NV9(có ảnh minh hoạ)Tuần 28,29 Thanh

-Tình yêu thiết tha cuộc sống nơi quê hơng trong những ngày cuối cùng của cuộc đời một con ngời.. Tạo thành không gian cóchiều sâu, rộng đợc cảm nhận một cách tinh tế, vừa quen, vừa lạ,

Ngày soạn: 14/3/2010 Ngày dạy: 16/3/2010

Tuần 28 Tiết 136 Hớng dẫn đọc thêm

Nguyễn Minh Châu

A.Mục tiêu cần đạt:

Học xong 2 tiết văn bản này, học sinh có đợc:

cảm nhận từ văn bản: -Những vẻ đẹp bình dị của cuộc sống nơi bến quê qua cảm nhận của một ngời từng trải

-Tình yêu thiết tha cuộc sống nơi quê hơng trong những ngày cuối cùng của cuộc đời một con ngời

-.Sự kết hợp tự sự với miêu tả và biểu cảm trong một cốt truyện giàu yếu tố tâm lí là nét nổibật trong truyện ngắn này

B Chuẩn bị:

-Tập Tuyển tập truyện ngắn Nguyễn Minh Châu

-Tranh ảnh minh hoạ

-Chân dung tác giả

*HS đọc văn bản

C Tổ chức các hoạt động dạy và học:

1.Ôn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

Các hình ảnh sau gợi nghĩ đến tác phẩm nào đã học, đọc những dòng thơ có chứa các hình

thích* về t/g 1 Tác giả

GV bổ sung thông tin:Tên khai

sinh: Nguyễn Minh Châu cũng là

bút danh, sinh ngày 20 tháng 10

năm 1930.Ông tạ thế ngày 23

tháng 1 năm 1989 tại Hà

Nội.Quê: Làng Thôi, xã Quỳnh

Hải, huyện Quỳnh Lu, tỉnh Nghệ

An Tác phẩm chính: Cửa sông

(tiểu thuyết, 1987); Dấu chân

ng-ời lính (tiểu thuyết, 1972); Miền

cháy (tiểu thuyết, 1977); Lửa từ

những ngôi nhà (tiểu thuyết,

1977); Ngời đàn bà trên chuyến

tàu tốc hành (truyện ngắn, 1983);

Bến quê (truyện ngắn, 1985);

Những ngời đi từ trong rừng ra

(tiểu thuyết, 1982); Mảnh đất tình

yêu (tiểu thuyết, 1987); Cỏ lau

điểm biết mình sắp phải từ giã

cuộc đời

- Những đoạn tả cảnh thiênnhiên, cần chú ý diễn tả đợcnhững sắc thải của vẻ đẹpthiên nhiên đợc miêu tả vớinhiều từ chỉ màu sắc tinh tế

-Nằm trong tập “Bếnquê” xuất bản năm1985

-Một buổi sáng đầu thu, Nhĩ ngồi nhìn ra cửa sổ và phát hiện thấy vẻ đẹp của bãi bồi bên kia sông.

- Nhĩ tâm sự với vợ và cảm thấy ân hận trớc sự chăm sóc chu đáo của vợ.

- Nhĩ nhờ Tuấn (con trai) đi sang bãi bồi bên kia sông.

- Bọn trẻ đỡ cho anh ngồi dậy hẳn.

- Anh ngồi đó mắt đăm đắm dõi theo từng bớc con đi mà lòng trào dâng bao điều suy ngẫm Ông cụ giáo Khuyến hỏi thăm và thấy anh giơ một cánh tay gầy guộc ra ngoài cửa sổ khoát khoát

nh ra hiệu cho một ngời nào đó.

-Thể loại: truyện ngắn

- PTBBĐ : Tự sự + Miêu tả,biểu cảm, nghị luận

Hãy tìm hiểu bố cục văn

bản này theo cốt truyện?

1 Thiên nhiên nơi

-Vòm trời nh cao hơn-Bờ bãi màu vàng thau xen màuxanh non

-So sánh, tính

từ->Thiờn nhiờn gầngũi tơi sáng, dạtdào sức sống

=>Cảnh vật đợc tả theo tầm nhìn của Nhĩ, từ gần đến xa Tạo thành không gian cóchiều sâu, rộng đợc cảm nhận một cách tinh tế, vừa quen, vừa lạ, tởng chừng nh lần

đầu tiên Nhĩ cảm thấy tất cả vẻ đẹp và sự giàu có của nó

? Qua cái nhìn và cảm nhận

của Nhĩ, cảnh vật, thiên nhiên

hiện lên ở những chi tiết nào?

