III-Giụựi thieọu baứi mụựi: Ngaứy xửa caực taực giaỷ raỏt ớt noựi veà vụù mỡnh ,neỏu coự noựi ủeỏn thỡ phaàn nhieàu laứ khi vụù ủaừ qua ủụứi.. Cuoọc ủụứi cuỷa Tuự Xửụng laứ cuoọc ủụứi cu
Trang 1Trường THPT THỦ KHOA NGHĨA CHÂU ĐỐC-AN GIANG Tuần 3- Tiết 9
Ngaứy19-8-2009
THệễNG Vễẽ
A MUẽC TIEÂU BAỉI HOẽC:
Giuựp HS:
- Caỷm nhaọn ủửụùc hỡnh aỷnh baứ Tuự vaứ tỡnh caỷm thửụng yeõu traõn troùng cuỷa taực giaỷ daứnh cho vụù
- Thaỏy ủửụùc thaứnh coõng veà ngheọ thuaọt cuỷa baứi thụ: sửỷ duùng tieỏng Vieọt giaỷn dũ, tửù nhieõn, giaứu bieồu caỷm; vaọn duùng saựng taùo hỡnh aỷnh, ngoõn ngửừ vaờn hoùc daõn gian
B PHệễNG TIEÄN THệẽC HIEÄN:
- SGK, SGV
C CAÙCH THệÙC TIEÁN HAỉNH:
GV hửụựng daón h/s ủoùc saựng taùo, thaỷo luaọn, traỷ lụựi caõu hoỷi.
D TIEÁN TRèNH DAẽY HOẽC:
I-Oồn ủũnh lụựp: Kieồm tra sú soỏ ,traọt tửù
II-Kieồm tra baứi cuừ:
- ẹoùc thuoọc loứng baứi thụ “ Caõu caự muứa thu “- Nguyeón Khuyeỏn ?
- Những từ ngữ, hỡnh ảnh nào gợi lờn cảnh thu mang đậm nột riờng của mựa thu làng quờ xứ Bắc?
-Cảm nhận về hỡnh ảnh Nguyễn Khuyến qua bài thơ?
III-Giụựi thieọu baứi mụựi:
Ngaứy xửa caực taực giaỷ raỏt ớt noựi veà vụù mỡnh ,neỏu coự noựi ủeỏn thỡ phaàn nhieàu laứ khi vụù ủaừ qua ủụứi Thổnh
thoaỷng mụựi coự taực phaồm noựi veà ngửụứi vụù khi ủang coứn soỏng Vớ duù “ ẹửùục thử vaứ quaứ meù gửỷi”- Cao Baự Quaựt , ẹửa vụù veà nam – Nguyeón Thoõng …nhửng nhửừng taực phaồm naứy khoõng thoaựt khoỷi khuoõn khoồ cuỷa leó giaựo phong kieỏn : quan nieọm phu- phuù ,xuaỏt giaự toứng phu
* Hoaùt ủoọng 1: Hửụựng daón HS tỡm hieồu phaàn
tieồu daón
Goùi h/s ủoùc tieồu daón? Cho bieỏt moọt vaứi neựt veà
taực giaỷ Traàn Teỏ Xửụng?
ẹaựnh giaự veà cuoọc ủụứi cuỷa Tuự Xửụng?
Cuoọc ủụứi cuỷa Tuự Xửụng laứ cuoọc ủụứi cuỷa moọt
ngheọ sú nhửng trửụực heỏt laứ cuoọc ủụứi cuỷa moọt tri
thửực phong kieỏn Oõng soỏng vaứo giai ủoaùn giao
thụứi ủoó vụừ –xaừ hoọi phong kieỏn giaứ nua ủang
chuyeồn thaứnh xaừ hoọi lai caờng thửùc daõn ẹieàu naứy
aỷnh hửụỷng raỏt lụựn ủeỏn suy nghú & tử tửụỷng saựng
taực cuỷa oõng
Em bieỏt gỡ veà vụù cuỷa Tuự Xửụng?
