- Vượt qua sự kìm hãm của các thế lực thực dân phong kiến văn học thời kì này hoà nhịp với sự lớn mạnh của dân tộc, phát triển theo hướng hiện đại hoá với tốc độ nhanh và có nhiều thành
Trang 1Tuần 9- Tiết 33-34
Ngày 25-10-2009
KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM/ 1945
A-MỤC TIÊU:
Giúp HS hiểu được:
- Một số nét nổi bật về tình hình XH và văn hóa VN nửa đầu thế kỉ XX
- Những đặc điểm cơ bản và thành tựu của VHVN từ đầu TK XX – CM T8 1945
B-PHƯƠNG PHÁP:
Đọc VB, gợi mở, trả lời câu hỏi, thảo luận nhóm, giới thiệu và phân tích minh họa các tác phẩm
C-TIẾN TRÌNH:
I-Oån định lớp
II-Kiểm tra bài cũ:
- Mục đích của SS?
- Khi SS phải thực hiện những yêu cầu nào?
III-Giới thiệu bài mới:
Phần đầu SGK giới thiệu như thế nào về văn học VN
từ đầu thế kỉ ?
Là thời kì có nhiềusự kiện quan trọng về xã hội và lịch
sử văn học Cụ thể:
- Xã hội Việt Nam có những biến đổi sâu sắc về chính
trị, kinh tế, văn hoá
- Vượt qua sự kìm hãm của các thế lực thực dân phong
kiến văn học thời kì này hoà nhịp với sự lớn mạnh của
dân tộc, phát triển theo hướng hiện đại hoá với tốc độ
nhanh và có nhiều thành tựu
Theo em những điều kiện lịch sử nào tạo điều kiện cho
nền VHVN được hiện đại hố ?
- Chương trình khai thác thuộc địa của thực dân Pháp làm cơ
cấu xã hội Việt Nam có sự biến đổi sâu sắc:
+ Một số thành phố, thị xã, thị trấn mọc lên nhiều nơi.
+ Những giai cấp mới xuất hiện: tư sản tiểu tư sản, công
nhân…
Sự xuất hiện tầng lớp giai cấp mới này cĩ ý nghĩa gì
trong vận động đổi thay của Văn học ?
- Một lớp công chúng sinh hoạt theo lối Aâu hoá có đời sống
tinh thần và thị hiếu mới văn chương mới xuất hiện.
I Đặc điểm cơ bản của VHVN từ đầu TK
XX – CMT8 năm 1945:
1 Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa:
* Hoàn cảnh VN đầu TK XX:
- Pháp bắt đầu khai thác thuộc địa về kinh tế XH VN biến đổi sâu sắc:
+ Đơ thị hình thành từ Nam chí Bắc => 1 nền
Văn hố đơ thị mới
+ Giai cấp mới xuất hiện: tư sản, tiểu tư sản, cơng nhân,đặc biệt là tiểu tư sản
Đây chính là tầng lớp cơng chúng Văn học mới với ý thức thẩm mỹ mới họ địi hỏi một thứ văn học mới phù hợp
Trang 2- Văn hoá VN dần thoát khỏi ảnh hưởng của văn hoá Trung
Quốc; mở rộng và tiếp xúc với văn hoá phương Tây Luồng
văn hoá mới – qua tầng lớp trí thức Tây học ngày càng thấm
sâu vào ý thức và tâm hồn người cầm bút và người đọc sách.
Yếu tố Văn hố xã hội nào nữa cĩ ý nghĩa thúc đẩy sự
hiện đại hố văn học ?
- Chữ Quốc ngữ đã dần thay thế chữ Hán và chữ Nôm tạo
điều kiện cho công chúng tiếp xúc với sách báo Nhu cầu văn
hoá làm nảy sinh những hoạt động kinh doanh văn hoa
nghề in, nghề xuất bản, nghề làm báo phát triển mạnh Viết
văn đã trở thành một nghề kiếm sống.
Vậy hiểu thế nào là một nền Văn học được hiện đại
hố ?
