SKKN mĩ thuật 09-01

Màu sắc thể hiện mọi sắc thái, trạng thái trạng thái của sự vật củng như sự thể hiện tình cảm của con người muốn truyền đạt qua sự vật Chính vì vậy, không chỉ đối với nghệ thuật mà đối

Trang 1

I TÊN ĐỀ TÀI

“MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG VẼ MÀU TRONG PHÂN MÔN VẼ TRANG TRÍ CHO HỌC SINH TRƯỜNG

TH & THCS A VAO”

II LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

Nghệ thuật trang trí rất quan trọng đối với đời sống thẩm mĩ của con người Nó làm tăng thêm vẽ đẹp cho các sự vật đồng thời nó còn khẳng định tính nghệ thuật cũng như người sử dụng sự vật đó

Yếu tố quan trọng chiếm phần khẳng định tính nghệ thuật trong trang trí chính là màu sắc Màu sắc rất quan trọng đối với cảnh vật xung quanh ta Nếu cảnh vật không có màu sắc thì tất cả đều là bóng tối Màu sắc thể hiện mọi sắc thái, trạng thái trạng thái của sự vật củng như sự thể hiện tình cảm của con người muốn truyền đạt qua sự vật

Chính vì vậy, không chỉ đối với nghệ thuật mà đối với tất cả các nghành khoa học khác, nghiên cứu tìm hiểu màu sắc là một vấn đề thiết thực cần quan tâm nhằm bổ xung và hổ trợ thêm cho kho kiến thức màu sắc và cảm thụ về màu sắc của nhân loại

Vì vậy, "Tìm hiểu màu sắc và cách sử dụng màu sắc của học sinh THCS trong bài vẽ trang trí" là một đề tài cần được nghiên cứu nhằm hổ trợ cho sự nghiệp giáo dục môn mĩ thuật trong chương trình của học sinh THCS Đó lí do của việc chọn đề tài này

III CƠ SỞ LÍ LUẬN.

1 Mục đích nghiên cứu.

- Nhằm tìm hiểu về sự cảm thụ màu sắc và cách sử dụng màu sắc của học sinh THCS trong phân môn vẽ trang trí Từ đó có biện pháp cụ thể để động viên, khuyến khích các học sinh có tư duy màu sắc tốt đồng

Trang 2

thời khắc phục những hạn chế kiến thức và khả năng sử dụng màu ở một

số học sinh còn chậm trong việc sử dụng màu sắc

- Giúp học sinh thấy được tầm quan trọng của màu sắc trong nghệ thuật hội họa Hiểu được màu sắc do đâu mà có, sự chuyển biến màu sắc trong thiên nhiên và sức ảnh hưởng của màu sắc đến tâm lí con người qua kênh thị giác

- Qua đề tài nghiên cứu này, còn giúp cho học sinh hiểu về giá trị của màu sắc Biết được màu sắc đem lại vẽ đẹp, sự vui tươi và phong phú của cảnh vật Đồng thời hiểu được ngôn ngữ màu sắc chính là cái hồn, cái thần của sản phẩm hội họa Nó giúp cho bài vẽ trở nên sống động, tạo cảm hứng cho người thưởng thức

- Là một giáo viên mĩ thuật, việc tìm hiểu đề tài này nhằm củng cố kiến thức đầy đủ, vững vàng về màu sắc, có tri thức về màu sắc nhằm tạo một tâm thế vững vàng khi đứng trên bục giảng Bên cạnh đó, giáo viên còn thông qua thực tế đối tượng giảng dạy nhằm nghiên cứu, tìm tòi sáng tạo ra phương pháp tích cực, có khoa học nhằm truyền đạt kiến thức và rèn luyện kĩ năng sử dụng màu sắc trong bài vẽ trang trí của học sinh THCS A Vao

- Ngoài ra, để nghiên cứu được đề tài này, người giáo viên cần tập trung trí lực, nghiên cứu kỹ càng với một mục đích yêu nghề, yêu trẻ, luôn luôn có thức không ngừng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cũng như nhân cách của một người thầy giáo

2 Cơ sở lí luận.

- Nghiên cứu các phương pháp dạy bài vẽ trang trí

- Tìm hiểu lí luận, những nét đặc trưng về cảm thụ màu sắc và cách

sử dụng màu sắc của học sinh THCS A Vao

- Nghiên cứu những bài tập ở lớp, ở nhà Từ đó so sánh đối chiếu

Trang 3

với lí luận thực tiển để rút ra kết luận và đề ra hướng khắc phục khoa học, hiệu quả

IV ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

1 Đối tượng nghiên cứu.

