Giáo án sử 8 cả năm (theo pp mới củ BGD)

mục tiêu bài học Thông qua tiết dạy, giúp học sinh những vấn đề sau : 1.Kiến thức - Những chuyển biến mới về kinh tế, xã hội cuối thời trung đại, là nguyên nhân sâu xa dẫn tới những cuộc

Trang 1

Phần I Lịch sử thế giới cận đại

( Từ giữa thế kỷ XVI đến năm 1917 )

Chơng I Thời kỳ xác lập của chủ nghĩa t bản (Từ thế kỷ XVI đến nửa sau thế kỷ XIX)

Bài 1

Những cuộc cách mạng t sản đầu tiên

i mục tiêu bài học

Thông qua tiết dạy, giúp học sinh những vấn đề sau :

1.Kiến thức

- Những chuyển biến mới về kinh tế, xã hội cuối thời trung đại, là nguyên nhân sâu

xa dẫn tới những cuộc cách mạng t sản đầu tiên , là một hiện tợng xã hội hợp quyluật, là kết quả của sự xung đột giữa lực lợng sản xuất mới (t bản chủ nghĩa) với quan

hệ sản xuất lạc hậu (phong kiến)

- Nguyên nhân trực tiếp, diễn biến, tính chất, ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Hà Lan,Anh, Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và việc thành lậpHợp chủng quốc châu Mỹ (Hoa Kỳ)

- Các khái niệm "cách mạng t sản", "chế độ cộng hoà", "chế độ quân chủ lập hiến",

3 Kỹ năng

- Sử dụng bản đồ và tìm hiểu, khám phá các bức tranh đợc in trong sách giáo khoacũng nh su tầm tranh ảnh, giải thích

- Biết phân tích, so sánh giữa các sự kiện, nắm chắc nội dung các khái niệm

ii Phơng tiện dạy học

Trang 2

- Bản đồ thế giới để xác định vị trí của các nớc Hà lan, Anh, Hợp chủng quốc châu

Mỹ Phóng to các lợc đồ trong SGK

- GV có thể thêm một số tài liệu tham khảo nh :

+ Nội dung và phơng pháp sử dụng bản đồ giáo khoa lịch sử treo tờng ,NXB Giáo dục1999

+ Nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá thế giới, NXB Giáo dục,1996

+ Hớng dẫn sử dụng kênh hình trong dạy và học theo SGK lịch sử lớp 8 tập 1, VụTrung học phổ thông - Bộ GD&ĐT, 1991

iii tiến trình tổ chức dạy học

Tiết 1

1.Kiểm tra bài cũ

Đây là bài học đầu tiên ở chơng trình lớp 8 nên giáo viên có thể dùng thời giankiểm tra bài cũ để giới thiệu sơ lợc chơng trình lịch sử lớp 8 mà các em sẽ đợc học đểtạo ra một cách nhìn tổng thể của chơng trình cho các em

2.Giảng bài mới

*Mở bài

Từ thời hậu kỳ trung đại trong lòng chế độ phong kiến suy yếu đã nảy sinh và bớc

đầu phát triển của một nền sản xuất mới ra đời, nền sản xuất mới đó đã làm mâu

thuẫn ngày càng tăng giữa phong kiến với t sản và các tầng lớp nhân dân lao động vàchính nó đã dẫn đến những cuộc cách mạng sẽ nổ ra Cách mạng t sản , là một hiện t-ợng xã hội hợp quy luật, là kết quả của sự xung đột giữa lực lợng sản xuất mới (t bảnchủ nghĩa) với quan hệ sản xuất lạc hậu (phong kiến) Đó chính là nội dung tiết học

hôm nay chúng ta tìm hiểu

*Nội dung bài mới

trò

I.sự biến đổi trong kinh tế, x hội tây âu thế kỷ xv-ã hội tây âu thế kỷ

xv-xvii cách mạng hà lan thế kỷ xvi

Mục I Một nền sản xuất mới ra đời

Hoạt động 1.

* Yêu cầu mức độ kiến thức cần đạt.

HS cần nắm đợc những biểu hiện mới về kinh tế ở Tây Âu

trong thế kỷ XV - XVII

* Tổ chức thực hiện

+ GV treo bản đồ thế giới lên bảng : Giới thiệu vị trí các nớc

Trang 3

nằm trong khu vực đợc gọi là Tây Âu (sau đó thu ngay lại

không treo suốt tiết học)

+ GV nêu vấn đề : nền sản xuất mới đợc ra đời trong điều

kiện lịch sử nào? Những hiện tợng, sự kiện nào chứng tỏ nền

sản xuất mới t bản chủ nghĩa phát triển

Hớng trả lời : - Trong điều kiện chế độ phong kiến đã bị suy

yếu và bị chính quyền phong kiến kìm hãm

- Vào thế kỷ XV, ở Tây Âu xuất hiện các xởng, các trung

tâm sản xuất, buôn bán, ngân hàng đã xoá bỏ quan hệ thợ

cả-thợ ban- thợ học nghề và chuyển sang thuê mớn nhân

công, quan hệ chủ- thợ (ngời làm thuê)

Hoạt động 2.

HS cần nắm đợc những biểu hiện mới về xã hội ở Tây Âu

trong thế kỷ XV - XVII

+ GV yêu cầu HS đọc 3 dòng in nghiêng đầu trang 4,SGK

+ GV nêu vấn đề : Cùng với nền sản xuất mới phát triển thì

sự chuyển biến của xã hội nh thế nào? (giai cấp mới ?)

những mâu thuẫn mới nào và sẽ dẫn đến hệ quả gì ?

Hớng trả lời : - Ngoài các giai cấp tầng lớp cũ của xã hội

phong kiến, Cùng với nền sản xuất mới giai cấp t sản và vô

sản (những ngời làm thuê) ra đời

- Mâu thuẫn mới giữa chế độ phong kiến với giai cấp t sản và

các tầng lớp nhân dân ngày càng gay gắt, đây chính là

nguyên nhân chủ yếu dẫn đến cách mạng sẽ nổ ra

Mục 2 Cách mạng Hà Lan thế kỷ XVI

+ GV cần nói rõ trớc cách mạng, vùng đất Nê-đec-lan

(nghĩa là "vùng đất thấp", vì phần lớn đất đai ở đây thấp hơn

mặt biển) lãnh thổ thuộc hai nớc Hà Lan và Bỉ ngày nay Đầu

HS dựa vào SGK

để trình bày suynghĩ của mìnhtheo hớng GVnêu vấn đề

HS ghi những ýchính sau khi GV

đã nêu khái quátnhững ý giảiquyết vấn đề

Yêu cầu HS trìnhbày sự hiểu biếtcủa mình về đoạnchữ nghiêng vừa

đọc

Học sinh hãy nêunhững hiện tợngmới về kinh tế, xãhội ở Tây Âu thế

kỷ XV-XVII

HS theo dõi GVtrình bày và ghitóm tắt vào vở

Trang 4

thế kỷ XVI, Nê-đec-lan là vùng đất có nền kinh tế phát triển,

tiên tiến nhất Tây Âu thời bấy giờ, có những trung tâm thơng

mại nổi tiếng nh Am-xtéc-đam và An-véc-pen song về chính

trị lại phụ thuộc Tây Ban Nha ( một nớc phong kiến lạc hậu

về kinh tế và chính trị ), thêm vào đó là chính sách ngăn cấm

về tôn giáo (Triều đình Tây Ban Nha ban lệnh hễ ai là tín đồ

Tân giáo, đàn ông phải chặt đầu, đàn bị chôn sống hoặc

thiêu ) trong khi làn sóng cải cách tôn giáo đang lan rộng

khắp châu Âu Điều đó đã cản trở sự phát triển của

đec-lan, làm cho mâu thuẫn dân tộc giữa các tầng lớp xã hội

Nê-đec-lan với Tây Ban Nha càng thêm sâu sắc

Hớng trả lời : Kinh tế t bản chủ nghĩa phát triển , giai cấp t

sản có thế lực về kinh tế không có quyền lực về chính trị lại

bị chế độ thuế má và chế độ chính trị phong kiến lạc hậu kìm

hãm

Hoạt động 2.

HS cần nắm đợc những nét chủ yếu về diễn biến và kết quả

của cách mạng Hà Lan Là cuộc cách mạng t sản đầu tiên

+ GV có thể tập trung trình bày những mốc chính hoặc thông

qua việc học sinh đọc trớc bài ở nhà trình bày lại tóm tắt diễn

biến, kết quả

Hớng trả lời : GV có thể kể lớt qua cho các em những mốc

chính sau

- Tháng 8/1566, nhân dân nhiều nơi ở miền Bắc Nêđeclan

khởi nghĩa, mục tiêu đầu tiên là Giáo hội Ki-tô chỗ dựa của

chính quyền Tây Ban Nha, tuy bị đàn áp đẫm máu song

không ngăn cản đợc cuộc đấu tranh của quần chúng

- Tháng 4/1572 quân khởi nghĩa làm chủ đợc miền Bắc

Nêđeclan, một số quý tộc t sản hoá đứng về quân khởi nghĩa,

nắm quyền lãnh đạo phong trào

- Tháng 7/1581 vua Tây Ban Nha Phi líp II bị phế truất, Hội

nghị các đẳng cấp các tỉnh miền Bắc Nêđeclan họp thành lập

một nớc cộng hoà lấy tên gọi Các tỉnh liên hiệp sau này là

HS nêu đợc đặc

điểm tình hìnhkinh tế, xã hộiNê-đec-lan trớccách mạng

Yêu cầu một HStrình bày lạinhững mốc chính

và nêu nhận xét

về diễn biến, kếtquả, những mặt

Trang 5

Hà Lan (tên một tỉnh có vai trò quan trọng nhất trong các

tỉnh liên hiệp và thủ đô là Am-xtéc-đam)

- 1648 nền độc lập của Hà Lan mới chính thức đợc công

nhận tạo điều kiện cho vhủ nghiã t bản phát triển Là cuộc

cách mạng t sản đầu tiên trên thế giới đợc diễn ra dới hình

thức một cuộc chiến trang giải phóng dân tộc, mở đầu thời

kỳ lịch sử thế giới cận đại

II Cách mạng Anh giữa thế kỷ XVII

Mục I Sự phát triển của chủ nghĩa t bản ở Anh.