Hiện đại hố được hiểu theo nghĩa Văn học thời kỳ này
thốt ra khỏi hệ thống thi pháp của Văn học phong kiến
trung đại
Quá trình hiện đại hóa nền VHVN từ đầu TK XX –
CMT8 năm 1945 được chia làm mấy giai đoạn?
Cho biết vài nét về giai đoạn thứ nhất?
là giai đoạn chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho công
cuộc hiện đại hóa VH
Quá trình hiện đại hố Văn học ở giai đoạn này được
bắt đầu từ cơ sở nào ?
- Có sự truyền bá rộng rãi chữ quốc ngữ, xuất hiện phong
trào dịch thuật, báo chí…
Hãy nêu những biểu hiện ?
- Một số tác phẩm đầu tiên ra đời sáng tác bằng văn xuôi
quốc ngữ.
VD:Thầy Lazaro Phiền của Nguyễn Trọng Quản
Hoàng Tố Anh hàm oan của Thiên Trung
Đánh giá chung về quá trình HĐH giai đoạn này?
- Thành tưụ chủ yếu của văn học giai đoạn này là thơ văn
của các chí sĩ cách mạng như: Phan Bội Châu, Phan Chu
Trinh, Nguyễn Thượng Hiền… tác phẩm của họ đã đổi mới về
tư tưởng, chính trị, quan điểm văn hóa nhưng chưa đổi mới về
tư tưởng thẩm mỹ, thi pháp.
Đánh giá chung như thế nào về bước hiện đại hố này ?
Sự hiện đại hố thể hiện ở những bình diện nào của Văn
học ?
- Chủ yếu do lớp Tây học đầu tiên đảm nhiệm Có nhiều
thành tựu tuy chưa thoát khỏi ảnh hưởng của văn học trung
Họ trở thành nhân vật trung tâm của đời sống văn học
- Văn hóa VN dần thoát khỏi ảnh hưởng của văn hóa Trung Hoa, tiếp xúc với văn hóa phương Tây(Pháp) thông qua trí thức Tây học
- Chữ quốc ngữ thay thế chữ Hán, Nôm và được truyền bá rộng rãi
- Xuất hiện nhiều hoạt động kinh doanh văn hóa: nghề in, NXB, làm báo, nghề viết văn
Tạo điều kiện cho VHVN đổi mới theo hướng hiện đại hóa
* K/ n hiện đại hóa:
là qua ùtrình làm cho VH thoát ra khỏi hệ thống thi pháp VHTĐ và đổi mới theo hình thức VH phương Tây, có thể hội nhập theo nền VH thế giới
* Quá trình hiện đại hóa nền VHVN từ đầu TK XX – CMT8 năm 1945: 3 giai
đoạn
a Giai đoạn thứ nhất(từ đầu TK XX– khoảng năm 1920):
-Cơ sở: Sự ra đời của chữ quốc ngữ -Biểu hiện của quá trình hiện đại hố
+ Lực lượng sáng tác: Hán học cĩ tư tuởng canh tân của các chí sĩ CM: Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Nguyễn Thượng Hiền… + Thể loại: Văn xuơi QN, truyện ngắn phát triển
+ Nội dung: Văn học mang hơi thở chính trị
Tĩm lại: Nộidung tư tưởng mới nhưng hình thức, tư tưởng tình cảm thẩm mĩ khơng khác
Trang 3- Tác giả – tác phẩm tiêu biểu:
+ Văn xuôi:
Hồ Biểu Chánh, Hoàng Ngọc Phách (Tố Tâm) tiểu thuyết.
Phạm Duy Tốn, Nguyễn Bá Học, Nhất Linh truyện ngắn
Tương Phố (Giọt lệ thu), Đông Hồ (Linh phương kí), Phạm
Quỳnh (Ba tháng ở Paris) Bút kí, tuỳ bút.
+ Thơ: Tản Đà, Trần Tuấn Khải.
+ Kịch: Vũ Đình Long ( Chén thuốc độc, toà án lương
tâm), Nguyễn Hữu Kim (Bạn và vợ).
Họ là những người tiên phong.Trong đĩTản Đà là một cái
Tơi độc đáo, kẻ đem văn chương ra bán phố phường
Tuy nhiên cĩ điểm nào hạn chế trong văn xuơi và thơ ca
thời kỳ này?