- Đối với môn mĩ thuật ở chương trình THCS có các phân môn cần

sử dụng đến màu sắc như: Vẽ tranh, vẽ theo mẫu, vẽ trang trí Phân môn Thường thức mĩ thuật mặc dù không sử dụng màu trực tiếp, nhưng qua phân môn này, học sinh củng gián tiếp cảm thụ được màu sắc qua các tác phẩm nghệ thuật

- Qua phân môn vẽ trang trí của hoc sinh THCS, đặc biệt là học sinh trường TH&THCS A Vao Việc tìm hiểu và sử dụng màu sắc có nhiều yếu tố để khai thác như trong trang trí ứng dụng( lọ hoa, khăn để đặt lọ hoa, trang trí lều trại, trang trí đầu báo tường ) Đối với đề tài này, nhằm áp dụng cho thực tiển cho học sinh ở vùng cao như HS trường TH&THCS A Vao, tôi chỉ chọn tìm hiểu màu sắc trong việc ứng dụng màu của các em vào phạm vi trang trí các hình cơ bản như: Trang trí hình vuông, hình tròn, hình chữ nhật

- Cảm nhận về khái niệm, ý nghĩa và các cách sử dụng màu sắc trong trang trí của HS trường TH&THCS A Vao

- Ngôn ngữ màu sắc của học sinh thể hiện qua các giờ học vẽ trang trí

- Các tiết học vẽ trang trí ở các lớp 6, 7, 8, 9 của học sinh trường TH&THCS A Vao

- Học sinh các lớp 6, 7, 8, 9 trường TH& THCS A Vao

2 Phương pháp nghiên cứu.

Để tìm hiểu thành công đề tài với kết quả áp dụng được hiệu quả thì

Trang 4

phương pháp nghiên cứu góp một phần chủ yếu quan trọng Đồng thời cần có sự kết hợt hài hòa giữa các phương pháp sau:

- Phương pháp hệ thống hóa lí thuyết

- Phương pháp phân tích tổng hợp lí thuyết

- Phương pháp khảo sát

- Phương pháp trực quan, quan sát sư phạm

- Phương pháp điều tra, có phiếu điều tra

- Phương pháp lấy kiến chuyên gia

- Phương pháp nghiên cưu luận

V NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.

1 Thực trạng của vấn đề đặt ra.

Trang trí là nghệ thuật xắp xếp đường nét, hình mảng, hình khối đậm nhạt, màu sắc trên mặt phẳng hay không gian để tạo nên sản phẩm đẹp, phục vụ đời sống con người

Con người luôn yêu cái đẹp, luôn muốn làm đẹp cho cuộc sống Từ trong gia đình đến ngoài xã hội, ở đâu cũng có sự sắp xếp, tô điểm của con người nhằm làm cho mọi vật thêm đẹp, cuộc sống thêm vui tươi Trong nhu cầu cao về thẩm mĩ đó, màu sắc đóng vai trò quan trọng với chức năng thu hút và điều tiết cái gọi là “cảm thụ thẩm mĩ” trong mỗi con người

Vì vậy, nghiên cứu về phương pháp phát triển kĩ năng vẽ màu trong phân môn vẽ trang trí ở HS THCS là vấn đề cần thiết, quan trọng nhằm nâng cao cảm thụ thẩm mĩ cho lứa tuổi các em

2 Tính thuyết phục của đề tài.

a Tìm hiểu về màu sắc, cách sử dụng màu sắc và một số nguyên

Trang 5

tắc cơ bản trong vẽ trang trí.

- Ánh sáng chiếu dọi làm cho mọi vật có màu sắc Ngược lại, trong bóng tối thì mọi vật đều không có màu

- Màu sắc làm cho mọi vật thêm đẹp, cuộc sống thêm vui tươi và trở nên có nghĩa hơn Chúng ta thử hình dung thế giới này không có màu sắc thì cuộc sống sẽ vô vị và tẻ nhạt biết chừng nào?

- Màu sắc quanh ta rất phong phú và đa dạng Quan sát thiên nhiên

ta thấy màu sắc thay đổi, biến ảo không cùng của biển trời, mây nước, núi non ,sắc thái muôn màu muôn vẽ của cỏ cây, hoa, lá, chim, thú ,

và mọi vật đều được điểm tô những màu sắc lôi cuốn, hấp dẫn

- Màu sắc trong thiên nhiên khi qua một lăng kính thuỷ tinh, chúng

ta thấy một hiện tượng gọi là quang phổ Đó là sự phân tích màu sắc có trong ánh sáng thành 7 màu riêng biệt: Đỏ- Cam- Vàng- Lục- Lam-Chàm- Tím Trong 7 màu này, có 3 màu nguyên chất và 4 màu do các màu nguyên pha trộn thành

