Kien thuc ve mang

Thông tin thường ở dạng tệp lưu trữ trong các máy tính chủ, máy tính cung cấp dịch vụ, và có thể trình bày bằng nhiều dạng khác nhau phụ thuộc vào loại dịch vụ của Internet được sử dụng.

Câu 2: Các thiết bị phần cứng mạng

Network Adapter (Bộ điều hợp mạng)

Thành phần đầu tiên nên đề cập tới trong số các thiết bị phần cứng mạng là bộ điều hợp mạng (network adapter) Thiết bị này còn được biết đến với nhiều tên khác nhau như network card (card mạng), Network Interface Card (card giao diện

mạng), NIC Tất cả đều là thuật ngữ chung của cùng một thiết bị phần cứng Công việc của card mạng là gắn một cách vật lý máy tính để nó có thể tham gia hoạt động truyền thông trong mạng đó

Điều đầu tiên bạn cần biết đến khi nói về card mạng là nó phải được ghép nối phù hợp với phương tiện truyền đạt mạng (network medium) Network medium chính

là kiểu cáp dùng trên mạng Các mạng không dây là một mảng khác và sẽ được thảo luận chi tiết trong một bài riêng sau

Để card mạng ghép nối phù hợp với phương tiện truyền đạt mạng là một vấn đề thực sự vì chúng đòi hỏi phải đáp ứng được lượng lớn tiêu chuẩn cạnh tranh bắt buộc Chẳng hạn, trước khi xây dựng một mạng và bắt đầu mua card mạng, dây cáp, bạn phải quyết định xem liệu nên dùng Ethernet, Ethernet đồng trục, Token Ring, Arcnet hay một tiêu chuẩn mạng nào khác Mỗi tiêu chuẩn mạng có độ dài

và nhược điểm riêng Phác hoạ ra cái nào phù hợp nhất với tổ chức mình là điều hết sức quan trọng

Ngày nay, hầu hết công nghệ mạng được đề cập đến ở trên đều nhanh chóng trở nên mai một Bâu giờ chỉ có một kiểu mạng sử dụng dây nối còn được dùng trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ là Ethernet Bạn có thể xem phần minh hoạ card mạng Ethernet trong ví dụ hình A dưới đây

Hình 1: Card Ethernet

Các mạng Ethernet hiện đại đều sử dụng cáp đôi xoắn vòng 8 dây Các dây này được sắp xếp theo thứ tự đặc biệt và đầu nối RJ-45 được gắn vào phần cuối cáp Cáp RJ-45 trông giống như bộ kết nối ở phần cuối dây điện thoại, nhưng lớn hơn Các dây điện thoại dùng bộ kết nối RJ-11, tương phản với bộ kết nối RJ-45 dùng trong cáp Ethernet Bạn có thể thấy ví dụ một cáp Ethernet với đầu nối RJ-45 trong hình B

Hình 2: Cáp Ethernet với một đầu kết nối RJ-45

Hub và Switch

Như bạn đã thấy ở trên, máy tính dùng card mạng để gửi và nhận dữ liệu Dữ liệu được truyền qua cáp Ethernet Tuy nhiên, thông thường bạn không thể chỉ chạy một cáp Ethernet giữa hai PC để gọi đó là một mạng

Với thời đại của khả năng truy cập Internet tốc độ cao ngày nay, chắc chắn bạn thường nghe nói đến thuật ngữ “broadband” (băng thông rộng) Băng thông rộng là kiểu mạng trong đó dữ liệu được gửi và nhận qua cùng một dây, còn ở Ethernet thì dùng hình thức truyền thông Baseband Baseband sử dụng các dây riêng trong việc gửi và nhận dữ liệu Điều này có nghĩa là nếu một máy tính đang gửi dữ liệu qua một dây cụ thể bên trong cáp Ethernet thì máy tính đang nhận dữ liệu cần một dây khác được định hướng lại tới cổng nhận của nó

Bạn có thể xây dựng mạng cho hai máy tính theo cách này mà người ta thường gọi

là hình thức cáp chéo Cáp chéo đơn giản là một cáp mạng có các dây gửi và nhận ngược nhau tại một điểm cuối để các máy tính có thể được liên kết trực tiếp với nhau

