I- Mục đích yêu cầu: Sau khi học bài này, học sinh sẽ: - Thấy đợc phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiện nay và tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em.. Q
Trang 1Tiết 11- Văn bản:
tUYêN bố thẾ giới vỀ sự sống còN, QUYỀN đợc
bảo vỆ và phát triỂn cuả trẺ em.
I- Mục đích yêu cầu: Sau khi học bài này, học sinh sẽ:
- Thấy đợc phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiện nay và tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em Thấy đợc đây là văn bản nhật dụng thuộc loại nghị luận chính trị xã hội, mạch lạc rõ ràng, liên kết chặt chẽ, luận chứng đầy đủ và toàn diện
- Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu và phân tích văn bản nhật dụng- nghị luận chính trị xã hội
II- Chuẩn bị:
1.GV: Nghiên cứu, soạn giáo án
2.HS: Chuẩn bị bài
III- Cỏc b ước Lên lớp
1 Ổ n đ ị nh tổ chức
2 Kiểm tra b i cà ũ
? Qua văn bản “ Đấu tranh ” Cho biết nếu chiến tranh hạt nhân xảy ra sẽ gây… thảm hoạ gì cho nhân loại?
? Mỗi ngời chúng ta cần phải làm gì để góp phần vào công cuộc đấu tranh vì một thế giới hoà bình?
3 Bài mới
Giới thiệu: Bác Hồ từng viết: Trẻ em nh búp trên cành
Biết ăn, ngủ, biết học hành là ngoan
NS: 5/9/2009
Trang 2Trẻ em Việt Nam cũng nh trẻ em thế giới hiện nay đang đứng trớc những thuận lợi lớn về sự chăm sóc, nuôi dỡng đồng thời cũng đang gặp những thách thức,… những cản trở không nhỏ ảnh hởng tới tơng lai phát triển của các em Một phần văn bản “ Tuyên bố ” tại Hội nghị cấp cao thế giới họp tại LHQ (Mỹ) –1990 đã nói… lên tầm quan trọng của vấn đề này
Trang 3Hoạt động 1
• Yêu cầu đọc: Đọc to rõ ràng, khúc chiết từng mục
- GV: Đọc từ đầu đến “kinh nghiệm mới”
- HS đọc phần còn lại
GV nhận xét cách đọc
• GV giải thớch thờm nghĩa một số từ: Chế độ
A-pắc-thai, tị nạn, giải trừ quõn bị
• GV giới thiệu xuất sứ văn bản
- Trích: Tuyên ngôn của Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ
em và các văn kiện quốc tế
GV: Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em họp tại trụ sở
LHQ ở Niu Oóc 30.9.1990
H? Qua đọc và tìm hiểu văn bản này có thể chia làm
mấy phần?
- Chia làm ba phần:
+ Phần 1: Sự thỏch thức
+ Phần 2: Cơ hội
+ Phần 3; Nhiệm vụ
H? Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa các phần
trong văn bản này?
- Văn bản rất rõ ràng, mạch lạc, các phần trong văn
bản có sự liên kết chặt chẽ với nhau
H? Qua đây em cho biết văn bản này thuộc loại văn
bản nào?
- Văn bản nhật dụng- thuộc loại nghị luận chính trị
xã hội
I-Đọc, Tiếpxỳc văn bản
1 Đọc
2 Chỳ thớch
3 Bố cục
4 Thể loại
- Văn bản nhật dụng- nghị luận chính trị xã hội
II Tỡm hiểu văn bản
1 Phần đặt vấn đề.
Trang 4GV: Đây là văn bản nghị luận có tính thời sự, có bố
cục chặt chẽ Ngoài ra, trong văn bản còn có hai phần
tiếp theo “ Những cam kết” và “những phần tiếp theo”
HĐ3
H? Hội nghị diễn ra nhằm mục đích gì?
- Kêu gọi toàn nhân loại : Hãy bảo đảm …
H? Tại sao cần phải họp hội nghị cấp cao Thế giới để bàn
về vấn đề này?
- Vì đây là vấn đề cấp bách cần phải quan tâm không
chỉ ở một nớc mà nhiều nớc trên thế giới
GV: Vì trẻ em hôm nay quyết định tơng lai sau này
chính Bác Hồ khẳng định: “Non sông ”…
H? Đến đây em nhận xét gì về cách nêu vấn đề của văn
bản?
- Cách nêu vấn đề trực tiếp
H? Cách nêu vấn đề trực tiếp có tác dụng gì?
