Mục tiêu bài dạy : Thụng qua bài này, HS sẽ: - Giúp HS nắm chắc đặc điểm thể thơ tám chữ, biết thực hành làm thơ tám chữ, phát huy tinh thần sáng tạo gây hứng thú học tập.. Phải đọc kỹ k
Trang 1Ngày soạn: 21/12/2009
Tiết 87: Tập làm thơ tám chữ
( Tiếp tiết 54)
I Mục tiêu bài dạy : Thụng qua bài này, HS sẽ:
- Giúp HS nắm chắc đặc điểm thể thơ tám chữ, biết thực hành làm thơ tám chữ, phát huy tinh thần sáng tạo gây hứng thú học tập
- Rèn kĩ năng nhận diện thơ tám chữ và cách làm thơ tám chữ
- Qua hoạt động tập làm thơ tám chữ mà phát huy tinh thần sáng tạo, sự hứng thú trong học tập, rèn luyện thêm năng lực cảm thụ thơ ca
II Chuẩn bị:
- GV: Su tầm một số bài thơ tám chữ
- HS: ôn lại thể thơ tám chữ đã học
III Hoạt động dạy và học
1.Ổn định tổ chức:
2.Kiểm tra : Kết hợp trong giờ
3.Bài mới
Trang 2Hoạt động của GV và GV Phần ghi bảng
HĐ1
- HS nhắc lại đặc điểm thể thơ tám chữ ( số
câu, số chữ, cách gieo vần, ngắt nhịp)
+ Mỗi câu thơ tám chữ, cách ngắt nhịp đa
dạng, linh hoạt
+ có nhiều cách gieo vần nhng phổ biến là
vần chân
+Số câu không hạn định, có thể đợc chia
thành nhiều khổ- thờng mỗi khổ 4 dòng)
HĐ2
- HS đọc câu thơ:
- HS điền từ cho đúng vần, đúng nhịp
a Toàn thể chiến sĩ thi đua giết giặc,
Đồng bào cả nớc đoàn kết một lòng
Trờng kì kháng chiến nhất định thắng lợi
Độc lập thống nhất
( Hồ Chí minh)
b Những trang giấy cứ cồn trên mặt đất
Đờng hành quân dẫn đến mọi chân trời
Cao hơn trang thơ,
Là Tổ quốc đang một còn một
( Trần Đăng Khoa)
- HS đọc câu thơ
- HS viết tiếp các câu thơ:
Kho đạn sân bay, lửa cháy rực trời
Những chiến công
Anh kể lại, giọng tâm tình nho nhỏ
( Trần Đăng Khoa)
HĐ3
* Gọi một HS đọc yêu cầu của bài
tập1(SGK T151)
? Theo em làm thế nào để có thể tìm đợc
những từ đúng thanh,đúng vần ?
( Phải đọc kỹ khổ thơ để nắm nội dung xác
định cách gieo vần của khổ thơ đó)
*học sinh thực hành tìm từ thích hợp để có
thể điền vào chỗ trống
* Gọi Hs đọc lại khổ thơ đã điền từ đầy đủ
vào chỗ trống
* Học sinh dới nhận xét,bổ sung ý kiến
?Từ đợc điền vào chỗ trống có phù hợp
không? Vì sao ?
?Em sẽ thay từ đó bằng từ nào ?
? Em có cảm nhận nh thế nào về khổ thơ
sau khi đã đợc điền từ ?