Vấn đề hạn chế khi dùng cáp mạng chéo là bạn không thể thêm hay bớt một máy tính khác nào ngoài hai máy đã được kết nối Do đó tốt hơn so với cáp chéo, hầu hết mọi mạng đều sử dụng cáp Ethernet thông thường không có các dây gửi và nhận ngược nhau ở cuối đầu nối

Tất nhiên các dây gửi và nhận phải ngược nhau ở một số điểm nào đó để quá trình truyền thông được thực hiện thành công Đây là công việc của một hub hoặc

switch Hub cũng đang trở nên lỗi thời nhưng chúng ta vẫn nên nói đến chúng Vì hiểu về hub sẽ giúp bạn bạn dễ dàng hơn nhiều khi nói tới switch

Có một số kiểu hub khác nhau nhưng thông thường nói đến hub tức là nói đến một cái hộp với một bó cổng RJ-45 Mỗi máy tính trong mạng sẽ được kết nối tới một hub thông qua cáp Ethernet Bạn có thể thấy một hub có hình dáng như trong hình C

Hình 3: Hub là thiết bị hoạt động như một điểm kết nối trung tâm

cho các máy tính trong một mạng

Hub có hai nhiệm vụ khác nhau Nhiệm vụ thứ nhất là cung cấp một điểm kết nối trung tâm cho tất cả máy tính trong mạng Mọi máy tính đều được cắm vào hub Các hub đa cổng có thể được đặt xích lại nhau nếu cần thiết để cung cấp thêm cho nhiều máy tính

Nhiệm vụ khác của hub là sắp xếp các cổng theo cách để nếu một máy tính thực hiện truyền tải dữ liệu, dữ liệu đó phải được gửi qua dây nhận của máy tính khác

Ngay bây giờ có thể bạn sẽ tự hỏi, làm sao dữ liệu có thể đến được đúng đích cần đến nếu nhiều hơn hai máy tính được kết nối vào một hub? Bí mật nằm trong card mạng Mỗi card Ethernet đều được cung cấp một địa chỉ vật lý MAC (Media Access Control) duy nhất Khi một máy tính trong mạng Ethernet truyền tải dữ liệu qua mạng có các máy PC kết nối với một hub, thực tế dữ liệu được gửi tới mọi máy có trong mạng Tất cả máy tính đều nhận dữ liệu, sau đó so sánh địa chỉ đích với địa chỉ vật lý MAC của nó Nếu khớp, máy tính sẽ biết rằng nó chính là người nhận dữ liệu, nếu không nó sẽ lờ dữ liệu đi

Như bạn có thể thấy, khi một máy tính được kết nối qua một hub, mọi gói tin đều được gửi tới tất cả máy tính trong mạng Vấn đề là máy tính nào cũng có thể gửi thông tin đi tại bất cứ thời gian nào Bạn đã từng thấy một cuộc họp mà trong đó tất cả thành viên tham dự đều bắt đầu nói cùng một lúc? Vấn đề của kiểu mạng này chính là như thế

Khi một máy tính cần truyền dữ liệu, nó kiểm tra xem liệu có máy nào khác đang gửi thông tin tại cùng thời điểm đó không Nếu đường truyền rỗi, nó truyền các dữ liệu cần thiết Nếu đã có một một máy khác đang sử dụng đường truyền, các gói tin của dữ liệu đang được chuyển qua dây sẽ xung đột và bị phá huỷ (đây chính là lý

do vì sao kiểu mạng này đôi khi được gọi là tên miền xung đột) Cả hai máy tính sau đó sẽ phải chờ trong một khoảng thời gian ngẫu nhiên và cố gắng truyền lại các gói tin đã bị phá huỷ của mình

Số lượng máy tính trên tên miền xung đột ngày càng tăng khiến số lượng xung đột cũng tăng Do số lượng xung đột ngày càng tăng nên hiệu quả của mạng ngày càng giảm Đó là lý do vì sao bây giờ gần như switch đã thay thế toàn bộ hub