- Thu hút sự chú ý của ngời đọc, qua lời kêu gọi gây ấn
tợng mạnh cho ngời đọc về vấn đề này
H? Vậy cụ thể vì sao toàn thể nhân loại hãy đảm bảo cho
trẻ em có cuộc sống tốt đẹp?
- Trẻ em đều trong trắng phát triển.…
H? Theo em làm thế nào để chúng ta có cuộc sống ấy?
- Chúng ta phải hình thành trong sự hoà hợp kinh…
nghiệm mới
H? Em có cảm nhận nh thế nào về điều kiện, nhu cầu
sống của trẻ em?
- Điều kiện, nhu cầu sống của trẻ em là hoà bình ấm
no và hạnh phúc
H? Qua cách nêu vấn đề, em hiểu gì về lời cam kết và
kêu gọi của những ngời tham gia hội nghị?
- Sự cam kết và lời kêu gọi thể hiện tính cộng đồng,
tính nhân đạo rất rõ
GV: Hai đoạn đầu khẳng định quyền đợc sống, quyền
đợc phát triển của mọi trẻ em trên thế giới và kêu gọi
toàn nhân loại hãy quan tâm đến vấn đề này
H? Đọc thầm mục 3 ->7/32
- Cách nêu vấn đề trực tiếp
- Sự cam kết và lời kêu gọi thể hiện tính cộng đồng, tính nhân
đạo rất rõ
2 Sự thỏch thức.
Trang 5H? Mục 3 tác giả lại phủ định điều gì?
- Thực trạng về điều kiện sống của trẻ em: hết sức khổ cực, diễn
ra thờng xuyên và nhiều mặt.-> Đũi hỏi cỏc nhà lónh đạo phải quan tõm giải quyết
Trang 63 Cơ hội
* Các quốc gia đoàn kết liên kết chặt chẽ với nhau tận dụng mọi cơ hội để giải quyết vấn đề
đã đặt ra
4 Nhiệm vụ
Trang 7-2 KTBC
3 Bài mới
H? Đọc mục 8.9
H? Phần cơ hội văn bản đã chỉ ra những điều kiện thuận
lợi cơ bản nào có thể đẩy mạnh việc chăm sóc, bảo vệ trẻ
em?
- Sự liên kết lại của các quốc gia cùng ý thức cao của
cộng đồng quốc tế trên lĩnh vực này Đã có công ớc
- Các nhiệm vụ có tính chất toàn diện, cụ thể
Trang 8về quyền trẻ em làm cơ sở, tạo ra một cơ hội mới.
- Sự hợp tác và đoàn kết ngày càng có hiệu quả cụ thể
trên nhiều lĩnh vực: giải trừ quân bị, một số tài
nguyên
to lớn đợc chuyển sang phục vụ mục đích phi quân sự
trong đó có tăng cờng phúc lới trẻ em
H? Việc chỉ rõ những cơ hội này nhằm mục đích gì?
- Kêu gọi các nớc đoàn kết tạo ra sức mạnh cộng đồng
để giải quyết vấn đề đã đặt ra
H? Căn cứ vào tình hình thực tế cho biết những có hội
ấy đã đợc tận dụng nh thế nào?
- Trong 15 năm qua, bảo vệ và phát triển trẻ em trên
nhiều lĩnh vực, nhiều quốc gia thu đợc nhiều thành
tựu tốt đẹp
H? Qua đây em hãy trình bày suy nghĩ về điều kiện của
đất nớc ta hiện nay đối với việc bảo vệ và chăm sóc trẻ
em?
- Đảng và Nhà nớc luôn quan tâm tới vấn đề trẻ em
trong việc thực hiện một số chính sách, việc làm, trờng
học cho trẻ em câm, điếc, tổ bán báo xa mẹ, các bệnh
viện nhi…
H? Đọc phần nhiệm vụ /33 SGK
H? Phần nhiệm vụ trình bày những nội dung gì?
- Nêu nhiệm vụ cụ thể
- Nêu biện pháp để thực hiện nhiệm vụ
H? Tuyên bố nêu nhiệm vụ cụ thể trong những mục nào?
- Từ mục 10 đến mục 15
H? Từ mục 16 đến mục 17 nêu vấn đề gì?
- Nêu biện pháp thực hiện
H? Hãy tóm tắt các nội dung chính của phần nêu nhiệm
vụ cụ thể?
- Tăng cờng sức khoẻ và chế độ dinh dỡng của trẻ
em
- Quan tâm nhiều hơn đến trẻ em bị tàn tật, có hoàn
cảnh sống đặc biệt
- Các em gái phải đợc đối xử bình đẳng nh các em
trai
- Bảo đảm cho các bà mẹ an toàn, tạo điều kiện về đời
- Các giải pháp cụ thể, thiết thực có tính khả thi
Trang 9sống vật chất và học hành.
H? Em có nhận xét gì về các nội dung trên?
- Các nhiệm vụ có tính chất toàn diện, cụ thể, xác định
đợc nhiệm vụ cấp thiết của cộng đồng quốc tế và quốc
gia từ tăng cờng sc khoẻ, chế độ dinh dỡng đến phát
triển giáo dục, từ các đối tợng cần đợc quan tâm hàng
đầu đến củng cố giáo dục, xây dựng môi trờng xã hội,
từ bình đẳng nam nữ đến khuyến khích trẻ em tham
gia các hoạt động văn hoá xã hội
H? Những nhiệm vụ nêu ra có mối quan hệ nh thế nào
đối với các phần thách thức và cơ hội, phần nêu lí do?
Lấy ví dụ?
- Những nhiệm vụ là sự ứng chiến, rà soát với mục tiêu
(Phần 1), chúng ta chặn đứng nguy cơ (Phần 2) đến
mức độ nào
VD:
+ Trẻ em tàn tật đợc nêu ở mục 4 phần 2 đợc trở lại
trong mục 11 phần 3
+ Trẻ em bị cỡng bức từ bỏ gia đình cội rễ ở mục 4
đợc trở lại mục 15 “ tạo cho trẻ cơ hội ”.…
H? Mối quan hệ đó có tác dụng gì?
- Tạo ra mối liên hệ kết dính cho cả bài văn
GV:Tạo tính mạch lạc, rõ ràng trong bài văn nghị luận
Học sinh liên hệ cách viết để làm bài nghị luận của thân
bài
H? Nh vậy, theo em nhiệm vụ nào trong những vụ đã nêu
là quan trọng nhất?
Học sinh tự thảo luận
H? Mục 16,17 đã nêu ra những biện pháp gì để giải
quyết nhiệm vụ?
- Các nớc đảm bảo đều đặn sự tăng trởng kinh tế, có
điều kiện vật chất chăm lo đến đời sống trẻ em
- Các nớc cần có lỗ lực liên tục và phối hợp trong hành
động vì trẻ em
H? Nhận xét ý và lời văn của phần nhiệm vụ?
- Mạch lạc, dứt khoát
H? Từ đó em có suy nghĩ gì về những giải pháp của cộng
đồng quốc tế về quyền trẻ em?
- Các giải pháp cụ thể, thiết thực có tính khả thi
GV: Nhiệm vụ nêu ra không phải là chủ quan, duy ý chí
mà ngợc lại nó rất cụ thể, thiết thực, hoàn toàn có cơ sở
III.Tổng kết
• Ghi nhớ
Trang 10thực tế và có tính khả thi.
HĐ4
H? Em học tập đợc gì về cách viết của văn bản?
- Viết mạch lạc, rõ ràng dễ hiểu, dễ truyền bá đến đại chúng
H? Qua bản tuyên bố, em có nhận xét nh thế nào về tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ chăm sóc trẻ em, về sự qua tâm của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề này?
- Bảo vệ quyền lợi, chăm lo đến sự páht triển của trẻ em
là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của mỗi quốc gia, của cả cộng đồng quốc tế
- Việc thực hiện vấn đề này thể hiện trình độ văn minh của một đất nớc, một xã hội (Nhân đạo hay vô nhân
đạo, nhân ái hay phản động, tiến bộ hay lạc hậu)
- Việc bảo vệ chăm sóc trẻ em đang đợc cộng đồng quốc tế quan tâm thích đáng với các chủ trơng, nhiệm
vụ đề ra có tính cụ thể, toàn diện
H? Đọc phần chi nhớ SGK/35?
GV: Văn bản nghị luận này đã chứa đựng bao nhiêu t t-ởng lớn lao, khát vọng đẹp đẽ của con ngời, ý chí đấu tranh không mệt mỏi cho mục tiêu đã định đợc diễn đạt khá rành mạch, rõ ràng với một kết cấu hợp lí
Đọc văn bản, chúng ta cảm nhận đợc ý nghĩa sâu xa của vấn đề nuôi dỡng, dạy dỗ, chăm sóc trẻ em là một sự nghiệp vô cùng to lớn đối với mỗi quốc gia và toàn Thế giới: “ Trẻ em hôm nay ” Những khẩu hiệu thân thiết… với mọi ngời biết bao
HĐ5
4 Củng cố, dặn dũ
H? Nêu những việc làm thể hiện sự quan tâm của Đảng
và Nhà nớc, các tổ chức xã hội đối với trẻ em hiện nay?
em tự nhận thấy mình phải làm gì?