Hoạt động 1.

HS cần nắm đợc những sự kiện thể hiện sự phát triển của chủ

nghĩa t bản ở Anh

+ Về kinh tế :GV nêu rõ sự phát triển của các công trờng thủ

công đã dẫn đến nhiều trung tâm lớn về công nghiệp, thơng

mại và tài chính ra đời tiêu biểu nh Luân Đôn, bên cạnh đó

những phát minh mới về kỹ thuật làm cho năng suất lao

động tăng nhanh

GV nêu những sự kiện về sự thâm nhập của chủ nghĩa t bản

vào nông thôn, sự phá sản của nông dân, sự xuất hiện của

quý tộc mới biểu hiện nh thế nào ?

Hớng trả lời :

- Sự thâm nhập của chủ nghĩa t bản vào nông nghiệp do

ngành len dạ phát triển, làm cho nông thôn Anh bị phân hoá

mạnh mẽ, nông nghiệp phong kiến chuyển dần sang nông

nghiệp t bản chủ nghĩa thông qua hành động bạo lực của tầng

lớp địa chủ quý tộc với quá trình "rào ruộng cớp đất",

Hoạt động 2.

HS cần nắm đợc sự cấu tạo các thành phần xã hội Anh có gì

khác trớc ?

+ Về xã hội :GV nêu vấn đề học sinh thảo luận - tầng lớp

tích cực, hạn chếcủa cuộc cáchmạng

GV có thể đặt câuhỏi để HS thảoluận : Sự chuyểnhớng kinh doanhcủa địa chủ vốn làquý tộc phongkiến diễn ra nh

Trang 6

quý tộc mới đợc hình thành nh thế nào? - Vẽ sơ đồ biểu hiện

cấu tạo các thành phần và mâu thuẫn trong xã hội

HS tự lập đợc niên biểu về Những sự kiện chính trong tiến

trình cách mạng ở hai giai đoạn ( 1642 1648 ) và ( 1649

-1688 )

- Giai đoạn 1 GV nêu vấn đề : năm 1640, tháng 8/1642 có

những sự kiện gì xảy ra ?

- Giai đoạn 2 GV nêu để học sinh thảo luận, tự rút ra nhận

xét : + Năm 1649, sự kiện gì xảy ra và có ý nghĩa nh thế

nào?Vì sao quần chúng nhân dân vẫn tiếp tục nổi dậy?

+ Sự kiện tháng 12/1688, nói lên điều gì và kết quả của

nó ? Thế nào là chế độ quân chủ lập hiến?

- Phản ánh cuộc đấu tranh quyết liệt giữa hai thế lực, một

bên là quý tộc mới , t sản, cùng các tầng lớp nhân dân với

một bên là quý tộc phong kiến phản động (vua Saclơ I) ;

Cuộc nội chiến bùng nổ vai trò của Crôm-oen

- Để nói lên sự kiện năm 1649 GV dùngt liệu Hớng dẫn sử

dụng kênh hình tập I, trang 22, Vụ THPT-1991; để minh

hoạ hình 2 SGK

- Quân chủ lập hiến là chế độ chính trị của một nhóm trong

đó quyền lực của vua bị hạn chế bằng một hiến pháp do

Quốc hội (t sản) định ra

Mục 3 Tính chất và ý nghĩa lịch sử của cách mạng t sản

Anh giữa thế kỷ XVII.

hoạt động

HS thảo luận thếnào là quý tộcmới

HS thảo luậnnhững vấn đề bên

do GV đa ra

Lật đổ chế độphong kiến, xử tửnhà vua, thiết lậpnền cộng hoà

HS thảo luận hoặctrình bày suy nghĩcủa mình theo

Trang 7

HS cần hiểu đợc : + Kết quả của cách mạng ra sao? + Có

- Nhà vua bị xử tử nh thế nào? Chế độ mới đợc thành lập là

chế độ gì?có tiến bộ hơn chế độ quân chủ chuyên chế hay

không?Chủ nghĩa t bản phát triển nh thế nào sau cách

mạng ?

- Tàn d phong kiến có bị xoá bỏ không?Quyền lợi của nhân

dân lao động có đợc giải quyết không? Ai là ngời đợc hởng

nhiều quyền lợi nhất trong cách mạng?

- Ai lãnh đạo cách mạng; mục tiêu của cách mạng là gì; Sau

cách mạng, nớc Anh chuyển sang chế độ gì? có tiến bộ hơn

trớc không?Cách mạng hạn chế thể hiện ở những điểm nào?

Sơ kết bài học

Tiếp sau cách mạng Hà Lan, mặc dù có những hạn chế, cách

mạng t sản Anh thế kỷ XVII là một sự kiện quan trọng trong

lịch sử châu Âu và thế giới, đã lật đổ chế độ phong kiến, mở

đờng cho chủ nghĩa t bản phát triển Có ý nghĩa thế giới, mở

đầu thời đại mới : Thời cận đại

Dặn dò học sinh cho tiết học sau

Đọc trớc mục III Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa

Anh ở Bắc Mỹ; vẽ lợc đồ trang 7 - SGK

những vấn đề GV

đặt ra

HS ghi những ýchính kết luận bàihọc

Tiết 2

1/ Vì sao nớc Anh từ chế độ cộng hoà lại trở thành chế độ quân chủ lập hiến?

2/ Hiểu thế nào về câu nói của C.Mác ; kết quả, tính chất CM t sản Anh

*Mở bài

Sau khi treo lợc đồ 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ phóng to, GV giới thiệu cho học sinhbiết về vùng đất này trớc khi ngời châu Âu đặt chân tới : Vốn là lãnh thổ của ngờiAnhđiêng (thổ dân da đỏ) sinh sống ở giai đoạn bộ lạc, đất đai thuộc sở hữu chung

Trang 8

Họ sống bằng nghề trồng tỉa hái lợm , đánh cá và săn bắn, là vùng đất phì nhiêu, giàutài nguyên Sau cuộc phát hiện ra châu Mỹ của Cri-xtốp Cô-lông là cuộc xâm thựctàn bạo của thực dân châu Âu mở đầu là ngời Tây Ban Nha sau đó là ngời Pháp và HàLan, Anh là ngời đến sau cùng song quá trình thực dân hoá lại diễn ra mạnh mẽ vàhiệu quả hơn cả với lý do là nền kinh tế và kỹ thuật cũng nh việc độc tôn về hàng hảicủa Anh hơn hẳn các nớc châu Âu thời đó

HS nắm đợc vì sao nhân dân các thuộc địa ở Bắc Mỹ đấu

tranh chống thực dân Anh

+ GV yêu cầu học sinh nêu những sự kiện nào chứng tỏ nền

kinh tế của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ đang trên đà phát

triển theo con đờng t bản chủ nghĩa

+ GV đặt vấn đề để học sinh thảo luận phát biểu : Vì sao

thực dân Anh tìm mọi cách ngăn cản sự phát triển công

th-ơng nghiệp của các thuộc địa ở Bắc Mỹ Nguyên nhân của

cuộc chiến tranh

Vì sao mâu thuẫn giữa 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ với chính

quốc nảy sinh và ngày càng gay gắt.( lo sợ hàng hoá của

thuộc địa phát triển cạnh tranh với chính quốc )

Hoạt động2.

HS cần hiểu rõ nguyên nhân trực tiếp dẫn tới cuộc chiến

tranh

+GV cung cấp thêm một số sự kiện về các đạo luật của Anh

HS thảo luận cácvấn đề do GV đặt

ra

HS ghi lại nguyênnhân dẫn đếncuộc chiến tranhbùng nổ

Trang 9

để HS hiểu rõ hơn nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến tranh

- Luật hàng hải 1651(vận chuyển hàng hoá từ B Mỹ sang

Anh và ngợc lại phải do tàu Anh ); Luật đờng 1764 (cấm

buôn bán đờng rợu của thuộc địa Bắc Mỹ với các nớc khác);

Luật tem 1765; Luật chè 1770 (đánh thuế nhập chè vào Bắc

Mỹ) GV Phân tích tác hại của các đạo luật này đối với sự

phát triển kinh tế của các thuộc địa Bắc Mỹ

Mục 2.Diễn biến cuộc chiến tranh.

- HS nắm đợc sơ bộ diễn biến của cuộc chiến tranh giành độc

lập, biết đợc tính chất tiến bộ và thực chất của bản "Tuyên

ngôn độc lập" của Mỹ

- GV giới thiệu hình 4 SGK (George Washington)

G.Oasinhtơn (1732-1799) vốn là một chủ đồn điền - chủ nô

giàu có ở Viêcgini, miền nam Mỹ, là tổng thống đầu tiên của

Hoa kỳ (1789-1797), là ngời kiên quyết theo đuổi chủ trơng

lật đổ chế độ thuộc địa của Anh ở Mỹ, thành lập quốc gia

độc lập là ngời có tài thao lợc quân sự, đợc bầu làm tổng chỉ

huy Trong các năm 1776-1781 đã trực tiếp chỉ huy nhiều

trận đánh lớn, đặc biệt là các trận Saratôga (1777), Yooctao

(1781)

- GV phân tích sự kiện ngày 4/7/1776, một số điểm chính

trong Tuyên ngôn độc lập và nêu vấn đề HS thảo luận Về

những điểm tiến bộ;những mặt hạn chế.

+ Vai trò của Oasinhtơn trong chiến tranh

+ Tuy còn hạn chế nh (vẫn duy trì chế độ nô lệ, khẳng định

quyền lực của ngời da trắng và của giai cấp t sản ) song đây

là một văn kiện có tính chất tiến bộ trong lịch sử lúc đó

(tuyên bố chủ quyền của nhân dân và những quyền tự do t

sản ) " tất cả mọi ngời sinh ra đều có quyền "

Mục 3.Kết quả và ý nghĩa cuộc Chiến tranh giành độc lập

của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ.

