Hoạt động 2 Hoạt động của học sinh D ới sự h ớng dẫn của giáo viên Nội dung bài học Kết quả hoạt động của học sinh Hớng dẫn học sinh đọc văn bản và chú thích Em hiểu thế nào là tục ng
Trang 1- Thuộc lòng những câu tục ngữ trong văn bản.
- Tích hợp với Tiếng Việt ở bài ôn tập Tiếng Việt, với phần TLV ở bài: Tìm hiểu chung về văn nghị luận
- Phân tích nghĩa đen và nghĩa bóng của tục ngữ
- Vận dụng tục ngữ trong nói và viết hàng ngày
Giới thiệu bài
Tục ngữ là một thể loại văn hoá dân gian Nó đợc ví là kho báu của KN và trí tuệ dân gian, là “ Túi không dân gian vô tận” Tục ngữ là thể loại triết lý, nhng đồng thời cũng là cây đời xanh tơi Tục ngữ có nhiều chủ đề Tiết học này giải thích 8 câu tục ngữ cho chủ đề về thiên nhiên và lao động sản xuất
Hoạt động 2
Hoạt động của học sinh
(D
ới sự h ớng dẫn của giáo viên)
Nội dung bài học
(Kết quả hoạt động của học sinh)
Hớng dẫn học sinh đọc văn bản và
chú thích
Em hiểu thế nào là tục ngữ ?
Khái niệm về tục ngữ:
Tục ngữ là 1 câu nói có đặc điểm: gắn gọn, bền vững, có h/ả và nhịp điệu
và dễ nhớ
Diễn đạt những kinh nghiệm của
Trang 2Học sinh phát biểu, Giáo viên kết
luận, lấy dẫn chứng minh hoạ
trong câu tục ngữ
? Tác dụng của biện pháp nghệ
thuật ấy
? Bài học đợc rút ra từ ý nghĩa của
câu tục ngữ này là gì
H/S đọc câu 2
Hớng dẫn đọc hiểu từng câu tục ngữ
1.Đọc
2 Giải nghĩa từ khó Kết hợp khi tìm hiểu từng câu cụ thể
3 Phân tíchCâu 1: “ Đêm ………….tối”
Nghệ thuật: phép đối : Đêm - ngàyTháng năm- tháng mời, sáng - tốiNói quá
Làm nổi bật s trái ngợc tính chất
đêm – ngày giữa mùa hạ với mùa đông
Sử dụng thời gian làm việc sao cho phù hợp với thời tiết mỗi mùa
Câu 2: “ Mau sao ……thì ma”
? Câu này nêu nhận xét về hiện
t-ợng gì
- Mau: nhiều, dày
Từ mau, vắng ở đây định nghĩa với
từ nào
-Vắng: tha, ít
- Sao: Sao trên trời
? Tìm nghĩa của câu tục nghĩa => Đêm trớc trời đầy sao, ít mây,
hôm sao nắng Trời ít sao => sẽ ma
? Kinh nghiêm đợc đúc kết từ hiện
tợng này
Trông sao, đoán thời tiết nắng ma
? Em có nhận xét gì về NT diễn đạt
của câu tục ngữ
- Phép đối, cách nói gắn gọn dễ hiểu
? Đọc câu tục ngữ nãy sẽ giúp em Con ngời có ý thức nhìn sao để dự
Trang 3điều gì ? đoán thời tiết chủ động công việc hôm
Học sinh đọc câu tục ngữ Câu 4: Tháng bảy …….lại lụt
? Tìm nghĩa của câu tục ngữ - Kiến ra nhiều vào tháng 7 =>sẽ
còn lụt
? Trông kiến để đoán lụt
Điều này cho thấy đặc điểm nào
của kinh nghiệm dân gian
=> Quan sát tỉ mỉ những biểu hiện nhỏ nhất trong thiên nhiên để đa ra nhận xét to lớn
? Bài học rút ra ở đây là gì => Nhân dân có ý thức dự đoán lũ
lụt từ nhiều hiện tợng thiên nhiên để chủ
động phòng chống
* Tóm lại 4 câu tục ngữ vừa tìm
hiểu có đặc điểm gì chung?
* Tục ngữ đúc kết kinh nghiệm về thời gian, thời tiết, bão lụt, cho thấy phần nào cuộc sống vất vả, thiên nhiên khắc nghiệt ở đất nớc Việt Nam
H/S đọc câu tục ngữ Câu 5: Tấc đất , tấc vàng
? ý nghĩa của câu tục ngữ? - Nghệ thuật: ẩn dụ, phóng đại
? Thủ pháp nghệ thuật? - Nội dung: Đề cao tầm quan trọng,
giá trị của đất nớc với con ngời
Em có nhận xét gì về hình thức
diễn đạt của câu tục
Hình thức: ngắn gọn, dễ nghe, dễ nhớ
Câu 6: Nhất canh trì canh điền…
- Nuôi cá có lãi nhất rồi mới đến làm vờn và trồng lúa
? Cơ sở thực tiễn của kinh nghiệm Cơ sở: giá trị kinh tế thực tế của các
Trang 4nêu trong câu tục ngữ này là gì?
? Giá trị của câu tục ngữ này là gì?
nghề
=> giúp con ngời khai thác tốt điều kiện hoàn cảnh tự nhiên để tạo ra của cải vật chất
=> Các yếu tố của nghề trồng lúa
? Phép liệt kê này có tác dụng gì? => Nêu rõ thứ tự, nhấn mạnh vai trò
của từng yếu tố trong nghề trồng lúa, dễ nói, nhớ
? Bài học từ kinh nghiệm này là gì? * Trong nghề làm ruộng: Đảm bảo
đủ bốn yếu tố thì lúa tốt, mùa màng bồi thụ
Câu 8: Nhất thì, nhì thục
? Nghĩa của thì và thục Thì: Thời vụ
- Thu: đất canh tác
? Nghĩa của câu tục ngữ ? * Thứ nhất là thời vụ, thứ hai là đất
canh tác
? Kinh nghiệm đợc đúc kết trong
câu tục ngữ này là gì?
