THÔNG KHÍ CƠ HỌC KHÔNG XÂM LẤN (PHẦN 1) pps

THÔNG KHÍ CƠ HỌC KHÔNG XÂM LẤN ThS.BS Võ Anh Khoa... ĐỊNH NGHĨAƒ Thông khí cơ học xâm lấn qua NKQ, mask thanh quản, mở khí quản ƒ Thông khí cơ học không xâm lấn là thông khí cơ học qua đ

THÔNG KHÍ CƠ HỌC

KHÔNG XÂM LẤN

ThS.BS Võ Anh Khoa

ĐỊNH NGHĨA

ƒ Thông khí cơ học xâm lấn qua NKQ, mask thanh quản, mở khí quản

ƒ Thông khí cơ học không xâm lấn là thông khí cơ học qua đường thở tự nhiên

§Ö1950: TKCHKXL áp lực âm

LỊCH SỬ

Pulmo - Wrap

Chess Cuirass

LỊCH SỬ

BN 61t, mất 5/2008, sau 58 năm thở máy từ khi bị bại liệt

lúc 3 tuổi

Phổi thép Emerson

Sử dụng rộng rãi nhất

Nặng nề, giá thành cao

LỊCH SỬ

1960: thông khí cơ học xâm lấn áp lực dương

1980 -> nay: TKCHKXL áp lực dương xuất hiện, từ SHH mạn rồi đến SHH cấp và trở thành đề tài được bàn luận

nhiều nhất.

Có vai trò hỗ trợ cho TKCHXL

ƯU ĐIỂM

ƒ Bn vẫn có thể ăn, nuốt, nói chuyện

ƒ Có thể ho, tống khạc đàm

ƒ Làm ấm, ẩm khí sinh lí

ƒ Giảm tỉ lệ đặta & mở khí quản → ngăn ngừa tổn thương dây thanh âm, khí quản

& đặc biệt giảm tỉ lệ viêm phổi do thở

máy

NHƯỢC ĐIỂM

ƒ Không đảm bảo cấp cứu hồi sinh, khó theo dõi BN

ƒ Có thể khó được chấp nhận sử dụng

ƒ NV y tế: bận, cần kiên nhẫn

ƒ Bn: khó chịu lúc bắt đầu sử dụng

ƒ Cần theo dõi sát và liên tục

ĐỐI TƯỢNG

Hiệu quả

Độ nặng SHH

Lợi ích / chi

phí

Không hợp

tác

Thất bại Ç

SHH nhẹ, không

cần TKCH SHH nặng, mấtKN bảo vệ

đường thở Cần TKCH

nhưng còn KN bảo vệ đường

thở

CHỈ ĐỊNH

ƒ Ngày càng mở rộng

ƒ SHH cấp

ƒ Bn được điều trị với NIV trong thời gian ngắn tại ICU cho đến khi yếu tố thúc đẩy hoặc nguyên nhân được giải quyết

ƒ SHH (giảm O2 hoặc ứ CO2 cấp)

ƒ OAP, viêm phổi lan tỏa giảm O2 / máu kháng trị với Oxy liệu pháp liều cao

ƒ Bệnh lý thần kinh cơ (nhược cơ, $ GB), ngộ độc cấp…

CHÆ ÑÒNH

ƒ SHH cấp trên nền mạn:

ƒ KMĐM  pH 7,25 – 7,35; CO2;HCO3

ƒ Các nghiên cứu gần đây ủng hộ mạnh mẽ việc sử dụng NIV ở bn đợt cấp COPD

ƒ Kramer: giảm tỉ tệ đặt NKQ 67% → 9%

ƒ Brochard: giảm tỉ lệ biến chứng so với thông khí xâm lấn ( 16% vs 48%), rút ngắn thời gian nằm viện ( 23 ngày vs 35 ngày), giảm tỉ lệ tử vong ( 9% vs 29% )

CHỈ ĐỊNH

ƒ SHH mạn (pH ⊥, CO2 ↑ ≥ 60 mmHg, HCO3- ↑)

ƒ COPD, bệnh phổi hạn chế do thành ngực, cột sống, hoặc nguyên nhân tại phổi, bệnh lý thần kinh cơ mạn…

ƒ Sử dụng NIV duy trì buối tối hoặc vài giờ trong ngày tại nhà

ƒ Cải thiện chất lượng cuộc sống, giấc ngủ, cải thiện PaO2 và PaCO2

CHỈ ĐỊNH

ƒ Cai thở máy

ƒ Sử dụng cai thở máy thành công cho

những bn phụ thuộc máy thở xâm lấn

ƒ Rút NKQ thất bại do phù nề thanh môn?

ƒ RL nhịp thở lúc ngủ

CHỐNG CHỈ ĐỊNH

ƒ Suy hô hấp mức độ nguy kịch:

ƒ Rối loạn nhịp thở, đe dọa ngưng thở

ƒ Rối loạn huyết động, ngừng tim ngừng thở

ƒ Rối loạn tâm thần, rối loạn tri giác

ƒ Biến dạng hay có tổn thương hàm mặt

ƒ Không có khả năng bảo vệ đường thở

ƒ Tăng tiết phế quản: quá nhiều đờm

ƒ Ho khạc kém

ƒ Tắc nghẽn đường thở

CHỐNG CHỈ ĐỊNH

ƒ Cơn đau thắt ngực không ổn định, NMCT cấp

ƒ TKMP toàn thể chưa dẫn lưu

ƒ XHTH trên đang diễn tiến

ƒ Không hợp tác