Một switch (bạn có thể xem trên hình D), thực hiện tất cả mọi nhiệm vụ giống như của một hub Điểm khác nhau chỉ là ở chỗ, khi một PC trên mạng cần liên lạc với máy tính khác, switch sẽ dùng một tập hợp các kênh logic nội bộ để thiết lập

đường dẫn logic riêng biệt giữa hai máy tính Có nghĩa là hai máy tính hoàn toàn

tự do để liên lạc với nhau mà không cần phải lo lắng về xung đột

Hình 4: Switch trông giống hệt như hub nhưng hoạt động khác hơn

nhiều

Switch thực sự nâng cao được đáng kể hiệu quả của mạng Bởi chúng loại trừ xung đột và còn nhiều hơn thế, chúng có thể thiết lập các đường dẫn truyền thông song song Chẳng hạn khi máy tính A đang liên lạc với máy tính B thì không có lý do gì

để máy tính C không đồng thời liên lạc với máy tính D Trong một tên miền xung đột (collision domain), các kiểu truyền thông song song này là không thể bởi vì chúng sẽ dẫn đến xung đột

Câu 4: Các dịch vụ trên Internet

(*)INTERNET VÀ NGUỒN GỐC RA ĐỜI

Internet-còn gọi là Net - là mạng truyền thông toàn cầu kết nối hàng trăm ngàn mạng máy tính Các mạng máy tính là những mạng lớn diện rộng (WAN) như các mạng của những công ty xuyên quốc gia như IBM, AT&T, Digital Equipment và Hewlett-Packard cho đến những mạng cục bộ (LAN) nhỏ của bất kỳ sở hữu nào nằm ở khắp nơi trên toàn cầu Mỗi mạng máy tính lại có thể có nhiều máy tính chủ HOST (máy tính cung cấp dịch vụ)

và hàng trăm ngàn máy tính riêng lẻ kết nối để sử dụng các dịchvụ lnternet - cũng được gọi là ''siêu xa lộ thông tin'' (information superhighway) Cácquốc gia có kết nối mạng Internet toàn cầu thường xây dựng mạng đường trục tốc độcao (high-speed backbone network) với một số nút để truy nhập mạng lnternet (Internet Access Nodes) và một số cổng để kết nối với ''siêu xa lộ thông tin'', nghĩa là với mạng lnternet thông tin toàn cầu

Cơ sở để lập mạng đường trục Internet là hệ thống truyền dẫn cáp quang xuyên quốc gia Ở Mỹ mạng đường trục được một số công ty truyền thông xây dựng như MCI, Ameritech, Sprint, Pacific Bell trên đó sử dụng các thiết bị chuyển mạch công nghệ cao và truyền dẫn cáp sợi quang của MCI có thể truyền voice, data các tín hiệu video đạt tới tốc độ 600Mb/s Phải ghi nhận một điều là đa số lưu lượng trên Internet đều có hướng đi Mỹ, nơi sinh ra Internet, một phần do vậy mà cho đến nay, Mỹ vẫn lànước đứng đầu về đầu tư, và chủ yếu đề xướng những tiêu chuẩn, những xu hướng công nghệ mới cho phát triển mạng lnternet toàn cầu

Nếu như đầu những năm 80, chỉ có 213 máy tính chủ cung cấp dịch vụ kết nối trên Internet trong nướcMỹ, nơi sinh ra Internet, thì đến tháng 7/1997 đã có tới 12,9 triệu máy tính dịch vụ và khoảng hơn 60 triệu người sử dụng Internet trên toàn cầu Tốc độ phát triển của Internet rất nhanh, khoảng chừng14-16% mỗi tháng điều này có nghĩa là khoảng hơn 200.000 máy tính mới gia nhập mỗi tháng Tỷ lệ người sử dụng Internet từng quốcgia phụ thuộc vào chỉ số phát triển con người HDI và thái độ của quốc gia đó đối với Internet như thế nào Chỉ số HDI gồm: tuổi thọ, mức giáo dục và mức sống Mức đống dựa vào mức thu nhập quốc dân thực tế trên đầu người tính theo sức mua.Như thế, các nước tư bản phát triển có tỷ lệ người dùng Internet rất cao, còn ở những nước nghèo con số này rất thấp