-Văn xuơi: Nhà văn nĩi thay nhân vật quá nhiều, yếu
tố ngẫu nhiên bị lợi dụng tạo thành xung đột kịch
gượng ép, văn xuơi pha vần
-Yếu tố Hán cổ vẫn tồn tại đặc biệt ở thể loại thơ ca
Cơ bản vẫn là thể đường luật; đề tài thơ, hình ảnh
thơ sáo mịn, dùng nhiều chữ Hán cổ tối nghĩa cầu kỳ
Giai đoạn thứ ba có gì khác so với hai giai đoạn trên?
Là giai đoạn hoàn tất quátrình hiện đại hóa với nhiều
cuộc cách tân sâu sắc trên mọi thể loại, đặc biệt là tiểu
thuyết, truyện ngắn và thơ
Quá trình hiện đại hố Văn học ở giai đoạn này cĩ thay
đổi đặc biệt nào ?
- Do lớp nhà văn Tây học đảm nhiệm, nền văn học đổi mới
một cách toàn diện.
- Tác giả – tác phẩm tiêu biểu:
+ Văn xuôi:
• Tự Lực Văn Đoàn: Nhất Linh, Khái Hưng… Vũ
Trọng Phụng (Giông tố, Số đỏ…);
• Nam Cao (Sống mòn)…
• Thạch Lam, Nguyễn Công Hoan, N Cao, Tô Hoài
Tiểu thuyết ,truyện ngắn
• Vũ Trọng Phụng, Tam Lang Phóng sự.
• Nguyễn Tuân, Xuân Diệu Bút kí, tuỳ bút.
Thơ thời kỳ này được hiện đại hố như thế nào ?
+ Thơ: •• Thơ Cách mạng: Tố Hữu
Thơ Mới: Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Chế Lan Viên, Xuân Diệu…
+ Kịch: Vi Huyền Đắc, Đoàn Phú Tứ, Ng Huy Tưởng.
+ Phê bình: Hoài Thanh
Vậy do đâu mà giai đoạn ba này qúa trình hiện đại hố
văn học lại diễn ra mạnh mẽ như vậy ?
- Cơng cuộc cách tân ở chặng đường cuối này đạt được
những thành tựu rực rỡ là nhờ một thế hệ trí thức Tây học
b Giai đoạn thứ hai(khoảng từ khoảng năm 1920 – năm 1930):
* Quá trình hiện đại hĩa đạt được nhiều thành tựu trên tất cả các bình diện
+ Lực lượng sáng tác: Thế hệ trí thức Tây học đầu tiên +Thể loại: - Kết tinh nhiều ở Văn xuơi, truyện ngắn
- Thơ bước vào quá trình hiện đại hố với sự xuất hiện những cây bút như Tản
Đà Trong thơ ý thức cá nhân đựoc khẳng định cái tơi bước đàng hồng vào thơ ca + Cĩ thêm bộ phận Văn học phát triển ở nước ngồi: Ngục Trung Thư, hàng loạt truyện ký của NAQ ở Pháp
* Nhận xét chung: Xu hướng hiện đại hố đã tạo thành dịng chính, khơng cịn rời rạc HĐH diễn ra tồn diện trên 2 lĩnh vực thơ văn Tuy nhiên yếu tố Văn học cổ vẫn cịn tồn tại ở mọi thể loại
c Giai đoạn thứ ba(khoảng từ khoảng năm 1930 – năm 1945):
- Quá trình hiện đại hố được đẩy lên một bước mới với nhiều cuộc Cách tân Văn học sâu sắc trên mọi thể loại, đặc biệt là tiểu thuyết, truyện ngắn và thơ
Trang 4rất trẻ (dưới 20 tuổi) một mặt khơng vương vấn gì những
quy phạm, cơng thức văn chương cổ, mặt khác lại kế thừa
những cách tân của thế hệ đi trước, lại tiếp thu nguồn tư
tưởng văn học phương Tây một cách trực tiếp, dồi dào
- Thời đại phức tạp địi hỏi sự cách tân văn học mạnh mẽ
hơn
Hãy lập sơ đồ về tiến trình hiện đại hĩa VHVN thời kì
này ?
