GV: Ghi đề bài và tiết dạy lên bảng Hai học sinh lên bảng trả lời và làm bài tập Cả lớp theo dõi và nhận xét Hoạt động 2: Dạng thực hiện phép nhân phân số.. - Ôn lại lý thuyết đã học về
Trang 1Tiết 89: HỖN SỐ - SỐ THẬP PHÂN - PHẦN TRĂM
I MỤC TIÊU:
- HS hiểu được các khái niệm hỗn số, số thập phân, phần trăm
- Có kỹ năng viết phân số (có giá trị tuyệt đối lớn hơn 1) dưới dạng hỗn số và ngược lại; viết phân số dưới dạng số thập phân và ngược lại; biết sử dụng ký hiệu phần trăm
- Rèn luyện kĩ năng tính chính xác và cẩn thận
II CHUẨN BỊ:
- GV: Đèn chiếu, giấy trong, bảng phụ, phấn màu ghi sẵn đề các bài? ; bài tập
củng cố; bài tập 94, 95,96 /46 (SGK)
- HS: Bảng phụ, giấy trong, bút dạ, vở nháp.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ(7’)
GV gọi hai học sinh lên bảng:
+HS1: Tính: 4 3 3:
7 − 7 5 +HS2: Tính: :29 35
8
Đặt vấn đề: Từ kết quả của HS2, em nào có thể viết
phân số
4
7
dưới dạng hỗn số?
4
3 1 4
7 = + =
GV: Đây là kiến thức các em đã được học ở
Tiểu học Nhưng để viết một phân số âm (ví dụ 5
2
− ) dưới dạng hỗn số như thế nào? Hôm nay ta học bài:
“Hỗn số - Số thập phân - Phần trăm”
GV: Ghi đề bài và tiết dạy lên bảng
Hai học sinh lên bảng trả lời và làm bài tập
Cả lớp theo dõi và nhận xét
Hoạt động 2: Dạng thực hiện phép nhân phân số (15’)
Hoạt động 3: Dạng tính giá trị của biểu thức gồm dãy phép tính (10’)
Trang 2Bài 80/40 SGK:
GV: Cho HS lên làm 3 câu a, b, d.
GV: Yêu cầu học sinh nêu các bước giải.
a) Áp dụng qui tắc nhân một số nguyên với
một phân số
b) Thực hiện phép nhân phân số rồi đến cộng
phân số
c) Thực hiện trong ngoặc trước, rồi đến phép
nhân phân số
Bài 80/40 SGK:
a)
2
3 2
) 3 (
1 10
) 3 (
5 10
) 3 (
b)
25
14 7
5 7
2 +
=
5 1
2 1 7
2 25 7
14 5 7
=
35
24 35
14 35
10 5
2 7
+
+ −
22
12 11
2 2
7 4
3
+
+ −
11
6 11
2 4
14 4
3
11
8 4
−
Hoạt động 4: Dạng toán có lời văn (10’) Bài 83/41 SGK:
GV: Treo đề bài ghi sẵn trên bảng phụ.
- Cho HS đọc đề
Hỏi: Đầu bài cho biết gì? Yêu cầu gì?
GV: Tóm tắt đề và chiếu lên màn hình.
Hỏi: Làm thế nào để tính được quãng đường
AB?
GV: Tại sao em làm như thế?
GV: Quãng đường AC và BC được tính theo
công thức nào?
GV: Yêu cầu HS hoạt động nhóm và gọi đại
diện nhóm lên bảng trình bày
GV: Cho lớp nhận xét, đánh giá.
Bài 83/41 SGK: 8’
Giải:
Thời gian Việt đi quãng đường AB là: 7h30 – 6h50 = 40 phút
= 3
2 giờ
Thời gian Nam đi quãng đường BC là: 7h30 – 7h10 = 20 phút
= 3
1 giờ
Quãng đường BC dài:
12 3
1 = 4 (km) Quãng đường AB dài:
10 + 4 = 14 (km)
Hoạt động 5: HDVN (2’)
Trang 3- Ôn lại lý thuyết đã học về phép nhân; tính
chất cơ bản của phép nhân phân số
- Làm các bài tập còn lại trong SGK
- Ôn lại phép chia phân số đã học ở Tiểu học
Nghe và ghi bài tập về nhà
Tiết 87 : PHÉP CHIA PHÂN SỐ
I MỤC TIÊU:
- Nắm được khái niệm số nghịch đảo của một phân số để vận dụng vào phép chia phân số
- Nắm được qui tắc chia hai phân số bằng cách đưa về phép nhân để tính
- Rèn luyện kĩ năng tính chính xác và cân thận
II CHUẨN BỊ:
- SGK, SBT, phấn màu, bảng phụ ghi sẵn đề bài ? SGK, bài tập củng cố
II TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ (8’)
GV gọi hai học sinh lên bảng:
Một học sinh lên bảng làm bài tập
Trang 4HS1: Làm phép nhân:
a) (-8) 1
8 =
−
b) 4. 7
−
Đặt vấn đề: Ta có thể thay thế phép chia phân
số bằng phép nhân phân số được không? Bài
học hôm nay sẽ trả lời câu hỏi này
Cả lớp theo dõi và nhận xét
Hoạt động2: Tìm hiểu số nghịch đảo (7’)
GV: Ta có: (-8) 1
8
1 =
−
Ta nói:
8
1
− là số nghịch đảo của -8; ngược lại,
-8 là số nghịch đảo của
8
1
− ; hai số -8 và 8
1
−
là hai số nghịch đảo của nhau
GV: Tương tự: 1
4
7 7
−
−
Em hãy điền vào chỗ trống bài ?2
GV: Vậy thế nào là hai số nghịch đảo của
nhau?