=>Trong trồng trọt, cần đảm bảo hai yếu tố thời vụ, đất đai Trong đó yếu tố thời vụ là quan trọng hàng đầu
? Hình thức câu tục ngữ có gì đặc
biệt ? Tác dụng
Giáo viên liên hệ
Ngắn gọn, đối xứng => thông tin nhanh, dễ nói, dễ nghe, dễ nhớ
Hoạt động 4: Tổng kết luyện tập
- Học sinh thảo luận nhóm:
Trang 5- Những kinh nghiệm đúc kết từ các hiện tợng thiên nhiên và lao động sản xuất đã cho thấy ngời dân lao động nớc ta có những khả năng nổi bật nào
- Để kinh nghiệm đó dễ nói, dễ truyền bá, dân gian đã tạo ra câu tục ngữ
có cách diễn đạt độc đáo nh thế nào
Tục ngữ lao động sản xuất và thiên nhiên còn có ý nghĩa gì trong cuộc sống hôm nay Giáo viên cho các nhóm cử đại diện trình bày, gv nhận xét, kết luận Học sinh đọc ghi nhớ ( SGK )
Hoạt động 5: Hớng dẫn học ở nhà
- Học sinh làm bài tập:
- Su tầm những câu tục ngữ có nội dung nh trên
- Đọc bài đọc thêm
- Chuẩn bị bài tiếp theo
Rút kinh nghiệm giờ dạy
……….………
-*&* -Thứ ngày tháng năm 200… … …
Phần Văn Tập làm văn–
I - Nội dung thực hiện:
Trang 6- Học sinh su tầm những câu ca dao, dân ca, tục ngữ lu hành ở địa phơng mình, nhất là những câu đặc sắc mang tính địa phơng ( mang tên riêng địa ph-
Hoạt động 1: Giáo viên nói rõ yêu cầu để học sinh su tầm ca dao, dân ca,
tục ngữ lu hành ở địa phơng đặc biệt là những câu nói về địa phơng mình Mỗi
em su tầm 20 câu trong một tuần
Hoạt động 2: Xác định đối tợng su tầm
Bớc 1: giáo viên cho học sinh ôn lại ca dao, dân ca, tục ngữ là gì?
Bớc 2 : giáo viên cho học sinh xác định thế nào là câu ca dao, su tầm các
dị bản đợc phép tính là một câu
Bớc 3: Tìm nguồn su tầm
Hỏi cha mẹ, ngời địa phơng, ngời già, nghệ nhân, nhà văn
Lục tìm trong sách báo ở địa phơng
Hoạt động 4: Cách su tầm
Mỗi học sinh có sổ tay su tầm
Sau khi su tầm đủ về số lợng yêu cầu thì phân loại ca dao, dân ca chép riêng.Các câu cùng loại sắp xếp theo thứ tự A,B,C của chữ cái đầu
Rút kinh nghiệm giờ dạy
……….………
Trang 7- Hiểu đợc yêu cầu nghị luận trong đời sống là phổ biến và rất cần nắm
đ-ợc đặc điểm chung của văn nghị luận
kĩ năng: Nhận biết văn bản nghị luận khi đọc sách, báo, chuẩn bị để tìm hiểu kỹ hơn về kiểu văn bản quan trọng này
Tìm hiểu nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận
Hoạt động của học sinh
(D
ới sự h ớng dẫn của giáo viên) (Kết quả hoạt động của học sinh)Nội dung bài học
1 Nhu cầu nghị luận trong đời sống
GV nêu câu hỏi nh mục 1a để học
sinh thảo luận
Học sinh nêu thêm các câu hỏi
khác về những vấn đề tơng tự
VD: Vì sao em thích đọc sách?Làm thế nào để học giỏi môn văn
- Câu tục ngữ chọn bạn mà chơi
có ý nghĩa gì?
Giáo viên chốt => Đó là những vấn đề phát sinh
trong đời sống hàng ngày, cần phải tìm cách giải quyết
? Để giải quyết các vấn đề trên có
thể dùng kiểu văn bản nh miêu tả,
tâm sự biểu cảm đợc không? Vì sao?
Không thể mà chỉ có văn bản nghị luận mới giúp ta hiểu rõ ràng vấn đề đợc( gv lấy một vd cụ thể )
? Những loại văn bản nghị luận
mà em biết trong đời sống( đài phát
thanh, vô tuyến truyền hình, báo chí)
* Văn bản nghị luận thờng gặp: xã luận, bình luận thời sự, bình luận thể thao…
? Vậy em hiểu văn bản nghị luận
là gì?
2, Văn bản nghị luận là một văn bản đợc nói( viết) nhằm nêu ra và xác lập cho ngời đọc, ngời nghe một
t tởng, một vấn đề nào đó Văn nghị luận phải có luận điểm rõ ràng, lý lẽ
và dẫn chứng xác thực
Trang 8Hoạt động 2:
II Đặc điểm chung của văn bản nghị luận
Gọi một học sinh đọc văn bản
Cả lớp chuẩn bị thảo luận
? Bác Hồ viết bài này nhằm
mục đích gì? Để thực hiện mục
đích ấy bài viết nêu ra những ý kiến
nào? Những ý kiến ấy diễn đạt
thành những luận điểm nào?
? Tìm câu văn mang luận điểm
1.Đọc văn bản: Chống nạn thất học.Mục đích: Chống giặc dốt , hình tợng tới đối tợng: toàn thể nhân dân Việt NamLuận điểm:
Nâng cao dân trí cấp tốc
Lý lẽ:
Chính sách ngu dân của thực dân pháp, làm cho nhân dân ta mù chữ, lạc hậu, dốt nát
Phải biết đọc viết thì mới có kiến thức
để tham gia xây dựng nớc nhà
Làm cách nào để nhanh chóng biết chữGóp sức vào bình dân học vụ
Đặc biệt phụ nữ càng cần phải học.Thanh niên cần sốt sắng giúp đỡ
- Công việc ấy quan trọng, to lớn, nhất
định làm đợc ( tạo niềm tin cho ngời đọc )
=> rất thuyết phụcVậy với các mục đích trên ng-
ời viết có thể thực hiện bằng việc
kể chuyện, biểu cảm miêu tả đợc
không? vì sao?
Văn nghị luận có đặc điểm gì?
Học sinh đọc ghi nhớ
Các loại văn bản ấy không thể thực hiện đợc một cách đầy đủ, rõ ràng đầy sức thuyết phục nh văn nghị luận đợc
Văn nghị luận xác lâp cho ngời đọc, ngời nghe một t tởng quan điểm nào đóVăn nghị luận phải có đặc điểm rõ ràng, có lý lẽ dẫn chứng thuyết phục
những t tởng quan điểm trong văn nghị luận phải hớng tới giải quyết những vấn đề đặt ra trong xã hộithì mới có ý nghĩa
Đặc điểm văn nghị luận ( ghi nhớ)
Trang 9Hoạt động 3: III Hớng dẫn luyện tập
đạo đức
Để giải quyết vấn đề trên tác giả đã sử dụng nhiều lý lẽ lập luận và dẫn chứng để trình bày
b, Tác giả đề xuất ý kiến: Cần phân biệt thói quen tốt và thói quen xấu cần tạo…thói quen tốt và khắc phục thói quen xấuNhững câu văn : có thói quen tốt và thói quen xấu cho xã hội =>lý lẽ…
Dẫn chứng khá phong phú linh hoạt, thuyết phục
Luôn so sánh thói quen tốt – xấu để nhắc nhở con ngời khẵc phục thói quen xấu để thành ngời tốt
Đây là vấn đề rất thực tế của xã hội tán thành với ý kiến trên cần xây dựng phong trào xây dựng nếp sống văn minh ở moị nơi
Bài 2: GV kiểm tra điểm văn nghị
luận do học sinh su tầm; lu ý các vấn đề
Đó có phải là văn bản nghị luận không? Vì sao?