- Phạm thị Mẫn, dòng họ Phạm, quê ở Bình Giang,
Hải Dơng
- Bà về làm bạn với Tú Xơng từ hồi 17 tuổi, lúc Tú
Xơng mới 16 tuổi Cuộc hôn nhân có đợc do hoàn
I- Tỡm hieồu chung:
1 Taực giaỷ:
- TTX (1870 – 1907) queõ ụỷ Vũ Xuyeõn, Mú Loọc, Nam ẹũnh
-TX chổ soỏng 37 naờm nhửng ủeồ laùi 150 baứi thụ chuỷ yeỏu laứ thụ Noõm, ủuỷ caực theồ loaùi: thụ ẹửụứng luaọt, thụ luùc baựt vaứ vaờn teỏ
- Thụ TX xuaỏt phaựt tửứ caựi taõm cuỷa mỡnh toaỷ ra hai nhaựnh traứo phuựng vaứ trửừ tỡnh
2/ Baứi thụ “Thửụng vụù”:
a) ẹeà taứi: vieỏt veà vụù
- Bà Tỳ: Teõn thaọt Phạm Thị Mẫn; quờ ở Hải Dương; xuất thõn quý tộc
b) Theồ thụ: Thaỏt ngoõn baựt cuự ẹửụứng Luaọt
Trang 2
Trường THPT THỦ KHOA NGHĨA CHÂU ĐỐC-AN GIANG cảnh gần gũi giữa hai gđ trên cùng phố hàng Nâu,
Nam Định
"Con cái nhà dòng, lấy chồng kẻ chợ.
Tiếng có miếng không, gặp căhng hay chớ.
Đầu sông bãi biển, đua tài buôn chín bán
m-ời "(Văn tế sống vợ).
- Tú Xơng may mắn có đợc một bà vợ giỏi giang
biết căn cơ, quán xuyến việc gia đình → Tú Xơng
có thể nhàn nhã học hành, thơ phú dù cảnh nhà
quá nghèo túng
- 8 năm sau khi lấy chồng bà Mẫn mới đợc mang
danh bà Tú
* Bà Tú tiêu biểu cho ngời phụ nữ Việt Nam thời
xa tần tảo làm ăn, thơng chồng, thơng con, nhẫn
nại, quên mình
- Goùi h/s ủoùc baứi thụ
Coự theồ chia boỏ cuùc cuỷa vaờn baỷn nhử theỏ naứo?
* Hoaùt ủoọng 2: Hửụựng daón HS tỡm hieồu vaờn
baỷn
Nhửừng tửứ ngửừ naứo noựi leõn coõng vieọc cuỷa baứ
Tuự?
+ khoõng gian
+ thụứi gian
ẹieàu ủoự cho thaỏy coõng vieọc cuỷa baứ Tuự nhử theỏ
naứo?
Nuoõi nhử theỏ naứo laứ “ nuoõi ủuỷ”?
"Trai khôn năm thê bảy thiếp Gái chính chuyên
chỉ có một chồng"
Caõu thụ soỏ hai coự nhũp nhử theỏ naứo? YÙ nghúa?
Haừy chổ ra sửù ủoọc ủaựo trong nhửừng caõu thụ cuỷa
Traàn Teỏ Xửụng?
-Caựch noựi traứo loọng “naờm con vụựi moọt choàng”:
nhaứ thụ tửù traựch mỡnh, xem mỡnh laứ moọt gaựnh
naởng maứ baứ Tuự phaỷi nuoõi→caựch noựi dớ doỷm haứi
c Boỏ cuùc: coự boỏ cuùc tuyeỏn tớnh, theo thửự tửù 4/4.