+ Ba màu gốc là: Đỏ- Vàng- Lam

+ Màu nhị hợp: Cam- Lục- Tím (Mỗi màu đều do 2 màu gốc pha trộn thành)

+ Các cặp màu bổ túc: Đỏ- Lục Cam- Lam Vàng- Tím

+ Các cặp màu tương phản: Đỏ - Vàng; Đỏ - Trắng; Vàng - Lục; Vàng - Lam; Lam - Trắng

+ Màu trung tín: Trắng và Đen Là màu không thuộc hệ nóng hay

hệ lạnh, khi pha trộn màu trung tín với các màu khác thì sẽ làm cho các màu đó đậm lên hay nhạt đi

- Màu sắc khi để riêng lẻ thì chưa bộc lộ hết giá trị , chỉ khi phối hợp chúng mới nhau màu sắc mới đem lại hiệu quả rõ ràng: Hoặc tươi sán,

Trang 6

hoặc êm dịu, trầm ấm hay loè loẹt, xám xỉn.

- Muốn có sự hài hoà khi dùng màu sắc phải nắm được quy luật hoà sắc Đó chính là sự hoà hợp màu sắc khi phối hợp chúng với nhau Có các loại hoà sắc như:

* Hoà sắc đồng màu

* Hoà sắc nóng

* Hoà sắc lạnh

- Khi sử dụng màu cần lưu ý:

* Nên sử dụng màu trung gian cho màu sắc dẽ hoà hợp

* Muốn màu nào đó thêm rực rỡ thì đặt cạnh màu bổ túc của nó

* Phải có sự hài hoà giữa màu nóng và màu lạnh trong một bài vẽ

* Phân bố màu hợp lí tong toàn bài vẽ

- Khi vẽ màu cần tiến hành theo trình tự

b Một số nguyên tắc cơ bản trong vẽ trang trí.

- Nguyên tắc tương phản: Là cách sử dụng các yếu tố có tính chất đối lập nhau nhằm lấy cái này để tôn cái kia lên

- Nguyên tắc cân đối trong trang trí: Đó là sự sắp xếp hài hoà, hợp lí giữa các mảng trong tổng thể Không có mảng to quá phá vỡ khung hình định dạng ban đầu hay mảng nhỏ quá làm cho bố cục lỏng lẻo, vụn vặt

3 Giải pháp đặt ra trong đề tài.

- Muốn HS cảm thụ và lĩnh hội một cách tối ưu về “phương pháp phát triển kỹ năng vẽ màu trong phân môn vẽ trang trí”, yêu cầu người giáo viên phải có một công trình gọi là khoa học trong việc thiết kế từng bài giảng Bài giảng đó phải mang tính chất phù hợp với trình độ và khả

Trang 7

năng lĩnh hội của HS, có nghĩa là nó không quá cao siêu, trừu tượng hay quá nhàm chán, tẻ nhạt Nó phải có sự lôi cuốn tính tìm tòi và sáng tạo

ở HS

- Bên cạnh đó người GV cần tự bồi dưỡng, tích luỹ kiến thức, tri thức về chuyên môn nghiệp vụ nhằm bồi dưỡng thêm về những kiến thức ngoài chương trình cho HS

- Ngoài ra, để giải quyết có hiệu quả tính khả thi khi áp dụng đề tài Người GV cần sưu tầm các bài trang trí với màu sắc phong phú, đa dạng và sử dụng tư liệu đó một cách có hiệu quả trong từng tiết dạy Giúp cho HS có một sự cảm thụ màu sắc trong bà trang trí cơ bản đầy đủ khi tham gia tiết học ở lớp

VI KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Qua quá trình giảng dạy và áp dụng tính khả thi của đề tài trong

học kì I tại trường TH& THCS A Vao, kết quả thu được như sau.

* Ở lớp 9: Khảo sát trên 24 bài vẽ trang trí của HS, có 8 bài xếp loại Giỏi, 12 bài loại Khá, 4 bài loại Đạt và không bài loại chưa đạt

* Ở lớp 8a: Khảo sát trên 20 bài vẽ trang trí của HS, có 5 bài xếp loại Giỏi, 10 bài loại Khá, 4 bài loại Đạt và 1 bài loại Chưa đạt

* Ở lớp 8b: Khảo sát trên 23 bài vẽ trang trí của HS, có 7 bài xếp loại Giỏi, 13 bài loại Khá, 2 bài loại Đạt và 1 bài loại Chưa đạt

Trang 8

* Một số bài trang trí của học sinh các lớp sau khi áp dung đề tài (trang sau)

Do thời gian áp dụng tính thực tiễn của đề tài chưa nhiều, vì thế kết quả thu được vẫn chưa khả quan so với mục tiêu đặt ra ban đầu của đề tài

VII KẾT LUẬN.