Vấn đề nêu ra và giải quyết là gì?Nguồn của văn bản
Bài 3: Nhận diện và tìm hiểu văn bản
Hai biển hồ
Đây là văn bản nghị luận đợc trình bày một cách gián tiếp hình ảnh, bóng bẩy
Trang 10Học sinh đọc văn bản
và kín đáo( lồng biểu cảm, miêu tả) Nếu còn thời gian làm bài tập ở vở bài tập
Hoạt động 4:
IV: Tổng kết ghi nhớ
Giáo viên kiểm tra lại khái niệm văn nghị luận và đặc điểm văn bản nghị luận
Học sinh đọc lại hai nghi nhớ
Hoạt động 5:
V- Hớng dẫn học ở nhà
Học sinh làm các bài tập còn lại Soạn bài tiếp theo: Bài 19
Rút kinh nghiệm giờ dạy
……….………
-*&* -Thứ ngày tháng năm 200… … …
Tuần 20: Bài 19 Tiết 77: Tục ngữ về con ngời và xã hội I - Kết quả cần đạt Giúp học sinh - Hiểu rõ nội dung, ý nghĩa và một số hình thức diễn đạt ( so sánh, ẩn dụ, nghĩa đen và nghĩa bóng ) của những câu tục ngữ trong bài học - Thuộc lòng những câu tục ngữ trong văn bản II - Chuẩn bị : ………
………
III - Tiến trình lên lớp
Trang 11Hoạt động 1: ổn định lớp - Giới thiều bài mới
Tục ngữ là những lời vàng ý ngọc là sự kết tinh kinh nghiệm, trí tuệ của nhân dân qua bao đời Ngoài những kinh nghiệm về thiên nhiên, lao động sản xuất Tục ngữ còn là kho báu những kinh nghiệm dân gian về con ngời và xã hội Dới hình thức những nhận xét, lời khuyên nhủ, rất nhiều bài học bổ ích, vô giá trong cách nhìn nhận giá trị con ngời , trong cách học cách sống, ứng
xử hàng ngày
Hoạt động 2: Hớng dẫn học sinh đọc văn bản
Hoạt động của học sinh
(D
ới sự h ớng dẫn của giáo viên)
Nội dung bài học
(Kết quả hoạt động của học sinh)
GV đọc mẫu một lần
2 Học sinh đọc
? Em hãy chỉ ra cách ngắt nhịp
của các câu tục ngữ
? Hãy xác định nội dung của các
câu tục ngữ
Hoạt động 3:
Đọc hiểu nội dung văn bản
Học sinh đọc câu tục ngữ
Câu 1,2,3: Tục ngữ về phẩm chất con ngời
Câu 4,5,6 : Tục ngữ về học tập tu dỡng
Câu 7,8,9 : Tục ngữ về quan hệ ứng xử
Những kinh nghiệm và bài học về phẩm chất con ngời
Câu 1: Một mặt ngời của…
? Em hiểu nghĩa của câu tục ngữ
? Tác dụng của biện pháp nghệ
thuật ấy? Chỉ ra giá trị của kinh
nghiệm mà câu tục ngữ thể hiện
Tác dụng: Nhấn mạnh, đề cao giá trị của con ngời
* ý nghĩa: Khẳng đinh t tởng coi trọng con ngời, giá trị con ngời
? Câu tục ngữ này đợc áp dụng
nh thế nào trong cuộc sống?
Tác dụng: Phân tích trờng hợp coi của hơn bạn
Động viên những trờng hợp của đi thay ngời Triết lý ấy đặt con ngời
Trang 12lên trên mọi thứ của cải.
Câu 2: Cái răng……….con ngời
? Nghĩa củ câu tục ngữ?
? Câu tục ngữ đợc ứng dụng
trong những trờng hợp nào
Răng tóc: Thể hiện sức khoẻ con ngời Răng tóc: Tính tình, hình thức , t cách của con ngời
Hình thức thể hiện nhân cách của con ngời
Sử dụng: Khuyên nhủ nhắc nhở con ngời phải biết gìn giữ răng, tóc cho sạch đẹp
- Cách nhìn nhận đánh giá con ngời
Hình thức câu tục ngữ này có gì
đặc biệt?
Câu 3: Đói cho sạch……thơm
- Đối lập ý trong mỗi vế: đói - sạch , rách - thơm hai vế đối nhau
? Tác dục của hình thức này là
gì?
Cho dù thiếu thốn vật chất nhng vẫn phải giữ phẩm chất trong sạch
Đói rách trong câu tục ngữ chỉ
hiện tợng gì của con ngời ?
Sạch – thơm nghĩa chung là gì?
? Kinh nghiệm sống nào đợc đúc
kết trong câu tục ngữ này
Giá trị tác dụng: Làm ngời điều cần giữ gìn nhất là phẩm giá trong sạch Không vì nghèo khổ mà làm
điều xấu xa có hại đến nhân phẩm
? Qua đó dân gian muốn khuyên
Trang 13? Dân gian đã từng nhận xét về
việc ăn nói của con ngời bằng câu
tục ngữ nào?
? Câu tục ngữ dạy ta điều gì ?
Giải nghĩa các từ : thầy, mày,
Biết cách ăn, nói, gói, mởCon ngời phải thành thạo mọi việc, khéo léo trong giao tiếp , học hành để thành giỏi giang, việc học phải toàn diện, tỉ mỉ
bạn, không tày
* Trong học tập cần phải biết tự mình học hỏi trong đời sống, bạn bè
là cách tốt nhất
? Nghĩa của câu tục ngữ
? Tác dụng của kinh nghiệm này
là gì?
