Tự chọn Văn 7

Dạy nội dung bài mới: Giới thiệu bài: 1’ Để giúp các em biết làm bài văn biểu cảm tiết học hôm naychúng ta cùng đi nghiên cứu bài.. ở đoạn 3, khi nói về 2 câu thơ tiếp của bài ca dao, t

Ngày soạn: Ngày giảng: Lớp 7:

- Giúp Hs có khả năng bày tỏ t tuởng tình cảm một cách chân thành với ngời khác

II CHUẩN Bị CủA GV Và HS:

1 Giáo viên:

- Nghiên cứu nội dung bài

- Soạn giáo án

2 Học sinh:

- Chuẩn bị bài theo câu hỏi trong SGK

III TIếN TRìNH BàI DạY:

1 Kiểm tra bàicũ:(5 )’)

- Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh

2 Dạy nội dung bài mới:

Giới thiệu bài:(1’)) Để giúp các em rèn luyện kĩ năng nói theo chủ đề biểu cảm, kĩnăng tìm ý lập dàn ý Tiết học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

Chuẩn bị ở nhà 1 trong 4 đề trong SGK

Hãy nêu yêu cầu của giờ luyện nói

Phần mở bài ta giới thiệu vấn đề gì?

Thân bài nhớ lại những kỉ niệm gì?

Kết bài nêu cảm nghĩ hay nhận xét gì?

- Khi phát biểu phải có lời tha gửi…

- Hết bài phải có lời cảm ơn

Dàn ý cho một số đề cụ thể:

1 Đề 1: Cảm nghĩ về thầy cô, những “ngờilái đò” đa thế hệ trẻ “cập bến” tơng lai

a Mở bài:

- Giới thiệu chung:

+ Trên đờng về thăm quê, em gặp lại cô giáodạy em hồi lớp 5

+ Em nhơ lại những kỉ niệm cũ

b Thân bài:

- Hồi tởng lại kỉ niệm gắn với thầy cô:

+ Ngày còn ở quê em thờng đi học vớiLâm…

+ Hôm ấy Lâm không đi học, em định chiều

- Kỉ niệm về thầy cô trong buổi tối hôm đó

- Nhớ mãi ngôi trờng nhỏ ấm áp tình ngừơi

2 Đề 2: Cảm nghĩ về tình bạn( Cảm nghĩ vêngời bạn mà em yêu mến)

Nhận xét đánh giá sửa lỗi cho Hs

a Mở bài: Giới thiệu chung

- Tên bạn, mối quan hệ với em

- Nêu lí do khiến em yêu quý bạn

b Thân bài:

- Những phẩm chất của bạn: Chăm chỉ, họcgiỏi, tận tình giúp đỡ bạn, chịu khó hoc học,tìm hiểu, quan sát…

- Xem lại kiến thức của bài

- Về nhà viết và luyện nói một số bài văn biểu cảm về sự vật, con ngời

- Tiết sau học bài ôn tập từ đồng âm

Ngày soạn : Ngày giảng : Lớp 7:

Tiết 3,4 : Tiếng Việt :

- Chuẩn bị bài mới.

III TIếN TRìNH BàI DạY:

1 Kiểm tra bài cũ:(5 )’)

Câu hỏi: Thế nào là từ trái nghĩa? Cho ví dụ?

Đáp án: Từ trái nghĩa là những từ có ý nghĩa trái ngợc nhau xét trên một cơ sở chungnào đó Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau

VD: Lành - rách

Giàu- nghèo

2 Dạy nội dung bài mới:

Giới thiệu bài:(1’)) Thế nào là từ đồng âm? Khi sử dụng từ đồng âm cần chú ý những

điều gì? tiêt học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

Giải thích nghĩa của từ “ lồng”?

Mỗi từ “lồng” trên thuộc từ loại

Nhờ đâu mà em phân biệt đợc nghĩa

của từ “lồng” trong mỗi câu trên?

Câu “Đem cá về kho” tách ra khỏi

ngữ cảnh có thể hiểu thành mấy

nghĩa? Đó là nghĩa nào?