* Củng cố: Làm ?3
1 Số nghịch đảo
- Làm ?1
- Làm ?2
* Định nghĩa: (SGK)
- Làm ?3
Hoạt động 3: Tìm hiểu phép chia phân số ( 18’) GV: Cho HS làm ?4 Gợi ý: Áp dụng phép
chia ở tiểu học, tính:
4
3 : 7 2
GV: Em có nhận xét gì về hai phân số
4
3
và 3
4
GV: Từ việc so sánh trên, muốn chia phân số
7
2
cho phân số
4
3
em làm như thế nào?
2 Phép chia phân số
- Làm ?4
HS: Lên bảng trình bày
21
8 3
4 7
2 4
3 : 7
21
8 3
4 7
So sánh:
3
4 7
2 4
3 : 7
Trang 5GV: Từ đó em hãy phát biểu qui tắc chia phân
số?
GV: Ghi:
c b
d a c
d b
a d
c : b
a : ( c 0 )
c
d a c
d a d
(Ghi qui tắc vào giấy dán lên bảng)
GV: Treo bảng phụ ghi sẵn đề bài ?5, cho HS
lên bảng trình bày
GV: Cho HS thực hiện phép chia : 2
4
3
−
Hướng dẫn: Viết số nguyên dưới dạng phân số
có mẫu bằng 1
GV: Ghi:
2 4
3 8
3 = −
−
Từ kết quả
2 4
3
−
Em cho biết: Muốn chia một phân số cho một số nguyên (khác 0) ta làm
như thế nào?
GV: Ghi dạng tổng quát:
( c 0 )
c b
a c
:
b
GV: Cho HS hoạt động nhóm làm ?6.
*Củng cố:
Câu a: Áp dụng qui tắc chia một phân số cho
một phân số
Câu b: Qui tắc chia một số nguyên cho một
phân số
Câu c: Chia một phân số cho một số nguyên
HS: Ta nhân phân số
7
2 với số nghịch đảo của
4
3
là 3 4
HS: Đọc qui tắc SGK.
+ Qui tắc: (SGK)
c b
d a c
d b
a d
c : b
a : ( c 0 )
c
d a c
d a d
- Làm ?5
HS:
8
3 2
1 4
3 1
2 : 4
3 : 4
−
+ Nhận xét: (SGK)
c b
a c : b
HS: Thực hiện yêu cầu của GV.
a) 7
10
− ; b)
2
3
− ; c)
21
1
−
Hoạt động 4: Củng cố - Hướng dẫn về nhà(12’)
+ Cho HS nhắc lại:
- Thế nào là hai số nghịch đảo của nhau? HS đứng tại chỗ trả lời
Trang 6- Nêu qui tắc chia phân số?
- Muốn chia một phân số cho một số nguyên
khác 0 ta làm như thế nào?