HS hiểu đợc hai

sự kiện 12/1773

và Hội nghị lục

địa Philađenphia(5/9-26/10/1774)

là cớ trực tiếp nổ

ra chiến tranh

HS hiểu và phântích đợc sự tiến

bộ và hạn chế củaTuyên ngôn độclập của Mỹ

Trang 10

- Những hạn chế của Hiến pháp 1787

- Tính chất của cuộc chiến tranh giành độc lập

GV đặt vấn đề để học sinh trao đổi thông qua bài giảng

- Kết quả của cuộc chiến tranh giành độc lập ?

- Tính chất của cuộc chiến tranh giành độc lập ?

+ Một nớc cộng hoà ra đời với Hiến pháp 1787

+ Mục tiêu của cách mạng là gì và đem lại kết quả gì

GV có thể đọc đoạn viết sau của Chủ tịch Hồ Chí Minh:"Vì

sao mà Mỹ làm cách mạng? Thổ sản Mỹ rất giàu, đồng, sắt,

than, bông, lúa, trâu bò , vật gì cũng nhiều Anh thì tham,

muốn hốt cho mình cả, cho nên đặt ra ba phép nh sau này:

+Có bao nhiêu thổ sản, Mỹ phải cung cấp cho Anh hết,

không đợc bán cho các nớc khác

+ Dân Mỹ không đợc lập ra lò máy và hội buôn bán

+Các nớc không đợc vào buôn bán với Mỹ, chỉ Anh đợc

buôn bán mà thôi.Vì ba điều ấy, lại thêm thuế má nặng nề,

làm cho kinh tế Mỹ rất khốn đốn, nên từ năm 1770, dân Mỹ

tức mình "tẩy chay" Anh."

- Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh giành độc lập

- Diễn biến chính

- Kết quả, tính chất của cuộc chiến tranh giành độc lập

-Hớng dẫn làm bài tập lập niên biểu

- Hiểu thế nào là cuộc cách mạng t sản

- Đọc trớc bài 2, mục I, II SGK

HS thảo luận và

đa ra những nhậnxét về tính tíchcực, hạn chế củaHiến pháp

Tuy là giành độclập song thực chất

là cuộc cáchmạng t sản

Bài 2 cách mạng t sản pháp ( 1789 - 1794 ) -

Trang 11

Thông qua tiết dạy, giúp học sinh những vấn đề sau :

1.Kiến thức

+ Những sự kiện cơ bản về diễn biến của cuộc cách mạng qua các giai đoạn, đặc biệt

là vai trò của quần chúng nhân dân trong việc đa cách mạng đến thành công và pháttriển theo con đờng đi lên

+ Cách mạng t sản Pháp cuối thế kỷ XVIII là một cuộc cách mạng sâu rộng Là cuộccách mạng t sản lớn, tuy có những điểm hạn chế (chỉ thay hình thức bóc lột phongkiến bằng sự bóc lột t bản chủ nghĩa, không xoá bỏ triệt để mọi hình thức ngời bóclột ngời) song nó có ảnh hởng đến tiến trình lịch sử thế giới ý nghĩa lịch sử của cáchmạng

- Biết phân tích, so sánh các sự kiện cùng thời và liên hệ.với cuộc sống

- GV phải chuẩn bị những t liệu để giải thích đợc những bức tranh 5,6,7,8,9,11 và lợc

1 Câu hỏi : Tính chất của cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ ?

Hớng dẫn trả lời : Học sinhcần nêu đợc mục tiêu của cuộc chiến tranh: là thoát

khỏi ách thuộc địa để phát triển chủ nghĩa t bản Vì vậy, cuộc chiến tranh giành độc

lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ là một cuộc cách mạng t sản

*Mở bài

Trang 12

Tiếp theo sự thắng lợi của cách mạng t sản ở Hà Lan, Mỹ, cách mạng t sản Pháp cuốithế kỷ XVIII là một cuộc cách mạng xã hội sâu rộng đạt đến đỉnh cao Nó đã tiêudiệt chế độ phong kiến, mở đờng cho chủ nghĩa t bản phát triển ở Pháp, góp phần đẩymạnh cuộc đấu tranh chống phong kiến ở châu Âu, mà trong đó quần chúng nhân dân

là động lực chính thúc đẩy cách mạng tiến lên

I Nớc Pháp trớc cách mạng.

Mục I Tình hình kinh tế.

HS hiểu đợc về nông nghiệp sự lạc hậu đợc biểu hiện ở

những mặt nào? nguyên nhân Sự phát triển của công thơng

nghiệp và chế độ phong kiến đã kìm hãm nh thế nào?

GV hớng dẫn cho HS thông qua những kiến thức trong

SGK để trình bày suy nghĩ của mình theo từng vấn đề nêu

trên

Khác với Anh, nền nông nghiệp Pháp trớc cách mạng rất

lạc hậu, đất đai bị chia nhỏ, công cụ và kỹ thuật canh tác

thô sơ đã cản trở đến sự xâm nhập của chủ nghĩa t bản

vào nông thôn

Mục 2 Tình hình chính trị - xã hội.

HS nắm đợc sự phân chia đẳng cấp ở Pháp và phân biệt đợc

đẳng cấp với gia cấp.

HS vẽ sơ đồ về sựphân chia đẳng cấp

Qua sơ đồ nêu nhậnxét về vị trí vàquyền lợi của từng

đẳng cấp

Trang 13

Nông dân Bình dân thành thị T sản

Là đẳng cấp không có quyền lực chính trị

phải nộp mọi thứ thuế và làm nghĩa vụ với phong kiến

+Phân định khái niệm đẳng cấp với giai cấp cho học

sinh :

- Đẳng cấp là tầng lớp của xã hội, đợc hình thành dới các

chế độ chiếm hữu nô lệ, phong kiến, do luật pháp hoặc tục

lệ quy định về vị trí xã hội, quyền lực và nghĩa vụ mang

tính cha truyền con nối Giữa các đẳng cấp có sự phân biệt

đối xử bất bình đẳng

- Giai cấp : theo sơ đồ trên cho thấy giai cấp phong kiến

gồm hai đẳng cấp Quý tộc và Tăng lữ; Đẳng cấp thứ ba

bao gồm các giai cấp : nông dân, t sản và những tầng lớp

khác

Sự tồn tại của chế độ đẳng cấp dựa trên sự đối xử bất bình

đẳng giữa hai đẳng cấp có đặc quyền với đẳng cấp thứ ba,

với chính sách bóc lột nặng nề của các thế lực phong kiến

đã đẩy nhân dân lao động Pháp vào cảnh cơ cực, dẫn đến

mâu thuẫn xã hội trở nên gay gắt

Mục 3.Đáu tranh t tởng.

HS cần biết đợc đây là một bộ phận của cuộc đấu tranh

chống chế độ phong kiến chuyên chế, giữ vai trò chuẩn bị,

dọn đờng cho cuộc cách mạng

do của con ngời,Vônte nói về quyếttâm đánh đổ chế độphong kiến

HS ghi đợc nguyênnhân dẫn đến cáchmạng bùng nổ

Trang 14

hoạt động

Sự suy yếu của chế độ quân chủ chuyên chế thể hiện nh thế

nào? Vì sao nhân dân đứng dậy đấu tranh?

Đặt những câu hỏi cho học sinh trả lời

Do số nợ của nhà nớc phong kiến vay t sản chế độ tăng

thuế đã dẫn đến các cuộc khởi nghĩa và cách mạng bùng

nổ

Mục 2.Mở đầu thắng lợi của cách mạng

hoạt động

HS cần nắm đợc Vì sao vua Lu-i XVI buộc phải triệu tập

Hội nghị ba đẳng cấp? Diễn biến của hội nghị ba đẳng cấp

nh thế nào?

-Gv nêu vấn đề cho HS thảo luận : Mục đích của việc Lu-i

triệu tập hội nghị ba đẳng cấp

- Diễn biến của hội nghị, phản ứng của đại biểu đẳng cấp

thứ ba ?

- Thái độ của nhà vua ?

- Vai trò của quần chúng lao động ?

- GV miêu tả hình 9, tấn công pháo đài - nhà tù Baxti

Hành động chống đối của các đại biểu thuộc đẳng cấp thứ

ba, tự tuyên bố là Quốc hội là đòn mở đầu tấn công vào

chế độ phong kiến chuyên chế

Cuộc tấn công vào ngục Baxti, ngày 14/7/1789 là mốc mở

đầu cho cách mạng t sản Pháp

Nêu lại những sự kiện dẫn đến cách mạng t sản Pháp, vai

trò của các nhà t tởng tiến bộ Pháp trong cuộc cách mạng

Ngày 14/7 trở thànhngày Quốc khánhcủa Pháp

Trang 15

1 Câu hỏi : Nêu ngắn gọn tình hình kinh tế, chính trị - xã hội nớc Pháp trớc cách

mạng

Hớng dẫn trả lời : Về nông nghiệp về công thơng nghiệp Về chế độ chính trị

là nớc quân chủ chuyên chế xã hội chia ba đẳng cấp

2 Câu hỏi : Vẽ và trình bày sơ đồ phân chia đẳng cấp trong xã hội Pháp trớc cách

mạng

*Mở bài

Tình hình nớc Pháp sau sự kiện ngày 14 tháng 7, sự phát triển của cách mạng đến

đỉnh cao nh thế nào ? ý nghĩa của cuộc cách mạng ra sao và những tác động của nó

đối với thế giới ra sao tiết học này chúng ta cùng nghiên cứu

III Sự phát triển của cách mạng

Mục I.Chế độ quân chủ lập hiến (từ ngày 14/7/1789 đến

ngày 10/8/1792).

Hoạt động 1.

- củng cố khái niệm Quân chủ lập hiến

HS nhắc lại khái niệm Quân chủ lập hiến đã đợc hình

thành ở bài cách mạng t sản Anh

Là chế độ chính trị do giai cấp t sản nắm quyền vẫn duy trì

ngôi vua song bị hạn chế quyền lợi bởi Hiến pháp

Hoạt động 2.

HS cần nắm đợc nội dung chính của Tuyên ngôn nhân

quyền và dân quyền tháng 8/1789 và bản Hiến pháp tháng

Là chế độ chính trị của một nhóm, trong đó quyền lực của vua bị hạn chế bằng một hiến pháp

do Quốc hội (t sản)

định ra.