Nguồn gốc của Internet làARPANET, một mạng thí nghiệm thuộc một dự án do bộ Quốc phòng khởi đầu và tài trợ thông qua Cơquan các dự án nghiên cứu caocấp ARPA (Advanced Research Proiects Agency) năm 1969 Mạng liên kết trung tâm máy tính và xử lý thông tin của Bộ Quốc phòng vớicác trung tâm nghiên cứu khoa họcvà quân sự, một số lớn các trường đại học đang tiến hành các nghiên cứu quân

sự được tài trợ Mạng kết hợp nhiều loại máy tính khác nhau (nhà chế tạo, tổ chức

và cấu trúc cơ sở hệ điều hành, các phần mềm ứng dụng ) nằm cách xa nhau để

trao đổi và chia sẻ các tài nguyên thông tin Một trong những mục tiêu của APRANET là làm sao sự truyền thông trong mạng vẫn còn duy trì ngay cả khi có một số thành phần mạng (các máy tính các nút mạng và truyền dẫn liên kết các máy tính) bị hỏng, ví dụ, vì những vụ nổ bom nguyên tử hay hạt nhân hay đường liên kết truyền thông bị hỏng ARPANET đã phát triển giao thức kết nối mạng (Network Protocol) gọi là TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol), đó là ngôn ngữ để cho tất cả các máy tính khác nhau kết nối trên mạng

có thể nói chuyện với nhau Năm 1974 hai nhà khoa học máy tính VinCert và Bob Kahn đã xuất bản tài liệu trình bày chi tiết về TCP/IP, và TCP/IP trở thành giao thức mạng của ARPANET Phải đến năm 1982 DoD mới tuyên bố bộ giao thức TCP/IP là giao thức tiêu chuẩn của DoD, và ARPANET là mạng xương sống cho nhiều mạng máy tính kết nối với nó nếu chấp nhận TCP/IP là giao thức kết nối Năm 1983, Internet chính thức ra đời

1 CÁC DỊCH VỤ TRÊN INTERNET

Khi Internet mới ra đời, chỉ cómột số ít máy tính chủ - máy tính cung cấp các dịch

vụ, và hầu hết người sử dụng đều có thể biết được ở đâu có thể tìm được thông tin mình cần Mục đích sử dụng ban đầu chỉ đơn thuần phục vụ cho nghiên cứu và không kinh doanh nên các dịch vụ của Internet không nhiều, đơn giản, nghèo thông tin và sử dụng khó khăn Công cụ để truy nhập đến các tài nguyên thông tin cũng đơn giản và sẵn có trên các hệ thống máy tính Ngày nay, bên cạnh nhiều dịch vụ miễn phí, có rất nhiều dịch vụ được kinh doanh trên Internet đem lại nhiều lợi nhuận cho các nhà cung cấp “Sản phẩm” chính mà Internet cung cấp cho người dùng là thông tin Thông tin thường ở dạng tệp lưu trữ trong các máy tính chủ, máy tính cung cấp dịch vụ, và có thể trình bày bằng nhiều dạng khác nhau phụ thuộc vào loại dịch vụ của Internet được sử dụng Các dịch vụ trên Internet thường được

tổ chức theo mô hình quan hệ Khách-dịch vụ (CLIENT-SERVER) Mô hình quan

hệ Khách-dịch vụ được sử dụng phổ biến để xây dựng mạng và các ứng dụng trên mạng để phân phối quá trình xử lý giữa máy tính và người sử dụng (client) và máy tính dịch vụ (server) Trong mô hình quan hệ này, người sử dụng gửi yêu cầu truy nhập thông tin hay dịch vụ nào đó tới máy dịch vụ Máy tính dịch vụ nhận yêu cầu, khởi động thông tin hay dịch vụ được yêu cầu gửi đến người sử dụng Đây là quan