Sự phát triển của nền văn học diễn ra như thế nào ?
Nguyên nhân phát triển ?
Do sự thơi thúc của thời đại, khiến cho văn học phải chạy
nước rút
Do tiềm lực chủ quan của dân tộc: Sức mạnh Vh truyền
thống; sức sống kì diệu của con người VN, lịng yêu nước
và tinh thần dân tộc
Vai trị của tầng lớp Tây học vừa được thức tỉnh ý thức cá
nhân
Họ là lớp người mới, nhưng trong điều kiện của mình,
chỉ cĩ thể thể hiện tình yêu đất nước bằng tình yêu
+Tiểu thuyết: Cĩ đĩng gĩp lớn của tự lực Văn Đồn Trào lưu VH hiện thực dĩ biến tiểu thuyết của họ thực sự là nhữngtrang đời thật Nhân vật cĩ tính điển hình
+Truyện ngắn:Thành tựu phong phú với nhiều tên tuổi Thạch Lam, Nguyễn Tuân, NCH, Nam Cao, Tơ Hồi
+ Phĩng sự: Tam Lang, Vũ Trọng Phụng + Tuỳ bút: Nguyễn Tuân, Xuân Diệu
+ Thơ: được hiện đại hố so sánh rõ nét bằng
sự giải phĩng cá tính sáng tạo, chưa bao giờ thơ ca Việt Nam lại bung nở nhiều tài năng đến vậy: Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Huy Cận, Hàn Mặc Tử
Diễn đàn thi ca trở nên sơi nổi nhất, thơ ca
đi sâu vào tâm hồn, lột xác cả nội dung lẫn hình thức Trở thành 1 phong trào với cái tên: phong trào thơ mới
Sự xuất hiện của Tố Hữu thơ ca giàu cĩ hơn với những giá trị tư tưởng mới
nền văn học được hiện đại hoá từ nội dung đến hình thức, hội nhập vào văn học hiện đại thế giới.
2 Văn học hình thành hai bộ phận và phân hóa thành nhiều xu hướng, vừa đấu tranh với nhau, vừa bổ sung cho nhau để
Một năm của
ta kể như bằng 30 năm của ngýời.
GĐ1:1920
Hán học
canh tân
Bình cũ
rượu mới
GĐ 2: 1930 Trí thức
HH và Tây Học Đổi mới chýa đồng đều
G Đ3: 1945 Trí thức Tây học trẻ sung sức.
Đổi mới tồn diện.
Nhịp độ phát triển mau lẹ văn học
giai doạn này diễn ra trên tất cả các bình diện:
Số lượng Quá trình
Cách tân
Trýởng thành của các LLST
Đời sống Văn học
Sự kết tinh
ở những Cây bút
Trang 5văn học
Tại sao đến thời kì này văn học phát triển lại cĩ sự phân
hĩa
Nguyên nhân: Xã hội phức tạp, nhiều tư tưởng mới
du nhập Đây là thời kì của người sáng tác cĩ ý thức Sự
ra đời của nhiều cây bút phê bình lí luận
Nguyên nhân này khiến cho văn học thời kì này phát triển
như thế nào ? Nêu cụ thể ?
Thế nào là bộ phận VH công khai?
Không có ý thức cách mạng và tư tưởng chống đối trực
tiếp chế độ thực dân
Phân hóa thành bao nhiêu xu hướng?
Chia làm 2 xu hướng
Giới thiệu vài nét về VH lãng mạn?
thể hiện cái tôi trữ tình, đề cao con người thế tục, quan tâm
đến những số phận cá nhân và quan hệ riêng tư…, thường viết
về tình yêu, thiên nhiên, quá khứ
- Văn xuôi: nhóm Tự Lực Văn Đoàn, Nguyễn Tuân.
- Thơ: Tản Đà, Trần Tiến Khải, các nhà thơ trong phong trào
Thơ mới.