Hãy thêm vào câu này một vài từ để

câu trở thành câu đơn nghĩa?

Nh vậy để tránh những hiểu lầm do

hiện tợng đồng âm gây nên ta cần

chú ý điều gì khi giao tiếp?

Đa ví dụ?

Cho biết các từ chân trong trờng hợp

này có phải là từ đồng âm hay

không? Vì sao?

I Thế nào là từ đồng âm:(23 )’)

* Ví dụ:

a Con ngựa đang đứng bỗng lồng lên

b.Mua đợc con chim, bạn tôi nhốt ngay vàolồng

- Lồng 1: (nói trâu, ngựa) nhảy dựng lên,vùng lên hoặc chạy xông xáo

- Lồng 2: Đồ đan bằng tre, nứa để nhốt chim,gà

-> Kho: nơi để chứa( vật nào đó)

- Đem các về mà kho( Kho: hoạt động)

- Đem các về để nhập kho( Kho: Chỗ chứa

đựng)

=> Khi giao tiếp phải chú ý đến ngữ cảnh đểtránh hiểu sai nghĩa của từ hoặc dùng từ vớinghĩa n ớc đội do hiện t ợng đồng âm

- Chân b: Phần dới cùng của một số đồ vậttiếp giáp gắn liền với mặt nền

- Chân c: Bộ phận dới cùng của cơ thể ngờihay động vật, dùng để đi, đứng

GV: Cơ sở chung của sự phát triển ngữ nghĩa

ở đâu là nét nghĩa: Bộ phận dới cùng

Tìm các nghĩa khác nhau của danh

từ “cổ”? Giải thích mối liên quan

a Nghĩa khác nhau cuả danh từ “ cổ”:

- Cổ (Nghĩa gốc) bộ phận nối liền thân và

đầu của ngời động vật

- Cổ: Bộ phận nối liền cánh tay và bàn tay

- Cổ: Bộ phận nối liền giữa thân và miệngcủa đồ vật( Cổ chai)

- Chuẩn bị tiết 46 kiểm tra tiếng việt

- Tiết sau: Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học

Ngày soạn: Ngày giảng: Lớp 7:

- Biết thể hiện tình cảm của mình với ngời khác.

II CHUẩN Bị CủA GV Và HS:

- Xem nội dung bài mới

III TIếN TRìNH BàI DạY:

1 Kiểm tra bài cũ:(4 )’)

Kiểm tra vở ghi, SGK của HS

2 Dạy nội dung bài mới:

Giới thiệu bài: (1’)) Để giúp các em biết làm bài văn biểu cảm tiết học hôm naychúng ta cùng đi nghiên cứu bài

Bài văn viết về bài ca dao nào?

Hãy đọc liền mạch bài ca dao đó?

Nội dung chính của bài ca dao là

gì?

Em có thể hiểu lời trong bài ca dao

là lời của ai?

Cho biết bài cảm nghĩ vừa đọc

gồm mấy đoạn? Mỗi đoạn nói về

mấy câu lục bát trong bài?

Đối tợng để tác giả tập trung biểu

giả có liên tởng tới ai?

I Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học:(44’))

- Có thể là một chàng trai nhng cũng có thể đó

là một cô gái nhớ đến ngời yêu

GV: Cảnh minh họa trong bài là cảnh minh hoạthời trớc( Thời Nguyên Hồng- Tác giả còn đihọc) Bức tranh vẽ một ngời đàn ông mặc áodài, đội khăn nh vậy không có bức tranh minhhoạ ấy ta vẫn có thể tởng tợng lời trong bài làlời của cô gái nhớ đến ngời yêu

- 4 đoạn: Mỗi đoạn nói về 2 câu lục bát

- Đoạn 1:

+ Nhân vật mang tâm trạng trông ngóng, nhớthơng

+ Tởng tợng, hình dung: Hình ảnh một ngời độikhăn, mắc áo dài, chắp tay sau lng…

+ Liên tởng tới một ngời quen thật của tôi, mộtngời họ hàng xa quê…

- Đoạn 2:

+ 2 câu thơ tiếp

ở đoạn 2, tác giả nói về những câu

thơ nào trong bài?