+ 4 caõu treõn: Hỡnh aỷnh baứ Tuự hieọn leõn raỏt chũu thửụng, chũu khoự,taàn taỷo, ủaỷm ủang
+ 4 caõu coứn laùi: Thaựi ủoọ cuỷa Tuự Xửụng ủoỏi vụựi ngửụứi vụù cuỷa mỡnh
II- ẹoùc – hieồu vaờn baỷn:
1 Hỡnh aỷnh baứ Tuự :
“Quanh naờm buoõn baựn ụỷ mon soõng “
- Coõng vieọc : buoõn baựn
- Thụứi gian: “Quanh naờm” laứ suoỏt caỷ naờm, tửứ naờm naứy sang naờm khaực
- Khoõng gian:“ Mom soõng” moõ ủaỏt nhoõ ra ẹũa ủieồm buoõn baựn cheo leo, cheõnh veõnh nguy hieồm => Hỡnh aỷnh baứ Tuự hieọn ra vụựi noóivaựt vaỷ, nhoùc nhaốn, taàn taỷo
“Nuoõi ủuỷ naờm con /vụựi moọt choàng”
- “Nuoõi ủuỷ”:Khoõng thửứa, khoõng thieỏu ủaỷm ủang, thaựo vaựt
- Soỏ ủeỏm : naờm… + moọt …→ nhaứ thụ tửù ủeỏm →
gioùng tửù traứo (ủaởt mỡnh ngang haứng vụựi con thaọm chớ thaỏp hụn vụựi con ) aờn theo, aờn keự luừ con
sửù tri aõn, tri coõng vaứ caỷ sửù aờn naờn, hoỏi haọn qua ủoự ta thaỏy nuù cửụứi hoựm hổnh cuỷa TX: ủeỏm con chửự
ai laùi ủeỏm choàng
Trang 3
Trường THPT THỦ KHOA NGHĨA CHÂU ĐỐC-AN GIANG hửụực baứy toỷ sửù xaỏu hoồ, aờn naờn vaứ sửù traõn troùng
coõng ụn vụù cuỷa Tuự Xửụng
* Sụ keỏt: sửù vaỏt vaỷ, nhaón naùi cuỷa baứ Tuự, vửứa noựi
leõn gaựnh naởng cuỷa gủỡnh maứ baứ phaỷi ủaỷm traựch,
vửứa giaựn tieỏp noựi leõn loứng bieỏt ụn cuỷa nhaứ thụ
ủoỏi vụựi vụù
ễÛ caõu 3 TX ủaừ vaọn duùng saựng taùo caựch noựi
cuỷa daõn gian , ủoự laứ hỡnh aỷnh naứo?Haừy ủoùc moọt
vaứi caõu ca dao noựi veà hỡnh aỷnh naứy ? Tác dụng
của các biện pháp nghệ thuật?
Hỡnh aỷnh thaõn coứ laứ hỡnh aỷnh aồn duù ,tửụùng
trửụng cho ngửụứi phuù nửừ trong XH xửa coự ủieàu
TX vửứa tieỏp thu nhửng laùi coự nhửừng saựng taùo ủoọc
ủaựo Duứng thaõn coứ coự yự nghúa khaựi quaựt cao
hụn ,gụùi leõn caỷ moọt soỏ kieỏp noói ủau thaõn
phaọn.Coự leừ vỡ theỏ maứ tỡnh thửụng cuỷa TX vụựi vụù
trụỷ neõn saõu saộc hụn.hụn theỏ haỷnh naứy sửỷ duùng
NT ủaỷo ngửừ vaứ ủửụùc ủaởt trong khoõng gian rụùn
ngụùp khi quaừng vaộng vuứa noựi ủửụùc caựi t gian “
khi “ vửứa mụỷ ra caựi rụùn ngụùp cuỷa khoõng gian”
quaừng vaộng “
-Con coứ laởn loọi bụứ soõng
Gaựnh gaùo ủửa choàng tieỏng khoực nổ non
- Nửụực non laọn ủaọn moọt mỡnh
Thaõn coứ leõn thaực xuoỏng gheành baỏy nay
- Ai laứm cho beồ kia ủaày
Cho ao kia caùn cho gaày coứ con
-Con coứ maứ ủi ……coứ con
-Con coứ…coứ veà”
Coõng vieọc cuỷa baứ Tuự dieón ra ra sao?
- Tửứ laựy “eo seứo” gụùi aõm thanh gỡ?
"Con ơi nhớ lấy câu này Sông sâu chớ lội đò đầy
khoan sang"(Ca dao)
"Thân gái đờng xa, đàn bà sông nớc"
= Caõu 3 & 4: ủoỏi nhau
Thaựi ủoọ cuỷa TX theồ hieọn trong baứi thụ laứ gỡ?
Phaõn tớch?
