trĩu những buồn vui sầu tủi của một con đường Tế Hanh luôn nói đến những con đường Cũng phải Trên những con đường nhưng lại biết bao bâng khuâng hồi hộp!
Nhưng Tế Hanh sở dĩ nhìn đời một cách sâu sắc như thế là vì người sẵn có một tâm hồn tha thiết”
2 Cũng giống như Nhớ rừng, Quê hương thuộc thể thơ 8 chữ nhưng đó là thể thơ
8 chữ xuất hiện ở thời đại Thơ mới (khác với thể hát trước đây) So với hát nói, thể thơ 8 chữ trong Thơ mới phóng khoáng hơn, tự do hơn Qua bài thơ này, Tế Hanh đã dựng lên một bức tranh đẹp đẽ , tươi sáng, bình dị về cuộc sống của con người và cảnh sắc của một làng quê ven biển bằng tình cảm quê hương sâu đậm, đằm thắm
II Luyện tập
Câu hỏi và bài tập
1 Nhận định nào dưới đây nói đúng nhất tình cảm của Tế Hanh đối với cảnh vật, cuộc sống và con người của quê hương ông?
A Nhớ về quê hương với những kỉ niệm buồn bã, đau xót, thương cảm
B Yêu thương, trân trọng, tự hào và gắn bó sâu sắc với cảnh vật, cuộc sống và con người của quê hương
C Gắn bó và bảo vệ cảnh vật,cuộc sống và con người của quê hương ông
D Cả A, B, C đều sai
2 Dòng nào nói đúng nhất nội dung, ý nghĩa của hai câu đầu trong bài thơ?
A Giới thiệu nghề nghiệp và vị trí địa lí của làng quê nhà thơ
B Giới thiệu vẻ đẹp của làng quê nhà thơ
C Miêu tả cảnh sinh hoạt lao động của người dân làng chài
Trang 13D Cả A, B, C đều đúng.
Hai câu mở đầu bài thơ có ý nghĩa gì đối với toàn bài?
3 Phân tích vẻ đẹp cảnh ra khơi đánh cá (từ câu 3 đến câu 8)
4 Tế Hanh đã so sánh “cánh buồm” với hình ảnh nào?
A Con tuấn mã C.Dân làng
B Mảnh hồn làng D.Quê hương
Hình ảnh đó có ý nghĩa như thế nào?
5.Cảm nhận của nhà thơ trước cảnh thuyền về ?
6 Em cảm nhận như thế nào về câu cuối cùng của bài thơ:
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!
7 Theo em đâu là những câu thơ hay nhất trong bài? Hãy phân tích
- Nổi bật lên trong không gian ấy là hình ảnh chiếc thuyền:
+ Như con tuấn mã
+ Các từ gây ấn tượng mạnh: hăng, phăng, vượt, nói lên sức mạnh và khí thế của
con thuyền Cảnh tượng hùng tráng, đầy sức sống
- Gắn liền với hình ảnh con thuyền là hình ảnh dân trai tráng ra khơi Tất cả gợi
lên một bức tranh lao động khoẻ khoắn tươi vui (chú ý, hồn thơ Tế Hanh trong bài thơ này khác với giọng buồn thương thường gặp trong Thơ mới)
- Sự so sánh độc đáo:
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng Rướn thân trắng bao la thâu góp gió
+ Các động từ : giương, rướn nói về sức vươn mạnh mẽ
+ Cách so sánh độc đáo: Ví cánh buồm giương to như mảnh hồn làng Sự so sánh này khiến cho người đọc nhận thấy cả hình xác và linh hồn sự vật Tất cả gần gũi nhưng thiêng liêng cao cả
+ Màu sắc và tư thế bao la thâu góp gió của con thuyền làm tăng thêm vẻ đẹp lãng mạn và bay bổng của hình tượng
4 Đáp án B
So sánh “cánh buồm”to như “mảnh hồn làng” là hay, đặc sắc Cánh buồm biểu tượng cho hình bóng và sức sống quê hương Nó tượng trưng cho sức mạnh, lao động sáng tạo, ước mơ về ấm no hạnh phúc của quê nhà Nó còn tiêu biểu cho chí khí và khát vọng chinh phục biển của đoàn trai tráng bơi thuyền đi đánh cá
Trang 145 Cảnh thuyền về qua cảm nhận của tỏc giả:
- Sự tấp nập đụng vui, sự bỡmh yờn hạnh phỳc đang bao phủ cuộc sống nơi đõy
- Hỡnh ảnh con người được miờu tả rất đẹp: vừa khoẻ mạnh, vừa đậm chất lóng mạn Họ như những đứa con của Thần Biển
- Con thuyền nghỉ ngơi nhưng phớa sau cỏi im bến mỏi là sự chuyển động: Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ Cõu thơ cú sự chuyển đổi cảm giỏc thỳ vị Sự vật như
bỗng cú linh hồn
Đoạn thơ cho thấy tỡnh yờu quờ hương sõu sắc của nhà thơ
6 Cõu thơ cho thấy:
- Lỳc nào quờ hương cũng in sõu trong tõm trớ nhà thơ
- Cõu thơ cú vẻ đẹp giản dị như lời núi thường nhưng phải yờu quờ hương đến mức nào mới cú cỏch núi như thế
7 Học sinh chọn theo cảm nhận của mỡnh, nhưng chỳ ý cỏc cõu:
- Cỏnh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thõn trắng bao la thõu gúp giú
- Dõn chài lưới làn da ngăm rỏm nắng,
Cả thõn hỡnh nồng thở vị xa xăm.
Câu 8: Chứng minh rằng: “Đọc bài thơ Quê hơng của Tế Hanh, chúng ta thấy rõ vẽ
đẹp cuộc sống làng chài cũng nh tình yêu tha thiết của tác giả đối với quê hơng mình”.(Yêu cầu lập dàn ý – viết bài)
Luận điểm 1: Vẻ đẹp của quê hơng.
+ Vị trí làng chài
+ Cuộc sống của ngời dân làng chài: Ra khơi
Trở về
+ Những thành viên của làng chài (vẻ đẹp, chiều sâu)
Con ngời (những chàng trai)
Chiếc thuyền
Luận điểm 2: Tình yêu quê hơng của tác giả
+ Nỗi nhớ Màu sắc Có yêu mới nhớ -> có nguồn cảm hứng về bài thơ
Hơng
+ Những cảm nhận sâu sắc về cái hồn của quê hơng làng chài -> Tạo nên mối giao hoà diệu kỳ giữa con ngời với quê hơng (Tình yêu quê hơng tha thiết: con ngời là một phần của quan hệ; quê hơng ở trong con ngời)
=> Tình yêu quê hơng tha thiết vì tình yêu ấy khởi nguồn từ chữ “Thơng, vì quê
h-ơng làng chài nghèo khó, vất vả của mình