Trang 16

9 / 1791.

- GV hớng dẫn HS trên cơ sở nội dung chính của Tuyên

ngôn trong SGK yêu cầu học sinh suy nghĩ và phân tích

các mặt tích cực, hạn chế, thể hiện tính chất của chế độ xã

hội

- Hiến pháp 1791, phục vụ quyền lợi cho ai là chủ yếu ? Vì

sao quần chúng cách mạng tiếp tục nổi dậy ?

- Thực chất của sáu từ tự do, bình đẳng, bác ái (chỉ tự do

bình đẳng bác ái với những kẻ có tiền, mang nặng tính chất

phục vụ quyền lợi của giai cấp t sản )

- Với việc ra đời hiến pháp tháng 9 / 1791 là bớc phát triển

của cách mạng, sự phản ứng của triều đình và thế lực

phong kiến liên kết với nhau trong và ngoài nớc, cùng với

sự thoả hiệp của giai cấp t sản là nguyên nhân dẫn đến

cuộc nổi dậy của quần chúng ngày 10/8/1792 đua cách

mạng tiếp tục tiến lên đến đỉnh cao

Mục 2.Bớc đầu của nền cộng hoà (từ ngày 21/9/1792 đến

ngày 2/6/1793).

Hoạt động 1.

HS cần nắm đợc kết quả của cuộc khởi nghĩa ngày

10/8/1792 và so sánh với giai đoạn trớc, rút ra nhận xét

- GV đặt vấn đề cho học sinh thảo luận : Kết quả của cuộc

khởi nghĩa ngày 10 tháng 8 năm1792

- HS nêu kết quả nh trong SGK trình bày, song phải tự rút

ra đợc nhận xét (cách mạng phát triển lên một bớc xa hơn

với việc thành lập nền cộng hoà ngày 21/9; Quốc hội mới

đợc bầu theo chế độ phổ thông đầu phiếu là nhờ vào sức

mạnh của quần chúng nhân dân )

Hoạt động 2.

HS cần nắm đợc sự cầm quyền của t sản công thơng, phái

HS thảo luận theohớng dẫn của GV

HS nhận biết đợccuộc khởi nghĩa10/8/1792 đã lật đổ

đợc nền thống trịcủa đại t sản và xoá

bỏ hoàn toàn chế độphong kiến cụ thể làLu-i XVI bị đa lênmáy chém

HS dựa vào kênh

Trang 17

Gi- rông- đanh đã không giải thoát cho nớc Pháp khỏi

những khó khăn (ngoại xâm, nội phản )

Dựa vào lợc đồ (hình 10,SGK) diễn giải tình hình nớc Pháp

trong tình trạng "Tổ quốc lâm nguy" từ đó yêu cầu học

sinh nêu thái độ của phái Gi-rông-đanh

Trớc những khó khăn về trong và ngoài nớc, nội bộ phái

Gi-rông-đanh đã làm gì ? Vì sao nhân dân phải tiếp tục đa

cách mạng tiến lên

Mục 3.Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh

(từ ngày 2/6/1793 đến ngày 27/7/1794).

Hoạt động 1.

HS nắm đợc khái quát về Rô-be-spie, Phái Gia-cô-banh đã

làm gì để đa nớc Pháp thoát khỏi những khó khăn

GV giúp học sinh nêu và phân tích đợc những chính sách

tiến bộ của phái Gia-cô-banh

Do những chính sách tiến bộ mà quần chúng nhân dân

phấn khởi, đánh tan Liên minh phong kiến chống Pháp

Hoạt động 2.

HS nắm đợc tại sao t sản phản cách mạng lại đảo chính lật

đổ phái Gia-cô-banh và nguyên nhân nào dẫn đến sự thất

bại của phái Gia-cô-banh

GV nêu câu hỏi: Tại sao t sản phản cách mạng lại đảo

chính lật đổ phái Gia- cô- banh Tại sao phái Gia- cô- banh

thất bại

Do giai cấp t sản bị động chạm đến nhiều quyền lợi nội

bộ bị chia rẽ, nhân dân không ủng hộ do không đợc hởng

quyền lợi nh phái Gia-cô-banh đã hứa

Mục 4.ý nghĩa lịch sử của Cách mạng t sản Pháp cuối

chữ và kênh hình đểnêu lên tình nớcPháp ở giai đoạnnày và tự rút ra yêucầu của cách mạng

HS ghi và nhận xét

đợc tác dụng củanhững chính sáchtiến bộ của pháiGia-cô-banh

HS nắm đợc nguyênnhân dẫn đến sựthất bại của nềnchuyên chính dânchủ Gia-cô-banh và

sự hy sinh của be-spie

Trang 18

GV nêu rõ những kết quả đạt đợc của cách mạng t sản

Pháp để từ đó cho học sinh so sánh với cách mạng t sản

Anh, Mỹ xem triệt để hơn ở điểm nào (vấn đề ruộng đất )

bên cạnh đó cũng nêu rõ và phân tích cụ thể hơn những

hạn chế của cuộc cách mạng

Để giúp học sinh nắm đợc một cáh hệ thống tiến trình cách

mạng t sản Pháp 1789, GV nên lập sơ đồ nhằm khắc sâu

những sự kiện quan trọng ở mỗi giai đoạn cho học sinh

Thí dụ : ở mục 1(Chế độ quân chủ lập hiến) HS cần nhớ

các sự kiện sau :

- Ngày 14 tháng 7 : tấn công ngục Batxi, ngày Quốc khánh

- Tháng 8/1789: thông qua bản"Tuyên ngôn "

-

- Gợi ý cho học sinh trả lời các câu hỏi và bài tập SGK

- Su tầm tìm hiểu thêm các nhân vật liên quan đến bài đã

đ-ợc SGK nêu tên và đăng hình

- Nhắc các em đọc trớc Bài 3 Chủ nghĩa t bản đợc xác lập

Bài 3 chủ nghĩa t bản đợc xác lập trên phạm vi thế giới -

Trang 19

1.Kiến thức

- Cách mạng công nghiệp đã góp phần tạo ra một khối lợng sản phẩm khổng lồ chochủ nghĩa t bản, góp phần đánh đổ phơng thức sản xuất lạc hậu phong kiến, khẳng

định tính hơn hẳn của phơng thức sản xuất mới

- Những phát minh, nội dung, hệ quả và tác dụng của cách mạng công nghiệp

2 T tởng, tình cảm

- HS thấy đợc cùng với việc nâng cao năng suất lao động, là sự bóc lột sức lao độngcủa giai cấp t sản đối với công nhân ngày càng tinh vi hơn, chính vì lẽ đó mà mâuthuẫn giữa t sản và vô sản ngày càng sâu sắc

3 Kỹ năng

Rèn luyện kỹ năng phân tích đánh giá các sự kiện cho học sinh

Biết sử dụng kênh hình trong sách giáo khoa

- Sử dụng bản đồ treo tờng để nêu những thay đổi của nớc Anh sau cách mạng côngnghiệp

- Đọc và sử dụng thành thạo các bản đồ, tranh ảnh trong SGK

- Su tầm những t liệu cần thiết cho bài giảng nh : Sử dụng kênh hình lớp 8 tập 1; Tliệu giảng dạy lịch sử kinh tế, văn hoá ở trờng THPT - NXB GD

Trong thời kỳ chuyên chính Gia-cô-banh những ngời cầm quyền đã làm đợc những gì

để đa lại quyền lợi cho quần chúng nhân dân mà trớc kia họ không có

Trang 20

mục đích tạo ra năng suất lao động cao hơn để làm cơ sở củng cố chế độ mới - chế độ

t bản chủ nghĩa Cụ thể cuộc cách mạng công nghiệp diễn ra nh thế nào chúng tacùng nghiên cứu bài

I.Cách mạng công nghiệp

Mục I.Cách mạng công nghiệp ở Anh.

Hoạt động 1.

HS cần nắm đợc những thành tựu chính và tiến trình của

cách mạng công nghiệp ở Anh

- GV cần nêu rõ sau khi thắng lợi, giai cấp t sản lên nắm

chính quyền đã tăng cờng củng cố vị trí của mình bằng việc

phát triển nền kinh tế Cách mạng công nghiệp đã đáp ứng

- Do ngành len dạ phát triển nên việc phát minh máy móc

đầu tiên ở Anh cũng xuất phát từ kéo sợi > dệt

- Cách mạng công nghiệp đầu tiên từ công nghiệp nhẹ sau

đó do yêu cầu của máy móc, đờng sắt nên ngành công

nghiệp nặng cũng dần phát triển

- từ nền sản xuất nhỏ thủ công chuyển sang sản xuất lớn

bằng máy móc đã làm cho sản phẩm ngày càng dồi dào Đã

đa nớc Anh từ một nớc nông nghiệp trở thành một nớc công

nghiệpphát triển nhất thế giới lúc bấy giờ và đợc gọi là

đó là chuyển sangdệt, rồi đến phátminh ra máy hơi n-

ớc từ đó ngànhgiao thông vận tảiphát triển

HS thảo luận theo

Trang 21

HS cần biết đợc đặc điểm của cách mạng công nghiệp ở

Pháp, Đức

GV đặt vấn đề vì sao cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức

diễn ra muộn nhng tốc độ phát triển lại rất nhanh ?

- Nhờ tiếp thu những thành tựu kỹ thuật và rút kinh nghiệm

từ những phát minh của Anh đồng thời quá trình cải tiến kỹ

thuật của Pháp, Đức diễn ra khẩn trơng hơn nớc Anh

Mục 3.Hệ quả của cách mạng công nghiệp.

hoạt động

HS cần nắm đợc ngoài những hệ quả về kinh tế, còn phải

nắm chắc những hệ quả về xã hội do cách mạng công

nghiệp mang lại

- Phóng to hai lợc đồ hình17 và hình 18 SGK hớng dẫn học

sinh quan sát và rút ra nhận xét về sự thay đổi màu sắc trên

lợc đồ, về bộ mặt kinh tế xã hội nớc Anh

- Sự ra đời hai giai cấp cơ bản của xã hội sau cách mạng

GV cần chốt lại những vấn đề sau :

- Tầm quan trọng của cuộc cách mạng công nghiệp

- Tiến trình của cách mạng, mốc khởi đầu, những thành tựu

- Những hệ quả về kinh tế, xã hội

- Phóng to hai lựoc đồ hình 17, 18 SGK và nêu nhận xét

hớng dẫn của giáoviên

HS thảo luận việcphát minh và sửdụng máy móctrong sản xuất đãlàm thay đổi cơcấu xã hội nh thếnào?

