- Quan sát hình 4 SGK Diễn đạt quan hệ giữa các điểm A, B với đường thẳng d bằng các cách khác nhau.. - Hai tia trùng nhau là hai tia mà mọi điểm đều là Hình gồm điểm O và một nửa đường
Trang 1Tuần 1 : CHƯƠNG I: ĐOẠN THẲNG
Tiết 1 : § 1 ĐIỂM, ĐƯỜNG THẲNG
Ngày soạn:
Ngày dạy :
I/ MỤC TIÊU:
- Giúp HS hiểu điểm là gì? Đường thẳng là gì?
- Hiểu quan hệ điểm thuộc (không thuộc) đường thẳng
- Biết vẽ điểm, đường thẳng Biết đặt tên cho điểm, đường thẳng
- Biết kí hiệu điểm, đường thẳng Biết sử dụng kí hiệu ∈, ∉
- Gọi HS quan sát hình 1 SGK: đọc tên các điểm,
nói cách viết tên điểm, cách vẽ điểm
- Hai điểm A và C trùng nhau
Từ nay về sau khi nói hai điểm mà không nói gì
thêm, ta hiểu đó là 2 điểm phân biệt
- GV nêu hình ảnh của đường thẳng
- Quan sát hình 3 SGK
(?) Đọc tên đường thẳng, nói cách viết tên đường
thẳng, cách vẽ đường thẳng
GV: Đường thẳng là một tập hợp điểm Đường
thẳng không bị giới hạn về hai phía
- Quan sát hình 4 SGK
Diễn đạt quan hệ giữa các điểm A, B với đường
thẳng d bằng các cách khác nhau Viết kí hiệu A ∈
- Hai điểm A và C trùng nhau
Từ nay về sau khi nói hai điểm mà không nói gì thêm, ta hiểu đó là 2 điểm phân biệt
- GV nêu hình ảnh của đường thẳng
- Quan sát hình 3 SGK(?) Đọc tên đường thẳng, nói cách viết tên đường thẳng, cách vẽ đường thẳng
GV: Đường thẳng là một tập hợp điểm Đường thẳng không bị giới hạn về hai phía
III- Điểm thuộc đường thẳng - Điểm không thuộc đường thẳng
BA
d
- Điểm A thuộc đường thẳng d Kí hiệu A ∈ d
- Điểm B không thuộc đường thẳng d Kí hiệu
B ∉ d
Trang 2a
C M N
A B E
IV/ CỦNG CỐ: (17’) BT 1, 2, 3 (Gọi HS lên bảng)
1- Đặt tên cho các điểm và các đường thẳng còn lại ở hình 6
M A a
- Về kĩ năng: biết vẽ ba điểm thẳng hàng, ba điểm không thẳng hàng
- Sử dụng được các thuật ngữ: nằm cùng phía, nằm khác phía, nằm giữa
- Yêu cầu sử dụng thước thẳng để vẽ và kiểm tra ba điểm thẳng hàng một cách cẩn thận, chính xác
II/ CHUẨN BỊ:
*) Giáo viên:
Trang 3*) Học sinh:
- SGK
III/ TIẾN HÀNH:
1- Ổn định (1’)2- Kiểm tra bài cũ: (6’) Gọi HS giải BT 4
BT 4- Vẽ hình a) Điểm C nằm trên đường thẳng a .
a
b) Điểm B nằm ngoài đường thẳng b
b3- Bài mới: (20’)
- Xem hình 8 SGK trả lời câu hỏi
(?) Khi nào thì ba điểm thẳng hàng?
(?) Khi nào thì ba điểm không thẳng hàng?