Phải tích cực chủ động trong học tập Muốn học tốt cần phải mở rộng
sự học ra xung quanh nhất là trong bạn bè
Mối quan hệ giữa câu 5,6 Hai câu bổ sung ý nghĩa cho nhau
để hoàn thiện một quan niệm dạy học trong dạy học Vai trò dạy của thầy,
tự học của trò đều rất quan trọng
3 Kinh nghiệm và bài học về ứng xử
? Nghĩa của câu tục ngữ là gì? Câu 7: Thơng ngời…… thân
* Nghĩa: Thơng yêu ngời khác
ái vị tha
Trang 14Câu 8: ăn quả ………….cây
? Nghĩa của câu tục ngữ Khi hởng thành quả nào đó, phải
nhớ đến ngời có công gây dựng nên, phải biết ơn ngời đã giúp mình
? Bài học đợc rút ra qua câu tục
ngữ là gì?
Tác dụng: Cần tôn trọng sức lao
động của mọi ngời không đợc lãng phí, biết ơn tổ tiên, ngời đi trớc, không đợc phản bội qúa khứ
Câu 9: Một cây……cao
? Nghĩa của câu tục ngữ Đoàn kết sẽ tạo nên sức mạnh
Tinh thần tập thể trong lối sống
và làm việc
- Tránh lối sống cá nhân
Hoạt động 3: III Tổng kết luyện tập
- Từ những câu tục ngữ trên em hiểu những quan điểm nào của nhân dân
Đòi hỏi cao về cách sống cách làm ngời
Mong muốn con ngời hoàn thiện
Đề cao tôn vinh giá trị làm ngời
? Về hình thức văn bản tục ngữ này có gì đặc biệt ? Vì sao nhân dân chọn hình thức ấy
Dùng các hình ảnh so sánh ẩn dụ
Tự nhiên gần gũi dễ nhớ
Cảm nghĩ của em về sức sống của những câu tục ngữ này
Em thấm thía nhất là câu tục ngữ nào? Vì sao?
Hoạt động 4: Hớng dẫn đọc ở nhà
Học sinh đọc bài đọc thêm và làm bài tập
Rút kinh nghiệm giờ dạy
……….………
Trang 15
-*&* -Thứ ngày tháng năm 200… … …
Tiết 78 : Rút gọn câu I - Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: Nắm đợc cách rút gọn câu Hiểu đợc tác dụng của câu rút gọn II - Chuẩn bị : ………
………
III - Tiến trình lên lớp
Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.
Hình thành khái niệm rút gọn câu
Hoạt động của học sinh
(D
ới sự h ớng dẫn của giáo viên)
Nội dung bài học
(Kết quả hoạt động của học sinh)
* Học sinh đọc kỹ mục I 1 Bài tập
? Cấu tạo của hai câu a, b có gì
khác nhau
Câu a: Không có chủ ngữ, câu b:
có chủ ngữ
Trang 16? Tìm những chủ ngữ có thể làm
chủ ngữ trong câu a
? Vì sao chủ ngữ trong câu a đợc
Chủ ngữ trong câu a: Chúng ta, ngời Việt Nam
Câu a là câu tục ngữ dùng khuyên chung cho moị ngời
Học sinh lấy ví dụ:
Giáo viên treo bảng phụ 3 Các kiểu câu rút gọn.
Học sinh làm bài tập 1, 2 SGK 1- Bài tập
Trang 171, Không nên rút gọn câu nh vậy vì nếu RGC nh vậy ngời đọc sẽ không hiểu đợc
2, Rút gọn câu nh vậy không nên vì cha thể hiện đợc sắc thái biểu cảm của câu
Giáo viên chiếu máy hai đoạn
văn ở trang 107 sách tham khảo
? Hãy chỉ ra câu đợc rút gọn trong
các đoạn đối thoại và đoạn văn trên
? Vậy khi cần rút gọn câu cần
Dùng trong văn chính luận, miêu tả biểu cảm để ý đợc súc tích cô đọngTrong những văn cảnh không cho phép ta rút gọn câu vì sẽ làm cho ngời
đọc, ngời nghe hiểu sai nội dung câu nói
Không biến câu nói thành một câu cộc lốc, khiếm nhã
Hoạt động 3 : III Luyện tập
Bài tập 1: Câu rút gọn là :
+ b: rút gọn CN
+ c : rút gọn CN
+ d: rút gọn nòng cốt câu
Học sinh làm việc theo nhóm
Bài tập 2: Câu a: ( Tôi) bớc tới
Học sinh làm việc theo nhóm: ( thấy) cỏ cây …
( Tôi nh ) con quốc
Trang 18Tha Tối hôm qua ( tờ giấy mất tối hôm qua =>bố mất )…
Cháy ạ ( tờ giấy mất vì cháy => bố cậu mất vì cháy)
Khi dùng câu rút gọn phải cẩn thận, tránh gây hiểu lầm
Bài 4: Việc dùng câu rút gọn của anh chàng phàm ăn có tác dụng gây cời
vì rút gọn đến mức không hiểu đợc và rất thô lỗ
Hoạt động 4: Hớng dẫn học ở nhà
Học thuộc ghi nhớ
Làm bài tập ở vở bài tập, soạn bài tiếp theo
Rút kinh nghiệm giờ dạy
- Biết xác định luận điểm, luận cứ và lập luận trong một văn bản mẫu
- Biết xác định luận điểm, luận cứ, triển khai lập luận cho một đề bài
Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm luận điểm
Giới thiệu bài
Văn nghị luận bao giờ cũng nhằm mục đích hớng tới giải quyết một vấn
đề cụ thể mà thực tế cuộc sống đặt ra, đồng thời cũng để xác lập cho ngời đọc ngời nghe một t tởng tình cảm quan điểm nào đó chẳng hạn nh lòng yêu nớc tình đoàn kết tơng thân tơng ái ý thức về lẽ sống, về đạo lý về cách c xử trong
Trang 19cuộc sống Vì h… ớng tới mục đích ấy, môĩ văn bản nghị luận bao giờ cũng có luận điểm, luận cứ, lập luận.
Hoạt động của học sinh
(Dới sự hớng dẫn của giáo viên) (Kết quả hoạt động của học sinh)Nội dung bài học
Học sinh đọc văn bản “ Chống
nạn thất học”
1- Luận điểm
* Bài học
? Phát hiện ý chính của bài viết
và cho biết ý chính thể hiện dới dạng
nào?
- ý chính: Chống nạn thất học Trình bày dới dạng nhan đề
? Các câu văn nào đã thể hiện ý
chính đó? Các câu cụ thể hoá ý chính:+ Mọi ngời Việt Nam
+ Những ngời đã biết chữ
+ Những ngời cha biết chữ
? Vai trò của ý chính trong bài
văn nghị luận ? văn nghị luận - ý chính thể hiện t tởng của bài
? Những yêu cầu để ý chính có
tính thuyết phục ?