=> Văn học lãng mạn: thức tỉnh ý thức cá nhân, đấu tranh
chống lễ giáo phong kiến…làm cho tâm hồn người đọc thêm
tinh tế, phong phú…
Giới thiệu vài nét về VH hiện thực?
phơi bày thực trạng bất công và thối nát của xã hội đương
thời, tình cảnh khốn khổ của tầng lớp nhân dân bị áp bức,
diễn tả, lý giải hiện thực xã hội một cách khách quan, thể
hiện tinh thần dân chủ, nhân đạo và phê phán xã hội.
- Văn xuôi (tiểu thuyết, truyện ngắn, phóng sự) của Hồ Biểu
Chánh, Vũ Trọng Phụng, Nguyễn Công Hoan, Nam Cao…
- Thơ : Tú Mỡ, Đồ Phồn.
cùng phát triển:
a Bộ phận VH công khai:
- K/n: là VH hợp pháp, tồn tại trong vòng pháp luật của chính quyền thực dân, phong kiến
- Phân hóa thành nhiều xu hướng:
VH lãng mạn: VH hiện thực:
-Biểu hiện: là tiếng nói của cá nhân tràn đầy cảm xúc, trí tưởng tượng cao độ để diễn tả những khát vọng, ước mơ, khẳng định cái tôi cá nhân…
-Biểu hiện: phơi bày thực trạng bất công, thối nát của
XH đương thời, phản ánh tình cảnh khốn khó của người dân bị áp bức, bóc lột với một thái độ cảm thông sâu sắc…
Phân hĩa thành nhiều xu hýớng,
bộ phân phức tạp.
Xu
hướng
Bộ phận
CN Lãng mạn CN Hiện thực Công khai Không công khai
Trang 6Các xu hướng văn học này phát triển cĩ ổn định, độc lập
khơng ?
Các xu hướng phát triển khơng ổn định, dần tự đối lập
thành hai cực: tiêu cực và tích cực và cĩ khi giao thoa
phức tạp
Thế nào là bộ phận VH không công khai? Giới thiệu
vài nét vế bộ phận VH này?
- Thơ văn cách mạng bí mật (thơ trong tù)
- Thơ văn nửa hợp pháp: Văn thơ Đông Kinh nghĩa
thục, văn thơ cách mạng thời kì Mặt trận Dân chủ
Là sản phẩm của những nhà văn, chiến sĩ coi thơ văn
là vũ khí chiến đấu và tuyên truyền cách mạng
- Bộ phận văn học này bị thực dân Pháp khủng bố ráo
riết, thiếu điều kiện để sáng tác phổ biến Nó có vai trò
rất lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc
Tóm lại, các bộ phận quan hệ với nhau ntn?
Tốc độ phát triển được thể hiện qua những mặt nào?
- Văn học giai đoạn này phát triển mau lẹ, đồng loạt với
những thành tựu rực rỡ về số lượng lẫn chất lượng.
Nguyên nhân phát triển?
- Do sự thúc bách của thời đại
-Do tiềm lực chủ quan của dân tộc: Sức mạnh Vh truyền
thống; sức sống kì diệu của con người VN, lịng yêu nước
và tinh thần dân tộc
- Do sự thức tỉnh của cái tôi cá nhân
- Do văn chương đã trở thành một nghề để kiếm sống
Nội dung trọng tâm của văn học trong thời kì này là
-Tác giả tiêu biểu:
Tản Đà, Hoàng Ngọc Phách, Thạch Lam, Thanh Tịnh…
-Đóng góp: làm thức tỉnh ý thức cá nhân, đấu tranh chống luân lí, lễ giáo PK cổ hủ để giải phóng cá nhân, giành quyền hưởng hạnh phúc cá nhân , đặc biệt trong lĩnh vực tình yêu, hôn nhân và gia đình
-Hạn chế: ít gắn trực tiếp với đời sống XH chính trị của đất nước, có lúc sa vào chủ nghĩa cá nhân cực đoan
-Tác giả tiêu biểu:
Nguyễn Bá Học, Hồ
Hoan…
-Đóng góp: có tính chân thật cao và thấm đượm tinh thần nhân đạo
-Hạn chế: chỉ thấy tác động một chiều của hoàn cảnh đối với con người, coi con người là nạn nhân bất lực của hoàn cảnh(chưa thấy đường đi)
Hai xu hướng VH này vừa đấu tranh, vừa ảnh hưởng, tác động qua lại, có khi chuyển hóa lẫn nhau
b Bộ phận VH không công khai:
- K/n: là bộ phận VH bị đặt ra ngoài vòng pháp luật, phải lưu hành bí mật Là tiếng nói của các chí sĩ và quần chúng tham gia phong trào CM
- Quan niệm: thơ văn trước hết là vũ khí sắc bén chiến đấu chống kẻ thù dân tộc, để truyền bá tư tưởng yêu nước và CM
- Điều kiện sáng tác: vô cùng khó khăn, luôn bị kẻ địch khủng bố ráo riết, thiếu thốn vật chất…
- Đóng góp: VHCM đã đánh thẳng vào bọn thực dân cùng bè lũ tay sai, nói lên khát vọng độc lập, đấu tranh để giải phóng dân
Trang 7gì? Em có nhận xét gì về nội dung đó theo dòng chảy
của văn học?
- Kế thừa và phát triển hai truyền thống lớn: chủ nghĩa
yêu nước và chủ nghĩa nhân đạo trong văn học
- Đóng góp nổi bật là tinh thần dân chủ:
+ Yêu nước gắn liền với yêu dân ( PBC) và lí tưởng
XHCN, tinh thần quốc tế vô sản (Nguyễn Aùi Quốc, Tố
Hữu)
+ Quan tâm tới những con người bình thường, nhỏ bé
trong xã hội, thể hiện khát vọng mãnh liệt của mỗi cá
nhân, đề cao vẻ đẹp hình thức, phẩm giá và phát huy
cao độ tài năng của mỗi con người (Thạch Lam, Nam
Cao, Xuân Diệu…)
Ta muốn ơm:
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn
Ta muốn riết mây đưa và giĩ lượn
Ta muốn say cánh buớm với tình yêu
Ta muốn thâu trong một cái hơn nhiều
Và non nuớc và mây và cỏ rạng
Thơ ca thời kì này đã để lại những giá trị nghệ thuật gì ?
Thành tựu về thể loại và ngôn ngữ văn học ntn?
- Tiểu thuyết và truyện ngắn, phóng sự, thơ ca, lí luận phê
bình…
+ Tiểu thuyết hiện đại xoá bỏ những đặc điểm của văn học
trung đại Nó lấy tính cách nhân vật làm trung tâm, xây dựng
tính cách hơn là cốt truyện, đi sâu vào thế giới nội tâm nhân
vật Cách kể chuyện tự nhiên linh hoạt Lời văn tự nhiên gần
với lời ăn tiếng nói hằng ngày.
+ Thơ mới phá bỏ tính quy phạm chặt chẽ và hệ thống ước lệ
của thơ trung đại, là tiếng nói của cái tôi cá nhân trước tạo
vật và cuộc đời, cái tôi được giải phóng về tình cảm, cảm
xúc…
Nhận xét về đặc điểm ngơn ngữ văn chương giai đoạn
này ?
VD:- Trên bốn chịi canh, ngục tốt bắt đầu điểm vào cái
quạnh quẽ của trời
tối mịt, những tiếng kẻng và mõ đều đặn thưa thớt Lướt
qua cái thăm
thẳm của nội cỏ đẫm sương (Nguyễn Tuân)
-Hắn sợ rưọu như nguời ta sợ cơm Tiếng chim hĩt ngồi
kia vui vẻ quá !
Anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi cá.Những tiếng quen
thuộc ấy Hơm nào chả cĩ Nhưng hơm nay hắn mới nghe
thấy Chao ơi Là buồn! (Nam Cao)
tộc, thể hiện tinh thần yêu nước nồng nàn và niềm tin không gì lay chuyển nổi vào tương lai tất thắng của CM
- Tác giả tiêu biểu: Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, HCM, Tố Hữu…
Các bộ phận và những xu hướng VH này vừa đấu tranh, vừa ảnh hưởng, tác động qua lại, có khi chuyển hóa lẫn nhau để cùng phát triển
3.Văn học phát triển với một tốc độ hết sức nhanh chóng:
- Tốc độ phát triển được thể hiện qua sự phát triển về số lượng tác giả và tác phẩm, thể loại văn học, độ kết tinh ở những tác giả và tác phẩm tiêu biểu
- Nguyên nhân:
+ Do sự thúc bách của thời đại
+ Sự vận động tự thân của nền VH dân tộc + Do sự thức tỉnh, trỗi dậy mạnh mẽ của
“cái tôi” cá nhân
+ Văn chương đã trở thành một thứ hàng hóa, có nghề viết văn.