(?) Nói cách vẽ ba điểm thẳng hàng
(?) Nói cách vẽ ba điểm không thẳng hàng
- Xem hình 9 SGK, đọc cách mô tả vị trí tương đối
của ba điểm thẳng hàng trên hình đó
- Vẽ 3 điểm A, B, C thẳng hàng sao cho A nằm
giữa hai điểm A và B
B A C
- Nhận xét: trong 3 điểm thăng hàng có một và chỉ
một điểm nằm giữa hai điểm còn lại
- Hai điểm C, B nằm cùng phía đối với A
- Hai điểm C, A nằm cùng phía đối với B
- Hai điểm A, B nằm khác phía đối với C
- Điểm C nằm giữa hai điểm A và B
V/ DẶN DÒ: (2’)
- Học bài, BTVN 11, 12, 13
- Chuẩn bị: §3 Đường thẳng đi qua hai điểm
Tuần 3: Tiết 3 : ĐƯỜNG THẲNG ĐI QUA HAI ĐIỂM
Trang 4Ngày soạn:
Ngày dạy:
I/ MỤC TIÊU:
- Kiến thức cơ bản: HS hiểu có một và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm phân
biệt Lưu ý HS có vô số đường không thẳng đi qua hai điểm
- Về kĩ năng: HS biết vẽ đường thẳng đi qua hai điểm, đường thẳng cắt nhau, song
2) Cho điểm A, vẽ đường thẳng đi qua A Vẽ được bao nhiêu đường thẳng qua A?
3) Cho điểm B (B ? A) vẽ đường thẳng đi qua A và B Hỏi có bao nhiêu đường thẳng đi qua A và B?
6- Bài mới: (20’)
- Yêu cầu hs mô tả lại cách vẽ đường thẳng
đi qua hai điểm A và B
- Cho hs ghi bài
- Hai điểm C, B nằm cùng phía đối với A
- Hai điểm C, A nằm cùng phía đối với B
- Hai điểm A, B nằm khác phía đối với C
Trang 5T
R
V/ DẶN DÒ: (2’)
- Học bài, BTVN 11, 12, 13
- Chuẩn bị: §3 Đường thẳng đi qua hai điểm
Bước 1: Cắm cọc tiêu thẳng đứng với mặt đất tại 2 điểm A và B
Bước 2: em thứ nhất đứng ở A, em thứ hai cầm cọc tiêu dựng thẳng đứng ở một điểm C (H.24, H.25)
Bươc 3: em thứ nhất ra hiệu để em thứ hai điều chỉnh vị trí cọc tiêu cho đến khi
em thứ nhất thấy cọc tiêu A (chỗ mình đứng) che lấp 2 cọc tiêu ở B và C Khi đó
- Biết định nghĩa mô tả tia bằng các cách khác nhau
- Biết thế nào là hai tia đối nhau, hai tia trùng nhau
Kĩ năng cơ bản: biết vẽ tiaRèn luyện tư duy:
- Biết phân loại 2 tia chung gốc
- Biết phân biệt gẫy gọn các mệnh đề toán học
II/ CHUẨN BỊ:
*) Giáo viên:
- Giáo án, SGK, SGV, thước htẳng
Trang 6*) Học sinh:
- SGK
III/ TIẾN HÀNH:
7- Ổn định (1’)8- Kiểm tra bài cũ: (6’) BT 21- Điền vào chỗ trống
a) 2 đường thẳng 1 giao điểm b) 3 đường thẳng 3 giao điểm c) 4 đường thẳng 6 giao điểm d) 6 đường thẳng 10 giao điểm 9- Bài mới
- Đọc hình 26 SGK trả lời câu hỏi:
(?) Thế nào là tia gốc O?
- HS trả lời theo SGK
- Vẽ đườngthẳng xx’, lấy B thuộc xx’ Viết tên 2
tia gốc B
- Hai tia chung gốc Ox và Oy tạo thành đường
thẳng xy được gọi là 2 tia đối nhau
(?) Hai tia đối nhau có những điều kiện gì?
a) Hai tia Ax và By không phải là hai tia
đối nhau vì không chung gốc
b) Những tia đối nhau là Ax, Ay và Bx,
By
- Nhìn hình 29 SGK trả lời câu hỏi
(?) Thế nào là hai tia trùng nhau?