Phóng to hai lựoc

đồ hình 17, 18SGK và nêu nhậnxét

Trang 22

Những máy móc chủ yếu nào đợc phát minh trong buổi đầu của cách mạng

công nghiệp: máy kéo sợi Gienni, máy hơi nớc Giêm Oát

2 Câu hỏi :

Cách mạng công nghiệp ở Anh bắt đầu từ cuối thế kỷ XVII đến giữa thế kỷ XIX

có ảnh hởng nh thế nào đến sự phát triển kinh tế, xã hội nớc Anh ?

Hớng dẫn trả lời :

+ Về kinh tế

+ Về xã hội

II.Chủ nghĩa t bản xác lập trên pham vi thế giới

Mục I.Các cuộc cách mạng t sản thế kỷ XIX.

- Giải thích sâu hơn cho học sinh về tiến trình và nhiệm vụ

cách mạng của hai nớc Italia và Đức khác với ở Pháp cũng

nh các dân tộc trong đế quốc áo-Hung cũng nh ở Nga,

Nga hoàng ban bố "Sắc lệnh giải phóng nông nô"

- GV miêu tả các bức hình 21,22,23 SGK Đăt vấn đề cho

Một học sinh lên

đọc các ký hiệutrên lợc đồ hình 19

và nêu nhận xét vềquy mô và số l-ợng

HS hiểu đợc cáccuộc đấu tranh

Trang 23

học sinh thảo luận: Quần chúng nhân dân có vai trò nh thế

nào trong cuộc đấu tranh thống nhất đất nớc Đức, Italia ?

- ở Italia phong trào đấu tranh thống nhất diễn ra bằng con

đờng "từ dới lên" đó là con đờng mà nhân dân giữ vai trò

quyết định trong sự nghiệp thống nhất, mở đờng cho CNTB

phát triển

- ở Đức lại thống nhất đất nớc "từ trên xuống" thông qua

các cuộc chiến tranh đẫm máu, do quý tộc quân phiệt Phổ

(Thủ tớng Bixmac) đứng đầu vì giai cấp vô sản Đức đang

hình thành, giai cấp t sản thì sợ phong trào công nhân nên

đã ủng hộ quý tộc quân phiệt Phổ dùng vũ lực để thống

nhất đất nớc bằng tiến hành chiến tranh với các nớc láng

giềng

- Qua các cuộc cách mạng t sản từ Hà Lan đến cái cách ở

Nga tuy diễn ra dới nhiều hình thức khác nhau song nguyên

nhân sâu xa và mục đích đều là mở đờng cho chủ nghĩa t

bản phát triển

Mục 2 Sự xâm lợc của t bản phơng Tây đối với các nớc á,

Phi

hoạt động

HS hiểu do nhu cầu về thị trờng, nguyên vật liệu nên các

ớc t bản phơng Tây đã đẩy mạnh quá trình đi xâm lợc các

Cuối thế kỷ XIX, hầu hết các nớc ở khu vực châu á, châu

Phi và Mỹ latinh đã bị các nớc t bản phơng Tây chia nhau

là các cuộc cáchmạng t sản bởi nó

đều mở đờng chochủ nghĩa t bảnphát triển

HS ghi đợc nguyênnhân đi xâm lợccác nớc á, Phi củachủ nghĩa t bảnphơng Tây

Trang 24

- Với các cuộc cách mạng công nghiệp mà mở đầu là nớc

Anh đã làm cho nền sản xuất t bản ngày càng phát triển

song cách mạng công nghiệp cũng dẫn đến xã hội phân chia

thành hai giai cấp cơ bản đối lập là: t sản và vô sản

- Do nhu cầu về nguyên liệu, thị trờng, t bản phơng Tây đã

đi xâm lơcj và gây ra những tội ác với thuộc địa

Đọc trớc bài 4 mục I; tìm hiểu thêm về Mác, ănghen

Bài 4 phong trào công nhân

và sự ra đời của chủ nghĩa mác -

1.Kiến thức

Cùng với sự phát triển của chủ nghĩa t bản, giai cấp vô sản lớn mạnh dần lên đối lậpvới giai cấp t sản về quyền lợi nên mâu thuẫn ngày càng gay gắt dẫn đến các phongtrào đấu tranh của vô sản chống t sản

Phong trào công nhân và sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học

Rèn luyện kỹ năng phân tích đánh giá một sự kiện lịch sử, một văn kiện lịch sử

-Tranh ảnh về phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân trong thời kỳ này,

- Su tầm những mẩu chuyên về cuộc đời hoạt động cuat Mac, ănghen

Tiết 1

Trang 25

1 Câu hỏi :

Nêu và giải thích những giai đoạn thắng lợi của chủ nghĩa t bản đối với chế độphong kiến

Các giai đoạn thắng lợi của chủ ngjĩa t bản đối với chế độ phong kiến

Các cuộc cách mạng t sản đầu tiên, kết quả

Phong trào cách mạng t sản trong giai đoạn 1848-1849 1861-1871, kết quả

*Mở bài

Giai cấp công nhân ra đời và lớn mạnh cùng với sự hình thành và phát triển của chủnghĩa t bản Do đối lập về quyền lợi, mâu thuẫn giữa công nhân với t sản ngày cànggay gắt, dẫn đến những cuộc đấu tranh giai cấp ngay từ buổi đầu thời cận đại Chủnghĩa xã hội khoa học ra đời đã chỉ đờng cho giai cấp công nhân đoàn kết đấu tranhgiành thắng lợi

I.phong trào công nhân nửa đầu thế kỷ xix

Mục I.Phong trào đập phá máy móc và bãi công.

hoạt động

HS cần nắm đời sống của công nhân Anh đầu thế kỷ XIX

nh thế nào ?

Vì sao công nhân lại phá máy, đốt công xởng và bãi công

Các cuộc bãi công thể hiện sự phát triển của phong trào

công nhân ở những điểm nào ?

Nêu các vấn đề và gợi ý để học sinh trình bày:

- Tình cảnh giai cấp công nhân Anh nửa đầu thế kỷ XIX nh

thế nào

- Vì sao giai cấp công nhân Anh lại mở đầu đấu tranh bằng

phong trào đập phá máy móc?

- Sự phát triển của phong trào công nhân thể hiện nh thế nào

Trang 26

- Điều kiện ăn ở, lao động của họ giai cấp t sản đã đẩy họ

đến chỗ bần cùng hoá vì vậy ngay khi mới ra đời họ đã đấu

tranh chống t sản

- Đập phá máy móc là biểu hiện của hình thức đấu tranh tự

phát đầu tiên của giai cấp vô sản, thể hiện sự tuyệt vọng của

công nhân trớc sự cạnh tranh của máy móc

- Bãi công là hình thức đấu tranh cao hơn song vẫn thuần

tuý mang tính chất kinh tế, thành lập các công đoàn

Mục II.Phong trào công nhân trong những năm 1830

-1840.

hoạt động

HS cần nắm đợc những nét chính của phong trào công nhân

trong những năm 1830-1840

GV cần tập trung giới thiệu một số nét về :

- Cuộc khởi nghĩa của công nhân Li-ông và cho học sinh tập

phân tích khẩu hiệu của phong trào

- Khởi nghĩa Sơ-lê-din (Đức) ; "Phong trào Hiến chơng"

(Anh) Từ đó nêu câu hỏi để học sinh thảo luận :

Vì sao các cuộc khởi nghĩa cuối cùng đều thất bại ?

Trên cơ sở nội dung SGK nói lên đợc quyết tâm chiến đấu

của công nhân Li-ông hoặc nh "Phong trào hiến chơng" là

phong trào mang tính chất chính trị rõ nét và là phong trào

có tính chất quần chúng rộng lớn

- Cuối cùng đều thất bại vì thiếu sự lãnh đạo đúng đắn và

cha có đờng lối chính trị rõ ràng

- Quá trình ra đời của giai cấp vô sản công nghiệp, những

hình thức đấu tranh buổi đầu của giai cấp công nhân

- nội dung chính của phong trào công hồi đầu thế kỷ XIX

Đọc trớc phần II và su tầm các t liệu về Mác, ănghen

Nêu vấn đề HSthảo luận tác dụng

và những hạn chếcủa các hình thức

đấu tranh nêu trên

HS ghi lại đợcnguyên nhân dẫn

đến các cuộc khởinghĩa đều thất bại

Tiết 2

Trang 27

1 Câu hỏi :

Trình bày kết quả phong trào đấu tranh của công nhân ở các nớc châu Âu trongnửa đầu thế kỷ XIX

Phong trào nổ ra rộng khắp với một quy mô lớn, song đều thất bại vì thiếu sự lãnh

đạo đúng đắn và cha có đờng lối chính trị rõ ràng

*Mở bài

Nh chúng ta đã học ở bài trớc, các cuộc khởi nghĩa ở Pháp, Đức, Anh vào nhữngthập niên 30 - 40 của thế kỷ XIX đã đánh dấu một thời kỳ đấu tranh mạng tính độclập của giai cấp công nhân Song nó cũng bộc lộ những nhợc điểm lớn nh phong tràocha có một đờng lối đúng đắn, khoa học, cha có một tổ chức lãnh đạo sáng suốt Chính trong bối cảnh đó, chủ nghĩa xã hội khoa học do Mác và Anghen sáng lập đãgiải quyết đợc khiếm khuyết trong đờng lối đấu tranh của phong trào công nhân

II.sự ra đời của chủ nghĩa mác

Mục I.Mác và ă nghen.