*HS tự do phát biểu ý kiến theo suy nghĩ
riêng của mình-Học sinh khác nhận xét
I.Nhận diện Thể thơ tám chữ
( Ghi nhớ SGK T 150)
II Luyện tập nhận diện thể thơ tám chữ
1 Tìm từ điền vào các chỗ trống trong câu thơ cho đúng vần, đúng nhịp
a, nhất định thành công
)
b, cao hơn cuộc đời một mất
2 Viết tiếp các câu thơ:
…chấn động cả loài ngời
…
Thỉnh thoảng cái vành tai lại đỏ
( Trần Đăng Khoa)
III Thực hành làm thơ tám chữ 1-tìm những từ thích hợp (đúng
thanh,đúng vần) để điền vào chỗ trống trong khổ thơ sau:
Trời trong biếc không qua mấy gợn trắng
Gió nồm nam lộng thổi cánh diều xa Hoa lựu nở đầy một đỏ nắng
Lũ bớm vàng lơ đãng lớt bay
(Theo Anh Thơ ,Tra hè)
Trang 34 Củng cố, dặn dũ:
- Nắm chắc đặc điểm của thể thơ tám chữ; biết nhận diện thể thơ tám chữ
- Tập sáng tác một bài thơ tám chữ - chủ đề tự chọn
**************************************
Ngày soạn: 23/12/2009
Tiết 88: Tập làm thơ tám chữ
( Tiếp tiết 54)
I Mục tiêu bài dạy : Thụng qua bài này, HS sẽ:
- Giúp HS nắm chắc đặc điểm thể thơ tám chữ, biết thực hành làm thơ tám chữ, phát huy tinh thần sáng tạo gây hứng thú học tập
- Rèn kĩ năng nhận diện thơ tám chữ và cách làm thơ tám chữ
- Qua hoạt động tập làm thơ tám chữ mà phát huy tinh thần sáng tạo, sự hứng thú trong học tập, rèn luyện thêm năng lực cảm thụ thơ ca
II Chuẩn bị:
- GV: Su tầm một số bài thơ tám chữ
- HS: ôn lại thể thơ tám chữ đã học
III Hoạt động dạy và học
1.Ổn định tổ chức:
2.Kiểm tra : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3.Bài mới
Trang 4Hoạt động của GV và HS Nội dung
HĐ1
- Nhắc lại một số nội dung kiến thức đã
học ở tiết 87
* Gọi một HS đọc yêu cầu của bài tập
2(SGK- T151)
? Để làm tiếp câu thơ cuối cho khổ thơ
trên, theo em việc đầu tiên là làm gì ?
(Đọc kỹ khổ thơ (3 câu đã có sẵn) xác
định nội dung cảm xúc của khổ thơ, xác
định cách gieo vần của khổ thơ)
*Học sinh suy nghĩ và làm tiếp câu thơ
cuối
* Gọi HS đọc câu thơ đã làm tiếp ?
* Học sinh dới nhận xét;
+ Câu thơ làm thêm đã đảm bảo phù hợp
với nội dung cảm xúc của cả ba câu thơ
trớc không ?
+ Câu thơ đó đã đảm bảo đúng cách
gieo vần của khổ thơ cha ?
- Học sinh có thể tuỳ ý làm câu thơ cuối
song phải chú ý đến nội dung,hình thức
? Hãy nêu cảm nhận của em về khổ thơ
sau khi em đã làm tiếp câu thơ cuối ?
HĐ3
* Giáo viên yêu cầu mỗi nhóm (bàn) cử
một đại diện đọc bài thơ (đoạn thơ) đã
chuẩn bị sau đó bình trớc lớp
* Nhóm khác nhận xét,bổ sung ý kiến
+ bài thơ có đúng thể thơ tám chữ cha ?
+ bài thơ đã có vần cha ?
+ Cách gieo vần của bài thơ thế nào ?
+ Cách ngắt nhịp ra sao ? Có gì đặc
sắc ?
+ Kết cấu của bài thơ đó có hợp lí
không
+ Nội dung cảm xúc có chân thành sâu
sắc không ?
+ chủ đề bài thơ có ý nghĩa gì ?
- Cuối cùng giáo viên tổng hợp ý kiến và
nhận xét, đánh giá bài làm của HS
III Thực hành làm thơ tám chữ
2 khổ thơ sau còn thiếu một câu.
Hãy làm thêm câu cuối sao cho đúng vần, hợp với nội dung cảm xúc từ ba câu trớc
Mỗi độ thu về lòng xao xuyến lạ Nhớ nôn nao tiếng trống buổi tựu trờng Con đờng nhỏ tiếng nói cời rộn rã
/ /
3.Đọc và bình thơ
Trang 54 Củng cố, dặn dũ:
- Nắm chắc đặc điểm của thể thơ tám chữ (số chữ trong một câu, cách gieo vần, cách ngắt nhịp )…
- Khi làm thơ tám chữ phải chú ý đảm bảo cả về nôị dung và hình thức
- Ôn lại toàn bộ kiến thức Ngữ văn- giờ sau trả bài thi học kỳ I
Ngày soạn: 23/12/2009
Tiết 89: Những đứa trẻ (đọc thờm)
( Trích " Thời thơ ấu"- M Go- rơ- ki)
I Mục tiêu bài dạy : Thụng qua bài này, HS sẽ:
- Biết rung cảm trớc những tâm hồn tuổi thơ trong trắng, sống thiếu tình thơng và hiểu rõ nghệ thuật kể chuyện của Go-rơ-ki trong đoạn trích tiểu thuyết tự thuật này
- Rèn cho HS kỹ năng đọc,phân tích một đoạn trích tiểu thuyết tự thuật
- Giáo dục HS sự đồng cảm, biết chia sẻ với những bạn có hoàn cảnh
II Chuẩn bị:
- GV: Ảnh chân dung tác giả
- HS : Đọc trớc văn bản, tập trả lời các câu hỏi/ SGK
III Hoạt động dạy và học
1.Ổn định tổ chức:
2.Kiểm tra : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3.Bài mới
Trang 6Hoạt động của GV Và HS Phần ghi bảng
HĐ1
* Giáo viên hớng dẫn cách đọc-đọc mẫu
một đoạn
* gọi học sinh đọc theo từng đoạn
*Học sinh nhận xét cách đọc
* Giáo viên nhận xét, uốn nắn cách đọc
*HS đọc chú thích/SGK
* GV giới thiệu ảnh tác giả
? Dựa vào phần chú thích và ảnh tác giả,
hãy cho biết vài nét sơ lợc về tác giả?
* Giáo viên tóm tắt, nhấn mạnh ý khái
quát nhất về tác giả
? Cho biết vài nét sơ lợc về tác phẩm ?
* Giáo viên nhấn mạnh những nét chính
về tác phẩm
- Văn bản Những đứa trẻ đ“ ’ ợc trích ở
chơngIX cuả tác phẩm.Thời thơ ấu (gồm
XIII chơng).
-lu ý một số từ ngữ khó ở phần chú thích
SGK
HĐ2
*Học sinh hoạt động nhóm- GV phỏt
phiếu học tập, 2 nhúm cựng 1 nội dung
- Các nhóm trao đổi, thảo luận
- Đại diện nhóm nêu ý kiến thảo luận
- nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Giáo viên tổng hợp ý kiến và kết luận
1, Hãy tìm bố cục của đoạn trích và đặt
tiêu đề cho mỗi phần ? Em hãy tìm
những chi tiết xuất hiện ở cả phần 1 và
phần 3 ? Theo em với sự xuất hiện
những chi tiết ấy ở phần 1 và phần 3 có
tác dụng gì?
I.Đọc văn bản và tìm hiêủ chú thích
1.Đọc văn bản
2.Chú thích
a Tác giả,tác phẩm:
bGiải nghĩa từ
II.Tìm hiểu văn bản
1.bố cục và các mối liên kết
- Bố cục : 3 phần + Phần 1: từ đầu-> nó cúi xuống:Tình bạn tuổi ấu thơ hồn nhiên, trong sáng + phần 2: Tiếp -> Cấm không đợc đến nhà tao: Tình bạn bị cấm đoán
+ Phần 3: còn lại: Tình bạn vẫn tiếp tục -> Câu chuyện hồi tởng đợc kể theo trình tự thời gian
- Cỏc hỡnh ảnh lặp lại: những đứa trẻ, những con chim, truyện cổ tích, ngời dì ghẻ, ngời bà hiền hậu-> Tạo sự liên kết chặt chẽ, gây ấn tợng cho ngời đọc
Trang 72, Theo em nguyên nhân nào mà ông đại
tá lại cấm không cho những đứa con
mình chơi với A-li-ô-sa ? Chi tiết nào
trong đoạn trích kể về sự cấm đoán gay
gắt của ông đại tá ?Tình huống nào mà
ba đứa trẻ hiểu nhau và chơi vơí nhau ?
? Qua đoạn trích em hiểu gì về hoàn của
A- li-ô-sa v ba đứa trẻ con ông đại tá ? à
?Điều gì khiến A-li-ô-sa thân thiết với
ba đứa trẻ nh vậy?