II Thành tựu chủ yếu của VHVN từ đầu
TK XX – CMT8 năm 1945:
1 Thành tựu về nội dung tư tưởng:
Kế thừa và phát huy hai truyền thống: chủ nghĩa yêu nước và nhân đạo tinh thần dân chủ( với những nét mới: quan tâm tới những con ngừơi bình thường trong XH, nhất là tầng lớp nhân dân cực khổ, lầm than)
Trang 8HS đọc phần Ghi nhớ
Văn học thời kì này đạt được nhiều thành tựu Nĩ được kế
thừa truyền thống văn học dân tộc và cũng gĩp Phẩn đổi
mới diện mạo VHDT.Dĩ nhiên do thời đại ít nhiều cịn
những tồn tại
2 Thành tựu về thể loại và ngôn ngữ văn học:
- Thể loại:
+ Tiểu thuyết: dựng truyện tự nhiên, kết cấu linh hoạt, tính cách nhân vật là trung tâm của tác phẩm, đời sống nội tâm của nhân vật được chú trọng xây dựng thành công những điển hình nghệ thuật
+Truyện ngắn: phong phú, đặc sắc, có những kiệt tác
+ Phóng sự, kịch, tuỳ bút, với nhiều tác phẩm có giá trị, đạt tới đỉnh cao
+Thơ ca: phá bỏ những quy phạm chặt chẽ, ước lệ của thơ Trung đại, giải phóng cái tôi cá nhân, nhìn thế giới bằng cặp mắt xanh non, biếc rờn
+Lí luận, phê bình VH
-Ngôn ngữ:
+Ngơn ngữ mang màu sác hiện đại.
+Đậm phong vị dân tộc
+Mang hơi thở của cuộc sống
III- KẾT LUẬN Văn học Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến năm 1945 có vị trí quan trọng:
- Nó kế thừa tinh hoa của VHTĐ suốt mười thế kỉ
- Nó mở ra thời kì văn học mới – văn học hiện đại có khả năng hội nhập với nền văn học chung của thế giới
IV-CỦNG CỐ:
Vì sao phải đổi mới nền VHVN?
Miêu tả và giải thích những đặc điểm cơ bản của VH XX – 1945?
Phân tích và đánh giá thành tựu của văn học thời kỳ này? (tư tưởng, nghệ thuật).
Trang 9Trắc nghiệm:
1 Tiến trình hiện đại hĩa VH từ đầu TK XX đến Cm tháng 8- 1945 được hiểu như thế nào ?
A Thể hiện ý thức cá nhân, tự do sáng tạo
B Thi pháp sáng tác hiện đại, thốt ra khỏi tư duy thẩm mĩ TĐ.
C Tiếp cận tư tưởng thẩm mĩ của phương Tây.
D A và C.
2 Tốc độc phát triển mau lẹ của VH thời kì XX – 1945 là do vai trị của tầng lớp :
A Do địi hỏi của thời đại.
B Do sức mạnh truyền thống văn học.
C Do tầng lớp trí thức Tây học.
3 Văn học thời kì XX – 1945 phân thành những xu hướng, bộ phận nào ?
A Hợp pháp và bất hợp pháp ( Gồm Lãng mạn chủ nghĩa và hiện thực chủ nghĩa)
B Trào lưu văn học cách mạng và Vh lãng mạn.
C Tự lực văn đồn và trào lưu hiện thực chủ nghĩa.
D Tất cả những ý trên.
V- CHUẨN BỊ BÀI MỚI : làm bài viết số 3(Nghị luận văn học)
TỔNG KẾT NỘI DUNG BÀI HỌC
Hiện đại
hĩa
P.triển Mau lẹ
Phân hĩa Phức tạp
Nội dung
Tý týởng Ngơn ngữ Thể loại