- ý chính có tính thuyết phục là cần phải rõ ràng, sâu sắc, có tính phổ biến (vấn đề đợc nhiều ngời quan tâm)
Giáo viên chốt: Trong văn bản
nghị luận ngời ta thờng gọi ý chính
là luận điêm
Vậy luận điểm là gì?
Muốn luận điểm có sức thuyết
phục thì phải đảm bảo tính chân
t Về hình thức: Luận điểm thờng
đợc nêu kết quả bằng một câu văn ở dạng khẳng định ( hay phủ định ) có cấu trúc chặt chẽ, gắn gọn, đợc diễn tả rõ ràng, dễ hiểu, nhất quán Câu văn này có thể là nhan đề hoặc ở đầu
đoạn văn hoặc cuối đoạn
Hoạt động 3: Tìm hiểu khái niệm về luận cứ
? Trong bài ngời viết triển khai - Triển khai luận điểm bằng những
Trang 20luận điểm bằng cách nào? lý lẽ, dẫn chứng cụ thể làm cơ sở cho
luận điểm giúp cho luận điểm đạt đến
sự sáng rõ, đúng đắn ( chân lý và có sức thuyết phục)
=> Muốn có tính thuyết phục luận
cứ cần phải có tính hệ thống và bám sát luận điểm
? Vậy luận cứ là gì? * Luận cứ là lý lẽ, dẫn chứng đa ra
làm cơ sở cho luận điểm, một luận
điểm có một hoặc nhiều luận cứ Luận
cứ phải chân thực, đúng đắn tiêu biểu thì mới khiến cho luận điểm có sức thuyết phục
Hoạt động 4
Giáo viên yêu câu học sinh trả
lời câu hỏi mục I.3
Tìm hiểu khái niệm lập luận
1 cách hợp lý để làm rõ luận điểm
? Vai trò của những cách diễn
đạt ấy trong văn bản nghị luận nh thế
nào?
- Vai trò: Lập luận cụ thể hoá luận
điểm luận cứ bằng các câu văn có tính liên kết về hình thức và nội dung để
Trang 21đảm bảo cho một mạch từ nhất quán
có sức thuyết phục
? Vậy lập luận là gì?
Học sinh đọc lại ghi nhớ
* Lập luận là cách lựa chọn, sắp xếp trình bày luận cứ sao cho chúng làm cơ sở vững chắc cho luận điểm
Hoạt động 5: hớng dẫn luyện tập
Học sinh đọc lại bài: cần phải tạo ra thói quen tốt trong đối sử xã hội
Luận điểm: Cần tạo ra thói quen tốt trong đối xử xã hội
Luận cứ: 1, có thói quen tốt và thói quen xấu
2, Có ngời biết phân biệt tốt và xấu, những đã thành thói quen nên rất khó
Một thói quen xấu ta thờng gặp hàng ngày
Có nên xem lại mình ngay từ mỗi ngời
Họat động 6: Hớng dẫn đọc ở nhà
Học thuộc ghi nhớ
Đọc bài đọc thêm: Học thầy, học bạn
Soạn bài tiếp
Rút kinh nghiệm giờ dạy
……….………
Trang 22định luận đề và luận điểm.
- Rèn luyện kỹ năng nhận biết luận điểm, tìm hiểu đề bài văn nghị luận
Hoạt động1: ổn định lớp kiểm tra bài cũ
Em hãy nêu đặc điểm của văn bản nghị luận
Hoạt động 2: I - Tìm hiểu đề văn nghị luận
1- Nội dung và tính chất của bài văn nghị luận.
Hoạt động của học sinh
(Dới sự hớng dẫn của giáo viên)
Nội dung bài học
(Kết quả hoạt động của học sinh)
Giáo viên chiếu hắt 11 đề
Học sinh đọc to một lần
? Các đề văn trên có thể xem là
Trang 23Gợi ý: + Các vấn đề trong 11 đề
trên đều xuất phát từ đầu?
Có thể
Có thể
- Bắt nguồn từ cuộc sống ( hàm chứa 1 vấn đề đem ra nghi luận )
Vấn đề ngời ra đề đặt ra trong bài
để bài viết giải quyết gọi là luận điểmGiáo viên cho học sinh xác định
luận điểm của 11 đề
Vậy nội dung của một đề văn
nghị luận là gì?
* Nội dung: đề văn nghị luận bao
giờ cũng nêu ra một vấn đề để bàn bạc và đòi hỏi ngời viết bày tỏ ý kiến của mình đối với vấn đề đó
Với từng đề tình độ, tình cảm
của ngời viết cũng không giống
nhau GV lây ví dụ
Đề 1, 2, 3: Ca ngợi biết ơn thành kính, tự hào
- Đề còn lại: Phân tích vấn đề một cách khách quan
Đó là tính chất của đề nghị luận
? Tính chất của đề nghị luận là
gì?
* Tính chất: Ca ngợi, phân tích,
khuyên nhủ, phản bác , đòi hỏi bài…làm phải vận dụng các phơng pháp phù hợp
? Vậy tính chất của đề văn có ý
nghĩa gì với việc làm văn
ý nghĩa rất lớn với việc làm văn,
có tác dụng định hớng trong việc lựa chọn các phơng pháp làm bài
* Đối tợng - Phạm vi: Tính tự phụ của con ngời và tác hại của nó
Trang 24* Yêu cầu chung: Hình tợng nào
là tính tự phụ nhận ra biểu hiện của tính tự phụ, phân tích đợc tác hại của
nó, từ đó khuyên răn con ngời không nên tự phụ
? Từ tìm hiểu đề trên, hãy cho
biết: Trớc một đề văn, muốn làm bài
việc chính để xây dựng nội dung bài
viết, bởi vì cha có ý thức thì không
có cơ sở tạo thành bà Việc lập ý có
vai trò quan trọng tác động trực tiếp
đến quá trình hình thành bố cục, đến
các hình thức trình bày hay cách thứ
diễn đat của bài viết Nh vậy lập ý là
quá trình xây dựng hoàn thành các ý
kiến, quan niệm thuộc nhiều trờng
bậc khác nhau để làm rõ sáng tỏ cho
ý kiến, quan niệm chung một bài
toán nhằm đạt mục đích nghị luận
Cho đề văn chớ nên tự phụ
H/ sinh đọc, trả lời câu hỏi mục 1
1, Xác lập luận điểm
Đề bài nêu ra một ý kiến thể hiện
một trình độ đối với thói tự phụ bài
Học sinh đọc yêu cầu 3
Xây dựng lập luận
Nên bắt đầu lời khuyên “ chớ nên
Trang 25viết cần tỏ thái độ tán thành với t
t-ởng đó và luận điểm
Khái niệm: Tự phụ: tự giác quá
cao tài năng, thành tích của mình, do
đó coi thờng mọi ngời
Học sinh đọc yêu cầu
Qua phân tích đề trên em hiểu
thế nào là lập ý cho bài nghị luận
tự phụ” bằng cách định nghĩa tự phụ
là gì? Rồi suy ra cái hại của nó
Trật tự lập luận :+ Tự phụ là gì?
+ Vì sao mà khuyên ngời ta chớ
tự phụ+ Tự phụ có hại nh thế nào+ Tự phụ có hại cho ai+ Chớ nên tự phụ bằng cách nào?
* Ghi nhớ: SGK
Hoạt động 4: III Hớng dẫn luyện tập
Tìm hiểu đề và lập ý cho bài văn sau: Sách là bạn lớn của con ngời
Vấn đề cần làm sáng tỏ: ích lợi của việc đọc sách
+ Cần phải biết chọn và giữ gìn sách cẩn thận
Luận cứ: Trong mỗi luận điểm đều có dẫn chứng
Lập luận: Trình tự lập luận của bài viết đợc sắp xếp theo thứ tự các luận
điểm đã nêu ở trên
Hoạt động 5: Hớng dẫn học ở nhà
- Chuẩn bị bài tiếp theo
Rút kinh nghiệm giờ dạy
Trang 26
- Tích hợp với phần Tiếng Việt của bài “ Câu đặc biệt” với phần Tập làm văn ở bài Bố cục bài văn nghị luận
- Rèn luyện kỹ năng đọc tìm hiểu, phân tích bố cục, cách nêu luận điểm cách luận chứng trong bài văn nghị luận chứng minh
II - Chuẩn bị :
………
………
III - Tiến trình lên lớp
Họat động 1: ổn định lớp giới thiệu bài mơi
- Sau chiến thắng biên giới và trung du, Đại hội Đảng lần thứ 2 đã diễn ra tại chiến khu Việt Bắc vào tháng 2 – 1951 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trình bày trớc Đại hội Đảng báo cáo chính trị văn bản “ Tinh nhân dân ta” là một…phần nhỏ trong bản báo cáo chính trị ấy
Trang 27Văn bản này đợc xem nh một kiểu mẫu về văn bản chứng minh, tiêu biểu cho phong cách chính luận của Hồ Chí Minh, ngắn gọn xúc tích, cách lập luận chặt chẽ, lý lẽ hùng hồn, dẫn chứng cụ thể, khái quát.
Hoạt động 2:
I Đọc và tìm hiểu chung về văn bản
Hoạt động của học sinh
(D ới sự h ớng dẫn của giáo viên )
Nội dung bài học
(Kết quả hoạt động của học sinh)
Giáo viên đọc mẫu, học sinh đọc
Giáo viên kiểm tra việc nhớ từ
? em hãy tìm câu chốt thâu tóm
nôị dung vấn đề nghị luận trong bài
- câu chốt : “ dân ta có một lòng nồng làn yêu nớc dân tộc ta”…
? Vậy vấn đề lòng yêu nớc của
nhân dân ta đợc tác giả trình bày nh
thế nào?
Học sinh thảo luận
? Tác giả có vai trò gì trong việc
4 Bố cục : 3 phần
? Tìm bố cục thời gian và lây ý
theo trình tự lập luận trong bài
a, mở bài: “ Nhân dân c… ớp nớc”Giới thiệu vấn đề nghị luận cần
Trang 28Học sinh làm việc theo nhóm.
Đại diện nhóm phát biểu
Giáo viên tổng hợp trên máy
chiếu hắt lên cho học sinh quan sát
chứng minh phạm vi giới hạn của nó
Đó là lòng yêu nớc là một truyền thống quý báu của dân tộc ta Mỗi khi
tổ quốc bị xâm lăng, nó lại phát huy sức mạnh của mình hơn bao giờ hết
b, Thân bài: trình bày các ý để
chứng minh vấn đề Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu n-
Hoạt động 3 II Đọc hiểu nội dung văn bản
Thao tác 1 1, Nhận định chung về lòng yêu n ớc
Học sinh đọc đoạn 1: hãy xác
định nội dung ? Tác giả nêu vấn đề
cần chứng minh nh thế nào Hãy xem
lại câu chốt của đoạn mở đầu Em
hiểu tình cảm nh thế nào đợc gọi là
Đấu tranh chống ngoại xâm ( vì lúc này đất nớc ta đang làm cuộc kháng chiến chống Pháp, dân ta đang
nỗ lực thi đua yêu nớc)
? Tại sao ở lĩnh vực đó lòng yêu nớc Hình ảnh lòng yêu nớc kết thành
Trang 29của dân ta lại bộc lộ mạnh mẽ to lớn
Để chứng minh cho tình yêu nơc
nồng nàn ấy tác giả sử dụng hình ảnh
+ So sánh: lòng yêu nớc bằng làn sóng
Ca ngợi khẳng định sức mạnh lòng nồng nàn yêu nớc của dân tộc ta trong lịch sử từ trớc đến nay Trong tình thế hiểm nghèo” khi Tổ Quốc bị xâm lăng”
? Đặt trong bố cục bài nghị luận,
đoạn mở đầu có vai trò, ý nghĩa gì ?
Học sinh thảo luận , phát biểu)
Giáo viên chuyển ý
Tạo luận điểm chính cho cả bài Bày tỏ nhận xét chung về lòng yều nớc của nhân dân ta
Thao tác 2 2 Những biểu hiện của lòng yêu n ớc
Học sinh đọc đoạn 2, trả lời
- xác định nội dung của đoạn - Lòng yêu nớc trong quá khứ lịch
Trình tự thời gian : Quá khứ, hiện tại
Từ khái quát đến cụ thể+ Tất cả mọi ngời đều có lòng
Trang 30? Để chứng minh cho lòng yêu
n-ớc của nhân dân ta ngày nay tác giả
đã đa ra dẫn chứng nào?
yêu nớc
“ Từ cụ già ghét giặc”…
Từ tiền tuyến đến hậu phơng đều
có hoạt động yêu nớc: từ những chiến
sĩ con để của mình + Mọi nghề nghiệp tầng lớp đều
có ngời yêu nớc: “ từ những nam nữ cho chính phủ”
Giáo viên bình câu kết của đoạn
Vừa cụ thể vừa toàn diện đầy sức thuyết phục
So sánh: lòng yêu nớc nh thứ của quý , đề cao tinh thần yêu nớc, dễ hiểu
+ Lòng yêu nớc trình bày + Lòng yêu nớc giấu kínTrong khi bàn về bổn phận của
chúng ta tác giả đã bộc lộ quan điểm
yêu nớc nh thế nào
động viên tổ chức khích lệ tiềm năng yêu nớc của mọi ngời
? Cách nghị luận của tác giả ở
đoạn cuối văn bản có gì đặc sắc
- đa hình ảnh để diễn đạt lý lẽ, dễ
đọc dễ đi vào lòng ngời
? Nghệ thuật ở bài nghị luận có
gì đặc sắc
Nghệ thuật
Bố cục chặt chẽ, lâpk luận mạch
Trang 31lạc sáng sủa
Lý lẽ thống nhất với dẫn chứng, dẫn chứng phong phú lý lẽ đợc diễn
đạt dới dạng hình ảnh so sánh nên sinh động dễ hiểu
Học sinh thảo luận nhóm 2 Nội dung
? Qua bài văn em nhận thức đợc
điều yêu nớc nào?