- Phấn đấu trở thành con ngoan trò giỏi
VD cụ thể: Kính trọng biết ơn cha mẹ, học tập tốt, tiếp tục
học tập để lập nghiệp xây dựng đất nớc
- Đọc trước bài tiết 13
- Tuy nhiên, thực tế nh… vậy
H? Em hiểu như thế nào về lời phủ định này?
- Trên thực tế có nhiều trẻ em trên thế giới không đợc sống trong hoà bình, ấm no và hạnh phúc
Trang 11GV: Mục 3 có vai trò chuyển đoạn, chuyển ý, giới hạn vấn đề cho phần này
H? Theo dõi tiếp trên thực tế nhiều trẻ em có cuộc sống
nh thế nào?
- Trẻ em trở thành nạn nhân của chiến tranh và bạo lực, của sự phân biệt chủng tộc, sự xâm lợc, chiếm
đóng và thôn tính của nớc ngoài
- Chịu đựng những thảm hoạ đói nghèo, khủng hoảng kinh tế, tình trạng vô gia c, dịch bệnh, mù chữ, môi
trờng xuống cấp
- Trẻ em chết do suy dinh dỡng và bệnh tật
H? Em cảm nhận gì về cuộc sống của trẻ em trên thế giới qua những chi tiết này?
- Cuộc sống cực khổ nhiều mặt
H? Các từ “ Hằng ngày, mỗi ngày, mỗi ngày” đợc nêu
ở đầu mỗi mục có tác dụng gì?
- Nhấn mạnh thực trạng, điều kiện sống của trẻ em hết sức là khổ cực diễn ra thờng xuyên không có giới hạn H? Theo em nếu tình trạng đó kéo dài mãi sẽ dẫn tới hậu quả nh thế nào?
- Đến một lúc xã hội sẽ bị suy thoái
H? Hóy nờu những vớ dụ thực tế về cs khổ cực của 1 số trẻ em VN?
H? Ngoài việc nêu lên thực trạng của trẻ em trên thế giới, hội nghị còn nói lên điều gì?
- Nói lên nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó
H? Qua đây em nhận xét gì về cách viết này? (cách viết vừa nêu lên thực trạng vừa nêu lên nguyên nhân)
- Đây là cách viết sâu sắc phân tích rõ nguyên nhân dẫn đến thực trạng
GV: ở đây văn bản mới đề cập tới những thực trạng tiêu biểu diễn ra ở nhiều nớc Trên thực tế ở một số nớc chậm phát triển còn diễn ra nạn buôn bán trẻ em, trẻ em sớm phạm tội, trẻ em các nớc sau trận động đất, sóng thần H? Tại sao lại gọi đú là thỏch thức?
- Vấn đề cần giải quyết mà khụng phải giải quyết dễ dàng
H? Trớc thỏch thức đó, những nhà lãnh đạo các nớc đã xác định nh thế nào?
- Đây là những sự thách thức mà những nhà lãnh đạo các nớc cần phải khắc phục
Trang 12H? Qua đây em hiểu thái độ của các nhà lãnh đạo nh thế
nào?
- Những nhà lãnh đạo các nớc rất quan tâm tới vấn đề
này
Tiết 2
1 Ổn định tổ chức
9a ND: 8/9/2009 9b ND: 8/9 9c ND: 8/9
NS:
7/9/2009
Tiết 13 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI ( Tiếp)
I Mục tiờu cần đạt:
Sau khi học xong bài này, HS sẽ:
- Nắm được mối quan hệ chặt chẽ giữa phương chõm hội thoại và cỏc tỡnh huống hội thoại giao tiếp
- Rèn kĩ năng vận dụng có hiệu quả các phơng châm hội thoại vào thực tế giao tiếp xã hội
- Hiểu được phương chõm hội thoại khụng phải là những quy định bắt buộc trong mọi tỡnh huống giao tiếp vỡ nhiều lớ do khỏc nhau- cỏc phương chõm hội thoại đụi khi khụng được tuõn thủ
1 Giỏo viờn: Soạn giỏo ỏn
2 Học sinh: Đọc trước bài ở nhà
II Hoạt động dạy và học.