+ Làm bài 84 (a, c, h) /43 SGK
a)
18
65
−
; c) 10 ; h)
12
1
−
+ Bài 86/43 SGK:a) x =
7
5 ; b) x =
2 3 + Bài 87/43 SGK:
a) 2: 1 2
7 = 7 ; b) 2 3: 8
7 4 = 21 ; c) 2 5: 8
7 4 = 35
Hướng dẫn về nhà:
+ Nắm vững định nghĩa số nghịch đảo
+ Qui tắc chia hai phân số
+ Làm bài tập 84 (b, d, e, g) ; 85; 88; 89;
90; 91; 92; 93/43 + 44 SGK
+ Tiết sau luyện tập
HS lên bảng làm
+HS: So sánh số chia với 1:
a) 1 = 1 ; b) 3 1
4 < ; 5 1
4 >
+ Mọi phân số chia cho 1 thì bằng chính nó
- Nếu phân số chia nhỏ hơn 1 thì thương lớn hơn số bị chia
- Nếu phân số chia lớn hơn 1 thì thương tìm được bé hơn số bị chia
Tiết 88 : LUYỆN TẬP
I MỤC TIÊU:
Củng cố kiến thức đã học về phép chia phân số
- Phân chia các dạng bài tập và phương pháp giải
- Rèn luyện kỹ năng giải bài tập
- Bổ sung những lỗi phổ biến mà HS thường mắc phải để uốn nắn
II CHUẨN BỊ:
- SGK, SBT, phấn màu, bảng phụ ghi sẵn đề bài ? SGK, bài tập củng cố
- Máy tính, máy chiếu
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ(5’)
Trang 7GV gọi hai học sinh lên bảng
HS1: Thế nào là hai số nghịch đảo nhau?
AD: Tìm số nghịch đảo của 3
5
−
, 5
7 , 0, a(a≠0) a
a 0 b 0
b( ≠ ; ≠ )
HS2: Phát biểu quy tắc chia phân số?
AD: Tính a) 9 3
34 17: ; b)24 6
11
: −
; c) 4 2
13 :
−
GV Chia lớp thành hai nhóm cùg làm việc với
hai học sinh
Gọi đại diện nhận xét
Đặt vấn đề: Ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu
về phếp chia phân số.Để củng cố thêm các
kiến thức đã học tiết này chúng ta cùng đi
luyện tập
Hai học sinh lên bảng HS1: Trả lời như SGK
Số nghịch đảo của 3
5
−
là 5 3
−
Số nghịch đảo của 5
7 là 7 5
Số 0 không có số nghịch đảo
Số nghịch đảo của a là 1
a (a≠0)
Số nghịch đảo của a
b là b a 0 b 0
a( ≠ ; ≠ )
HS2: Phát biểu như SGK a) 9 3
34 17: = 9 17 917 3
34 3 34 3 2
.
.
b)24 6
11
: −
= 24 11 2411 44
.
c) 4 2
13 :
−
13 2. 13
Cả lớp theo dõi và nhận xét
HS lắng nghe
Hoạt động2: Dạng toán tìm số nghịch đảo (2’)
Từ bài của HS1 đi đến dạng toán 1
GV: Chúng ta đã biết muốn thực hiện được
phép chia phân số thì phải tìm được số nghịch
đảo
Muốn tìm số nghịch đảo của một số ta làm như
thế nào?
GV: Trước hết ta phải viết được về dạng a
b rồi đảo ngược lại ta sẽ có được số nghịch đảo của
nó
Đối với dạng toán này cần chú ý điều gì?
1- Dạng toán tìm số nghịch đảo
HS: Số nghịch đảo của Số nghịch đảo của a
b là b a 0 b 0
a( ≠ ; ≠ )
HS nêu được chú ý:
+ Số đối của số nguyên a là 1
a (a≠0) + Số 0 không có số nghịch đảo + Số nghịch đảo của 1 và -1 là chính nó
Hoạt động 3: Dạng toán thực hiện phép chia phân số ( 10’)
Trang 8Từ bài tập của HS2 giáo viên giới thiệu dạng
toán thứ 2
GV: Phương pháp để làm dạng toán này là gì?
GV nhấn mạnh lại quy tắc chia một phân số
cho một phân số; chia một số nguyên cho một
phân số và chia một phân số cho một số
nguyên
GV: Để củng cố thêm kiến thức trên chúng ta
sẽ cùng tham gia một trò chơi: “Đi tìm địa
danh lịch sử”
Yêu cầu: Hãy tính các thương sau rồi viết chữ
tương ứng với kết quả đúng vào ô chữ, em sẽ
có tên một địa danh lịch sử của nước ta
I 3 9
2 : 4
−
; H 4 8
7 :
−
; A 48 12
55 : 11
−
−
M 16 8
9
: −
L 7 14
10: 15
−
1
14
3
4
5
18
−
Gv nhận xét và cho điểm các nhóm
Để củng cố các phép tính về phân số ta chuyển
sang dạng toán tiếp theo
2- Dạng toán thực hiện phép chia phân số.
HS: Sử dụng quy tắc chia phân số
c
b : = bc
HS hoạt động theo nhóm Các nhóm trình bày ra bảng nhóm Đại diện nhóm nhận xét
I 3 9
2 : 4
3
−
; H 4 8
7 :
−
= 1 14
−
A 48 12
55 : 11
−
4
5; M 16 8
9
: −
= -18
L 7 14
10: 15
−
= 3 4
−
1 14
3
4
5
18
−
Hoạt động 4: Dạng toán tìm số chưa biết trong một đẳng thức(10’)
GV đưa ra bài toán: Tìm x biết:
x
. = ; b) x 8 11
11 3
: = ; c)4x 2 1
Trong câu a , x đóng vai trò là số gì?