- Hai tia trùng nhau là hai tia mà mọi điểm đều là
Hình gồm điểm O và một nửa đường thẳng bị chia
ra bởi điểm O được gọi là một tia gốc O
•Tia Ox và Oy
II- Hai tia đối nhau
Ox, Oy là hai tia đối nhau
III- Hai tia trùng nhau
• •
Ax, AB là hai tia trùng nhau
* Chú ý: hai tia không trùng nhau gọi là hai tia
Trang 7Tuần 6: Tiết 6 : LUYỆN TẬP
Ngày soạn:
Ngày dạy:
I/ MỤC TIÊU:
- Củng cố lại các kiến thức về điểm, đường thẳng, 2 tia trùng nhau, 2 tia đối nhau
- Rèn luyện tư duy vẽ hình theo cách phát biểu
Bài mới: (35’)
- Gọi HS vẽ tia AB Lấy M thuộc AB
(?) Hai điểm B và M nằm cùng phía hay khác phía
đối với điểm A?
(?) Điểm M nằm giữa hai điểm A và B hay điểm B
nằm giữa hai điểm A và M
HS: Điểm M
- Gọi HS dựa vào định nghĩa tia để điền vào chỗ
trống
- Gọi HS vẽ hình bài 28
(?) Hai tia đối hau gốc O là 2 tia nào?
(?) Trong 3 điểm M, O, N điểm nào nằm giữa hai
điểm còn lại?
- Gọi HS vẽ hình bài 29
(?) Dựa vào hình vẽ trả lời các câu hỏi a, b
- Gọi HS vè hình bài 31
(?) Trên hình vẽ đã có đường thẳng BC chưa?
(?) Vẽ tia Ax cắt BC tại đâu?
(?) Vẽ tia Ay cắt BC tại đâu?
26- Vẽ tia AB, lấy M thuộc AB
a) Hai tia đối nhau gốc O: Ox, Oyb) Trong 3 điểm M, O, N thì O nằm giữa hai điểm còn lại
Trang 8Tuần 7: Tiết 7 : § 6 ĐOẠN THẲNG
Câu c đúng14- Bài mới
- GV đánh dấu 2 điểm A và B trên bảng, vẽ đoạn
(?) Đoạn thẳng AB còn gọi là đoạn thẳng gì?
(?) Xem hình 33 cho biết hình vẽ mô tả gì?
HS: Hai đoạn thẳng cắt nhau tại giao điểm I
(?) Xem hình 34 cho biết hình vẽ mô tả gì?
- Hai điểm A, B là hai mút của đoạn thẳng AB
II- Đoạn thẳng cắt đoạn thẳng, cắt tia, cắt
• •
A • • D D
a) Đoạn thẳng AB cắt đoạn thẳng CD tại giao điểm I A •
O • •
BĐoạn thẳng AB cắt tia Ax tại giao điểm K
A
x H y
Bc) Đoạn thẳng AB cắt đường thẳng xy tại giao
Trang 9b) a cắt hai đoạn thẳng AB và ACc) a không cắt đoạn BC
V/ DẶN DÒ: (2’)
- Học bài, BTVN 33, 37, 38
- Chuẩn bị: Độ dài đoạn thẳng
Tuần 8: Tiết 8 : § 7 ĐỘ DÀI ĐOẠN THẲNG Ngày soạn:
- GV đánh dấu 2 điểm A, B trên bảng Gọi HS lên vẽ đoạn thẳng AB
- Đoạn thẳng AB là gì?