hệ Khách hàng-dịch vụ thông thường

Khi truy nhập tới các máy dịch vụ WEB (WEB server), máy tính dịch vụ Web chuyển tới người dùng một trang thông tin ở dạng ngôn ngữ siêu văn bản (HTML page), người sử dụng thực hiện chọn lựa các thông tin cần thiết ngay trên trang này

và yêu cầu tự động chuyển tới máy chủ, nơi chứa các tài nguyên yêu cầu Vì số lượng truy nhập tới các máy dịch vụ rất cao nên thường yêu cầu truy nhập của người sử dụng phải được vào hàng chờ phục vụ trên các máy dịch vụ

Mô hình quan hệ khách hàng-dịch vụ được hầu hết các nhà cung cấp công nghệ như Netscape, Sun, Microsoft… áp dụng để tạo lập các ngôn ngữ và môi trường cho các dịch vụ thông dụng

Trên Internet có các dịch vụ rất thông dụng và các loại dịch vụ có tính chuyên nghiệp kinh doanh hoặc cho các mục đích riêng Một người sử dụng bất kỳ nào trên Internet chí ít cũng phải sử dụng được các dịch vụ thông dụng Điều này có nghĩa là bất kỳ nhà cung cấp dịch vụ trên Internet nào (ISP) tối thiểu cũng phải cung cấp cho người dùng những dịch vụ thông dụng và ta coi đó là những dịch vụ

cơ bản nhất trên Internet Các dịch vụ cơ bản trên Internet có thể phân ra làm 4 nhóm:

- Các dịch vụ lấy thông tin (FTP và Gopher)

- Các dịch vụ tìm kiếm thông tin (WAIS, archie, Veronica)

- Các dịch vụ truyền thông (Email, Telnet, UseNet, IRC)

- Các dịch vụ thông tin đa phương tiện (World Wide Web)

2.1 Các dịch vụ lấy thông tin

2.1.1 Dịch vụ truyền tệp tin FTP

Dịch vụ truyền tệp tin FTP cho phép người sử dụng nhận các tệp tin từ máy tính ở

xa hay chuyển các tập tin tới đó Dịch vụ này sử dụng giao thức truyền tệp FTP thuộc họ giao thức TCP/IP làm công cụ truyền tệp Các tệp tin có thể ở dạng: tập tin văn bản, tư liệu, cơ sở dữ liệu, chương trình ứng dụng hay hệ điều hành máy tính, tập hình ảnh tĩnh hay động (video, movie), tập âm thanh thoại hay nhạc (sound, music) Để sử dụng các dịch vụ này, trên máy tính của người sử dụng phải

có phần mềm FTP (FTP-client) và đăng lý quyền sử dụng dịch vụ (account) với máy tính dịch vụ FTP ở xa (FTP-server) cho phép truyền tải các tệp tin Các nhà cung cấp dịch vụ thường tạo lập các máy tính dịch vụ FTP giấu tên kết nối với các máy tính chủ ở xa và chuyển tải các tệp tin từ các máy chủ về mà không cần phải đăng ký quyền sử dụng (account) trên các máy chủ đó Các máy dịch vụ FPT dấu tên là một trong những phương tiện chính để phân phát các tài nguyên phần mềm

và thông tin tư liệu trên toàn bộ Internet Trên máy tính dịch vụ FTP dấu tên lưu trữ phần mềm khác nhau, như các hệ điều hành cho các hệ thống máy tính khác nhau (UNIX, IBMPC, Macintosh ), các hệ ứng dụng, truyền thông các tập nhạc, phim ảnh và nhiều thông tin tư liệu Hầu hết chúng đều cung cấp miễn phí cho người sử dụng