Để trở thành người giáo viên tốt dưới mái trường xã hội chủ nghĩa, trước hết mỗi chúng ta phải không ngừng trau dồi kiến thức, tìm tòi học hỏi, đồng thời bổ sung tinh thần yêu nghề mến trẻ thể hiện sự nhiệt huyết của bản thân với ngành nghề mình đã chọn Mỹ thuật loại hình nghệ thuật tạo ra cái đẹp, vì vậy dạy mỹ thuật nói chung và phân môn vẽ tranh nói riêng cần phải làm cho học sinh phấn khởi mong muốn

vẽ đẹp, thể hiện cảm xúc của mình qua bài vẽ

Phân môn vẽ trang trí có hoạt động thực hành là chủ yếu vì vậy cần luyện tập nhiều bài Trong khi dạy học sinh làm bài , giáo viên cần bao quát lớp đễ theo dỏi giúp đỡ, gợi ý , điều chỉnh, bổ sung những gì cần thiết

Qua quá trình công tác, trực tiếp đứng lớp tham gia giảng dạy, bản thân củng đã rút ra được một số kinh nghiệm bổ sung vào vốn kiến thức hiện có, để ngày càng hoàn thiện bản thân hơn trong công việc mà mình

đã lựa chọn Rằng trước hết mỗi giáo viên đứng lớp không chỉ truyền đạt kiến thức đầy đủ cho học sinh mà phải gần gủi với học sinh , nắm bắt được tâm tư tình cảm của học sinh, biết được từng đối tượng học sinh để

có cách xữ lý phù hợp với từng trường hợp xảy ra luôn trăn trở với công tác giảng dạy của mình làm thế nào để tiết dạy có hiệu quả nhất, vì sao các em thể hiện bài vẽ như thế này, mà không như thế kia? do đâu? cần

Trang 9

bổ sung và sửa chửa những vần đề gì? vv Chính điều đó làm tôi thầm nghĩ , ngay từ bây giờ mình phải cố gáng rèn luyện tất cả các mặt nhiều hơn nữa để xứng đáng là người giáo viên dạy giỏi, trau dồi những kiến thức, học hỏi bạn bè, đúc rút kinh nghiệm tạo cho mình một phong thái khi đứng lớp, tạo điều kiện đầy đủ đễ có thể đáp ứng yêu cầu của công tác giảng dạy, xứng đáng là người giáo viên của thời đại mới

VIII ĐỀ NGHỊ.

- Cung cấp nguồn tài liệu tại thư viện nhà trường, chủ yếu là nguồn tranh ảnh minh họa các bài vẽ trang trí như: Trang trí hình vuông, tròn, chữ nhật, đường diềm…

- Do đồ dùng học tập của cơ sở hiện hành còn thiếu nhiều Tranh, ảnh minh hoạ trong SGK còn sơ sài, nhiều màu còn sai

- Đôi khi những mẫu vật theo yêu cầu phân môn “vẽ theo mẫu” còn khó tìm như bài 23-24 MT7 vẽ theo mẫu cái ấm tích và cái bát bài 7-8

“Tượng chân dung” ở lớp 9

Vậy kiến nghị: Tranh, ảnh minh họa số lượng tương đối đầy đủ để đáp ứng bài giảng ngày càng tốt hơn

A Vao, ngày 30/ 3/ 2010 Giáo viên thực hiện

Hồ Bá Phước Hưng

Trang 10

IX TÀI LIỆU SỬ DỤNG TRONG QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU.

1 Ưng Thị Châu, Trịnh Thiệp Mĩ thuật và phương pháp dạy học

mĩ thuật NXB Giáo dục 1997

2 Bài giảng mĩ thuật - Phương pháp giảng dạy mĩ thuật Hồ Văn Thuỳ Nhà xuất bản Giáo dục- 2006

3 Nguyễn Quốc Toản Giáo trình Mĩ thuật NXB Giáo dục, 1998

4 Phan cẩm Thượng, Nguyễn Quân Mĩ thuật của người Việt, năm xuất bản 1989

5 Nguyễn Quân Tiếng nói của hình và sắc NXB Văn hoá,1986

6 Nguyễn Quân Ghi chú về nghệ thuật.NXB Mĩ thuật,1990

Trang 11

MỤC LỤC: Trang

I Tên đề tài 1

II Lí do chọn đề tài 1

III Cơ sở lí luận 1

IV Đối tượng và phương pháp nghiên cứu 3

V Nội dung nghiên cứu 4

VI Kết quả nghiên cứu 7

VII Kết luận 8

VIII Đề nghị 9

IX Tài liệu sử dụng 10

Mục lục 11

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	80,5 KB