17- Bài mới (20’)
- Gọi HS vẽ đoạn thẳng AB, đo đoạn thẳng AB
vừa vẽ Nói cách đo: dùng thước có chia khoảng
+ Đặt cạnh thước đi qua 2 điểm A, B sao
cho A trùng với vạch số 0
+ Xem điểm B trùng với vạch nào của
thước Giả sử trùng với vạch số 3cm, ta nói: AB =
II- So sánh hai đoạn thẳng
- Hai đoạn thẳng bằng nhau là hai đoạn thẳng có cùng độ dài và kí hiệu: AB = CD
Trang 10-Học sinh nắm vững nếu M nằm giữa hai điểm A và B thì AM + MB = AB
-Nhận biết một điểm nằm giữa hay không nằm giữa hai điểm khác
Tư duy : Bước đầu tập suy luận dạng:
" Nếu có a + b = c, và biết hai trong ba số a, b, c thì suy ra số thứ ba
Thái độ : cẩn thận trong khi đo các đoạn thẳng và khi cộng các độ dài
II CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRÊN LỚP:
1 KIỂM TRA BÀI CŨ :
A A
B
B C D C
H45 H46
a) Sắp xếp độ dài đoạn thẳng AB và AC trong hình 45 theo thứ tự tăng dần
b) Sắp xếp độ dài các đoạn thẳng AB ,BC, CD và DA trong hình 46 theo thứ tự giảm dần
Đáp : a) AC < AB < BC ; b) AD > DC > CB > BA
Cho ba điểm A M B và M A B
Đoạn thẳng AM + MB = AB AM + MB > AB
Để biết khi nào AM + MB = AB ? qua bài học hôm nay
2 DẠY BÀI MỚI : § 8 KHI NÀO THÌ AM + MB = AB ?
Trang 11HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
1 KHI NÀO THÌ TỔNG ĐỘ DÀI HAI ĐOẠN
THẲNG AM VÀ MB BẰNG ĐOẠN
THẲNG AB ?
?1/120
Cho điểm M nằm giữa hai điểm A và B Đo độ
dài các đoạn thẳng AM, MB, AB ? hình 48a và
2.MỘT VÀI DỤNG CỤ ĐO KHOẢNG CÁCH
GIỮA 2 ĐIỂM TRÊN MẶT ĐẤT
Muốn đo khoảng cách giữa hai điểm trên mặt
đất,trước hết phải giống đường thẳng đi qua hai
điểm ấy rồi dùng thước cuộn bằng vải (h.49) hoặc
thước cuộn bằng kim loại (h.50) để đo
- Nếu khoảng cách giữa hai điểm trên mặt đất
nhỏ hơn độ dài của thước cuộn thì chỉ cần giữ
cố định một đầu thước tại một điểm rồi căng
thước đi qua điểm thứ hai
- Nếu khoảng cách trên mặt đất lớn hơn độ dài
của thước cuộn thì sử dụng liên tiếp thước
cuộn nhiều lần
- Đôi khi ta còn dùng thước chữ A (h.51) có
khoảng cách giữa hai chân là 1m hoặc 2m
?1/120Cho điểm M nằm giữa hai điểm A và B Đo độ dài các đoạn thẳng AM, MB, AB ? hình 48a và 48b (độ dài đoạn thẳng AB không đổi)
A M B
H48a
A M B H48b
Em quan sát điểm M ở hình 48a và Giải :
48b
AM > MB Hình 48a
AM < MB Hình 48bNhưng đoạn thẳng AB = B vậy điểm M nằm giữa Avà B thì AM + MB = AB
Trang 1246/ 121
Gọi N là một điểm của đoạn thẳng IK Biết IN =
3cm, NK = 6cm.Tính độ dài đoạn thẳng IK
4 HƯỚNG DẪN HỌC SINH HỌC Ở NHÀ:
Về nhà học bài : 1- Khi nào tổng độ dài hai đoạn thẳng AM và MB bằng độ dài đoạn thẳng AB 2.Một vài dụng cụ đo khoảng cách giữa hai điểm trên mặt đất
Về nhà làm bài tập :47; 48 ,49,50 trang 121
Trang 13Tuần10: Tiết 10: LUYỆN TẬP Bài 8
II CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRÊN LỚP:
1 KIỂM TRA BÀI CŨ :
Cho ba điểm E I F và H Q T
Qua các đoạn thẳng trên em cho biêt điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại
2 DẠY BÀI MỚI : LUYỆN TẬP
47/ 121
Gọi M là một điểm của đoạn thẳng EF Biết EM =
4 cm, EF = 8cm So sánh hai đoạn thẳng EM và MF
Muốn so sánh EM và MF trước tiên ta phải biết độ
dài mỗi đoạn bằng bao nhiêu cm
Sau khi tìm được độ dài đoạn thẳng ta so sánh
48 / 121
Em Hà có sợi dây dài 1,25m , em dùng sợi dây đó
đo chiều rộng lớp học Sau bốn lần căng dây đo liên
tiếp thì khoảng cách giữa đầu dây và mép tường còn
lại bằng
5
1
độ dài sợi dây Hỏi chiều rộng lớp học
Để biết độ dài lớp học ta tìm phần đo bức tường còn
lại sau đó cộng thêm 4 lần đo ta sẽ biết chiều rộng
Cho ba điểm V, A, T thẳng hàng Điểm nào nằm
giữa hai điểm còn lại nếu
Độ dài
5
1 bức tường còn lại5
1 1,25 = 0,25 (m)Chiều rộng bức tường
4 1,25 + 0,25 = 5,25 (m)Đáp : Chiều rộng bức tường dài 5,25 m
49 / 121 a) A M N Bb) A N M B H.52
Trang 14T V A Đáp :
Điểm V nằm giữa hai điểm T và A
51 /121 Đáp : ta thấy TA + AV = VT
1 + 2 = 3 Vậy điểm A nằm giữa hai điểm còn lại
Trang 15Tuần 11: §9 VẼ ĐOẠN THẲNG CHO BIẾT ĐỘ DÀI
Biết cách vẽ đoạn thẳng có độ dài cho trước.
II CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRÊN LỚP:
1 KIỂM TRA BÀI CŨ :
Trên tia Oy xác định 2 điểm A và B sao cho OA = 3 cm, OB = 5 cm Tính AB cho biết điểm nào nằm giữa hai điểm còn lại.
Trên tia Ox, vẽ đoạn thẳng OM có độ dài 3 cm Em hãy dùng thước ,compa ,vẽ chính xác.
Khái quát : trên tia Ox, bao giờ cũng xác định được một và chỉ một điểm M sao cho
OM = m (đơn vị dài), m là số dương cho trước.để biết vẽ vẽ đoạn thẳng trên tia cho thành thạo hơn qua bài học hôm nay.
2 DẠY BÀI MỚI :
2 VẼ ĐOẠN THẲNG TRÊN TIA:
Ví dụ 1: Trên tia Ox, hãy vẽ đoạn thẳng OM có
Vẽ tia Cy bất kỳ (h.56) Khi đó, ta đã biết mút C
của đoạn thẳng CD Ta vẽ mút D như sau:
Đặt compa sao cho một mũi nhọn trùng với mút
Cách vẽ: Mút O đã biết.Ta vẽ mút M như sau:
-Đặt cạnh của thước nằm trên tia Ox sao cho vạch số 0 của thước trùng với gốc O của tia (h 54)
O M x
0 1 2 3 4 5 6 7 8
H.54
-Vạch số 2 (cm) của thước sẽ cho ta điểm M Đoạn thẳng OM là đoạn thẳng phải vẽ.
Nhận xét: Trên tia Ox bao giờ cũng vẽ được một
và chỉ một điểm M sao cho OM = a (đơn vị dài)
Trang 16A, mũi kia trùng với mút B của đoạn thẳng AB
cho trước (h.57)
Giữ độ mở compa không đổi, đặt compa sao cho
một mũi nhọn trùng với gốc C của tia Cy, mũi
kia nằm trên tia sẽ cho ta mút D (h.58) và CD là
đoạn thẳng phải vẽ.
3 VẼ HAI ĐOẠN THẲNG TRÊN TIA
Ví dụ : Trên tia Ox,hãy vẽ hai đoạn thẳng OM
và ON biết OM = 2cm ON = 3cm Trong ba
điểm O, M, N, Điểm nào nằm giữa hai điểm
còn lại?