Tìm một thừa số chưa biết ta làm như thế nào?
Tương tự với câu b: x là số gì?
Tìm số bị chia ta làm như thế nào?
Với câu c: Trong đẳng thức có mấy phép tính?
3- Dạng toán tìm số chưa biết trong một đẳng thức
HS đứng tại chỗ trả lời câu hỏi của gv
Ba học sinh lên bảng làm
Cả lớp cùng làm
x
11 3
x= 2 3
3 7: x= 11 8
3 11.
x = 2 7
3 3. x = 8
3
Trang 9Có tìm ngay được x không? Tìm gì trước?
Gọi 3 học sinh lên bảng làm
Yêu cầu cả lớp cùng làm và nhận xét?
Qua ba bài làm của học sinh giáo viên nhấn
mạnh phương pháp làm dạng toán này là phải
xác định xem số chưa biết đó đóng vai trò gì
trong đẳng thức
GV: Không phải bài toán nào cũng có ngay
biểu thức cho chúng ta thực hiện Có những
bài toán để thiết lập được biểu thức thì chúng
ta cần có những câu văn lập luận Đó là những
bài toán có lời văn
x = 14
9 c)4x 2 1
4x
7 = 1 2
5 + 3
4x
7 = 13 15 x= 13
15:4 7 x= 13
15.7
4= 91 60
Hoạt động 5: Dạng toán có lời văn(8’)
GV : Chiếu đề bài cho học sinh quan sát: Hòa
đi xe đạp từ nhà đến trường với vận tốc
12km/h hết 1/3h Khi về , Hòa đi với vận tốc
10km/h Tính thời gian Hòa đi từ trường về
nhà
Gọi một học sinh đọc và tóm tắt bài toán
Muốn tính thời gian cần biết những gì?
Tính thời gian về như thế nào?
Quãng đường từ nhà đến trường và từ trường
về nhà có thay đổi không?
Có tính được quãng đường không? Tính như
thế nào?
Gọi một học sinh lên trình bày lời giải
GV nhấn mạnh: Đối với dạng toán này cần đọc
kĩ và phân tích bài toán để hình thành biểu
thức tính
GV: Đối với biểu thức thường không chỉ đơn
thuần là một phép tính Vậy với biểu thức gồm
nhiều phép tính ta làm như thế nào?
4- Dạng toán có lời văn Một học sinh đọc đề bài và tóm tắt:
Vdi= 12km/h
tdi= 1/3h
Vve= 10km/h Tính tve=?
Giải Quãng đường từ nhà Hòa đến trường là
12.1
3= 4(km) Thời gian Hòa đi từ trường về nhà là
4: 10=2
5(h) Đáp số: 2
5h
Hoạt động 6: Dạng toán Tính giá trị của biểu thức gồm dãy phép tính(8’)
Trang 10GV yêu cầu học sinh tính giá trị của biểu thức:
A= 6 5 5 8
7 + 7 : − 9
Đối với biểu thức A ta thực hiện như thế nào?
Gọi một học sinh lên bảng thực hiện
Yêu cầu cả lớp cùng thực hiện
B=
5 2009 7
5 2009 7
Đối với biểu thức B ta thực hiện như thế nào?
GV: Gợi ý cho học sinh tính biểu thức B dựa
vào tính chất của phép tính
GV nhấn mạnh đối với dạng toán này cần xác
định được thứ tự thực hiện phép tính Tuy
nhiên ta vẫn có thể sử dụng tính chất của phép
tính để tính nhanh
4- Dạng toán tính giá trị của biểu thức gồm dãy phép tính
Một học sinh lên bảng làm A= 6 5 5 8
7 + 7: − 9=6 5 1 8
7 + 7 5 9. −
=6 1 8
7 + − 7 9= 1- 8
9= 1 9 B=
5 2009 7
5 2009 7
2 3 2 2 2 3
5 2009 7
3 3 3 2 3 3
5 2009 7
=
2
5 2009 7
3
5 2009 7
= 2 3
Hoạt động 7: HDVN(2’)
- Về nhà ôn lại ccác kiến thức đã học về phép
chia phân số
- Xem lại các dạng bài tập đã làm và phương
pháp giải
Hoàn thiện các bài tập trong SGK và SBT
-Xem trước bài : Hỗn số- Số thập phân…
HS theo dõi và ghi hướng dẫn về nhà