2.1.2 Dịch vụ Gophserver (Gopher-server) - Tra cứu và lấy tập tin theo danh mục của thực đơn

Đây là một dịch vụ cho phép người dùng với chương trình Gopher client truy nhập tới các máy tính dịch vụ Gopher để hiển thị và lấy các thư mục và các tập tin Dịch

vụ Gopher cung cấp giao diện theo thực đơn (menu-based interface) với các nguồn tài nguyên có ở các máy dịch vụ Gopher mà không cần phải phải đưa vào các lệnh thực hiện việc chuyển các thư mục và các tập tin Về chức năng, dịch vụ Gopher tương tự như dịch vụ FTP, nhưng nó tạo khả năng cho người sử dụng kết nối với

các dịch vụ khác bổ xung cho hiển thị và chuyển tải về máy tính của mình các thư mục và tệp Sự hiển thị hoặc truyền tệp được thực hiện dễ dàng thông qua việc chọn các danh mục trong thực đơn trên phần mềm Gopher Client ở máy tính người dùng Để dễ dàng kết nối, kiểm tra xem các tệp tin yêu cầu có tồn tại ở các máy dịch vụ Gopher và sau đó chuyển tiếp tới các máy dịch vụ Gopher khác mà người sử dụng quan tâm, tất cả các máy dịch vụ Gopher ở một số điểm nào đó liên kết lại với nhau trong một mạng lớn, gọi là không gian Gopher (Gopherspace) Ví

dụ, khi một máy dịch vụ Gopher được được đưa lên mạng Internet, nhà quản trị máy dịch vụ đó gửi thư điện tử cho các nhà bảo trợ phần mềm Gopher ở trường đại học của Minnesota, Mỹ để đưa máy tính dịch vụ của mình vào danh sách tất cả các gopher tọàn cầu trên máy chủ Gopher có tên là gopher.tc.umn.edu Người sử dụng truy nhập tới máy tính dịch vụ này sẽ lướt nhanh được toàn bộ danh sách các máy dịch vụ gopher trên toàn cầu và tìm ngay được nơi cần kết nốt để lấy tập tin Máy dịch vụ gopher.tc.umn.edu này trợ giúp rất tốt cho người dùng khi bắt đầu khai thác dịch vụ gopher

2.2 Các dịch vụ Tìm kiếm thông tin

2.2.1 Dịch vụ Archie (Archie Service) Tìm kiếm thông tin theo danh sách tập tin

Để trợ giúp cho người sử dụng tìm kiếm nhanh các tệp tin cần, trên Internet tạo lập

ra các máy tính dịch vụ (ARCHIE SERVER), trên đó lập chỉ số của các tệp tin chứa trên các máy dịch vụ FTP giấu tin trên Internet Để tạo lập danh sách này, các máy tính dịch vụ lưu trữ phải thường xuyên kết nối với các máy tính dịch vụ FTP giấu tin để cập nhật danh sách tất cả các tệp có trên các máy dịch vụ FTP dấu tên Những danh sách đó có được xây dựng thành các cơ sở dữ liệu (CSDL) có chỉ số hóa để người sử dụng truy nhập và thực hiện tìm kiếm tệp tin dễ dàng Để truy nhập tới các máy dịch vụ lưu trữ, người sử dụng phải có trên máy tính của mình chương trình sử dụng dịch vụ Archie (Archie cho người dùng đầu cuối – archie client), hoặc dùng giao thức kết nối với máy chủ từ xa Telnet Khi truy nhập tới CSDL của máy dịch vụ lưu trữ, người sử dụng chỉ cần đưa tên tệp cần lấy về và máy dịch vụ lưu trữ sẽ trả lời bằng sự cung cấp tên và địa chỉ của máy chủ nơi có chứa tệp tin đó Sau đó người dùng kết nối với máy dịch vụ FTP và nhanh chóng chuyển tệp tin về máy tính của mình bằng chương trình FTP client mà không phải tốn nhiều thời gian tìm kiếm nữa Điều này có lợi cho nhà cng cấp dịch vụ và cả người sử dụng, vì nhà cung cấp dịch vụ phục vụ được nhiều người dùng hơn, còn người sử dụng thì trả phí chiếm kênh điện thoại (phí thời gian) ít hơn