- Tâm trạng của Nhĩ :Hoa bằng lăng : nhợt nhạt à

- Tha thiết, nhạy cảm, yêuquê hơng từng trải,am hiểucs

-Quê hơng là bến

đỗ thân thiết, gầngũi nhất của mỗicon ngời

?NV Nhĩ hiện lên qua những

mqh nào? -Với vợ ,con,lũ trẻ ,ông cụ 2/Con ng quê ời nơi bến

Tình huống truyện đ ợc xây dựng

trên một chuỗi nghịch lí

Nhĩ đi khắp nơi trên thế giới ><

cuối đời lại phải nằm liệt trên gi ờng bệnh

Khi phát hiện

ra vẻ đẹp của bến sông ngay tr ớc nhà >< lại không thể

đến đ ợc.

Nhĩ nhờ con trai giúp mình>< nó lại

sa vào đám chơi cờ thế trên hè phố

để lỡ chuyến

đũ ngang duy nhất trong

ng y ày.

KhuyếnNhĩ đã hỏi Liên những gì?

Thái độ của Liên ra sao?

?Nhĩ đã cảm nhận đợc điều gì

với mình?

-Hỏi : “Đêm qua em có nghethấy gì không?”, “Hôm nay làngày mấy?”

-Liên im lặng, né tránh

=>Bằng trực giác, Nhĩ đã

nhận ra mình chẳng còn sống

đựơc bao lâu nữa Anh phải

đối mặt với hoàn cảnh bi đát,không lối thoát

+

-Tìm hiểu cuộc đối thoại giữa

Liên với Nhĩ, qua thái độ, cử

chỉ của chị với chồng, qua suy

t của Nhĩ với vợ.Hãy nêu

những chi tiết về Liên? Lời nào

cảm động nhất?

?Qua nhân vật này,em thấy h/a

ngời phụ nữ xuất hiện với vẻ

?Vì sao ngời cha nhờ con trai 1

việc là “đi sang bên kia sông

+/NV Nhĩ-Biết cảm nhận,trântrọng tình yêu th-

ơng ruột thịt

-Qúi trọng vẻ đẹp

và giá trị cs

?em hiểu gì về ý nghĩ sau

“Suốt đời Nhĩ đã từng đi…có hềnhà

-Thành phần phụchú->Giật mìnhthảng thốt, chạnhlòng chua xót

Con ngời đi đây đi đó nhiều ,khi sắp

từ giã cõi đời bỗng nhận ra những

vẻ đẹp bình dị gần gũi quanh ta có

thể trớc đó là xa lạ nếu ta không

thực sự sống với chúng Từ đó tác giả

muốn tâm sự và khái quát những

quy luật, triết lí cuộc đời bình

th-ờng, giản dị nhng không phải lúc

nào cũng sớm nhận ra mà phải trải

qua bao trải nghiệm, có khi phải

đến cuối đời, trong những hoàn

cảnh trớ trêu mà buộc bản thân

phải nếm trải.=>Đó cũng là chủ đề

đặc sắc của câu chuyện.

Để thực hiện khao khát đó, Nhĩ

đã làm gì? Điều đó có thực

hiện đợc không? Từ đây anh đã

rút ra một qui luật nào nữa

trong cuộc đời mỗi con ngời?

-Nhờ con sang sông, đứa con

bị cuốn hút vào đám cờ thếbên đờng nên để lỡ chuyền đòduy nhất trong ngày

=>Nhĩ không giận con vì biết

nó cha hiểu ý mình.Anh rút raquy luật: Đời ngời thật khótránh đợc những điều vòngvèo hoặc chùng chình

?Phần cuối truyện nv Nhĩ có

những biểu hiện gì?

?ý nghĩa của những biểu hiện

này là gì? Cho ta hiểu thêm gì

>Anh muốn giục đứa con nhng qua đó thức tỉnh mọi ngời hãy sống khẩn trơng, sống

có ích đừng la cà, chùng chình dềnh dàng, vô bổ Hãy dứt ra khỏi nó, để hớng tới

những giá trị đích thực, vốn rất giản dị, gần gũi và bền vững

Chỳc cỏc em khụng để lỡ chuyến đũ quan trọng trong cuộc sống!

+/Những ngời hàngxóm

- vô t ,trongsáng ,giàu cảmthông chia sẻ

Nhận xét về nghệ thuật ,nội

dung của truyện? -hs khái quátđọc ghi nhớ III.Tổng kết:Ghi nhớ SGK

4/ Củng cố

-Chủ đề của truyện này là gì?

-Liên hệ bản thân em có lần nào “chùng chình, vòng vèo” trong một việc nào đó không?