Giải :
Sau khi vẽ hai điểm M và N (h.59)
Ta thấy điểm M nằm giữa hai điểm O và N (vì
2cm < 3cm )
Nhận xét : Trên tia Ox, OM = a, ON = B (h.60)
nếu O < a < b thì điểm M nằm giữa hai điểm O và
N.
Vì ON > OM nên M nằm giữa O và N Tính MN = 3 cm
OM = MN
OM = 3 cm
O M N x H.59
O a M N x b
-Học sinh.hiểu thế nào là trung điểm của đoạn thẳng
Biết cách vẽ trung điểm đoạn thẳng
Trang 17Biết phân tích trung điểm của đoạn thẳng thõa mãn hai tính chất Nếu thiếu một trong hai tính chất thì không con là trung điểm của đoạn thẳng.
Thái độ: Cẩn thận, chính xác khi đo đạc, vẽ, ggấp giấy
II CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRÊN LỚP:
1 KIỂM TRA BÀI CŨ :
Em hãy vẽ đoạn thẳng AB dài 3,5cm Nói cách vẽ
Đáp : Cách vẽ A B x
Lấy điểm A tùy ý, vẽ tia Ax , trên tia Ax xác định điểm B sao cho AB = 3,5cm
Xem hình vẽ Quan sát M có 2 tính chất A M B
a) M nằm trên đoạn thẳng ABb) MA = MB
Ta gọi M là trung điểm của đoạn thẳng AB qua bài học hôm nay ta tìm hiểu sâu thêm thêm về trung điểm đoạn thẳng
2 DẠY BÀI MỚI : § 10 TRUNG ĐIỂM ĐOẠN THẲNG
4 TRUNG ĐIỂM ĐOẠN THẲNG
A M B
H.61
Trong (h 61) điểm M là trung điểm của đoạn
thẳng AB
Trung điểm M của đoạn thẳng AB là điểm nằm
giữa A, B và cách đều A, (MA = MB)
2.CÁCH VẼ TRUNG ĐIỂM CỦA ĐOẠN
THẲNG
Ví Dụ: Đoạn thẳng AB có độ dài bằng 5cm Hãy
vẽ trung điểm M của đoạn thẳng ấy
Cách 1:
Trên tia AB vẽ điểm M sao cho
AM = 2,5cm (h.62)
Cách 2: Gấp giấy
Vẽ đoạn thẳng AB trên giấy can
(giấy trong) Gấp giấy sao cho điểm B trùng vào
điểm A Nếp gấp cắt đoạn thẳng AB tại trung
?1 / 125Nếu ta dùng một sợi dây để " chia" để chia thanh
gỗ làm hai phần bằng nhau thì ta làm thế nào?
Đáp:
Ta căng sợi dây từ đầu thanh gỗ đến cuối mút đầu
gỗ sau đó gấp đôi sợi dây lại ta có trung điểm của
Trang 18a) Điểm A có nằm giữa hai điểm O và B
b) OA = AB = 2cmc) Có vì điểm A nằm giữa hai điểm O,B và
OA = AB = 2cm
Có thể khẳng định rằng đoạn thẳng OB chỉ có một trung điểm vì trên tia OB chỉ xác định được 1 điểm A sao cho OA = 2cm
- Hệ thống hoá kiến thức về điểm, đường thẳng, tia, đoạn thẳng
- Sử dụng thành thạo thước thẳng, thước có chia khoảng, compa để đo, vẽ đoạn thẳng
- Bước đầu tập suy luận đơn giản
(?) Mỗi hình trong bảng phụ sau đây cho biết kiến
1- Trong ba điểm thẳng hàn có một và chỉ một điểm nằm giữa hai điểm còn lại
2- Có một và chỉ một đường thẳng đi qua hai điểm
3- Mỗi điểm trên đường thẳng là gố chung của hai tia đối nhau
4- Nếu điểm M nằm giữa hai điểm A và B thì AM + MB = AB