* Lòng yêu nớc là giá trị tinh thần cao quý
Dân ta ai cũng có lòng yêu nớc
* Cần phải thể hiện lòng yêu nớc bằng việc làm cụ thể
? Theo em văn bản này có sức
thuyết phục không.? Vì sao
Học sinh thảo luận, tự do phát biểu
Hoạt động 4:
IV : Hớng dẫn học ở nhà :
Rút kinh nghiệm giờ dạy
……….………
Thứ ngày tháng năm 200… … …
Trang 32Tiết 82 : Câu đặc biệt
I: mục tiêu cần đạt :
Giúp học sinh
- Nắm đợc kinh nghiệm câu đặc biệt
- Hiểu đợc tác dụng câu đặc biệt
- Rèn kĩ năng biết sử dụng câu đặc biệt khi nói và viết
II - Chuẩn bị :
………
………
III - Tiến trình lên lớp
Hoạt động 1: ổn định lớp, kiểm tra bài cũ
Thế nào là câu rút gọn ? cho ví dụ
Hoạt động của học sinh
câu rút gọn không? Vậy nó có cấu
tạo nh thế nào? hãy lựa chọn một câu
có cấu tạo CN – VN bình thờng
Đây không phải là câu rút gọn vì không xác định đợc CN – VN
Câu đúng : cNhững câu không thể xác định đ-
Trang 33? Hãy phân biệt câu bình thờng,
câu rút gọn, câu đặc biệt
Giáo viên cho Học sinh xác định
VDI trong SGK Đó là câu gì
học sinh báo cáo kết quả Giáo viên
tổng hợp sửa chữa cho đúng
? Căn cứ vào bảng trên em hay
kể ra những tác dụng của câu đặc
biệt Học sinh đọc to ghi nhớ
Hoạt động 4
ợc CN –VN -> là câu đặc biệt
Ghi nhớ 1: SGKHọc sinh thảo luận:
Câu bình thờng: có đủ CN – VNCâu rút gọn: Có thể lợc bỏ 1 số thành phần câu, nhng căn cứ vào hoàn cảnh giao tiếp có thể khôi phục lại các thành phần bị rút gọn
Câu đặc biệt: Không cấu tạo theo mô hình CN – VN
ôi, em Thuỷ ! -> Câu đặc biệt
Tác dụng của câu đặc biệt
Câu đặc biệtMột đêm mùa xuânTiếng reo Tiếng vỗ tayTrời ơi!
Sơn ! Em Sơn! Sơn ơi! Chị An ơi!Ghi nhớ: SGK
Luyện tập
Bài 1: Học sinh đọc to yêu cầu bài tập 1:
Học sinh làm bài tập theo nhóm
Câu rút gọn:
“ Có khi dễ thấy ”…
“ Nhng cũng có khi Trong hòm ”…
Trang 34“ Nghĩa là k/chiến…
Câu đặc biệt: Ba giây bốn giây năm giây Lâu quá… … …
Câu đặc biệt: Một hồi còi
Câu đặc biệt: Lá ơi!
Câu rút gọn:
Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi Bình thờng lắm, chẳng
có gì đáng kể đâu
Bài số 2: Học sinh đọc yêu cầu bài tập 2
Những câu đặc biệt trong các đoạn văn trên có tác dụng:
Đoạn b: Xác định thời gian
Đoạn b: Lâu quá-> bộc lộ cảm xúc
Đoạn c: Thông báo sự tồn tại của sinh vật, htg
Chuẩn bị bài tiếp theo
Rút kinh nghiệm giờ dạy
……….………
Thứ ngày tháng năm 200… … …
Tiết 83: Bố cục và phơng pháp lập luận
trong bài văn nghị luận
I - Mục tiêu cần đạt:
Trang 35Giúp học sinh:
+ Biết cách lập bố cục và lập luận trong bài văn nghị luận
+ Nắm đợc mối quan hệ giữa bố cục và phơng pháp lập luận của bài văn nghị luận
ới sự h ớng dẫn của giáo viên)
Nội dung bài học
(Kết quả hoạt động của học sinh)
? Học sinh đọc lại văn bản: “Tinh
thần yêu nớc của nhân dân ta”
? Bài văn gồm mấy phần? nội
dung của mỗi phần?
+ ? Phần mở bài gồm mấy câu?
+ ? Vấn đề (luận điểm) đa ra ở đây
là gì?
+ Các câu 2,3 có tác dụng gì?
? Thân bài nêu gì? Gồm mấy câu?
Đợc trình bày thành mấy đoạn? Mỗi
đoạn có mấy luận điểm? Đó là gì?
Giáo viên: Chiếu hắt sơ đồ ở SGK lên bảng Học sinh quan sát, trả lời câu hỏi
Bài văn gồm 3 phần:
Mở bài: 3 câu Nêu vấn đềLuận điểm: Dân ta yêu n… ớc.Câu 2: K/đ giá trị của vấn đề: Đó là truyền thống quý báu …
Câu3: Nêu mở rộng, xác định phạm
vi của vấn đề: “mỗi khi TQ yêu n… ớc.Thân bài: Trình bày các ý để chứng minh vấn đề (8 câu): Chứng minh truyền thống yêu nớc anh hùng trong lịch sử dân tộc ta
Đợc trình bầy theo 2 đoạn
Đoạn 1:
Luận điểm 1: Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại: Bà Trng …Luận điểm 2: Trong cuộc kháng chiến chống Pháp
Trang 36Luận điểm 1 gồm 3 câu:
Câu 1: Giới thiệu khái quát và chuyển ý
Câu 2: Liệt kê dẫn chứngCâu 3: Luận điểm : Xác định t/c, tđộ: ghi nhớ công lao
Luận điểm hai gồm 5 câu:
Câu 1: Khái quát chuyển ýCâu 2,3,4 : liệt kê dẫn chứng theo bình diện, các mặt khác nhau, kết nối dẫn chứng bằng cặp quan hệ từ: từ…
đếnCâu 5: Khái quát nhận định, đánh giá
Phần kết bài nêu gì? Nêu kết luận nhằm khẳng định
quan điểm, nêu ra nhiệm vu trớc mắt bổn phận của chún ta là phát huy lòng yêu nớc
Câu 1: So sánh, khái quát giá trị của tình yêu nớc
Câu 2,3 : Hai biểu hiện khác nhau của lòng yêu nớc
Câu 4: Xác định trách nhiệm, bổn phận của chúng ta
Qua phân tích trên em có nhận xét
gì về bố cục và lập luận của bài văn
* Nhận xét:
Bài văn có bố cục 3 phần (nh trên) Bài văn dẫn dắt ngời đọc đi từ luận
điểm đến luận chứng (dẫn chứng) để đi
đến kết luận Mối quan hệ của các luận
điểm, luận chứng rất chặt chẽ phù hợp hàm chứa một sự tự nhiên trong suy luận, đi từ quá khứ đến hiện tại
Hoạt động 2: II Các phơng pháp lập luận
trong bài
Trang 37Hãy chỉ ra rõ phơng pháp lập luận
theo hàng ngang 1, 2, 3, 4 nh thế nào?