hoạt động

Sơ lợc tiểu sử của Mác và Anghen những t tởng và nhận

xét về cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân của hai Ông

HS cần nắm đợc đây là một chính đảng độc lập đầu tiên của

vô sản quốc tế, một văn kiện rất quan trọng của chủ nghĩa

xã hội nêu lên những quan điểm cơ bản về sự phát triển của

xã hội và cách mạng xã hội chủ nghĩa

- Cho học sinh phân tích khẩu hiệu " Vô sản tất cả các nớc

Trang 28

đoàn kết lại"

- Thảo luận câu hỏi : Tuyên ngôn của Đảng cộng sản ra đời

trong hoàn cảnh nào? và chứng minh điều gì ? ( Sự lớn

mạnh của giai cấp công nhân thế giới; S mệnh lịch sử của

giai cấp vô sản đã đợc xác địnhtrong cuộc đấu tranh cho sự

thắng lợi của chủ nghĩa xã hội )

Mục 3.Phong trào công nhân từ năm 1848 đến năm 1870

- Quốc tế thứ nhất.

hoạt động

HS cần nắm những nét nổi bật của phong trào công nhân

thế giới sau khi có Tuyên ngôn của Đảng cộng sản

- vai trò của Mác với việc thành lập Quốc tế thứ nhất

GV trình bày khái quát phong trào công nhân châu Âu, đặc

biệt là cuộc khởi nghĩa tháng 6 năm 1848 ở Pa-ri, để từ đó

thấy đợc câu nhận định của Mác

ở Đức, ở Anh các cuộc khởi nghĩa cũng nổ ra và thất

bại Từ thực tế đấu tranh đòi hỏi phải thành lập một tổ chức

cách mạng quốc tế của giai cấp vô sản để thống nhất chỉ

đạo đấu tranh

GV dựa vào SGK, SGV để tờng thuật buổi lễ thành lập

Quốc tế thứ nhất Thông qua đó làm rõ vai trò và công lao

của Mác đối với Quốc tế thứ nhất " là linh hồn của Quốc tế

thứ nhất"

- Phong trào công nhân trong giai đoạn này đã phát triển và

đòi hỏi có một sự lãnh đạo thống nhất

- Quốc tế thứ nhất ra đời và những hoạt động của nó đã

đánh dấu một bớc tiến quan trọng trong phong trào công

nhân Mà trong đó phải nói đến công lao của Mác và

Anghen

Tìm đọc tác phẩm Tình bạn vĩ đại và cảm động để hiểu

thêm về cuộc đời và hoạt động của hai nhà sáng lập ra chủ

nghĩa xã hội khoa học

Trang 29

- chuẩn bị trớc bài 5

Chơng II Các nớc t bản chủ yếu cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX

Bài 5 Công xã hội tây âu thế kỷ xv- Pa-ri

i Mục tiêu bài học

Thông bài học giúp HS nhận thức các vấn đề sau

1 Kiến thức

+ Hiểu đợc nguyên nhân, nắm đợc diễn biết của công xã Pa-ri

+ Nhận thức rõ những việc làm của công xã Pa-ri trên mọi lĩnh vực: kinh tế, chính xã hội, văn hoá giáo dục và quân sự,

trị-+ Thông qua nhận thức những việc làm của công xã khảng định công xã Pa-ri là nhànớc kiểu mới

+ Giáo dục lòng tin vào năng lực lãnh đạo, quản lí nhà nớc của giai cấp vô sản

+Bồi dỡng chủ nghĩa anh hùng cách mạng cho HS thông qua những tấm gơng chiến

đấu dũng cảm của cacs chiến sĩ công xã

+ Lòng căm thù đối với giai cấp bóc lột

3 Kĩ năng

+ Nâng cao khả năng trình bày phân tích, đánh giá một sự kiện lịch sử

+ Su tầm, phân tích tài liệu tham khảo có liên quan đến bài học

II Phơng tiện dạy học

1 Bản đồ công xã Pa-ri và vùng ngoại ô, nơi diễn ra công xã Pa-ri

2 Vẽ sơ đồ bộ máy Hội đồng công xã

3 Su tầm một số tài liệu tham khảo có liên quan đến bài học

III Gợi ý tiến trình tổ chức dạy học

1 Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Hãy cho biết nội dung bản Tuyên ngôn của Đảng cộng sản?

Trả lời:

+ Tuyên ngôn của Đảng cộng sản gồm Lời mở đầu và bốn chơng

+Chơng I phân tích qui luật phát triển của xã hội loài ngời nói chung và xã hội t bảnnói riêng; chứng minh sự sụp đổ của giai cấp t sản và sự thắng lợi của giai cấp vô sản

là không thể tránh đựơc

+ Chơng II, nêu lên mối quan hệ giữa những ngời cộng sản và giai cáp vô sản

+ Chơng III, Phê phán các quan điểm phi vô sản

+ Chơng IV, trình bày nguyên lí cơ bản về sách lợc của Đảng cộng sản

2 Giảng bài mới

* Mở bài

Trong những năm cuối thế kỉ XIX giai cấp vô sản Pháp đã vùng dậy đấu tranhlàm lên một kì tích trong lịch sử đấu tranh của giai cấp vô sản thế giới đó là thành lập

ra nhà nớc vô sản đầu tiên trên thế giới- Công xã Pa-ri Hoàn cảnh nào dẫn đến sự ra

đời của Công xã Pa-ri, quá trình đấu tranh và sự thành lập công xã, những việc làmcủa Công xã khảng định công xã Pa-ri là nhà nớc kiểu mới, ý nghĩa lịch sử của côngxã nh thế nào? Để hiểu những nội dung trên chúng ta cùng tìm hiểu nội dung của bàihọc hôm nay

* Nội dung bài mới

Trang 30

Mục I Sự thành lập công xã hội tây âu thế kỷ

xv-1 Hoàn cảnh ra đời Công xã

Hoạt động 1

* Mức độ kiến thức cần đạt

HS nắm đợc nội dung cuộc chiến tranh Pháp-Phổ

và hậu quả của nó tác động đến nớc Pháp

*Tổ chức thực hiện

+ GV trình bày: Sau cuộc cách mạng 1848-1849

giai cấp công nhân Pháp đã trởng thành vợt bậc về

tinh thần đấu tranh chống giai cấp t sản, điều anỳ đã

làm cho giai cấp t sản hoảng sợ; mẫu thuẫn giữa vô

sản và t sản là không thể điều hoà đợc

+ GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm với câu hỏi:

Hãy cho biết chính sách của Na-pô-nê-ông III?

Diễn biến và hậu quả của cuộc chiến tranh Pháp

+ Nghe đợc tin đó công nhân, tiểu t sản đã đứng lên

lật đổ chính quyền Na-pô-nê-ông III Chính phủ

lâm thời đợc thành lập, xong lại xin đình chiến với

Đức để chống lại phong trào của nhân dân

+ GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết phản ứng của nhân

dân trớc thái độ của chính phủ vệ quốc?

Trả lời:

+ Nhân dân phản kháng mạnh trớc thái độ của

chính phủ vệ quốc

+ Nhân dân kiên quyết chiến đầu bảo vệ Tổ quốc

+GV cho HS đọc đoạn chữ nhỏ trong SGK để thấy

vũ khí của Vệ quốc quân

+ Bắt các uỷ viên trung ơng

+ Đánh úp đồi Mông-mác( 18-3-1871)

+GV trình bày diễn biến khởi nghĩa ngày

18-3-1871: Ba giờ sáng ngày 18-3-1871, Chi-e cho đánh

úp đồi Mông-mác, nơi tập trung đại bác của Vệ

quốc quân Nghe tiếng chuông báo động, công nhân

+HS theo dõi GV trìnhbày

+ HS trả lời câu hỏi vàghi nhớ thái độ củanhân dân

+ HS trả lời câu hỏi vàghi nhớ những hành

động của Ch-e

Trang 31

Pa-ri và gia đình họ kéo đến ngày càng đông để hỗ

trợ cho các chiến sĩ Vệ quốc quân Quân Chi-e bị

vây chặt bọn chỉ huy điên quồng ra lệnh bắn vào

nhân dân nhng binh lính không tuân lệnh Họ ngả

về phía nhân dân, tớc vũ khí của chúng Âm mu

chiếm đồi Mông -mác bị thất bại, chiên sự ở nơi

khác cũng diễn ra thắng lợi thuộc về Vệ quốc quân

+GV cho HS đọc đoạn chữ nhỏ trong SGK để thấy

đợc sự thất bại của chính phủ t sản và thắng lợi của

Vệ quốc quân- đây là cuộc cách mạng vô sản đầu

tiên trên thế giới đã lật đổ đợc giai cấp t sản

+Ngày 26-3-1871, nhân dân Pa-ri tiến hành bầu Hội

đồng Công xã 86 đại biểu đã trúng cử, hầu hết là

công nhân và trí thức , đại biểu cho nhân dân lao

động

+ Ngày 28-3-1871, tại quảng trờng Toà thị chính,

10 vạn chiến sĩ Vệ quốc quân cùng 10 vặn nữ công

dân Pa-ri, Hội đồng Công xã đã ra mắt, tiếng hô

Công xã muôn năm và bản nhạc Mác -xây hùng

tráng đợc vang lên

Mục II Tổ chức bộ máy và chính sách của

công xã hội tây âu thế kỷ

xv-Hoạt động 1

Nắm đợc tổ chức bộ máy của Công xã

+GV giới thiệu hình 30 trong SGK " Sơ đồ bộ máy

Hội đồng Công xã" để giúp HS thấy đợc tổ chức bộ

máy của Hội đồng công xã:

HS nắm đợc những việc làm của công xã

+GV nêu câu hỏi cho HS thảo luận nhóm: Hãy cho

biết những việc làm của Công xã ?