2.2.2 Dịch vụ Veronica – Tìm kiếm thông tin theo danh mục của các thực đơn

Có thể dùng thêm dịch vụ Veronica để trợ giúp người dùng tìm kiếm nhanh hơn các máy tính dịch vụ Gopher chứa các thông tin và các tập tin mong muốn Cũng tương tự như Archie, trên máy tính dịch vụ Veronica tạo CSDL phục vụ cho tìm kiếm Veronica là dịch vụ tìm kiếm các danh mục của thực đơn trên các máy dịch

vụ Gopher Để sử dụng Veronica người sử dụng cần phải kết nối với một máy tính

dịch vụ Gopher để được phép truy nhập tới một máy tính dịch vụ Veronica CSDL phục vụ cho tìm kiếm của máy dịch vụ Veronica được xây dựng bằng cách quét các thực đơn của tất cả các máy dịch vụ gopher trên toàn cầu và có thể tìm thấy được không gian gopher mà người sử dụng mong muốn Khi đó máy dịch vụ Veronica xây dựng một thực đơn Gopher chứa tất cả các danh mục phù hợp với nhu cầu sử dụng Người sử dụng chỉ việc kiểm tra lại những danh mục đó bằng cách chọn chúng trên thực đơn tương tự như cách chọn thẳng các danh mục mong muốn trên thực đơn từ các máy dịch vụ gopher Như vậy, cũng như các máy tính dịch vụ lưu trữ (archie server), các máy dịch vụ Veronica rất cần thiết để hỗ trợ tìm kiếm thông tin và các tập tin mong muồn nhanh hơn tiết kiệm thời gian chiếm đường dây điện thoại của người sử dụng khi khai thác dịch vụ gopher, giảm chi phí đồng thời sự cung cấp dịch vụ này sẽ hiệu quả hơn

2.2.3 Dịch vụ WAIS – Tìm kiếm thông tin diện rộng

Đây là dịch vụ cho phép người dùng tìm kiếm tất cả tài liệu trên toàn cầu theo một chủ đề nào đó Người sử dụng phải có chương trình WAIS client chạy trên máy tính của mình để kết nối với máy tính dịch vụ thông tin diện rộng (Wide Area Information Server) Thủ tục tìm kiếm đơn giản: người sử dụng, trên máy tính của mình viết một dòng chủ đề của tài liệu yêu cầu tìm kiếm ở cách hành văn bình thường, và gửi tới WAIS server WAIS server tiếp nhận yêu cầu và tìm trong CSDL của nó tất cả các tài liệu liên quan đến chủ đề yêu cầu, nếu tìm thấy, nó chuyển lại cho các tài liệu đó các chỉ số, để sau đó người sử dụng dùng để chuuển tải các tài liệu và hiển thị các tài liệu đó trên máy tính của mình

Một trong những đặc điểm mấu chốt của hệ thống WAIS là khả năng của WAIS server có các chỉ số trỏ tới các WAIS server khác trong không gian WAlS (WAIS space), và người sử dụng có thế chọn lấy một điểm trung tâm trên Internet, tức là chọn một WAIS server nào đó làm điểm bắt đầu tìm kiếm Ví dụ, nếu muốn tìm tất

cả các bài nói chuyện của Tổng thống Clinton ở Atlanta, Georgia, trước hết truy

nhập tới CSDL của máy dịch vụ quake.think.com và trên CSDL của máy tính này tìm “Tổng thống Clinton” (Clinton Speechs) Sử dụng tiếp CSDL Speeches để tìm theo “Atlanta Georgia” Lần tìm kiếm này trả lại kết quả là danh sách một số tài liệu nội dung các bài nói chuyện của tổng thống Clinton ở Atlanta Georgia Đứng đầu danh sách các tài liệu này này là tài liệu phù hợp với yêu cầu của người sử dụng nhất Việc còn lại của người dùng là chuyển tài liệu cần từ nguồn về máy của mình và hiển thị nội dung tài liệu Các tài liệu hình ảnh cũng có thể hiển thị được… CSDL phục vụ cho tìm kiếm cũng được chỉ số hóa để tìm kiếm nhanh Sự chỉ số hóa giống như cơ chế chỉ số hóa cho các tệp CSDL trong Foxpro, dbase…

2.Thư điện tử

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia