Mục tiêu: Sau khi học xong tiết này học sinh cần: - Nắm được định nghĩa phản ứng hóa học, hiểu diễn biến của phản ứng hóa học và biết rõ khi nào phản ứng hó học xảy ra.. - Biết cách nhận
Trang 1Chương II: PHẢN ỨNG HÓA HỌC
I Mục tiêu: Sau khi học xong tiết này học sinh cần:
- Phân biệt được hiện tượng vật lí và hiện tượng hóa học
- Rèn luyện kĩ năng quan sát, nhận xét
- Giáo dục chủ nghĩa duy vật biện chứng: Vật chất không tự nhiên sinh ra và mất đi, chúng chỉ chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác
II Chuẩn bị:
+ Giáo viên: Hóa chất: Bột Fe, bột S, đường trắng; Dụng cụ: Nam châm, thìa nhựa, thìa thủy tinh, ống nghiệm, kẹp ống nghiệm, đế sứ giá thí nghiệm
+ Học sinh: Phần dặn dò ở tiết trước
III Tiến trình tiết dạy:
1 Ổn định: (01’).
2 Kiểm tra: (01’) Giáo viên không kiểm tra mà sửa chữa những lỗi chung nhất của bài
kiểm tra 1 tiết tuần trước
3 Bài mới: (33’).
* Đặt vấn đề: (01’): Chương I đã học về chất, sang chương II sẽ học về phản ứng hóa
học Trước hết cần xem với chất có thể xảy ra những viết đổi gì? Thuộc loại hiện tượng nào? Đó chính là nội dung bài học hôm nay
Hoạt động 1:
- Cho học sinh đọc sách giáo khoa
và nhớ lại hiện tượng quan sát
được ở thực tế, thào luận, trả lời
câu hỏi
- Nước từ trạng thái rắn chuyển
sang lỏng, hơi và ngược lại có giữ
nguyên là chất ban đầu không?
- Muối ăn hòa tan vào nước đựoc
nước muối Đun thì nước bay hơi
còn lại muối ăn Vậy nước và muối
ăn có giữ nguyên là chất ban đầu
không?
- Hiện tượng như thế gọi là hiện
tượng vật lý
- Vậy thế nào gọi là hiện tượng vật
lý?
- Hãy cho 1 ví dụ về hiện tượng
vật lí xảy ra ở thực tế?
- Nếu có hiện tượng chất biến đổi
tạo ra chất khác thì gọi là gì?
- Đọc sách giáo khoa và nhớ lại hiện tượng quan sát được ở thực tế, thảo luận, trả lời câu hỏi
- Có
- Quan sát, nhận xét:
Trả lời: Có
- Trả lời: …
- Trả lời: …
- Hiện tượng thủy triều, thủy tinh nóng chảy, …
- … ?!
I Hiện tượng vật lí.
1 Quan sát:
Muối ăn nước muối
Muối ăn
2 Nhận xét: Chất vẫn giữ
nguyên là chất ban đầu
* Kết luận: Hiện tượng
mà chất biến đổi mà vẫn giữ nguyên là chất ban đầu được gọi là hiện tượng vật lí
Hòa vào nước (dạng hạt)
Bay hơi (dạng hạt) (rắn) (lỏng) (khí)
Trang 2Hoát ñoông cụa GV Hoát ñoông cụa HS Noôi dung
Hoát ñoông 2:
- Tieân haønh thí nghieôm 1: Trón boôt
saĩt vaø boôt löu huyønh:
+ Duøng nam chađm huùt saĩt
+ Ñun hoên hôïp, thöû tính chaât
- Höôùng daên hóc sinh quan saùt,
nhaôn xeùt
- ÔÛ thí nghieôm 1.a xạy ra hieôn
töôïng gì? Vì sao em bieât?
- ÔÛ thí nghieôm 1.b, löu huyønh vaø
saĩt coù bieân ñoơi thaønh chaât khaùc
khođng? Döïa vaøo daâu hieôu naøo maø
em bieât
- Caùc em quan saùt tieâp thí nghieôm
2, ñun noùng ñöøng
- Laøm thí nghieôm nhö saùch giaùo
khoa
- Trong thí nghieôm 1 vaø 2 coù söï
bieân ñoơi thaønh chaât khaùc khođng?
- Nhöõng hieôn töôïng nhö theâ gói laø
hieôn töôïng hoùa hóc Vaôy hieôn
töôïng hoùa hóc laø gì?
- Haõy cho moôt ví dú thöïc teâ veă
hieôn töôïng hoùa hóc?
- Quan saùt, nhaôn xeùt soâ, trạ lôøi
-Hieôn töôïng vaôt lí Vì caùc chaât vaên giöõ nguyeđn
- Ñun noùng, löu huyønh taùc dúng vôùi saĩt táo ra chaât môùi (Coù tính chaât khaùc chaât ban ñaău)
- Quan saùt, so saùnh vôùi ñöôøng ban ñaău Nhaôn xeùt: …
- Coù
- Trạ lôøi : …
- Ñoùt dieđm → táo ra chaât coù muøi kheùt
II Hieôn töôïng hoùa hóc.
* Thí nghieôm 1 sgk/46
- Ñun noùng, saĩt taùc dúng vôùi löu huyønh táo ra chaât môùi (Saĩt (II) sunfua)
* Thí nghieôm 2 sgk/46
- Ñun noùng, ñöôøng phađn hụy táo ra than vaø nöôùc
* Keât luaôn : Hieôn töôïng chaât bieân ñoơi coù táo ra chaât khaùc gói laø hieôn töôïng hoùa hóc
4 Cụng coẩ: (05’)
a) Baøi taôp 2 trang 47 saùch giaùo khoa
b) Baøi taôp 3 trang 47 saùch giaùo khoa
5 Daịn doø - Höôùng daên veă nhaø: (02’)
- Hóc baøi, thuoôc ghi nhôù Laøm caùc baøi taôp 1; 2; 3/47 sgk; baøi 12.4/15 sbt
- Tieât sau nghieđn cöùu baøi:”Phạn öùng hoùa hóc” Caùc em tìm hieơu vaø trạ lôøi: Phạn öùng hoùa hóc laø gì? Chaât naøo gói laø chaât tham gia? Chaât naøo gói laø sạn phaơm
IV Ruùt kinh nghieôm – Boơ sung.
Trang 3Chương II: PHẢN ỨNG HÓA HỌC
I Mục tiêu: Sau khi học xong tiết này học sinh cần:
- Nắm được định nghĩa phản ứng hóa học, hiểu diễn biến của phản ứng hóa học và biết rõ khi nào phản ứng hó học xảy ra
- Biết ghi phương trình chữ của phản ứng hóa học
- Biết cách nhận biết phản ứng hóa học dựa vào dấu hiệu có chất mới tạo ra có tính chất khác so với chất ban đầu
II Chuẩn bị:
+ Giáo viên: Hóa chất: Sơ đồ hình H 2.5; kẽm, axit clohđric, ống nghiệm, kẹp ống nghiệm
+ Học sinh: Phần dặn dò ở tiết trước
III Tiến trình tiết dạy:
1 Ổn định: (01’).
2 Kiểm tra: (04’)
+ Thế nào là hiện tượng vật lí; Hiện tượng hóa học Cho ví dụ
+ Giải bài tập 3/47 sách giáo khoa
3 Bài mới: (33’).
* Đặt vấn đề: (01’): Các em đã biết, chất có thể biến đổi thành chất khác Quá trình
đó gọi là gì? Diễn biến ra sao và khi nào thì xảy ra Đó là ba nội dung cơ bản mà các em cần nắm trong tiết học này
Hoạt động 1:
- Phản ứng hóa học là gì?
- Chất nào gọi là chất phản ứng?
Chất nào gọi là sản phẩm?
- Trong quá trình phản ứng, lượng
chất nào giảm dần? Lượng chất
nào tăng dần?
- Thông báo cách ghi phương trình
chữ
- Xác định các chất tham gia, các
chất sản phẩm? Đọc các phản ứng
đó?
* C.cố: Ghi phương trình chữ của
phản ứng hóa học sau: Khí hiđro
tác dụng với ôxi tạo thành nước
- Đọc sách giáo khoa, thảo luận, trả lời câu hỏi
- Trả lời: …
- Trả lời: …
- Trả lời: …
I Định nghĩa.
* Phản ứng hóa học là quá trình biến đổi chất này thành chất khác
+ Chất ban đầu gọi là chất phản ứng (hay chats tham gia)
+ Chất mới sinh ra là sản phẩm
+ Trong quá trình phản ứng lượng chất phản ứng giảm dần, lượng sản phẩm tăng dần
* Phản ứng hóa học ghi theo phương trình chữ như sau:
Tên các chất phản ứng →
Tên các sản phẩm.
* Thí dụ (sgk)
Trang 4Hoát ñoông cụa GV Hoát ñoông cụa HS Noôi dung
Trong phạn öùng hoùa hóc, caùi gì
thay ñoơi laøm cho chaât naøy bieân ñoơi
thaønh chaât khaùc?
Hoát ñoông 2:
- Töø ñònh nghóa tređn, haõy cho bieât
vì sao coù theơ noùi khi caùc chaât phạn
öùng chính laø caùc phađn töû phạn öùng
vôùi nhau?
- Treo sô ñoă H 2.5/48 sgk
- Thođng qua phaăn hóc sinh trạ lôøi,
yeđu caău moôt hóc sinh ruùt ra keât
luaôn: “Trong phạn öùng hoùa hóc,
caùi gì thay ñoơi laøm cho chaât naøy
bieân ñoơi thaønh chaât khaùc?”
- Neâu coù ñôn chaât kim loái tham
gia phạn öùng thì sau phạn öùng
nguyeđn töû kim loái phại lieđn keât
vôùi nguyeđn töû cụa nguyeđn toâ khaùc
Trạ lôøi: …!?
- Nhôù lái ñònh nghóa phađn töû
- Vì: phađn töû laø hát ñái dieôn cho chaât, theơ hieôn ñaăy ñụ tính chaât hoùa hóc cụa chaât
- Quan saùt, trạ lôøi cađu hoûi: …
- Trạ lôøi : Lieđn keât giöõa caùc nguyeđn töû thay ñoơi
II Dieõn bieân cụa phạn öùng hoùa hóc.
* Trong phạn öùng hoùa hóc, chư coù lieđn keât giöõa caùc nguyeđn töû thay ñoơi laøm cho phađn töû naøy bieân ñoơi thaønh chaât khaùc
4 Cụng coẩ: (05’)
- Ghi lái phöông trình chöõ cụa phạn öùng xạy ra khi parafin chaùy trong khođng khí, bieât raỉng trong phạn öùng naøy parafin taùc dúng vôùi oxi sinh ra khí cacbonñioxit vaø hôi nöôùc
- Trong phạn öùng hoùa hóc chư xạy ra söïu thay ñoơi gì? Keât quạ cụa söï thay ñoơi ñoù
- Vì sao khi duøng than ñeơ ñun naâu caăn ñaôp vöøa nhoû than tröôùc khi cho vaøo loø?
5 Daịn doø - Höôùng daên veă nhaø: (02’)
- Hóc baøi Laøm caùc baøi taôp 1; 2; 3; 4/50 sgk; baøi 6/51 vaø baøi taôp 13.4/17 sbt
- Xem tröôùc múc IV trang 50 + 51 saùch giaùo khoa
- Xem lái thí nghieôm nung ñöôøng vaø nung hoên hôïp boôt saĩt vôùi boôt löu huyønh
IV Ruùt kinh nghieôm – Boơ sung.
Trang 5Chương II: PHẢN ỨNG HÓA HỌC
I Mục tiêu: Sau khi học xong tiết này học sinh cần:
- Biết được cách nhận biết phản ứng hóa học dựa vào dấu hiệu có chất mới tạo ra, có tính chất khác so với chất ban đầu (như màu sắc, trạng thái, …) biết nhiệt và ánh sáng cũng có thể là dấu hiệu của phản ứng hóa học
- Rèn luyện kĩ năng quan sát
II Chuẩn bị:
+ Giáo viên: Ống nghiệm, kẹp ống nghiệm, nhôm (hoặc sắt) axit clohric, giấy quỳ tím (hoặc dây đồng, đèn cồn)
+ Học sinh: Phần dặn dò ở tiết trước
III Tiến trình tiết dạy:
1 Ổn định: (01’).
2 Kiểm tra: (06’)
+ Phản ứng hóa học là gì? Viết phương trình chữ của các phản ứng sau:
a) Đồng tác dụng với khí oxi tạo ra đồng (II) oxit
b) Khí hiđro và muối nhôm clorua được tạo ra khi cho nhôm tác dụng với axit clohđric
+ Treo hình 2.5/48 sách giáo khoa: Cho biết trong phản ứng hóa học chỉ xảy ra sự thay đổi gì? Số lượng nguyên tử của mỗi nguyên tố có giữ nguyên trước và sau phản ứng không?
3 Bài mới: (32’).
* Đặt vấn đề: (01’): Các em đã biết, phản ứng hóa học là quá trình biến đổi chất này thành
chất khác Vậy làm thế nào để nhận biết có phản ứng hóa học xảy ra? Thắc mắc đó sẽ được giải đáp trong tiết học hôm nay
Hoạt động 3:
Phản ứng hóa học xảy ra khi nào?
- Thế nào là chất xúc tác? (Nếu có
điều kiện, làm thí nghiệm giữa Zn +
HCl để học sinh thấy rõ: Nhất thiết
các chất phản ứng phải tiếp xúc với
nhau nhưng về nhiệt độ hay chất xúc
tác có thể có có thể không).
Hoạt động 4:
- Hệ thống lại kiến thức đã học ở tiết
trước
- Trong tiết học hôm nay các em sẽ
tìm hiểu mục IV và giải một số bài
tập
- Hãy nhớ lại phản ứng giữa lưu
huỳnh và sắt tạo ra sắt (II) sunfua,
nhận xét
- Sắt (II) sunfua có tính chất như thế
nào?
- Dựa vào dấu hiệu nào để nhận biết
phản ứng hóa học xảy ra?
- Để hiểu rõ hơn về cách nhận biết
phản ứng hóa học, các em theo dõi thí
nghiệm sau:
- Nghiên cứu sgk
- Khi: Các chất tiếp xúc, có trường hợp phải đun, có trường hợp cần chất xúc tác
- Trả lời: …
- Tính chất khác với chất ban đầu
- Dựa vào dấu hiệu có chất mới tạo thành có tính chất khác với chất phản ứng
- Quan sát thí nghiệm: …
III Khi nào phản ứng hóa học xảy ra?.
* Phản ứng hóa học chỉ xảy ra được khi các chất tham gia tiếp xúc với nhau, có trường hợp phải đun nóng, có trường hợp cần chất xúc tác, …
IV Làm thế nào nhận biết có phản ứng hóa học xảy ra?.
* Nhận biết phản ứng xảy ra dựa vào dấu hiệu có chất mới tạo thành có tính chất khác với chất phản ứng
Trang 6- Giôùi thieôu dúng cú, hoùa chaât thí
nghieôm 1
- Yeđu caău hóc sinh quan saùt maøu giaây
qù tröôùc vaø sau khi cho vaøo dung dòch
HCl
- Theo em, coù phạn öùng hoùa hóc xạy
ra giöõ giaây qù vaø axit clohñric
khođng? Vì sao em bieât?
(Coù theơ thay thí nghieôm 1 baỉng thí
nghieôm ñoât dađy ñoăng tređn ñeøn coăn)
- Giôùi thieôu thí nghieôm 2: (giöõa nhođm
vaø axit) Cho hóc sinh quan saùt tráng
thaùi caùc chaât ban ñaău vaø sau phạn
öùng
- Em coù nhaôn xeùt gì?
- Chaât môùi coù tính chaât khaùc chaât
phạn öùng Ñoù laø nhöõng tính chaât naøo?
- Ngoaøi nhöõng daâu hieôu tređn, coù daâu
hieôu cuõng coù theơ laø daâu hieôu phạn
öùng
- Khi ñoât neân, coù nhaôn xeùt gì khođng?
- Môû roông: Coù phại söï toûa nhieôt vaø
phaùt saùng naøo cuõng coù phạn öùng hoùa
hóc khođng? Caùc em nhôù láikhi baôt
cođng taĩc boùng ñeøn saùng vaø toûa nhieôt
Ñoù coù phại laø phạn öùng hoùa hóc
khođng? Vì sao?
Hoát ñoông 5:
- Caùc em ñaõ coù nhöõng kieân thöùc caăn
thieât veă phạn öùng hoùa hóc Chuùng ta
vaôn dúng nhöõng kieân thöùc ñoù vaøo giại
baøi taôp
- Yeđu caău hóc sinh ñóc ñeă baøi taôp 2,
5/50; 51 saùch giaùo khoa Thạo luaôn
nhoùm, ñái dieôn nhoùm leđn bạng trình
baøy, caùc nhoùm khaùc nhaôn xeùt, boơ sung
(neâu caăn)
Trạ lôøi: …!?
- Coù Vì coù söï táo thaønh chaât môùi coù maøu saĩc khaùc chaât ban ñaău
- Quan saùt thí nghieôm 2:
Nhaôn xeùt
- Coù chaât môùi ôû tráng thaùi khí táo ra
- Maøu saĩc, tráng thaùi, …
- Toûa nhieôt, phaùt saùng
- Trạ lôøi: …!?
- Thạo luaôn nhoùm
* Maøu saĩc, tráng thaùi, …
* Ngoaøi ra söï toûa nhieôt vaø phaùt saùng cuõng coù theơ laø daâu hieôu coù phạn öùng hoùa hóc
V Aùp dúng.
* Baøi 2/50 sgk
* Baøi 5/51 sgk
4 Cụng coẩ: (04’) Cho dung dòch Bariclorua taùc dúng vôùi axit sunfuric táo ra chaât khođng tan
maøu traĩng laø barisunfat vaø axit clohñric Haõy chư ra daâu hieôu coù phạn öùng hoùa hóc xạy ra? Ghi lái phöông trình chöõ cụa phạn öùng
5 Daịn doø - Höôùng daên veă nhaø: (02’)
- Hóc baøi Naĩm caùc daâu hieôu nhaôn bieât phạn öùng hoùa hóc xạy ra
- Tieât sau thöïc haønh Giaùo vieđn chia nhoùm hóc sinh ñeơ thöïc haønh Moêi nhoùm phại ñóc vaø naĩm caùch tieân haønh thí nghieôm, vaø moêi hóc sinh kẹ maêu twongf trình thí nghieôm
IV Ruùt kinh nghieôm – Boơ sung.
Trang 7Tiết: 20 – Tuần: 10 BÀI THỰC HÀNH SỐ 03
§14 DẤU HIỆU CỦA HIỆN TƯỢNG VÀ PHẢN ỨNG HÓA HỌC
I Mục tiêu: Sau khi học xong tiết này học sinh cần:
- Phân biệt được hiện tượng vật lí và hiện tượng hóa học
- Nhận biết được dấu hiệu có phản ứng hóa học xảy ra
- Tiếp tục rèn luyện kĩ năng sử dụng dụng cụ, hóa chất trong phòng thí nghiệm
II Chuẩn bị: Chia nhóm để thực hành (không quá 10 học sinh/nhóm)
+ Giáo viên:
- Dụng cụ và hóa chất cho từng nhóm (đã để sẵn các hóa chất vào ống nghiệm)
- Dụng cụ mỗi nhóm: 01 ống thủy tinh hình hcữ L; 06 ống nghiệm, đế sứ giá thí nghiệm, đèn ồn, kẹp ống nghiệm, que nhang, giá thí nghiệm
- Hóa chất: Thuốc tím, dung dịch Na2CO3, nước vôi trong
+ Học sinh: Phần dặn dò ở tiết trước
III Tiến trình tiết dạy:
1 Ổn định: (03’) Ổn định + Phát dụng cụ thí nghiệm, hóa chất cho mỗi nhóm.
2 Kiểm tra: (02’).
+ Phần chuẩn bị của học sinh cho tiết thực hành
+ Hôm nay chúng ta thực hành mấy thí nghiệm? Đó là những thí nghiệm nào?
3 Thực hành: (33’) Giáo viên xác định mục tiêu tiết thực hành.
Hoạt động 1:
- Giới thiệu dụng cụ, hóa chất, lưu
ý một số thao tác thực hành cho
học sinh và tiến hành từng thí
nghiệm
- Theo dõi, tự hình thành các thao tác thí nghiệm
Hoạt động 2:
- Yêu cầu học sinh tiến hành thí
nghiệm theo sự hướng dẫn ở sách
giáo khoa trang 52
- Quan sát thao tác của học sinh
- Uốn nắn (khi cần thiết)
- Lưu ý học sinh không đổ nước
vào ống nghiệm khi mới đung
xong mà phải để nguội ống
nghiệm trước khi đổ nước vào
- Chuyển sang thí nghiệm 2
- Yêu cầu học sinh thực hiện thí
nghiệm theo hướng dẫn ở sách
giáo khoa trang 52
* Sau khi học sinh tiến hành xong
các thí nghiệm, yêu cầu học sinh
viết tường trình
-Thí nghiệm, quan sát hiện tượng
- Làm thí nghiệm
- Quan sát, ghi lại các hiện tượng vào giấy nháp
- Làm thí nghiệm
- Quan sát, ghi lại các hiện tượng vào giấy nháp
I Tiến hành thí nghiệm.
1 Thí nghiệm 1: Hòa tan và đun nóng kali pemanganat (thuốc tím).
2 Thí nghiệm 2: Thực hiện phản ứng với canxi hiđroxit.
Trang 8Hoát ñoông cụa GV Hoát ñoông cụa HS Noôi dung
Hoát ñoông 3: Hoaøn thaønh bạng
töôøng trình
- Moêi nhoùm hoaøn thaønh bạng töôøng
trình
- Thu söûa dúng cú thí nghieôm, saĩp
xeâp gón gaøng
- hóc sinh töôøng trình vaøo maêu töôøng trình ñaõ chuaơn bò saün
II Töôøng trình.
TÖÔØNG TRÌNH THÍ NGHIEÔM
1
- Hoøa thuoâc tím vaøo nöôùc - Thuoâc tím tan táo dungdòch maøu tím. - Chư xạy ra hieôn töôïngvaôt lí, khođng coù chaât môùi
sinh ra
- Ñun noùng thuoâc tím roăi
hoøa sạn phaơm vaøo nöôùc
- Coù táo thaønh caùc chaât môùi: Chaât khođng tan (maøu ñen) vaø chaât tan (táo dung dòch maøu xanh)
- Coù chaât môùi táo thaønh
⇒ xạy ra hieôn töôïng hoùa hóc
2
a) Thoơi hôi thôû:
* Vaøo nöôùc: - Khođng coù hieôn töôïng gì
* Vaøo dung dòch canxi
hiñroxit (nöôùc vođi trong) - Nöôùc vođi hoùa ñúc. - Coù phạn öùng hoùa hóc. b) Cho dung dòch natri
cacbonat:
* Vaøo nöôùc: - Khođng coù hieôn töôïng gì.
* Vaøo dung dòch canxi
hiñroxit (nöôùc vođi trong) - Nöôùc vođi hoùa ñúc. - Coù phạn öùng hoùa hóc.
* Phöông trình chöõ:
Thí nghieôm 2a: Canxi hiñroxit + Khí cacbonat → Canxicacbonat + Nöôùc
Thí nghieôm 2b: Natri cacbonat + Canxi hiñroxit → Canxicacbonat + natrihiñroxit
4 Cụng coẩ: (05’)
Cho hóc sinh laøm veô sinh, thu röûa dúng cú thí nghieôm
5 Daịn doø - Höôùng daên veă nhaø: (02’)
- Nhôù lái caùc thao taùc tieân haønh thí nghieôm
- Xem baøi “Ñònh luaôt bạo toaøn khoâi löôïng”
- Tìm hieơu thí nghieôm
- Xem lái phaăn II dieên bieân cụa phạn öùng hoùa hóc ñeơ hóc toât baøi sau
IV Ruùt kinh nghieôm – Boơ sung.
Trang 9Chương II: PHẢN ỨNG HÓA HỌC
I Mục tiêu: Sau khi học xong tiết này học sinh cần:
- Hiểu được định luật bảo toàn khối lượng, biết giải thích định luật và vận dụng định luật để tính khối lượng một chất khi biết khối lượng các chất khác trong phản ứng
- Rèn luyện kĩ năng quan sát, tính toán
- Giáo dục cho học sinh hiểu vật chất không tự nhiên sinh ra và mất đi, chúng chỉ chuyển hóa từ chất này thành chất khác
II Chuẩn bị:
+ Giáo viên: Cân, 02 cốc thủy tinh, dung dịch BaCl2, dung dịch Na2SO4 (nếu không có dung dịch
Na 2 SO 4 thì thay bằng dung dịch H 2 SO 4 ).
+ Học sinh: Phần dặn dò ở tiết trước
III Tiến trình tiết dạy:
1 Ổn định: (01’).
2 Kiểm tra: (04’) Quan sát Hình 2.5/48 sách giáo khoa.
+ Trong quá trình phản ứng, số nguyên tử mỗi nguyên tố có giữ nguyên trước và sau phản ứng không?
⇒ Vậy, trong một phản ứng chỉ xảy ra sựu thay đổi gì mà làm cho phân tử này biến đổi thành phân tử khác?
3 Bài mới: (34’).
* Đặt vấn đề: (01’): Các em đã biết, phản ứng hóa học là quá trình biến đổi chất này thành
chất khác Vậy khi một phản ứng hóa học xảy ra, tổng khối lượng các chất có được bảo toàn không? Để trả lời câu hỏi này, các em học bài “Định luật bảo toàn khối lượng”
Hoạt động 1:
- Cho học sinh quan sát thí nghiệm
- Giới thiệu dụng cụ, hóa chất
⇒ Yêu cầu học sinh quan sát các chất
ban đầu, các sản phẩm và quan sát
đĩa cân, kim
- nêu mục đích thí nghiệm: So sánh
khối lượng các chất phản ứng với khối
lượng sản phẩm
- Tiến hành thí nghiệm
- Khi cho dung dịch BaCl2 vào dung
dịch H2SO4 có hiện tượng gì xảy ra?
Dựa vào dấu hiệu nào mà em biết?
- Chất màu trằng đó là gì? CTHH?
- Bổ sung tên và CTHH của sản phẩm
còn lại
- Yêu cầu học sinh viết phương trình
chữ của phản ứng
- Có nhận xét gì về khối lượng sản
phẩm so với tổng khối lượng các chất
phản ứng?
- Quan sát thí nghiệm, nhận xét thí nghiệm:
+ Màu sắc, trạng thái chất ban đầu và sản phẩm
+ Tổng khối lượng chất ban đầu và khối lượng sản phẩm
- Quan sát theo những yêu cầu của giáo viên đã đặt ra ở trên
- Thảo luận nhóm
- Hiện tượng hóa học →
phản ứng hóa học Vì:
Xuất hiện chất màu trắng không tan
- Bari sunfat (BaSO4) Trả lời: …!?
- Xem lại cân ⇒ rút ra nhận xét Bằng nhau
I Thí nghiệm (sgk)
* Phương trình chữ của phản ứng: Bari clorua + Natri sunfat
→ Bari sunfat + Natri clorua
Trang 10Hoát ñoông cụa GV Hoát ñoông cụa HS Noôi dung
- Ñoù laø yù cô bạn cụa ñònh luaôt bạo
toaøn khoâi löôïng
Hoát ñoông 2:
- Cho hóc sinh tìm hieơu sgk
- Hai nhaø khoa hóc naøo ñaõ phaùt hieôn
ra ñònh luaôt bạo toaøn khoâi löôïng?
- Phaùt bieơu ñònh luaôt bạo toaøn khoâi
löôïng?
- Vì sao trong moôt phạn öùng caùc chaât
ñöôïc bạo toaøn?
* Gôïi yù:
+ Trong phạn öùng hoùa hóc xạy ra söï
thay ñoơi gì?
+ Söï thay ñoơi ñoù lieđn quan ñeân
proton, electron, hay nôtron?
+ Soâ nguyeđn töû moêi nguyeđn toâ coù thay
ñoơi khođng?
+ Khoâi löôïng caùc nguyeđn töû nhö theâ
naøo? Vì sao?
* Toơng keât, hoaøn chưnh, qua ñoù giaùo
dúc hóc sinh veă chụ nghóa duy vaôt
bieôn chöùng
- Nghieđn cöùu saùch giaùo khoa
- Phaùt bieơu ñònh luaôt:
- Thạo luaôn, trạ lôøi cađu hoûi döôùi söï höôùng daên cụa giaùo vieđn
- Söï lieđn keât cụa caùc nguyeđn töû
- Soâ e (khoâi löôïng nhoû
khođng ñaùng keơ)
- Khođng thay ñoơi
- Khođng ñoơi.
II Ñònh luaôt.
* Trong moôt phạn öùng hoùa hóc, toơng khoâi löôïng cụa caùc chaât sạn phaơm baỉng toơng khoâi löôïng cụa caùc chaât tham gia phạn öùng
* Giại thích: (sgk)
Hoát ñoông 3:
- Giạ söû coù phạn öùng giöõa chaât A vaø
chaât B táo ra chaât C vaø chaât D Gói m
laø khoâi löôïng Haõy vieât phöông trình
chöõ cụa phạn öùng roăi suy ra cođng thöùc
veă khoâi löôïng?
- Töông töï: Neâu coù A → B + C Haõy
vieât cođng thöùc khoâi löôïng
- Töø thí nghieôm 1 ôû múc 1, haõy vieât
cođng thöùc veă khoâi löôïng trong phạn
öùng ñoù?
- Theo cođng thöùc naøy, neâu bieât khoâi
löôïng ba chaât coù theơ tính khoâi löôïng
chaât coøn lái khođng? Neâu ñöôïc thì tính
theâ naøo?
* Toơng quaùt: Neâu coù n chaât tham gia
phạn öùng vaø sạn phaơm Muoân tính
khoâi löôïng moôt chaât thì phại bieât khoâi
löôïng bao nhieđu chaât?
* Baøi 2/54 saùch giaùo khoa
* Baøi 3/54 saùch giaùo khoa
- Giạ söû coù phạn öùng:
A + B → C + D Thì mA + mB = mC + mD
- mA = mB + mC
NaCl
BaSO SO
Na BaCl
m
m m
+
= +
- Ñöôïc, giại phöông trình baôc nhaât moôt aơn
- Phại bieât khoâi löôïng cụa n – 1 chaât
III AÙp dúng.
* Giạ söû coù phạn öùng:
A + B → C + D Cođng thöùc veă khoâi löôïng vieât nhö sau : mA + mB = mC + mD
* Baøi 2/54 saùch giaùo khoa
NaCl BaSO
SO Na
4 2 4
= 23,3 + 11,7 - 14,2 = 20,8 (g)
* Baøi 3/54 saùch giaùo khoa a) mMg+mO2 =mMgO
b) mO2 =mMgO −mMg
= 15 – 9 = 6 (g)
4 Cụng coẩ: Cụng coâ töøng phaăn.