ở đoạn này tác giả hồi tởng lại điều

gi?

Trong cảm xúc đó tác giả đã tởng

tợng ra cảnh nào?

ở đoạn 3, khi nói về 2 câu thơ tiếp

của bài ca dao, tác giả bộc lộ cảm

nghĩ của mình về cái gì?

Theo lời tác giả con sông Ngân Hà

là con sông nh thế nào trong điển

tích?

Từ hình ảnh con sông ngân Hà, tác

giả lại hình dung, tởng tợng nh thế

nào về nhân vật trữ tình trong bài

Đoạn cuối văn bản, tác giả bộc lộ

cảm nghĩ qua những câu nào trong

bài ca dao?( Về hình ảnh nào?)

Có đặc điểm của sông Tào Khê

khiến tác giả liên tởng đến nội

dung của câu ca dao?

Từ hình ảnh sông Tào Khê, tác giả

bộc lộ cảm xúc của mình về nội

dung nào của 2 câu thơ cuối?

Câu cuối cùng của văn bản tác giả

khái quát lại điều gì?

Qua phân tích em thấy tác giả đã

phát biểu cảm nghĩ của mình về

bài ca dao bằng cách nào?

Bài ca dao có đợc coi là một tác

Cảm xúc của ngời viết bắt nguồn

từ nội dung nào trong văn bản?

Câu thơ 1 có nội dung nào đáng

chú ý? Cảm cúc trớc chi tiết miêu

+ Hồi tởng cảm xúc của mình khi nghe giảngbài ca dao: chỉ lơ mơ, tâm trí và mắt tôi…

+ Tởng tợng cảnh ngóng trông và tiếng kêu,tiếng nấc của ngời trông ngóng

+ Cảm xúc: thấy quen quen và thân thơng,mong đợi… da diết vô cùng

- Đoạn 4:

+ Cảm nghĩ về 2 câu cuối( Về sông Tào Khê)+ Nớc Tào Khê làm đá mòn Nhng dòng nớcTào Khê không bào giờ cạn

+ Dù nớc chảy làm đá mòn nhng dòng nớckhông bao giờ cạn chính là lòng chung thuỷ củacon ngời

- ấn tợng chung về bài ca dao

- Tác giả phát biểu cảm nghĩ của mình về bài cadao bằng cách tởng tợng, hồi tởng và suy ngẫm

về các hình ảnh, chi tiết của bài ca dao

- Có

=> Là trình bày những cảm xúc t ởng t ợng, suyngẫm của mình về nội dung và hình thức của tácphẩm đó

A Mở bài: Giới thiệu tác phẩm, hoàn cảnh ra

- Giáo dục các em thêm yêu tiếng việt, có ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.

II CHUẩN Bị CủA GV Và HS

- Xem nội dung bài mới

III TIếN TRìNH BàI DạY

1 Kiểm tra bài cũ:(5 )’)

- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS

2 Dạy nội dung bài mới:

Giới thiệu bài:(1’))Trong tiếng việt có một khối lợng khá lớn thành ngữ Vậy thànhngữ là gì? Thành ngữ có đặc điểm, cấu tạo, ý nghĩa gì? Tiết học này ta cùng tìm hiểu

- Ghềnh: Vũng sâu có nớc xoáy trên một

Em có nhận xét gì về ý nghĩa của cụm

từ trên? ý nghĩa mà cụm từ này biểu đạt

Nghĩa(1) bắt nguồn từ đâu?( Hiểu đợc

dựa vào đâu?)

Nghĩa thứ(2) đợc hiểu thông qua phép

Qua 2 ví dụ vừa phân tích em có nhận

xét nh thế nào về nghĩa của thành ngữ?

dòng sông

- Lên và xuống ở hai địa thế hết sức khókhăn Ngầm ví cuộc đời con cò trải quabao gian nan, vất vả và nguy hiểm, long

đong, lận đận nh việc lên thác xuốngghềnh

- ý nghĩa của cụm từ này đã biểu đạt một

ý hoàn chỉnh

- Không thể thay các từ trong cụm từ này.Vì nếu thay nh vậy nghĩa của cụm từ sẽ bịthay đổi

- Không thể thêm bớt từ vào cụm từ trên -> nghĩa sẽ thay đổi

- Không nên nh vậy sẽ làm cho nghĩa củacụm từ giảm nhẹ hoặc thiếu chính xác,lời nói thiếu nhịp nhàng, cân đôí ( Nóilên thác xuống ghềnh: Lên thác-> lêncao; Ghềnh-> thấp)

- Có cấu tạo cố định

=> Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo

cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh

- Một số ít thành ngữ có những biến đổinhất định: Đứng núi này trông núi nọ(Khác, kia)

-Chuột chạy cùng xào -Dậu đổ bìm leo

(2): Ngầm ví cuộc đời của con cò trải quabao gian nan, vất vả, nguy hiểm

-Nghĩa 1; bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đencủa các từ tạo nên thành ngữ

- Nghĩa 2: Thông qua phép ẩn dụ( so sánhngầm)

- Phép so sánh

=> Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồntrực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên

nó nh ng th ờng thông qua một phépchuyển nghĩa nh ( ẩn dụ, so sánh)

Hãy giải nghiã các từ Hán Việt?

Phân tích cấu trúc câu ở ví dụ1? Thành

ngữ “Bảy nổi ba chìm” giữ chức vụ gì

Thành ngữ giữ chức vụ gì trong câu?

Qua các ví dụ trên em thấy thành ngữ

có thể đảm đơng chức vụ gì trong câu?

ở ví dụ 1 thành ngữ “Bảy nổi ba chìm”

Kể tóm tắt truyện Con rồng cháu tiên,

ếch ngồi đáy giếng, thầy bói xem voi?

Nghiã hàm ẩn: miệng nói từ bi, thơng

ng-ời nhng lòng thì nham hiểm, độc địa

=> Muốn hiểu nghĩa của thành ngữ HánViệt thì phải hiểu từng yếu tố Hán Việttrong thành ngữ

- Thành ngữ trong cụm danh từ

* Ví dụ 3: Lời ăn tiếng nói biểu lộ nét vănhoá của con ngời

- Thành ngữ làm chủ ngữ

=> Thành ngữ có thể làm chủ ngữ, vị ngữtrong câu hay làm phụ ngữ trong cụmdanh từ

- Sống long đong, lận đận, gian truân, baophen khổ sở

- Lúc khó khăn, hoạn nạn

- Không Vì thay nh thế câu văn vừa dàidòng, lôi thôi lại bị giảm bớt tính hình t-ợng, gợi cảm

=> Thành ngữ ngắn gọn, hàm xúc, có tínhhình t ợng và có tính biểu cảm

c Da mồi tóc sơng: Tuổi tác già nua, ốmyếu

2 Bài 2:

- Thành ngữ: Con rồng cháu tiên…

- Các thành ngữ đợc xuất phát từ các câuchuyện cùng tên

- Hiểu nội dung các câu chuyện trên

3 bài 3:

- Lời ăn tiếng nói

- Một nắng hai sơng

- ngày lành tháng tốt

- Nắm chắc nội dung bài học.

- Tiết sau: Luyện tập làm thơ lục bát., su tầm một số bài thơ lục bát

- hình thành trong các em tình yêu quê hơng đất nớc, con ngời

II CHUẩN Bị CủA GV Và HS

1 Giáo viên:

- Đọc tài liệu - Soạn giáo án

2 Học sinh:

- Học bài cũ - Chuẩn bị nội dung bài mới

III TIếN TRìNH BàI DạY

1 Kiểm tra bài cũ:(5 )’)

- Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh

2 Dạy nội dung bài mới

Giới thiệu bài:(1’)) Các em đã đợc tiếp cận với nhiều bài thơ đợc viết theo thể thơ lục

bát Vậy để giúp các em biết cách làm thơ lục bát ta cùng tìm hiểu bài hôm nay

Bài ca dao thụôc thể thơ nào?

Thể thơ này thờng thấy trong thể loại

văn học nào?

Cặp câu thơ lục bát mỗi dòng có

mấy tiếng?

Vì sao gọi là lụcbát?

Kẻ lại sơ đồ vào vở và điền các kí

hiệu bằng, trắc, vần ứng với mỗi

tiếng của bài ca dao trên vào các ô?

Hãy nhận xét về tơng quan thanh

điệu giữa các tiếng thứ 6 và tiếng thứ

8 trong câu 8?

Nhận xét về thanh điệu của các tiếng

trong câu thơ lục bát?

Vần đợc gieo ở những tiếng nào

trong câu thơ lục bát?

Chỉ ra nhịp điệu của bài ca dao?

Qua phân tích bài ca dao trên em có

-> Lục bát là thể thơ độc đáo của Việt Nam

- Dòng trên 6 tiếng, dòng dới 8 tiếng

- Anh đi/ anh nhớ/ quê nhàNhớ canh rau rau muống/ nhớ cà dầm tơng

=> Thơ lục bát gồm 1 câu 6 tiếng, 1 câu 8tiếng KHông bắt buộc theo luật băng trắc ởtiếng 1,3,5,7 Tiếng 2,6 bằng, tiếng 4 trắc;Câu 8 tiếng thứ 6 là thanh ngang( bổng) …

II Luyện tập: (33’))

1 Bài 1:

a Em ơi đi học trờng xa

Cố học cho giỏi nh là mẹ mong

b Anh ơi phấn đâu cho bềnMỗi năm mỗi lớp mới nên thân ngời

c Ngoài vờn ríu rít tiếng chimTrên sân chú Vện lim rim ngủ ngày

2 Bài 2:

Sai ở chỗ tiếng thứ 6 của câu 8 lạc vần vớitiếng cuối của câu 6

- Sửa:

a.Vờn em cây quý đủ loài

Có cam, có quýt, có xoài, có na( Có na, có quýt, có bòng, có na)

b Thiếu nhi là tuổi học hànhChúng em phấn đấu trở thành đoàn viên

- Nắm chắc luật thơ và tập sáng tác thơ.

- Tự sáng tác những bài thơ lục bát

- Tiết sau :Học bài chuẩn mực sử dụng từ

Ngày soạn: Ngày giảng: Lớp 7:

- Giáo dục học sinh giữ gìn sự trong sáng của tiếng việt Tránh thái độ cẩu thả khi nói, viết

II CHUẩN Bị CủA GV Và HS

- Chuẩn bị nội dung bài mới

III TIếN TRìNH BàI DạY

1 Kiểm tra bài cũ:(5 )’)

* Câu hỏi: Thế nào là chơi chữ? Lấy ví dụ?

* Đáp án: Chơi chữ là lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thái dí dỏm,hài hớc làm câu văn hấp dẫn và thú vị

HS lấy ví dụ

2 Dạy nội dung bài mới

Giới thiệu bài:(1’))Để giúp các em sử dụng từ ngữ chuẩn xác trong khi nói và viết

chúng ta đi nghiên cứu bài hôm nay

Hãy chỉ ra nguyên nhân của việc

dùng từ sai? Lu ý điều gì khi dùng

-> Khoảng khắc, dùi đầu, tập tẹ

=> Dùng sai phụ âm đầu( Nam Bộ), sai vìgần âm, nhớ không chính xác, sai lỗi chínhtả

II Sử dụng từ đúng nghĩa:(17’))

* VD: SGK T166

- Sáng sủa-> tơi đẹp

- Cao cả-> sâu sắc

Khi sử dụng từ ta phải lu ý điều gì?

Chỉ rõ cái sai trong việc dùng các

từ: Hào quang, chú hổ, thảm hại, giả

tạo phồn vinh?

Nguyên nhân?

Ta lu ý điều gì khi sử dụng từ?

Sửa lỗi và chỉ rõ nguyên nhân của

việc dùng từ sai?

Việc sử dụng từ trong câu hợp

không? Khi sử dụng cần lu ý điều

- Không hiểu đúng nghĩa của từ:

+ Sáng sủa: nhận biết băng thị giác+ Tơi đẹp: Nhận biết bằng t duy, cảm xúc.+ Cao cả: Lời nói việc làm có phẩm chấttuyệt đối

+ Sâu sắc: Nhận thức và thẩm định bằng tduy, cảm xúc, liên tởng

+ Biết: Nhận thức đợc, hiểu đợc điều gì đó.+ Có: tồn tại một cái gì đó

=> Hiểu đúng nghĩa của từ

III Sử dụng từ đúng tính chất chữ pháp của từ:(15’))

=> Dùng từ đúng sắc thái biểu cảm, hợpphong cách

V Không lạm dụng từ địa ph ơng, từ Hán Việt:(16’))

- Là những từ ngữ riêng của địa phơng đó.VD: Bao diêm( Bắc) -> hộp quẹt( Nam)

- Trong các tình huống giao tiếp quan trọng

và trong các văn bản chuẩn mực(hành chính,chính luận)

=> Vì vốn từ vựng tiếng việt ta rất phong phú

và trong sáng Chính vì vậy ta không nên lạmdụng từ Hán Việt

- Từ nào trong tiếng việt có thì không nêndùng từ Hán Việt

- Anh em nh thể tay chân tay-> huynh đệ

- Cha mẹ nào mà chẳng thơng con-> Phụmẫu

Ngày soạn: Ngày giảng: Lớp 7:

Tiết 13,14:Tiếng Việt :

- Giáo dục học sinh có ý thức vận dụng chơi chữ trong nói viết

II CHUẩN Bị CủA GV Và HS

- Chuẩn bị nội dung bài mới

III TIếN TRìNH BàI DạY

1 Kiểm tra bài cũ:(5 )’)

Câu hỏi: Thế nào là điêp ngữ? Tác dụng của điệp ngữ?

Đáp án: Khi nói hoặc viết ngời ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ( hoặc cả mộtcâu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại nh vậygọi là phép điệp ngữ, từ ngữ

đợc lặp lại gọi là điệp ngữ

2 Dạy nội dung bài mới

Giới thiệu bài:(1’)) Trong một số tác phẩm văn chơng đã đợc học ta đã bắt gặp lối

chơi chữ Nhng chơi chữ không chỉ là công việc của văn chơngmà trong đời sống hàngngày ta cũng hay chơi chữ Vậy chơi chữ là gì? Có những kiểu chơi chữ nào ta đi tìm hiểubài

nhau trong bài ca dao?

Bà già đi xem bói nhằm mục đích gì?

Vậy từ lợi ở câu thơ thứ 2 trong ý của

bà già có ý nghĩa là gì?

ở câu 4 bài ca dao từ lợi có còn mang

ý nghĩa từ lợi trong ý của bà gìa nữa

không?

Thầy bói đã sử dụng từ lợi trong câu

trả lời của mình dựa vào hiện tợng nào

của từ ngữ?

Việc dùng từ lợi nh trong lời của thầy

bói có tác dụng gì? Em hiểu nh thế

nào về ý trả lời của ông thầy bói?

Tại sao Tú Mỡ lại không viết danh

tiếng mà lại viết ranh tớng? Viết nh

vậy nhằm mục đích gì? ở đây đã lợi

dụng hiện tợng nào để chơi chữ?

Câu thơ thứ 2: từ nồng nặc đi kèm với

từ tiếng tăm có hợp nghĩa không?

Tại sao viết tiếng tăm nồng nặc?

Quan sát ví dụ 3 có phụ âm nào đợc

lặp lại trong câu thơ của Tú Mỡ?

Cách điệp âm m trong câu thơ trên của

tác giả đã giúp ngời đọc hình dung nh

thế nào về không gian miêu tả?

- Hiện tợng từ đồng âm( từ phát âm giốngnhau những khác xa nhau về nghĩa, khôngliên quan gì đến nhau)

- Trong câu trả lời của thầy bói, mới nghe

vế đầu thì có thể nghĩ từ lợi đợc dùng theo

đúng ý của bà gìa Nhng đến vế sau thì tamới thấy cái ý đích thực của thầy bói: Bà

đã già nên từ lợi đã chuyển sang một ýkhác

=> Là lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của

từ ngữ để tạo sắc thái dí dỏm, hài h ớc làmcâu văn hấp dẫn và thú vị

II Các lối chơi chữ:(22’))

* VD1: Bài ca dao-> Dùng từ ngữ đồng âm

* VD2: Sánh với na Va…

- Không Đáng lẽ phải viết danh tiếng

+ Danh tớng: Tớng giỏi có tiếng

+ Ranh tiếng: Tre con( trẻ ranh)-> Ranh tiếng dùng lối nói trại âm( gần âm)

- Mục đích: nhằm giễu cợt Na Va

- Tiếng tăm: Nhận định tốt của mọi ngời vềmột ngời hoặc một việc đợc truyền đi xa

- Nồng nặc: Mùi rất hăng, bốc mạnh lêngây khó chịu

-> Tơng phản ý nghĩa, châm biếm, đả kích

Na Va

* VD3: Mênh mông

- Phụ âm m

- Cách điệp âm nh vậy của tác giả giúp

ng-ời đọc hình dung về không gian mênhmông, vắng lặng, mịt mờ, buồn tẻ

-> Dùng cách điệp âm

* VD4: Con các đôí …

Trong câu thơ có từ nào trái nghĩa với

từ sầu riêng? Em hiểu vui chung nghĩa

là gì?

Nh vậy Phạm Hổ đã chơi chữ bằng

cách nào?

Em có nhận xét gì về cách dùng từ

trong 2 câu thơ của Nguyễn Khuyến?

Nguyễn Khuyến đã chơi chữ bằng

cách nào?

Qua ví dụ trên em thấy có những lối

chơi chữ nào? Chơi chữ thờng đợc sử

dụng trong trờng hợp nào?

Đọc bài thơ và cho biết tác giả dùng

những từ ngữ nào để chơi chữ?

Tác giả đã chơi chữ theo lối nào?

Riêng từ “Rắn” tác giả dùng theo lối

nào?

Có những tiếng nào chỉ sự vật gần gũi

nhau? Cách nói này có phải chơi chữ

không?

Su tầm một số cách chơi chữ trong

sách báo?

Hớng dẫn HS làm tiếp phần b, c

- Cá đối, cối đá; Mỡo cai, mái kèo

-> Dùng lối nói lái

* VD5: Ngọt thơm…

- Là một loại quả ở Nam Bộ( DTừ)

- Trạng thái tâm lí tiêu cực(buồn) cánhân( tính từ)

- Vui chung trái nghĩa với sầu riêng

- Vui chung: trạng thái tâm lí tích cực( Vui)tập thể( tính từ)

-> Dùng từ nhiều nghĩa, trái nghĩa

* VD6:

Tiếng già nhng núi vẫn là non

- Non – núi: từ đồng nghĩa

- Non – già: từ trái nghĩa

-> Dùng từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa

- Dùng lối nói gần âm: giò, dò

b Chơi chữ: dùng từ gần nghĩa: Nứa, tre,trúc

- Giáo dục HS tình yêu quê hơng đất nớc.

II CHUẩN Bị CủA GV Và HS

- Chuẩn bị nội dung bài mới

III TIếN TRìNH BàI DạY

1 Kiểm tra bài cũ:(5 )’)

- Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh

2 Dạy nội dung bài mới

Giới thiệu bài:(1’)) Để giúp các em hệ thống kiến thức đã học về văn học …

hiện tình yêu quê hơng đất nớc và

cách thể hiện qua 2 bài thơ: Cảm

b, Thể thơ… lục bát

c, … so sánh, nhân hoá, ẩn dụ, hoán dụ,

điệp ngữ, câu hỏi tu từ

- Chuẩn bị phần ôn tập tiếng việt.