Trả lời:

+ Giải tán quân đội và cảnh sát cũ, thành lập lực

l-ợng vũ trang an ninh của nhân dân

+ Tách nhà thờ khỏi hoạt động nhà nớc, nhà trờng

+ HS trả lời câu hỏi vàghi nhớ quá trìnhthành lập công xã

+HS theo dõi GV giớithiệu Sơ đồ bộ máyCông xã và ghi nhớ

+HS thảo luận nhóm

để tìm nội dung trả lời

+HS trả lờicâu hỏi

+HS ghi nhớ những

Trang 32

+GV giải thích thêm: qua những việc làm của Công

xã khảng định Công xã là một nhà nớc kiểu mới

Mục III Nội chiến ở Pháp ý nghĩa lịch sử của

công x pa-riã hội tây âu thế kỷ

+ Chính phủ Chi-e đã kí hoà ớc với Đức, cắt cho

Đức tỉnh An-dát và một phần tỉnh Lo-ren giàu có

+ Bồi thờng 5 tỉ phơ răng vàng

+GV trình bày cuộc nội chiến: 20-5 quân Xéc-xai

bắt đầu tổng tấn công vào thành phố Từ đó diễn ra

trận đánh các liệt đến ngày 28-5-1871 " tuần lễ đẫm

máu"

+ Ngày 27-5, gần 200 chiến sĩ Công xã chóng lại

5000 quân của Chi-e tại nghĩa địa ChaLa-se-dơ

Đến chiều những chiến sĩ cuói cùng bị dồn vào

chân tờng nghĩa địa và bị bắn chết

+GV giới thiệu cho HS hình 31 trong SGK" Cuộc

chiến đấu trên chiến luỹ" để thấy đợc tinh thần

chiến đấu của các chiến sĩ Công xã

+ Cổ vũ nhân dân lao động toà thế giới đấu tranh

+ Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quí báu: cách

mạng vô sản muốn thắng lợi phải có Đảng, thực

hiện liên minh công nông

+ Cuộc nội chiến diễn ra các liệt song cuối cùng

Công xã bị đàn áp dã man và thất bại, song công xã

+ HS trả lời câu hỏi vàghi nhớ về việc Đứcủng hộ chíh phủ Ch-e

+ HS theo dõi GVtrình bày và ghi nhớdiễn biến cuộc nộichiến

+ HS theo dõi giớithiệu tranh

+HS trả lời câu hỏi vàghi nhớ ý nghiac củaCông xã

Trang 33

Bài 6

Các nớc t bản chủ yếu cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX

-I Mục tiêu bài học

Thông qua bài học giúp HD nắm các nội dung sau

1 Kiến thức

+ Quá trình các nớc t bản lớn chuyển lên giai đoạn đế quốc chủ nghĩa: Anh, Pháp,

Đức, Mĩ

+ Những đặc điểm riêng của từng đế quốc

+ Nững đặc điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc

+ Nâng cao nhận thức của HS về chủ nghĩa đế quốc

+ Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng và tinh thần đấu tranh chóng lại các thế lực đếquốc bảo vệ hoà bình

3 Kĩ năng

+ Bồi dỡng và nâng cao kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử để hiểu đợc đặc điểm và vịtrí của chủ nghĩa đế quốc

+ Rèn khả năng su tầm tài liệu về chủ nghĩa đế quốc để phục vụ cho học tập

II Phơng tiện dạy học

1 Lợc đồ các nớc đế quốc và thuộc địa thế kỉ XX

2 Su tầm những t liệu nối về chủ nghĩa đế quốc trong giai đoạn này trên các lĩnh vực:kinh tế, chính trị-xã hôi

III Gợi ý tiến trình tổ chức tiết học

Câu hỏi: Hãy cho biết những việc làm của công xã chứng tỏ đó là nhà nớc kiểu mới? Trả lời:

+ Giải tán quân đội và cảnh sát cũ, thành lập lực lợng vũ trang an ninh của nhân dân.+ Tách nhà thờ khỏi hoạt động nhà nớc, nhà trờng không đợc dạy kinh thánh

+ Giao cho công nhân quản lí những xí nghiệp của bọn chủ bỏ trốn

+ Qui định về tiền lơng tối thiểu, giảm lao động ban đêm, cấm cút phạt đánh đạpcông nhân

+Hoãn tiền thuê nhà, hoãn trả lợ

+ Qui định giá bán bánh mì

+ Thực hiện chế độ giáo dục bắt buộc

* Mở bài

Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX chủ nghĩa t bản chuyển mạnh sang chủ nghĩa đếquốc ở một số nớc lớn, để tìm hiểu xem quá trình các nớc t bản chuyển sang giai

đoạn đế quốc chủ nghĩa diên ra nh thế nào? Đặc điển riêng của từng đế quốc và đặc

điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc ra sao? chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài họchôn nay để lí giải các câu hỏi trên

* Nội dung bài mới

+GV cho HS đọc SGK và nêu câu hỏi: Nền kinh tế

Anh cuối thế kỉ XIX phát triển nh thế nào? Nguyên + HS đọc SGK tìmnội dung trả lời.

Trang 34

nhân của tình trạng đó?

Trả lời:

+ Cuối thế kỉ XIX công nghiệp Anh phát triển chậm,

mất dần vị trí độc quyền, xuống hàng thứ 3 thế giới

+ Nguyên nhân là do máy móc, trang thiết bị lạc hậu

Giai cấp t sản Anh chỉ chú trọng đầu t vào các nớc

thuộc địa, không chú ý đến đầu t phát triển kinh tế

trong nớc

HS nắm đợc quá trình chuyển từ chủ nghĩa t bản sang

giai đoạn chủ nghĩa đế quốc với sự ra đời của các

công ty độc quyền

+ GV cho HS thảo luận nhóm với câu hỏi: Hãy cho

biết quá trình ra đời của các công ty độc quyền ở

Anh và vai trò của nó?

Trả lời:

+ Đầu thế kỉ XX nhiều công ty độc quyền về công

nghiệp và tài chính ra đời, những nhà băng lớn tập

trung ở khu Xi-ti -trung tâm Luân Đôn cho vay tiền

khắp thế giới

+ Các công ty độc quyền từng bớc chi phối toàn bộ

đời sống kinh tế , chính trị của nớc Anh

+GV nhận xét, bổ sung HS trả lời và kết luận

+ Gv cho HS đọc SGK và nêu câu hỏi: Em hãy cho

biết tình hình chính trị và chính sách đối ngoại của

n-ớc Anh?

Trả lời:

+ Anh vẫn là nớc quân chủ lập hiến Hai đảng -Đảng

tự do và Đảng bảo thay nhau nắm quyền

+ Anh đẩy mạng xâm lợc thuộc địa, năm 1914 thuộc

địa Anh rộng 33 triệu km2 với 400 triệu dân, bằng

1/4 diện tích và dân số thế giới

+ GV giải thích rõ thêm: Tuy có hai đảng khác nhau,

thậm chí mâu thuẫn nhau, song đều là các đảng phục

vụ quyền lợi của giai cấp t sản, chống lại nhân dân

+ GV dùng bản đồ thế giới để chỉ các thuộc địa trên

khắc thế giới mà Anh xâm lợc

+ GV trình bày: đặc điểm của chủ nghĩa t bản Anh là

chủ nghĩa đế quốc thực dân, vì Anh có hệ thống

thuộc địa rộng lớn nhất thế giới và lợi nhuận thu đợc

nhờ chủ yếu vào bóc lột các thuộc địa

Mục 2 Pháp

HS nắm đợc quá trình chuyển từ chủ nghĩa t bản sang

giai đoạn đế quốc chủ nghĩa

+ GV giợi ý cho HS thấy đợc tình hình nớc Pháp sau

+ Một số HS lần lợttrả lời và ghi nhớ vềtình hình kinh tếAnh

+ HS trả lời câu hỏi

và ghi nhớ

+ HS quan sát GVbản đồ

+ HS ghi nhớ đặc

điểm của CNĐQ

Trang 35

1871: là nớc thua trận, phải bồi thờng chiến phí, diễn

ra cuộc cách mạng vô sản

+ GV cho HS đọc SGK và nêu câu hỏi : Em hãy cho

biết tình hình kinh tế nớc Pháp cuối thế kỉ XIX?

Trả lời:

+ Công nghiệp Pháp phát triển chậm, tụt xuống hàng

thứ t thế giới Tuy nhien mốt ngành vẫn phát triển

nhanh nh: điện, hoá chất, chế tạo ô-tô

+Các công ty độc quyền ra đời chi phối nền kinh tế

ngoại chạy dua vũ trang và tăng cờng xâm lợc các

thuộc địa trong đó có Việt Nam

+ GV cho HS thảo luận nhóm với câu hỏi: Em hãy

cho biết sự ra đời của các công ty độc quyền ở Đức?

Trả lời:

+ Sau khi thống nhất kinh tế Đức phát triển rất mạnh,

vơn lên đứng hàng đầu châu Â về công nghiệp

+ Cuối thế kỉ XIX quá trình tập trung sản xuất , tập

trung t bản diễn ra ở Đức, các công ty độc quyền ra

đời trong các ngành luyện kim, than đá, điện, hoá

chất chi phối nền kinh tế Đức Chẳng hạn, công ty

than đá vùng Rai-nơ-Ve-xpha-len kiểm soát hơn

50% sản lơng than đá toàn quốc

- Về chính trị: Đức theo thể chế liên bang, thi hành

chính sách đối nội, đối ngoại phản động đàn áp

phong trào công nhân, truyền bá bạolực, tăng cờng

+HS đọc SGK tìmnội dung trả lời câuhỏi

+ HS thảo luận nhóm

để trả lời câu hỏi

+ Một số HS trả lờicâu hỏi

+ HS ghi nhớ về quá

trình chuyển sangchủ nghĩa đế quốc

+ HS ghi nhớ về tình

Trang 36

chạy đua vũ trang.

- Về chính sách đối ngoại: Giới cầm quyền Đức

hung hãn đòi dùng vũ lực để chia lại thị trờng thế

giới

+GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết đặc điểm của chủ

Trả lời: chủ nghĩa đế quốc Đức là chủ nghĩa quân

phiệt, hiếu chiến

Sơ kết tiết học

- Do sự phát triển của sản xuất, các nớc t bản lần lợt

chuyển sang giai đoạn đế quốc với sự ra đời của các

công ti độc quyền chi phối đời sống kinh tế xã hội

các nớc này

-Do mỗi nớc chuyển sang chủ nghĩa đế quốc có

những hoàn cảnh và đặc thù riêng, do đó mỗi nớc

+ HS trả lời và ghinhớ đặc điểm của đếquốc Đức

Tiết 2.