Theo ủaùo phaọt vụù choàng laứ coự duyeõn nụù tửứ kieỏp
trửụựcủeồ cho nam nửừ neõn vụù neõn choàng “ Ngửụứi
ụi gaởp ……gỡ hay koõ”( NDU) ca dao coự caõu"Vợ
chồng là duyên là nợ" , "Một duyên hai nợ ba
tình" , "Chồng gì anh vợ gỡ toõi / chaỳng qua laứ caựi
nụù ủụứi ủoự thoõi".Trong daõn gian coự nghúa laứ moọt
“Laởn loọi thaõn coứ khi quaừng vaộng,”
- “Thaõn coứ”: thaõn phaọn ngửụứi phuù nửừ ( h.aỷnh con coứ trong ca dao)
- ẹaỷo ngửừ: “laởn loọi thaõn coứ” h.aỷnh taàn taỷo cuỷa baứ Tuự
sửù vaỏt vaỷ, lam luừ
- “Quaừng vaộng”: quaùnh queừ, vaộng veỷ: aồn duù taỷ thửùc duứ hoaứn caỷnh naứo, baứ Tuự vaón caàn maón
-“Eo seứo”: lụứi qua tieỏng laùi, tranh giaứnh nhau
- “Buoồi ủoứ ủoõng” ủoõng ngửụứi treõn moọt con ủoứ nhieàu ủoứ treõn moọt con soõng Chen chuực ủoõng ủuực
Noói ủau thaõn phaọn ngửụứi vụù : vaỏt vaỷ, ủụn chieỏc, nhoùc nhaốn trong cuoọc mửu sinh caựi nhỡn aựi ngaùi,caỷm thoõng cuỷa nhaứ thụ
2 Thaựi ủoọ cuỷa nhaứ thụ :
- “Moọt duyeõn hai nụù” taờng tieỏn → duyeõn ớt nụù
nhieàu
-“Naờm naộng mửụứi mửa” thaứnh ngửừ theồ hieọn sửù
khoồ cửùc vaứ ủửực tớnh chũu thửụng chũu khoự cuỷa baứ Tuự
- “Aõu ủaứnh phaọn” cam chũu, khoõng ngaùi
khoự vaọt vaỷ, daốn vaởt,
- “Daựm quaỷn coõng” tieỏng thụỷ daứi.
Baứ Tuự khoõng chổ ủaỷm ủang, vaỏt vaỷ, nhaón naùi maứ coứn hi sinh, nhaón nhũn aõm thaàm Tửứ thửụng xoựt, ủeỏn thửụng caỷm, nhaứ thụ nhaọp vaứo thaõn phaọn cuỷa baứ Tuự ủeồ than thụỷ giuứm vụù
-Taực giaỷ chửỷi: thoựi ủụứi baùc beừo + Chớnh mỡnh
“hụứ hửừng” laùnh nhaùt , voõ tớch sửù
Trang 4Trường THPT THỦ KHOA NGHĨA CHÂU ĐỐC-AN GIANG
là duyên ,hai là nợ nhưng khi vào thơ TX đã
được chuyển đổi từ số đếm thành số tính ,số
nhân duyên chỉ có một mà nợ gấp hai
Hai câu cuối là tiếng chửi Tác giả chửi ai?
Có ý nghĩa gì?
Đây cũng là tiếng chửi đời, giận đời đã bạc
bẽo với bà Tú để cho cuộc đời bà phải cơ cực,
nhà thơ chửi rủa sự bạc bẽo, vô tích sự của mình
* Hoạt động 3: Hướng dẫn HS tìm hiểu phần
tổng kết
Cái hay của phong cách thơ của TX được thể
hiện trong bài thơ là gì?
Tiếp thu sáng tạo trong ca dao, nụ cười lấp ló
trong bài hai nét phong cách: hóm hỉnh và ân
tình thành công lớn về thơ trữ tình củaTTX
-Khẩu ngữ : Cha mẹ thói đời → ngôn ngữ đời sống trở thành chất liệu của thơ
Ông Tú tự phán xét mình → một nhân cách cao đẹp
III- Tổng kết:
1 Nội dun g: Bài thơ thể hiện nổi bật hình ảnh cơ
cực của bà Tú và những đức tính của bà: một người vợ chịu thương, chịu khó, tất cả vì chồng vì con và đó cũng chính là hình ảnh người phụ nữ Việt Nam
2 Nghệ thuật:
-Từ ngữ giản dị, giàu sức biểu cảm
-Vận dụng sáng tạo hình ảnh, ngôn ngữ văn học dân gian
-Sử dụng ngôn ngữ đời sống
IV- Củng cố
Hình ảnh bà Tú và thái độ của nhà thơ?
Phân tích sự vận dụng sáng tạo hình ảnh ngôn ngữ VHDG trong bài thơ trên?
“ Hình ảnh người phụ nữ ngày nay” và “Bình đẳng giới trong xã hội ngày nay”?
GV:Từ hình ảnh bà Tú trong bài thơ, liên hệ mở rộng về nét đẹp truyền thống của người phụ nữ VN: đảm đang, tháo vát, chịu thương, chịu khó, giàu đức hi sinh
V- Chuẩn bị bài mới
-Học thuộc bài thơ Nắm nội dung, nghệ thuật của bài thơ
- Chuẩn bị bài : Đọc và tìm hiểu tác phẩm “Khóc Dương Khuê” – Nguyễn Khuyến