3.Trớc khi chơi thân với ba đứa trẻ
A-li-ô-sa đã đứng ở vị trí nào để quan sát
ba đứa trẻ ? A-li-ô-sa đã quan sát nh thế
nào ? Theo em điều này có hợp lí
không ? Vì sao?
? Câu chuyện cuả lũ trẻ nói về chủ đề
gì ? khi quan sát những đứa bạn
A-li-ô-sa thấy chúng nh thế nào ?
Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật
gì ?
Tác dụng? Qua đó thể hiện cảm xúc gì
của tác giả ?
?Khi đại tá xuất hiện cùng với lời quát
mắng, tác giả đã quan sát thấy lũ trẻ nh
thế nào ?tác giả hình dung điều gì ?Hình
tợng so sánh có tác dụng gì ?
? Em có nhận xét gì về những quan sát
nhận xét của tác giả trớc khi chơi thân
với lũ trẻ Trong quá trình quan sát,nhận
xét tác giả đã bộc lộ cảm xúc gì ?
2.Nhữngđứa trẻ sống thiếu tình thơng.
- Do thành phần xã hội khác nhau mà lũ trẻ bị cấm đoán không đợc chơi với nhau
- A-li-ô-sa mất bố, mẹ đi lấy chồng khác, thờng bị ông ngoại đánh đòn, chỉ
có bà ngoại là hiền hậu
- Ba đứa trẻ tuy sống trong cảnh giàu sang nhng cũng chẳng sung sớng gì, mẹ chết, sống với dì ghẻ, bị bố mẹ cấm đoán
đánh đòn
-> Hoàn cảnh sống thiếu tình thơng giống nhau khiến A-li-ô-sa thấn thiết với
ba đứa trẻ
3.Những quan sát và nhận xét tinh tế của A-li-ô-sa.
* Trớc khi chơi thân, A-ti-ô-sa đã đứng
từ xa quan sát hình thức bên ngoài của lũ trẻ
*Khi chơi thân:
- Biện pháp so sánh “chúng ngồi gà con" giàu sức gợi cảm, toát lên sự cảm thông cuả tác giả đối với những ngời bạn bất hạnh
- So sánh “ tức thì ngoan ngoãn” vừa thể hiện chính xác dáng dấp bên ngoài,vừa thể hiện nội tâm
-> Khi chơi thân quan sát tỉ mỉ hơn,quan sát đi vào chiều sâu nội tâm-> Thể hiện
sự cảm thông sâu sắc
Trang 84.Cõu chuyện gợi cho em những suy
nghĩ gì? Em có nhận xét gì về nghệ
thuật kể chuyện của tác giả ?Chuyện đời
thờng và truyện cổ tích đợc lồng vào
nhau qua những chi tiết nào ? Việc sử
dụng ngôn ngữ độc thoại thể hiện cảm
xúc gì ?Vì sao tác giả không gọi tên thật
của ba đứa trẻ con ông đại tá?
(để câu chuyện mang ý nghĩa khái quát
hơn và đậm màu sắc cổ tích hơn)
HĐ3
? Hãy cho biết nội dung chính của đoạn
trích những đứa trẻ ?
? Hãy nêu những chi tiết đặc sắc nghệ
thuật trong cách kể chuyện của tác giả ?
( Kể chuyện giàu hình ảnh, đan xen giữa
chuyện đời thờng và truyện cổ tích )
4 Chuyên đời thờng và truyện cổ tích.
- Thể hiện qua những chi tiết : + Dì ghẻ
+ Mẹ thật + Ngời bà hiền hậu
III Tổng kết
1.Nội dung: Ca ngợi tình bạn giữa
A-li-ô-sa và ba đứa trẻ hàng xóm sống thiếu tình thơng, bất chấp những cản trở của ngời lớn A-li-ô-sa là đứa trẻ tốt bụng, cứng cỏi
2 Nghệ thuật:
- Tự thuật, nhớ lại và hình dung, tởng t-ợng lại những ấn tt-ợng thời ấu thơ So sánh chính xác, đối thoại ngắn gọn, sinh
động phù hợp với tâm lí nhân vật
- Chuyện đời thờng và truyện cổ tích lồng vào nhau
4 Củng cố,dặn dũ
- Khái quát kiến thức 2 tiết
- Nắm chắc những nét khái quát nhất về tác giả, tác phẩm; Nắm vững nội dung, ý nghĩa của truyện
- Xem lại nội dung kiến thức tiếng việt,kiến thức tập làm văn đã kiểm tra
- Tiết sau trả bài
Trang 10Ngày soạn: 26/12/2009
Tiết 90: Trả bài
kiểm tra tổng hợp cuối học kì I
I Mục tiêu: Qua tiết trả bài, HS sẽ:
- ễn lại kiến thức và kỹ năng các phần văn, tiếng Việt, tập làm văn đã làm trong bài
kiểm tra học kỳ I
- Thấy đợc những u điểm, hạn chế trong bài làm, từ đó biết cách khắc phục, sửa chữa và biết phát huy những u điểm
- Tiếp tục rèn kĩ năng làm bài,cách trình bày,cách diễn đạt.
- Có ý thức sửa chữa,khắc phục những hạn chế trong bài làm viết.
II Chuẩn bị
- GV: Chấm chữa bài
- HS: Ôn tập tổng hợp
III Hoạt động dạy và học
Trang 111.Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra: khụng kt
3 Bài mới:
HĐ1: Nhận xét bài làm của HS
- GV nhận xét chung
*
u điểm:
- Hầu hết HS Trả lời đỳng trọng tõm
cõu hỏi
- Vận dụng được cỏc kiến thức về văn
tự sự để viết hoàn chinhe một bài văn
tự sự cú bố cục 3 phần
* Nh ợc điểm :
- Một số bài viết có nội dung sơ sài,
trình bày chưa sạch sẽ
- Còn có những bài viết cha vận dụng
tốt cỏc yếu tố nội tõm và nghị luận
- Nhiều bài viết thiếu cảm xỳc
- Nhiều bài mắc lỗi chớnh tả, diễn đạt
vụng về, tối nghĩa…
HĐ2
- GV trả bài
- Thụng bỏo đỏp ỏn
- HS theo dừi , chữa lỗi trong bài viết
của mình
I Nhận xét
II.Trả bài- đỏp ỏn
*Cõu 1( 2 điểm):
-Cỏc từ tượng thanh: chớ chúe, rúc rỏch, rõm ran, chiờm chiếp, tớ tỏch
0.5
Loại lỗi Viết sai Sửa lại
Chính tả Dất nhớ
Lỗi niềm
Rất nhớ Nỗi niềm Diễn đạt
- Cụ hấp tấp hỏi…
- Cụ ụm chầm lấy tụi
Dựng từ
Trang 12* §äc bµi viÕt khá
- Các từ tượng hình: Hì hục, rón rén, ục ịch, xanh xao, ghập ghềnh 0.5
*Câu 2( 2 điểm):
a-Sáu câu thơ nằm ở phần thứ nhất- gặp gỡ và đính ước Trong đoạn tả cảnh chị em Thúy Kiều đi du xuân
-Tả cảnh chị em Thúy Kiều đi du xuân
0.5
0.5 b-Nao nao dòng nước uốn quanh: Cảnh
đã được nhân hóa một cách tự nhiên nên cảnh vật nhuốm màu tâm trạng con người Cảm giác về một ngày vui đang còn đã linh cảm một điều gì đó không bình thường sắp xuất hiện, như dự báo
về cảnh và người sẽ gặp: Nấm mộ Đạm Tiên và chàng Kim Trọng
*Câu 3(6 điểm):
- Bố cục 3 phần
- Diễn biến hợp lí, nêu rõ: th’ifgian, địa điểm, nhân vật, sự việc, nguyên nhân, diễn biến, kết quả… -Biết kết hợp giữa kể và tả
- Bài viết có cảm xúc, biết kết hợp nghị luận, miêu
tả nội tâm
- Chọn được ngôi kể phù hợp
4 Cñng cè, dặn dò
- NhËn xÐt giê tr¶ bµi
- ¤n tËp vµ n¾m ch¾c kiÕn thøc häc ë häc k× I
- ChuÈn bÞ s¸ch vë häc k× II