Câu hỏi1: Hãy cho biết quá trình Anh chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa?

Nêu đặc điểm nổi bật của đế quốc Anh?

Trả lời:

+ Đầu thế kỉ XX nhiều công ti độc quyền về công nhiệp và tài chính ra đời, từng b ớcchi phối toàn bộ đời sống kinh tế xã hội nớc Anh; ngân hàng Luân Đôn chiếm 40%

số vốn đầu t của nớc Anh

+ Anh đẩy mạnh xâm lợc thuộc địa, Anh có thuộc địa rộng lớn với 33 triệu km2,chiếm 400 triệu ngời, gấp 12 lần thuộc địa của Đức và 3 lần thuọc địa của Pháp + Do đế quốc Anh có nhiều thuộc địa khắp trên thế giới vì vậy Lê -nin gọi Đế quốcAnh là " chủ nghĩa đế quốc thực dân"

Câu hỏi 2: Các công ty độc quyền ở Đức ra đời trong điều kiện kinh tế nh thế nào?

Đặc điểm của đế quốc Đức và giải thích nguyên nhân của nó?

+ Chủ nghĩa đế quốc Đức là chủ nghĩa quân phiệt, hiếu chiến

+ Nguyên nhân là do: nớc Đớc thống nhất đất nớc bằng " sắt và máu" của quân phiệtPhổ, vì vậy Đức có truyền thống quân phiệt và hiếu chiến

Trang 37

Công việc của thày Công việc của trò

+GV cho HS đọc SGK và tổ chức cho HS thảo luận

nhóm với câu hỏi: Các công ti độc quyền ở Mĩ hình

thành trong tình hình nh thế nào?

Trả lời:

+ Trong những năm cuối thế kỉ XIX nền kinh tế Mĩ

phát triển nhất, vơn lên đứng đầu thế giới, gấp đôi

Anh và bằng1/2 các nớc Tây Âu gộp lại

+ Các công ti độc quyền khổng lồ ở Mĩ lần lợt thành

lập đó là những ông vua, nh vua dầu mỏ Rốc-phe-lơ,

vua thép Mooc-gan, vua ô-tô Pho chi phối toàn bộ

nền kinh tế, chính trị nớc Mĩ Chẳng hạn, công ti

thép Mooc-gan kiểm soát 60% sản lợng thép nớc Mĩ

Công ti dầu mỏ Rốc-phe-lơ kiểm soát 90% ngành sản

xuất dầu mỏ với 70 000km đờng ống

+ Về chính trị Mĩ đề cao vai trò của tổng thống do

hai đảng -Đảng cộng hoà và Đảng dân chủ thay nhau

cầm quyền nhằm phục vụ lợi ích của giai cấp t sản,

đàn áp và bóc lột nhân dân lao động

+ Về đối ngoại: tăng cờng bành chớng xâm lợc ở khu

vực Thái Bình Dơng, gây chiến với Tây Ban Nha để

tranh giành thuộc địa, can thiệp vào khu vực Nam và

+ GV nêu câu hỏi: Các nớc đế quốc cuối thế kỉ

XIX-đầu thế kỉ XX có chuyển biến nh thế nào về sản

HS nắm đợc chuyển biến quan trong trong đời sống

kinh tế ở các nớc đế quốc cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ

XX

+HS đọc SGK vàthảo luận nhóm để trả

lời câu hỏi

+ Một số HS lần lợttrả lời câu hỏi

+ HS ghi nhớ về quá

trình chuyển sangchủ nghĩa đế quốc

+HS ghi nhớ về tìnhhình chính trị vàchính sách đối ngoạicủa Mĩ

+HS trả lời câu hỏi vàghi nhớ

Trang 38

*Tổ chức thức hiện

+ GV cho HS tìm hiểu bức tranh hình 32 trong SGK

kết hợp với những kiến thức đã học ở tiết trớc để thảo

luận nhóm với câu hỏi: Các công tổ chức độc quyền

có vai trò nh thế nào trong đời sống kinh tế các nớc

đế quốc?

+ Trớc khi HS trả lời GV giải thích nội dung bức

tranh: con rắn khổng lồ, co đuôi quấn chặt vào trụ sở

chính quyền ( Nhà Trắng của Mĩ), há mồng đe doạ,

nuốt sống ngời dân ( đối với những nhà t tởng châu

Âu và Mĩ thì ngời phụ nữ tợng trng cho tự do)

Trả lời: Bớc sang đầu thế kỉ XX, các công ti độc

quyền chiếm u thế và chi phối toàn bộ đời sống kinh

tế ở các nớc đế quốc Các công ti độc quyền dã gắn

chặt và câu kết , chi phối Nhà nớc t sản để thống trị

và khống chế cuộc sống của nhân dân

+GV trình bày để HS nắm rõ:

Công ty độc quyền là đặc điểm quan trọng đầu tiên

cỉa chủ nghĩa đế quốc, cho nên giai đoạn này còn gọi

là giai đoạn chủ nghĩa t bản độc quyền

chủ nghĩa đế quốc là giai đoạn phát triển cao nhất và

cuối cùng của chủ nghĩa t bản

Mục 2 Tăng cờng xâm lợc thuộc địa,

chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới

đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX" và nêu câu

hỏi : Em hãy ghi tên các thuộc địa của Anh, Pháp,

Mĩ, Đức

+ GV nhận xét, bổ sung và kết luận: Thế giới đã đợc

phân chia xong, các nớc đế quốc phân chia lại thuộc

địa đa đến chiến tranh thế giới

+ GV nêu câu hỏi: Hãy cho biết nguyên nhân các

n-ớc đế quốc tăng cờng xâm lợc thuộc địa?

Trả lời:

+Nền kinh tế các nớc đế quốc phát triển mạnh, nhu

cầu về nguyên liệu và thị trờng cao buộc các nớc đế

quốc tăng cờng thuộc địa

+ Xuất khẩu t bản đem lại lợi nhuận cao ,vì vậy cần

có nhiều thuộc địa

Sơ kết tiết học

+ Nền kinh tế Mĩ phát triển mạnh với việc hình thành

các ông "vua" thâu tóm, chi phối toàn bộ nền kinh tế

Mĩ

+ Những nét nổi bật chung cảu các nớc đế quốc: sự

chuyển biến quan trọng trong đời sống kinh tế và

chính sách tăng cờng xâm chiếm thuộc địa, gây

chiến tranh phân lại thế giới

Dặn dò HS

+ Học bài cũ

+ Đọc trớc và chuẩn bị bài mới

+ HS tìn hiểu nộidung bức tranh đểtrả lời câu hỏi

và ghi nhớ

+ HS quan sát hình

33 SGK để điền cácthuộc địa của các đếquốc

+ HS lên bảng điềntên các thuộc địa

+HS trả lời và ghinhớ nguyên nhân cácnớc đế quốc xâmchiếm thuộc địa

Trang 39

bài 7 phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ xix đầu thế kỉ xx

Thông qua giờ dạy giúp HS các vấn đề sau

+ Giải thích đợc vì sao Đảng Công nhân xã hội dân chủ Nga là đảng kiểu mới

+ Nắm đợc nguyên nhân, nét diễn biến chính và ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạngNga 1905- 1907

+ Bồi dỡng nhận thức đúng đắn về cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống giai cấp

t sản vì quyền tự do và tiến bộ xã hội

Củng cố thêm tinh thần cách mạng, tinh thần quốc tế vô sản, lòng biết ơn các lãnh tụcách mạng thế giới

3 Kĩ năng

+ Tiếp tục bồi dỡng các kĩ năng phân tích, đánh giá sự kiện lịch sử để rút ra nhữngnhận định lịch sử

+ Bồi dỡng thêm khả năng khai thác tranh ảnh lịch sử để tự nhận thức lịch sử

ii phơng tiện dạy học

+ ảnh: Cuộc biểu tình của công nhân Niu- oóc năm 1882

+ ảnh: Lê- nin

+ ảnh: Thủy thủ tàu Pô- tem- kin

iii gợi ý tiến trình tổ chức dạy học

tiết 1.

1 Câu hỏi: Các công ti độc quyền ở Mĩ hình thành trong tình hình nh thế nào?

Mĩ Công ti dầu mỏ Rốc-phe-lơ kiểm soát 90% ngành sản xuất dầu mỏ với 70 000km

+ Xuất khẩu t bản đem lại lợi nhuận cao ,vì vậy cần có nhiều thuộc địa

* Mở bài

Trang 40

Sau khi Công xã Pa- ri 1871 thất bại, phong trào công nhân thế giới vẫn tiếp tụcphát triển, đặc biệt ở Nga đã đạt tới đỉnh cao Trong tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìmhiểu những biểu hiện phát triển của phong trào công nhân thế giới và nét chính về quátrình thành lập, hoạt động của Quốc tế thứ hai Tiết học sau sẽ tìm hiểu về phong tràocông nhân ở Nga.

* Bài mới

I phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX.

HS nắm đợc nét chính sự phát triển của phong trào

công nhân ở Anh, Pháp và Mĩ cuối thế kỉ XIX

+ GV yêu cầu HS tự đọc SGK phần chữ in nghiêng

(trang 46) để chuẩn bị trả lời câu hỏi Em có nhận xét

gì về phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX

- Là những cuộc đấu tranh quyết liệt giữa giai cấp

công nhân và t sản, rất quyết liệt đặc biệt là phong trào

+ GV yêu cầu HS tự đọc SGK để trả lời câu hỏi: Hãy

tìm những sự kiện chứng tỏ phong trào công nhân thế

giới vẫn tiếp tục phát triển trong những năm cuối thế

HS xem ảnh: Cuộcbiểu tình của côngnhân Niu- oóc năm1882

HS đọc SGK tìmnhững biểu hiện

và ghi nhớ vào vởghi

Tiêu đề	Giáo án lịch sử 8 cả năm (theo pp mới của BGD)
Trường học	Trường THCS Tân Phú
Chuyên ngành	Lịch sử
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	166
Dung lượng	1,04 MB

Giáo án sử 8 cả năm (theo pp mới củ BGD)

Hồn cảnh ra đời Cơng xã

Giảng bài mới * Mở bà