Hàng dọc nh thế nào?
Vậy để xác lập luận điểm trong
từng phần và mối quan hệ giữa các
(2): Lập luận theo quan hệ nhân quả: Lịch sử có nhiều cuộc kháng chiến
vĩ đại nh Bà Trng nên chúng ta phải…ghi nhớ
(3): Lập luận theo quan hệ tổng hợp phân hợp đa ra một nhận định chung, rồi lấy dẫn chứng bằng những trờng hợp
cụ thể , rồi cuối cùng kết luận la mọi ngời đều co lòng yêu nớc
(4): Lập luận theo quan hệ tơng
đồng (suy luận tơng đồng) : Từ truyền thống mà suy ra bổn phận của chúng ta
là phát huy lòng yêu nớc
Hàng dọc: Lập luân theo quan hệ
t-ơng đồng dựa theo thời gian
* Ghi nhớ: SGK
Giáo viên chốt: có thể nói mối quan hệ giữa bố cục và lập luận đã tạo ra bằng một mạng lới liên kết trong văn bản nghị luận, trong đó phơng pháp lập luận là chất keo gắn bó các phần, các ý của bố cục
* L
u ý : Trong lập luận, lý lẽ dẫn chứng phải phù hợp với nhau và phù hợp với
luận điểm Luận điểm có thể đa ra trớc hoặc sau luận cứ, nhng phủ định hớng cho việc lựa chọn luận cứ
Khi lập luận, thờng vận dụng cách suy lý từ cái chung đến cái riêng, từ cụ thể
đến khái quát, từ nguyên nhân đến kết quả, từ cụ thể đến hiện tại để có sức…thuyết phục ngời đọc ngời nghe
Hoạt đông 3: III Huớng dẫn luyện tập:
Học sinh đọc bài văn “ Học cơ bản tài lớn”…
a, t tởng : “ Chỉ có thầy giỏi mới đào tạo đợc trò giỏi ”
Thể hiện ở các luận điểm
Trang 38Luận điểm chính: Học cơ bản mới có thể trở thành tài lớn
Luận điểm nhỏ:
+ Có nhiều ngời đi học, nhng ít ai biết học cho thành tài
+ Nếu không khổ công luỵên tập thì không vẽ đúng đợc đâu “ có những
ng-ời đi học tiền đồ ( câu chuyện vẽ tranh của Vanhxi)…
+ Chỉ có thầy giỏi mới đào tạo đựơc trò giỏi
“ Những ngời thầy lớn cơ bản nhất
b, Bài văn có bố cục 3 phần
Mở bài : Đoạn 1: lập luận theo quan hệ tơng phản : nhiều ngời ít ai.…
Thân bài đoạn 2: Dùng câu chuyện Vanhxi vẽ tranh để làm dẫn chứng minh hoạ cho luận điểm ở phần mở bài và rút ra luận điểm trong phần kết luận
Kết bài: Đoạn 3 lập luận theo quan hệ nhân quả
Cả bài lập luận theo quan hệ : Tổng – Nhân – Hợp
Hoạt động 4: IV Hớng dẫn học ở nhà
Học thuộc ghi nhớ Chuẩn bị bài tiếp theo
Rút kinh nghiệm giờ dạy
Thứ ngày tháng năm 200… … …
Tiết 84:
Luyện tập về phơng pháp lập luận trong văn bản nghị luận
I - Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh
- Kiến thức:
Khắc sâu kiến thức về khái niệm lập luận trong văn nghi luận
- Kỹ năng: Rèn kỹ năng lập luận, luận điểm, luận cứ lập luận
II - Chuẩn bị :
Trang 39………
III - Tiến trình lên lớp
Hoạt động của học sinh
(Dới sự hớng dẫn của giáo viên)
Nội dung bài học
(Kết quả hoạt động của học sinh)
Hoạt động 1: I Xác định khái niệm lập luận
trong đời sống
Học sinh tìm hiểu VD ở mục 1 Bài tập 1
Xác định luận cứ kết lụân - Luận cứ ở bên trái dấu phẩy, kết
luận ở bên phải dấu phẩyNhận xét mối quan hệ giữa luận
Giáo viên yêu cầu học sinh bổ
sung luận cứ ở bài tập
Bài tập 2:
a, Vì nơi đây từng gắn bó với em
từ tuổi ấu thơ
b, Vì sẽ chẳng còn ai tìm mình nữa
c, Đau đầu quá
d, ở nhà
e, Những ngày nghỉGiáo viên yêu cầu học sinh bổ
sung kết luận trong bai tập 3
Trang 40Trong đời sống, hình thức biểu hiện mối quan hệ giữa luận cứ và luận
điểm ( kết luận) thờng nằm trong một cấu trúc câu nhất định
- Mỗi luận cứ có thể đa tới một hoặc nhiều luận điểm ( kết luận và ngợc lại)
Hoạt động 2 II Xác định khái niệm lập luận
trong văn nghị luận
Học sinh tìm hiểu ví dụ ở mục II Bài tập 1: So sánh
? So sánh các kết luận ở mục I2
với các luận điểm ở mục II
a, Giống nhau: Đều là những kết luận
b, Khác nhau:
ở mục I2: Lời nói trong giao tiếp hàng ngày mang tính cá nhân, có ý hàm ẩn
- ở mục II: Luận điểm trong văn nghị luận thờng mang tính khái quát
và ý nghĩa tờng minh
Lập luận trong văn nghị luận