1 Ổn định tổ chức:
2 KTBC: BT 5(sgk-24)
3 Bài mới:
Phần ghi bảng
H? Nhắc lại những ví dụ để phân tích các phơng châm I. Quan hệ giữa phương chõm hội
Trang 13- Cuộc đối thoại giữa An và Ba
- Lợn cới áo mới, quả bí khổng lồ
- Ông nói gà, bà nói vịt, dây cà ra dây muống
- Ngời ăn xin
H? Trong những tình huống này, tình huống nào tuân
thủ đúng phơng châm hội thoại
- Tình huống: Ngời ăn xin
GV: Còn các tình huống khác không tuân thủ phơng
châm hội thoại
H? Đọc ví dụ, chú ý những từ ngữ in đậm
1 Ví dụ 1
H? Câu trả lời của Ba có đáp ứng đợc nhu cầu thông
tin nh An mong muốn không?
- Không đáp ứng
H? Trong tình huống này, phơng châm hội thoại nào
không đợc tuân thủ, vì sao?
- Phơng châm về lợng vì không cung cấp lợng
thông tin nh An mong muốn
H? Theo em vì sao ngời nói không tuân thủ phơng
châm này? Có phải Ba không hiểu câu hỏi của An?
- Vì ngời nói không biết chính xác chiếc máy bay
đầu tiên trên thế giới đợc chế tạo năm nào Để tuân
thủ phơng châm về chất (không nói rõ những điều
mình không có bằng chứng xác thực) ngời nói phải trả
lời một cách chung chung nh vậy
H? Em hãy tìm những tình huống tơng tự nh vậy?
A- Bạn có biết nhà bạn An ở đâu không?
B- Nhà bạn ở gần trờng cấp I
H? Giả sử một ngời bị mắc bệnh ung th giai đoạn
cuối sau khi đi khám bệnh, bác sỹ có nên nói cho
ngời bệnh biết tình trạng của mình hay không? Tại
sao?
- Không nên nói sự thật vì có thể khiến bệnh nhận
hoảng sợ
thoại và tỡnh huống giao tiếp.
* VD: Truyện cời “Chào
hỏi”
* Ghi nhớ( sgk- 36)
Trang 14H? Khi bác sĩ không cho bệnh nhân biết tình trạng
thực của mình thì bác sĩ không tuân thủ phơng châm
hội thoại nào?
- Không tuân thủ phơng châm về chất (nói điều mà
mình tin là đúng)
H? Việc nói dối của bác sĩ có chấp nhận đợc không?
Vì sao?
- Có thể chấp nhận đợc vì nói dối trong trờng hợp
này thể hiện tính nhân đạo và cần thiết Vì nhờ sự
động viên đó mà bệnh nhân có thể lạc quan hơn, có
nghị lực hơn để sống khoảng thời gian còn lại của
cuộc đời
GV: Nh vậy, không phải sự nói dối nào cũng đáng
chỉ trích hay lên án
H? Khi nói “ Tiền bạc chỉ là tiền bạc” thì có phải
ngời nói không tuân thủ phơng châm về lợng hay
không?
- Nếu xét về nghĩa tờng minh thì câu này không tuân
thủ phơng châm về lợng, bởi vì dờng nh câu nói
không cho ngời nghe thêm một thông tin nào ngoài
thông tin nói về tiền
H? Nếu hiểu theo nghĩa hàm ẩn, em sẽ hiểu ý nghĩa
câu nói này nh thế nào?
- Tiền bạc chỉ là phơng tiện để sống chứ không phải
là mục đích cuối cùng của con ngời
GV: Qua câu nói này có ý răn dạy ngời ta không nên
chạy theo tiền bạc mà quên đi nhiều thứ khác quan
trọng hơn, thiêng liêng hơn trong cuộc sống
H? Qua các ví dụ em hãy cho biết việc không tuân thủ
các phơng châm hội thoại có thể bắt nguồn từ đâu?
- Ngời nói vô ý…
- Ngời nói phải u tiên…
- Ngời nói muốn gây sự chú ý…
• HS đọc ghi nhớ- 37
Hoạt động3
H? Đọc và nêu yêu cầu bài tập?
H? Theo em câu trả lời của ông bố liệu đa con có
hiểu không? Vì sao?
- Đứa trẻ không hiểu đợc vì nó cha biết chữ
“Tập tuyển ” là chuyện viển vông, mơ hồ… …
II Những trường
hợp khụng tuõn thue phương chõm hội thoại.