GA vl9TINH

Tuần : 20 Ngày soạn : 27 / 12 / 2009§34.MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU I.Mục tiêu : 1Kiến thức - Nhận biết được hai bộ phận chính của một máy phát điện xoay chiều, chỉ ra được rôto và stator c

Tuần : 20 Ngày soạn : 27 / 12 / 2009

§34.MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU I.Mục tiêu :

1)Kiến thức

- Nhận biết được hai bộ phận chính của một máy phát điện xoay chiều, chỉ ra được rôto và stator của mỗi loại máy

2)Kĩ năng- Trình bày được nguyên tắc hoạt động của máy phát điện xoay chiều

- Nêu được cách làm cho máy phát điện có thể phát điện liên tục

3)Thái độ: -Cẩn thận, chính xác

II.Chuẩn bị :: Mô hình máy phát điện xoay chiều

III.Hoạt động dạy học :

1.Kiểm tra:

: Dòng điện cảm ứng trong cuộn dây kín đổi

chiều khi nào ? Khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng thì dòng điện cảm ứng trong

cuộn dây có chiều ngược với chiều dòng điện

cảm ứng khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện đó giảm

2.Bài mới :

Hoạt động 1

Tổ chức tình huống học tập

Đinamô ở xe đạp nhỏ xíu và

nhà máy thuỷ điện Yaly

khổng lồ đều cho dòng điện

xoay chiều Vậy cấu tạo và

chuyển vận của chúng có gì

giống và khác nhau

Hoạt động 2

GV: yêu cầu HS quan sát hình

34.1 và 34.2 sgk

GV: Hãy nêu các bộ phận

chính của mỗi loại phát điện

và nêu lên chỗ giống nhau,

khác nhau của chúng

HS: thực hiện theo nhóm câu

C1

I.Cấu tạo và hoạt động của máy phát điện :

1.Quan sát :

C1: Hai bộ phận chính là cuộn dây và nam châm

Khác nhau:

- Máy ở hình 34.1: Rôto (cuộn dây), Stato (nam châm) Bộ góp điên gồm vành khuyên và thanh quét

- Máy ở hình 34.2: Rôto (nam châm), Stato (cuộn dây)

C2: Khi nam châm hoặc cuộn dây quay thì số đường sức từ Gv: vì sao không coi bộ góp

điện là bộ phận chính? Vì sao

các cuộn dây của máy phát

điện lại được quấn quanh lõi

sắt

HS: cấu tạo khác nhau, nhưng nguyên tắc giống nhau

HS: trả lời C2

qua tiết diên S của cuộn dây dẫn luân phiên tăng giảm thì thu được dòng điện xoay chiều trong các cuộn dây

HS: rút ra kết luận 2 Kết luận:

Các máy phát điện xoay chiều có hai bộ phận chính là nam châm và cuộn dây dẫn

Hoạt động 3:

Gv: Hãy cho biết một số đặc

điểm kỹ thuật Cường độ dòng

điện ; kích thước ; cách làm

quay rô to của máy phát điện

Hoạt động 4

Gv: Trong máy phát điện loại

nào cần phải có bộ góp điện ?

- Bộ góp điện có tác dụng gì ?

Hoạt động 5

Gv yêu cầu HS đối chiếu từng

bộ phận của đinamô xe đạp

với từng bộ phận của máy

phát điện trong kỹ thuật

HS: thực hiện C3

HS: nghiên cứu mục II và trả lời câu hỏi của giáo viên II.Máy phát điện xoay chiều trong kỹ thuật

1.Đặc tính kỹ thuật :

- Hiệu điện thế xoay chiều đến 25000V

- Tần số 50Hz

- CĐDĐ lên đến 2000A

2.Cách làm quay máy phát điện:

Trong kỹ thuật , có nhiều cách làm quay δ to của máy phát điện như :động cơ máy nổ , tua bin nước, cánh quạt gió

III.Vận dụng :

C3: Khác: Dinamô có kích thước nhỏ hơn, công suất phát điện nhỏ hơn, hiệu điện thế , cường độ dòng điện ở đầu ra nhỏ

Giống : đều có nam châm và cuộn dây dẫn , khi một trong hai bộ phận quay thì xuất hiện dòng điện xoay chiều

3.Củng cố :

-Trong mỗi loại máy phát điện xoay chiều , rô to là bộ phận nào, stator là bộ phận nào ?

- Vì sao bắt buộc phải có một bộ phận quay thì máy mới phát điện

- Tại sao máy lại phát ra dòng điện xoay chiều

4.Dặn dò:- Về nhà học bài.Bài tập về nhà : 34.1 → 34.4 Đọc " Có thể em chưa biết "

D.Rút kinh nghiệm, bổ sung:

………

………

………

………

Tuần : 20 Ngày soạn : 03 / 01 / 10

§35.CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU

ĐO CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN VÀ HIỆU ĐIỆN THẾ XOAY CHIỀU I.Mục tiêu :

1)Kiến thức- Nhận biết được tác dụng nhiệt , quang , từ của dòng điện xoay chiều

2)Kĩ năng- Bố trí được thí nghiệm chứng tỏ lực từ đổi chiều khi dòng điện đổi chiều

- Nhận biết được ký hiệu qua ampe kế và vôn kế xoay chiều, sử dụng được chúng để độ cường độ dòng điện và hiệu điện thế hiệu dụng của dòng điện xoay xoay chiều

3)Thái độ: -Cẩn thận, chính xác

II.Chuẩn bị :- 1 nam châm điện, 1 nam châm vĩnh cửu, 1 nguồn điện một chiều 3V – 6V, 1 nguồn điện

xoay chiều 3V – 6V - 1ampe kế xoay chiều, 1 công tắc,1 vôn kế xoay chiều, 8 sợi dây nối, một bóng đèn 3V có đui,1 nguồn điện một chiều 3V – 6V, 1 nguồn điện xoay chiều 3V – 6V

III.Hoạt động dạy học :

1.Kiểm tra:

1 Nêu cấu tạo của máy phát điện xoay chiều ?

2 Dòng điện xoay chiều có đặc điểm gì khác so

với dòng điện một chiều?

Hai bộ phận chính là cuộn dây và nam châm Dd~có chiều luân phiên thay đổi còn 1 chiều thì chiều của nó không đổi theo thời gian

2.Bài mới :

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

Hoạt động 1

Tổ chức tình huống học tập

Gv: Trong bài trước đã biết một

số tính chất của dòng điện một

chiều và dòng điện xoay chiều ,

hãy nêu lên những tác dụng

giống nhau, khác nhau của hai

dòng điện đó?

Gợi ý: Dòng điện xoay chiều

luôn đổi chiều, vậy có tác dụng

nào phụ thuộc vào chiều dòng

điện không? Khi dòng điện đổi

chiều thì các đại lượng đó có gì

thay đổi?

Hoạt động 2

Gv: Lần lượt biểu diễn ba thí

nghiệm ở hình 35.1

Gv: Ngoài ba tác dụng trên , ta

đã biết dòng điện một chiều có

Dòng điện một chiều là dòng có chiều không thay đổi theo thời gian:Dòng xoay chiều là dòng có chiều luân phiên thay đổi theo thời gian

Dòng một chiều có tác dụng:

Nhiệt, từ, quang và sinh lý

Yêu cầu quan sát ba thí nghiệm đó và nêu rõ mỗi thí nghiệm chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác dụng gì ?

HS: quan sát thí nghiệm và trả lời câu hỏi của giáo viên và C1

I.Tác dụng của dòng điện xoay chiều :

C1:- Bóng đèn nóng sáng : tác dụng nhiệt

- Bút thử điện sáng : tác dụng nhiệt

- Đinh sắt bị hút : tác dụng từ

tác dụng sinh lý , vậy dòng điện

xoay chiều có tác dụng sinh lý

không ?

Gv: Thông báo dòng điện xoay

chiều cũng có tác dụng sinh

lý Dòng điện xoay chiều thường

dùng có hiệu điện thế 220V nên

tác dụng sinh lý rất mạnh , gây

nguy hiểm chết người

Hoạt động 3

Gv: ở trên ta đã biết, khi cho

dòng điện xoay chiều vào nam

châm điện thì nam châm điện

cũng hút đinh sắt giống như khi

cho dòng điện một chiều vào

nam châm Vậy có phải tác dụng

từ của dòng điện xoay chiều

giống hệt dòng điện một chiều

không? Việc đổi chiều của dòng

điện có ảnh hưởng đến lực từ

không?

Gv: hướng dẫn thí nghiệm hình

35.1

Gv: khi đổi chiều dòng điện thì

lực từ của dòng điện tác dụng

lên một cực của nam châm có

thay đổi không?

Gv: qua 2 thí nghiệm trên , em

rút ra được kết luận gì?

Hoạt động 4

Gv: ta đã biết cách dùng Ampe

kế và vôn kế một chiều để đo

cường độ dòng điện và hiệu điện

thế của mạch điện một chiều

Có thể dùng các dụng cụ này để

đo cường độ dòng điện và hiệu

điện thế của mạch điện xoay

chiều được không? Nếu dùng thì

HS: suy nghĩ , trả lời

HS nêu cách bố trí TN kiểm tra dự đoán Các nhóm tiến hành TN

HS: tiến hành thí nghiệm theo nhóm

HS: làm thí nghiệm theo nhóm hình 35.3

HS: trao đổi nhóm trả lời câu C2

HS: quan sát thí nghiệm

HS: trả lời

HS: thực hiện C3, C4

-Dòng điện xoay chiều còn có tác dụng sinh lý

II.Tác dụng từ của dòng điện xoay chiều :

1.Thí nghiệm :

Hình 35.2; 35.3

C2: Khi sử dụng dòng điện không đổi lúc đầu cực N của thanh nam châm bị hút thì khi đổi chiều dòng điện nó sẽ bị đẩy và ngược lại

- Khi dòng điện xoay chiều chạy qua ống dây thì cực N của thanh nam châm lần lượt bị hút

đẩy nguyên nhân là do dòng

điện luân phiên đổi chiều

2.Kết luận :sgk III.Đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế của mạch điện xoay chiều:

1.Quan sát thí nghiệm 2.Kết luận sgk

IV.Vận dụng :

C3: Sáng như nhau vì hiệu điện thế hiệu dụng của dòng điện xoay chiều tương đương với hiệu điện thế của dòng điện một chiều có cùng giá trị

C4: Có: vì dòng điện xoay chiều chạy vào cuộn dây của nam châm điện và tạo ra một từ trường biến đổi, các từ trường trên xuyên qua tiết diện

sẽ có hiện tượng gì xảy ra đối

với kim của các dụng cụ đó?

Gv: Biểu diễn thí nghiệm hình

35.4

Gv: giới thiệu một loại vôn kế

khác có ký hiệu AC,trên vôn kế

không có chốt + và

Gv: Cách mắc Ampe kế và vôn

kế xoay chiều vào mạch điện có

gì khác với cách mắc Ampe kế

và vôn kế một chiều?

Gv: Cường độ dòng điện và hiệu

điện thế của dòng điện xoay

chiều biến đổi.Vậy dụng cụ đó

cho ta biết giá trị nào?

Gv: Thông báo ý nghĩa của

cường độ dòng điện

S của cuộn dây biến đổi

3.Củng cố :

- Dòng điện xoay chiều có những tác dụng nào? Trong các tác dụng đó , tác dụng nào phụ thuộc vào chiều dòng điện?

- Vôn kế và Ampe kế xoay chiều có ký hiệu thế nào ? Mắc vào mạch điện như thế nào?

4.Dặn dò :

- Về nhà học bài

- Làm bài tập 35.1 → 35.5-SBT

- Đọc mục " Có thể em chưa biết "

Rút kinh nghiệm bài dạy

………

………

………

………

………

Duyệt của chuyên môn ………

………

………

………

………

Tuần : 21 Ngày soạn : / 01 / 09

§36.TRUYỀN TẢI ĐIỆN NĂNG ĐI XA I.Mục tiêu :

- Lập được công thức tính năng lượng hao phí do toả nhiệt trên đường dây tải điện

- Nêu được hai cách làm giảm hao phí điện năng trên đường dây tải điện và lý do vì sao chọn cách tăng hiệu điện thế ở hai đầu dây

- Tổng hợp kiến thức cũ xây dựng kiến thức mới

II.Chuẩn bị :

HS ôn lại công thức về công suất của dòng điện và công suất toả nhiệt của dòng điện

III.Hoạt động dạy học :

1.Kiểm tra:

Dòng điện xoay chiều có những tác dụng nào ?

Viết công thức tính công suất của dòng điện ? tác dụng nhiệt, tác dụng nhiệt, tác dụng từ

tác dụng sinh lý = U.I

2.Bài mới :

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

Hoạt động 1

Gv: Để vận chuyển điện năng từ

nhà máy điện đến nơi tiêu thụ

người ta dùng phương tiện gì?

- Ngoài đường dây dẫn ra, ở mỗi

khu phố, xã đều có một trạm điện

phân phối điện gọi là trạm phân

phối điện gọi là trạm biến thế Các

em thường thấy ở trạm biến thế có

vẽ những dấu hiệu gì để cảnh báo

nguy hiểm chết người

- Vì sao điện dùng trong nhà chỉ

cần 220V mà điện truyền đến trạm

biến thế lại cao đến hàng chục

nghìn vôn? Làm như thế vừa tốn

kém, vừa nguy hiểm chết người?

Vậy có được lợi gì không?

Hoạt động 2

Gv: Truyền tải điện năng đi xa

bằng dây dẫn có thuận lợi gì hơn so

với vận chuyển các nhiên liệu dự

trữ năng lượng khác như than đá,

dầu lửa?

Gv: Liệu truyền tải điện bằng

đường dây dẫn như thế có hai hụt ,

mất mát gì dọc đường truyền không

Cá nhân suy nghĩ trả lời câu hỏi của GV

Dấu X và

HS đọc mục 1 thảo luận nhóm tìm ccông thức tính hao phí theo U,R và P

Vì có sự hao hụt trên đường dây

I.Sự hao phí điện năng trên đường dây truyền tải điện : 1.Tính điện năng hao phí trên đường dây tải điện :

- Ta có công suất của dòng điện

Gv: yêu cầu HS đọc mục 1-sgk

Gv: chốt lại vấn đề

Hoạt động 3

Gv: Hãy dựa vào công thức điện trở

để tìm xem muốn giảm điện trở của

dây dẫn thì phải làm gì? Và làm

như thế có khó khăn gì?

- So sánh hai cách làm giảm hao

phí điện năng xem cách nào có thể

làm giảm được nhiều hơn?

- Muốn làm tăng hiệu điện thế U ở

hai đầy đường dây thì ta phải giải

quyết vấn đề gì?

Hoạt động 4

Gv: lần lượt tổ chức cho HS trả lời

từng câu C4; C5

HS: thực hiện theo nhóm HS: đại diện nhóm trình bày công thức

HS: làm việc theo nhóm C1; C2;

C3 HS: đại diện nhóm trình bày phương án đúng

HS trả lời cá nhân

= U.I (1) Công suất toả nhiệt

=R.I2 (2) Từ (1) và (2) ta có :

hp = 2

2

U

R. (3)

2.Cách làm giảm hao phí : C1 : Có 2 cách tăng U hoặc giảm R C2: Biết R = ρS .l( ρ không đổi , l không đổi: Vậy phải tăng S => không khả thi C3: Tăng U => P giảm => sử dụng máy biến thế Kết luận : Để giảm hao phí điện năng do toả nhiệt trên đường dây tải điện thì tốt nhất là tăng hiệu điện thế đặt vào hai đầu đường dây II.Vận dụng : C4: Hiệu điện thế tăng 5 lần vậy công hao phí giảm 52 = 25 lần C5: Bắt buộc phải dùng máy biến thế để giảm công suất hao phí, tiết kiệm, bớt khó khăn vì dây dẫn quá to, nặng 3.Củng cố : - Vì sao có sự hao phí điện năng trên đường dây tải điện ? - Nêu công thức tính điện năng hao phí trên đường dây tải điện ? - Chọn biện pháp nào có lợi nhất để giảm công suất hao phí điện trên đường tải điện ?Vì sao ? 4.Dặn dò : - Về nhà học bài - Làm bài tập 36.1 → 36.4 –SBT - Đọc mục " Có thể em chưa biết “ D.Rút kinh nghiệm,bổ sung: ………

………

………

………

………

………

Duyệt của chuyên môn ………

………

………

………

………