Tiết 138,139 Ôn tập Tiếng Việt lớp 9

Đọc nội dung bài tập 1

(bảng phụ) Điền câu trả lời vào

-Nhận xét, chữa bài của các nhóm

? Thế nào là liên kết câu và liên

2,Bài tập

* Bài tập 1

Khởingữ Tìnhthái Cảmthán Gọiđáp Phụ chúa,Xây

cáilăngấy

II.Ôn tập về liên kết câu và liên kết đoạn văn

-Liên kết câu và liên kết đoạn văn-Phép lặp

-Phép nối-Phép liên tởng-Phép thế

Đọc bài tập 1, các nhóm làm vào

phiếu học tập

Ghi kết quả vào bảng tổng kết

Mỗi nhóm phân tích một đoạn sau

đó trình bày trớc lớp

Thế nào là nghĩa tờng minh và hàm

ý?

-Đọc câu chuyện “ Chiếm hết chỗ”

?Tìm hàm ý cho câu nói

Đọc bài tập 2, tìm hàm ý trong câu

Trả lời câu hỏi

c, Sử dụng phép thế đại từ: bây giờ cao sang

rồi chúng tôi nữa ->thế

2 Bài tập 2: ghi kết quả vào bảng phụ (theo

mẫu ở SGK)Phép

liênkết:

lặp từngữ

đồng nghĩa, trái nghĩa,liên tởng

từngữ t-

ơngứng

bé-nó+thế

nhng,nhngrồi,và

* Bài tập 1

-Hàm ý câu: “ở dới ấy các nhà giàu chiếm

hết cả chỗ rồi!” là: Địa ngục mới chính là

nơi giành cho các ông nhà giàu

* Bài tập 2

a, Câu : Tớ thấy họ ăn mặc rất đẹp“ ”là-Đội bóng chơi không hay

-Tôi không muốn bình luận về việc này

b,Câu: Tớ báo cho Chi rồi“ ” là-Tôi cha báo cho Nam và Tuấn-Tôi không muốn nhắc đến Nam và Tuấn

Học xong tiết này,hs có đợc:

Ôn lại lí thuyết và kĩ năng của kiểu bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

-Tích hợp với các văn bản thơ đã học, với kiến thức Tiếng Việt.

-Rèn luyện kĩ năng lập dàn ý, nói theo dàn ý

2.Kiểm tra bài cũ: Sự chuẩn bị bài của học sinh

3.Bài mới :GV nêu yêu cầu mục đích tiết học ,nhắc lại một số y/c trong tiết luyện nói

GV nêu đề bài luyện nói Đề bài:Phân tích bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”của Thanh

Hảiy/c hs thực hiện các bớc

a,.Mùa xuân của thiên nhiên, mùa xuân của đất nớc

=>NT đảo trật tự cú pháp(câu 1), miêu tả màu sắc âmthanh, cách chuyển đổi cảm giác(tôi hứng)- Cảnh gợikhông gian phóng khoáng nhng lại đằm thắm , dịu dàng,tơi mát Mùa xuân Việt Nam thật là tơi đẹp

Khổ 2=>NT điệp từ, điệp cấu trúc, hình ảnh độc

đáo(Lộc xuân)Mùa xuân đến với con ngời: ngời cầm súng, ngời ra

đồng-Họ là hai lực lợng tiêu biểu bảo vệ và dựng xây đấtnớc Họ đem lộc xuân về, họ gieo lộc xuân, góp vào mùaxuân đất nớc

-Tất cả: Hối hả, xôn xao

(Điệp ngữ, từ láy, so sánh)

=>Nhịp điệu khẩn trơng, náo nức Đó là nhịp điệu củalịch sử, của thời đại, của đất nớc đi lên phía trớc khôngngừng, không nghỉ

b, Mùa xuân nho nhỏ của mỗi ngời:

-Ta làm:

=>Ao ớc đợc góp phần vào làm tơi đẹp mùa xuân

“Ta” :Số ít mang sắc thái trang trọng, vừa là số nhiều,vừa nói đợc niềm riêng, vừa diễn đạt đợc cái chung Đó

là tâm sự, ớc vọng của nhiều cuộc đời, của một cuộc đờimuốn gắn bó, cống hiến cho đất nớc

+Liên tởng: Từ mùa xuân đất nớc đến mùa xuân nhonhỏ của mỗi ngời

+Điệp cấu trúc:=>Tất cả làm cho bài thơ có một sứcsống riêng

3.Kết bài: Cảm nghĩ của bản thân

Gv yêu cầu hs dựa vào dàn

ý đã lập trình bày bài nói

-Về nhà viết hoàn chỉnh đề bài trên vào vở

-Chuẩn bị bài: Chơng trình địa phơng phần Tập làm văn

Học xong văn bản này,học sinh có đợc:

-Cảm nhận đợc tâm hồn trong sáng, tính cách dũng cảm hồn nhiên trong cuộc sống chiến

đấu đầy gian khổ, hi sinh nhng vẫn lạc quan của ba cô thanh niên xung phong trên cao

điểm trên tuyến đờng Trờng Sơn thời kì chống Mĩ

-Thấy đợc nét đặc sắc trong cách kể chuyện, tả nhân vật (tâm lí, ngôn ngữ) của tác giả

-Tích hợp với phần Văn ở tiết Ôn tập về truyện, Bài thơ về tiểu đội xe không kính

-Rèn kĩ năng phân tích tác phẩm truyện( cốt truyện, nhân vật, nghệ thuật kể chuyện)

2.Kiểm tra bài cũ:

? Phân tích những suy nghĩ và cảm xúc của nhân vật Nhĩ trong đoạn trích Bến quê

của Nguyễn Minh Châu

3.Bài mới:

Trên những nẻo đờng Trờng Sơn trong những năm đánh Mỹ,những chàng trai,cô gái trên tuyến đờng ấy đã có không biết bao nhiêu câu chuyện gặp gỡ thú vị và cảm động,bao câu chuyện về cuộc sống gian khổ khốc liệt của cuộc chiến tranh nhng cũng đậm chất lãng

mạn lên thơ đợc xây dựng lên bởi lối viết mang đậm chất rất riêng của mỗi nhà văn,nhà thơ trong đó Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê“ ” là một t/p nh thế.

Hãy giới thiệu về tác giả ?

GV treo chân dung t/g-giới

* Tốt nghiệp phổ thụng trung học, Lờ Minh Khuờ tham gia đội thanh niờn xung phong chống Mỹ cứu nước Những năm thỏng vất vả gian nan mà hào hựng ở ngoài tuyến lửa đó tạo cảm hứng cho những sỏng tỏc của chị sau này Năm 1969 chị là phúng viờn bỏo Tiền Phong Năm 1973 - 1977 phúng viờn Đài Phỏt thanh Giải phúng

và sau đú là Đài Truyền hỡnh Việt Nam Từ 1978 đến nay, nhà văn Lờ Minh Khuờ là biờn tập viờn văn học Nhà xuất bản Hội Nhà văn

* Tỏc phẩm đó xuất bản: Cao điểm mựa hạ (truyện ngắn, 1978); Đoàn kết (truyện ngắn, 1980); Thiếu nữ mặc ỏo dài xanh (tiểu thuyết, 1984); Một chiều xa thành phố (truyện ngắn, 1987); Em đó khụng quờn (tiểu thuyết, 1990);

Bi kịch nhỏ (truyện ngắn, 1993); Lờ Minh Khuờ - truyện ngắn (1994)

- Đó được nhận: Giải thưởng văn xuụi Hội Nhà văn Việt Nam năm 1987 (Tập truyện ngắn: Một chiều xa thành phố).

?Hãy nêu xuất xứ đoạn trích Hs nêu

Tỏc phẩm của Lờ Minh Khuờ

2/Tác phẩm

-Ra đời năm 1971

- Là một trongnhững tác phẩm

đầu tay của tácgiả.+ Chủ đề: Ca ngợitinh thần yờu nướccủa dõn tộc mà đặcbiệt là những tấmgương nữ anhhựng

GV hớng dẫn HS đọc, kể tóm tắt

nội dung truyện

Gọi 1 hs đọc phần đầu(giới thiệu

3 nhân vật)

2 em đọc phần hồi tởng của

Ph-ơng Định

?Hãy nêu thể loại của truyện?

?Truyện đợc kể ở ngôi thứ mấy?

-Đọc với giọng tâm tình, phânbiệt lời kể và lời đối thoại

-3 hs đọc theo yêu cầuNhận xét

Ngời kể: Phơng Định

-Thể loại:Truyệnngắn hiện đại

Ngôi kể: ngôi thứ

?Hãy Kể tóm tắt nội dung đoạn

trích

-Ngôi kể :thứ nhất-> Tác dụng:

- Tăng tính chân thực, tínhthuyết phục - Khai thác sâu sắcdiễn biến tâm lí và những phẩmchất tốt đẹp của nhân vật

-2 hs Kể tóm tắt nội dung đoạntrích-bổ sung

nhất

 Túm tắt văn bản :

Ba cụ thanh niờn xung phong thuộc một tổ trinh sỏt trờn tuyến đường Trường Sơn những năm đỏnh Mỹ.Nhiệm vụ của họ là quan sỏt địch nộm bom, đo khối lượng đất đỏ phải san lấp, đỏnh dấu cỏc quả bom chưa nổ và phỏ bom.Cụng việc đú hết sức nguy hiểm vỡ họ thường xuyờn phải chạy trờn cao điểm giữa ban ngày và mỏy bay địch cú thể ập đến bất cứ lỳc nào Hơn nữa, họ luụn phải trực tiếp đối mặt với tử thần trong những lần phỏ bom diễn ra hằng ngày.Trong một cỏi hang đỏ mỏt lạnh dưới chõn cao điểm, tỏch xa đơn vị, cuộc sống của cỏc cụ gỏi trẻ giữa chiến trường tuy gian khổ, khắc nghiệt nhưng luụn bỡnh thản, lạc quan, vui tuơi, hồn nhiờn.Họ gắn bú yờu thương nhau trong tỡnh đồng đội, đồng chớ dự mỗi người đều cú một tớnh cỏch riờng.

Xác định bố cục của đoạn trích,

đã lên đờng ra tiền tuyến và tuổi trẻ

qua đi giữa tiếng bom rơi đạn nổ Tuổi

trẻ của mình đã thấm đợm mồ hôi, nớc

mắt, của những ngời đang sống và

những ngời đã chết Tuổi trẻ của mình

đã cứng cáp trong thử thách gian lao

của chiến trờng,tuổi trẻ của mình cũng

đã nóng rực vì ngọn lửa căm thù đang

ngày đêm hun đốt.Và gì nữa, phải

chăng mùa xuân của tuổi trẻ cũng vẫn

thắm đợm thêm vì màu sắc của mơ ớc

và yêu thơng vẫn ánh lên trên đôi

mắt

?Tại sao tác giả đặt tên truyện là

Những ngôi sao xa xôi?

-Hs phát biểu theo ý hiểu:Những cô gái hồn nhiên trongsáng dũng cảm trên chiến trờng–họ nh những ngôi sao sángtrên bầu trời=>mang ý ẩn dụ

?Những ngôi sao đó là ai? -NV:Phơng Định,chị Thao,Nho

L:Đọc thầm đoạn 1

?Hoàn cảnh sống, chiến đấu của

ba cô gái thanh niên xung phong

đợc kể, tả qua những chi tiết

nào? Không gian mặt đờng đợc

a,Trên mặt đ ờng

gợi tả qua những chi tiết nào ?

? Nhận xét: Đó là một không

gian nh thế nào ?

(lu ý:môi trờng đã bị huỷ hoại

nghiêm trong chiến tranh)

Trong không gian ấy những cô

gái thanh niên xung phong có

+ Bom nổ váng óc, mảnh bom

xé không khí, đất rung lên Bom

nổ chậm lạnh lùng

à ỏc liệt, nguy hiểm

+ Chạy trên cao điểm Quan sátmáy bay Mĩ thả bom

+ Đo khối lợng đất đá lấp vào hốbom

+ Đếm bom cha nổ Nếu cần thì

phá bom

à nguy nan, anh dũng

-Miêu tả hiện thực cuộc chiếntranh vào thời điểm này

-Không gian ỏcliệt, nguy hiểm

-Nhiệm vụ:Vôcùng quan trọngnhng chứa nhiềuhiểm nguy, luôn phải đối mặt vớicái chết

=>không gian chiến tranh

Để giúp ngời đọc hình dung

đợc không gian cuộc sống ngoài

mặt đờng thì ngoài yếu tố tự sự

tác giả còn sử dụng yếu tố gì ?

Yếu tố ấy có đặc điểm gì ? -hs trả lời

thanh niên xung phong trên

tuyến lửa Trờng Sơn: Họ là

những con ngời nh thế nào ?

-hs nêu

Là những con

ng-ời dũng cảm,không quản ngạikhó khăn, giankhổ, sẵn sàng hysinh vì Tổ quốc

? Không gian trong hang đá là

cảnh sinh hoạt thờng nhật của ba

cô thanh niên xung phong

Không gian ấy hiện lên qua

những chi tiết nào?

.? Nhận xét gì về cuộc sống của

họ?Đặt tên cho không gian này?

-hs phát biểu

- Cảnh vật ẩm ướt, khụng khớmỏt lạnh mỏt lạnh, yờn tĩnh…

- Ba cụ gỏi thanh niờn xungphong sinh hoạt, nghỉ ngơi…

à ấm dịu, bỡnh yờn

b , Khụng gian

hang đỏ:

-Cuộc sống êmdịu, bình yên, tơitrẻ