Ngày soạn: Ngày giảng: 7A:

- Giáo dục HS có ý thức sử dụng từ tiếng việt

II CHUẩN Bị CủA GV Và HS

- Chuẩn bị nội dung bài mới

III TIếN TRìNH BàI DạY

1 Kiểm tra bài cũ:(5 )’)

- Kiểm tra phần chuẩn bị của học sinh

2 Bài mới:

Giới thiệu bài:(1’)) Để củng cố, hệ thống lại kiến thức đã học về tiếng việt Tiết học

hôm nay ta đi ôn tập phần tiếng việt

* Nội dung ôn tập:(78’))

- Từ ghép đẳng lập : Quần áo; Nhà cửa.

- Từ láy toàn bộ : Xanh xanh; Đo đỏ

- Từ láy phụ âm đầu : Lung linh; Long lanh

- Từ láy vần : Liêu xiêu; Loanh quanh

HS nêu định nghĩa về đại từ, các loại đại từ

Lấy ví dụ :

- ĐT để trỏ ngời sự vật : Tôi,ta, tớ, mày, nó

- ĐT trỏ số lợng : Bấy, bấy nhiêu

- ĐT trỏ hoạt động, tính chất : vậy, thế

- ĐT để hỏi ngời sự vật : Ai, gì

- ĐT hỏi số lợng : Bao nhiêu, mấy

- ĐT hỏi hoạt động, tính chất : Sao, thế nào

Bài 2:

Từ Loại

ý nghĩachức năng

Danh từ, độngtừ,tính từ Quan hệ từ

ý nhĩa Biểu thi ngời, sựvật, hoạt

động,tính chất

Biểu thị ý nghĩaquan hệChức năng

Có khả năng làmthành phần củacụm từ, của câu

Liên kết thànhphần của cụm từ,của câu

- Đại : to, lớn - Thiết : bọc

- Điền : ruộng - Thiếu : nhỏ

- Ôn lại toàn bộ kiến thức tiếng việt đã học trong học kì I

- Chuẩn bị: Ôn tập tục ngữ về thiên nhiên

Ngày soạn: Ngày giảng: Lớp 7:

Tiết 17, 18: Văn bản

ÔN TậP Tục ngữ về thiên nhiên

- Giáo dục học sinh biết trân trọng những kinh nghiệm đợc đúc kết trong tục ngữ

II Chuẩn bị của GV và HS :

1 Giáo viên:

- Đọc bài, nghiên cứu tài liệu

- Soạn giáo án

2 Học sinh:

- Xem trớc nội dung bài, soạn bài

III.Tiến trình bài dạy:

1 Kiểm tra bài cũ:

- Không kiểm tra

2 Dạy nội dung bài mới:

* GTB:(1’)) Tục ngữ là một thể loại văn học dân gian Nó đợc ví nh là kho báu kinh

nghiệm trí tuệ dân gian, là “Túi khôn dân gian vô tận” Tục ngữ có nhiều chủ đề Tiết họcnày chúng ta sẽ cùng tìm hiểu lại về những câu tục ngữ có chủ đề thiên nhiên và lao độngsản xuất, Thông qua tiết ôn tập

Em hiểu nh thế nào về tục ngữ?

Có thể chia 8 câu trong bài thành mấy

Tác giả dân gian đã sử dụng thủ pháp

nghệ thuật nào ở đây? Tác dụng của

biện pháp nghệ thuật đó?

I Đọc và tìm hiểu chung:(15 )’)

1 Khái niệm về tục ngữ:

Ghi: Tục ngữ là những câu nói dân gian

ngắn gọn, thờng có vần điệu và hình ảnhcủa ngời bình dân để đúc kết kinh nghiệmcuộc sống

2 Phân nhóm:

- Câu 1,2,3,4: nói về thiên nhiên

- Câu 5,6,7,8: nói về lao động sản xuất

II Đọc - phân tích: (57’))

1 Những câu tục ngữ nói về thiên nhiên:

(13’))

* Câu 1: "Đêm tháng … Ngày… đã tối."

- Tháng 5 đêm ngắn, tháng 10 ngày ngắn

- cha nằm đã sáng, cha cời đã tối.

- Nói quá Nhấn mạnh đặc điểm của đêmtháng 5 và ngày tháng 10 Đồng thời gây

ấn tợng độc đáo, khó quên

Thảo luận 2 HS Trình bày: