-Học sinh cảm nhận đợc vẽ đẹp và ý nghĩa của hình tợng con cò trong bài thơ đợc phát triểntừ những câu hát ru xa để ngợi ca tình mẹ và những lời ru.. nói về chủ đề này ,và hôm nay cô cùn
Trang 1-Học sinh cảm nhận đợc vẽ đẹp và ý nghĩa của hình tợng con cò trong bài thơ đợc phát triển
từ những câu hát ru xa để ngợi ca tình mẹ và những lời ru
-Học sinh thấy đợc sự vận dụng sáng tạo ca dao của tác giả, và những đặc điểm về hình ảnh,thể thơ, giọng điệu của bài thơ
-Rèn luyện kĩ năng cảm thụ và phân tích thơ đặc biệt là những hình tợng thơ đợc sáng tạobằng liên tởng tởng tợng
B.Chuẩn bị:
-GV: Y/c hs đọc bài ở nhà trớc
-Su tầm những thông tin về nhà thơ,chân dung nhà thơ
-H/s: Soạn bài đọc và tìm hiểu các yêu cầu của bài thơ
C.Tiến trình bài dạy:
1-Ôn định tổ chức:
2
-Kiểm tra bài cũ:
ý tởng chính mà tác giả Hi-pô-lít Ten muốn nói đến qua văn bản Chó sói và cừu trong thơ“Chó sói và cừu trong thơ
ngụ ngôn của La Phông-ten là gì?”là gì?
A.Những nét độc đáo của hình tợng chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông-ten.B.So sánh hình tợng con cừu và con chó sói trong thơ ngụ ngôn của La -Phông ten với trangviết của Buy-phông
C.Mô tả cách nhìn nhận và p/a cuộc sống khác nhau giữa nhà thơ và nhà khoa học D.Nêu
bật đặc trng sáng tác nghệ thuật qua việc bàn luận về hình tợng chó sói và cừu trong thơ ngụngôn của La Phông-ten
3.Bài mới: : GV hát một đoạn bài : “Chó sói và cừu trong thơMẹ yêu con”là gì?
?Bài hát cô vừa hát nói về đề tài gì?
Trang 2
Giới thiệu bài:Tình mẫu tử thiêng liêng và gần gũi đối với mỗi con ngời đã từ lâu trởthành đề tài cho thơ ca nhạc hoạ không bao giờ cũ và thôi lôi cuốn ngời đọc ,chúng ta đãhọc những “Chó sói và cừu trong thơKhúc hát ru…” “Mây và sóng” nói về chủ đề này ,và hôm nay cô cùng các em”là gì? “Chó sói và cừu trong thơMây và sóng”là gì? nói về chủ đề này ,và hôm nay cô cùng các emchúng ta tìm hiểu thêm xem nhà thơ Chế Lan Viên góp thêm tiếng nói độc đáo của mình vào
đề tài này nh thế nào qua bài thơ “Chó sói và cừu trong thơCon cò”là gì?
I/Tìm hiểu chung
GV cho hs quan sát chân dung
t/g-giới thiệu vài nét về ông?
-hs đọc chú thích 1/Tác giả:
Chế Lan Viên ( 1989)
1920-Tên khai sinh: PhanNgọc Hoan, sinhngày 23 tháng 10 năm
1920 tại QuảngTrị.Quê: Cam Lộ-Quảng Trị
Nhà thơ, nhà văn, nhàphê bình
GV: Ông sinh trởng trong một gia đình nghèo, không có truyền thống văn thơ Năm 17 tuổi ông cho
đăng tập thơ “Chó sói và cừu trong thơ Điêu tàn”là gì?, trở thành nhà thơ nổi tiếng của phong trào thơ mới Cách mạng tháng Tám đã thức tỉnh nhà thơ Các bài thơ trong giai đoạn này thể hiện bớc tìm tòi con đờng nghệ thuật cách mạng của ông, trong kháng chiến chống Mỹ thơ ông mới thể hiện đợc tinh thần lạc quan tự vợt mình để nghĩ
đến mọi ngời Ông từng tham gia ban lãnh đạo Hội nhà văn Việt Nam, là đại biểu Quốc hội bốn khoá liền (IV- VII) Ông đợc tặng giải thởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật đợt 1 năm 1996.
có phong cách sáng tác thơ rõ nét và độc đáo, đó là phong cách suy tởng triết lí, đậm chất trí tuệ và tính hiện đại – Bài thơ “Chó sói và cừu trong thơCon Cò”là gì? là bài thơ thể hiện khá rõ phong cách nghệ thuật đó của tác giả.
Tác phẩm chính: Điêu tàn( thơ, 1937); Gửi các anh(thơ, 1955); ánh sáng và phù sa( thơ, 1960); Hoa
ngày thờng- chim báo bão (thơ, 1967); Di cảo thơ I, II( 1992, 1993)
2/Tác phẩm
GV: Nêu yêu cầu cần đọc
-Thể thơ tự do, nhịp điệu biến đổi
có nhiều câu thơ điệp lại, tạo nhịp
điệu gần với điệu hát ru à Chú ý
thay đổi giọng điệu, nhịp điệu
GV giới thiệu: Bố cục bài thơ đợc
dẫn dắt theo sự phát triển của hình
tợng trung tâm – Hình tợng Con
Cò trong mối quan hệ với cuộc
đời con ngời đợc xuyên suất cả
bài thơ
? Có 3 đoạn trong bài thơ, nêu nội
dung khái quát của từng đoạn?
+Đoạn 3: Từ hình ảnh con
cò, suy ngẫm và triết lí về ýnghĩa của lời ru và lòng mẹ
đối với cuộc đời mỗi ngời
-Bố cục: 3 đoạn
II/Tìm hiểu văn bản
2
Trang 3
? Những câu ca dao nào đợc tác
giả viết ra trong lời hát ru của mẹ
? Bắt đầu bằng những câu ca dao
nào?
? Gợi tả không gian, khung cảnh
của làng quê, phố xã nh thế nào?
? Con cò là tợng trng cho ai? Với
cuộc sống nh thế nào?
-“Chó sói và cừu trong thơCon cò bay la-Con cò bay lả
-Con cò cổng phủ-Con cò Đồng Đăng”là gì?
àgợi tả không gian, khungcảnh quen thuộc, sự nhịpnhàng thong thả, bình yên
qua lời ru tuổi thơ.
GV đọc lời bình về h/a con cò :
Cỏnh cũ bay lả bay la, bay từ nẻo mộng bay ra nẻo đời”… Hỡnh ảnh cỏnh cũ trong tụi gắn liền với tuổi thơ trong trẻo.
Tụi là dõn thành thị, chẳng được nhiều dịp về quờ, chẳng mấy lần trong đời tụi bắt gặp hỡnh ảnh cỏnh cũ, nhưng qua sỏch vở, qua truyền hỡnh, qua những bài tập làm văn thời tiểu học và qua cả cõu hũ ơi của mẹ Hỡnh ảnh cỏnh cũ đối với tụi trở nờn dịu dàng mà thõn thuộc đến lạ “Cỏnh cũ đi đún cơn mưa, tối tăm mự mịt ai đưa cũ về”… Hỡnh ảnh người phụ nữ Việt qua đú thật rừ nột, vừa chõn phương, mộc mạc, vừa giản
dị bao dung… Cỏnh cũ trắng muốt, dỏng cũ mảnh mai quanh năm eo sốo bờn nhỏnh sụng, bỡa rừng cũng đó từng được nhà thơ Tỳ Xương gợi tả trong một tỏc phẩm bất hủ mang chủ đề
“Thương vợ”, mới thấy khụng ngẫu nhiờn mà hỡnh ảnh chịu thương chịu khú ấy lại được gắn nhiều với thõn cũ đến thế…
àHình ảnh con cò tợng trng cho ngời
mẹ, ngời phụ nữ trongcuộc sống vất vả
-Ngủ yên! Ngủ yên! cò ơi, chớ sợ!
- Tha thiết ngọt ngào
- Nhân từ, rộng mở, tràn đầyyêu thơng
àCâu thơ nhịp điệunhẹ nhàng, lời thơthiết tha giàu cảmxúc, mà vẫn có ýnghĩa biểu tợng sâusắcà thể hiện tình
mẹ nhân từ, yêu
th-ơng, che trở cho con
? Kết thúc đoạn thơ đợc diễn tả
giấc ngủ của con nh thế nào?
Vì sao giấc ngủ của con lại chẳng
phân vân?
?Hãy bình về lời ru này của mẹ?
-Con ngủ chẳng phân vân
àGợi ru một hình ảnhthanh bình, mẹ đã ru conbằng những câu ca dao là cả
điệu hồn dân tộc và bằngtình mẹ giành cho con
ốLời ru ngọt ngào,dịu dàng tràn đầy tìnhyêu thơng của mẹ đếnvới tuổi ấu thơ để vỗ
về, nuôi dỡng tâmhồn cho con Quahình ảnh con cò vớinhiều ý nghiã biểu tr-
Trang 4
? Lời ru của mẹ, hình ảnh con cò
đã đợc thể hiện qua câu thơ nào?
-Con ngủ yên thì cò cũng ngủ-Đều đặn nhẹ nhàng, vấn v-
ơng tha thiết của tiếng ru con-hs trả lời
(biểu tợng bạn bè và thi ca)
tuổi con học trò
? Những hình ảnh thơ nào mới lạ
đối với em?
? Các hình ảnh thơ này gợi cho
em cảm nghĩ gì? Các hình ảnh thơ
đó có ý nghĩa gì?Nghệ thuật?
?Mong ớc nào của mẹ đợc bộc lộ
trong lời ru này?
đợc bay ra từ những câu cadao để sống trong tâm hồnmỗi con ngời, nâng đỡ conngời
-Là biểu tợng bạnbè: Sự liên tởng, t-ởng tợng phong phúgợi cs ấm áp tơisáng của tuổi thơ đ-
ợc che chở ,đợcsống trong tình bạnbè
?Biểu tợng cánh cò thi ca đợc thể
hiện trong lời thơ nào?Em hiểu sự
liên tởng “Chó sói và cừu trong thơthi sĩ-cánh cò tráng…” “Mây và sóng” nói về chủ đề này ,và hôm nay cô cùng các em
hơi mát câu văn”là gì? ntn?
? Lời ru thể hiện ớc mong của mẹ
nh thế nào? Tình mẹ giành cho
-hs đọc: - “Chó sói và cừu trong thơLớn lên, lớn lên,
lớn lên Và trong hơi mát câuvăn.”là gì?
-Thi sĩ là ngời tạo ra cái
đẹp,khơi gợi bồi đắp những t/
c đẹp của con ngờiàQua hình ảnh con cò, gợi ra
ý nghĩa biểu tợng về lòng mẹ,
về sự dìu dắt nâng đỡ dịudàng và bền bỉ của ngời mẹ
-hs nêu
ỵ
- Nghệ thuật sángtạo hình tợng độc
đáo, hình tợng con
cò sẽ theo cùng conngời suốt cuộc đời
đó là biểu tợng củatình mẹ ngọt ngào,che trở và nâng đỡ
Hiếm ai sống được trờn đời này mà lại khụng cú mẹ Từ lỳc lọt lũng cũn đỏ hỏn trờn tay, mẹ
đó trao tặng cho mỗi chỳng ta dũng sữa ngọt, sự yờu thương nõng niu chăm súc Lớn lờn chỳt, mẹ cũng chớnh là người dạy cho ta những bước đi đầu tiờn, những con chữ, những bài
4
Trang 5qua h/a thơ này?
?Từ đó lời ru “Chó sói và cừu trong thơđI hết đời…” “Mây và sóng” nói về chủ đề này ,và hôm nay cô cùng các em”là gì?gợi
Cò mãi yêu con
-> Lời thơ giản dị mà thấm
đ-ợm tình mẹ tha thiết dành chocon, hình ảnh thơ có ý nghĩabiểu tợng sâu sắc
-Sự lận đận và đức hi sinhquên mình vì con
-Sự lận đận và đức
hi sinh quên mình vìcon ,yêu con bằngtình yêu bền chặtbao dung
?Biểu tợng cuộc đời trong cánh cò
đợc diễn tả qua lời thơ nào?
?Đặc sắc nghệ thuật của đoạn thơ
này?
?Từ cánh cò trong câu hát “Chó sói và cừu trong thơcuộc
đời Vỗ cánh qua nôi”là gì?gợi em nghĩ
đến điều gì?
-hs nêu-Một con cò thôiCon cò mẹ hátCũng là cuộc đời
Vỗ cánh qua nôi-> Lời hát ru tha thiết ngọtngào
-Sử dụng linh hoạtcác câu thơ tự do ,trítởng tợng mới lạ ->
ý nghĩa lớn lao củahình ảnh con cò làbiểu hiện cao cả đẹp
đẽ của tình mẹ vàtình đời rộng lớndành cho mỗi cuộc
đời con ngời
?Đọc bài thơ em cảm nhận đợc
những điều cao đẹp nào của tình
mẹ và những lời ru? ? Biểu hiện
đáng quý nào trong tấm lòng nhà
ý nghĩa biểu trng sâu sắckhai thác và làm mới vẻ đẹpcủa ca dao; có sức sáng tạo
độc đáo suy ngẫm sâu lắng,triết lý sâu sa
*Về nội dung:
-Trân trọng và biết ơn vẻ đẹpcủa ngời mẹ và của tâm hồndân tộc trong những lời hátru
-ý nghĩa của lời hát ru đối vớicuộc sống của mỗi con ngời
III/ Tổng kết
*Ghi nhớ T48
Trang 61.4 chữ cái:Nhà thơ chọn thể thơ nào sáng tác bài này?
2.6 chữ cái:Ước mơ của mẹ về nghề nghiệp của con
3.7 chữ cái:Bài thơ sử dụng thành công nghệ thuật nào?
4.11 chữ cái:ở khổ 2 con cò đã trở thành ngời ntn cùng đứa trẻ?
5.7 chữ cái: CLV đã vận dụng sáng tạo ca dao để phù hợp với yếu tố nào của bài thơ?
6.11 chữ cái:Nhờ lời ru,nhờ sữa mẹ đứa trẻ có một giấc ngủ ntn?
7.7 chữ cái:Câu thơ Con dù lớn “Con dù lớn…theo con”đã khái quát thành tính chất nào của t/c? …theo con”đã khái quát thành tính chất nào của t/c? theo con đã khái quát thành tính chất nào của t/c? ”đã khái quát thành tính chất nào của t/c?
8 7 chữ cái:Tập thơ đầu tay của CLV?
9 9 chữ cái:Từ con cò trong ca dao,CLV đã nâng lên thành ý nghĩa nào?
-Bài tập 1,2 trang 48,49
BT1: Gợi ý hớng làm: “Chó sói và cừu trong thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ”là gì?; có những lời ru trực tiếp
từ ngời mẹ Khúc hát ru thống nhất giữa tình yêu con và tình yêu cách mạng
ở bài thơ này qua điệu hát ru là ý nghĩa của lời ru và ngợi ca tình mẹ với đời sống mỗi ng ời
Trang 7
*************************************************
Ngày soạn: Ngày giảng
Tiết 113,114 Cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề
t tởng đạo lý
A.Mục tiêu cần đạt:
Học xong 2 tiết này,học sinh có đợc:
-Biết làm nghị luận về một vấn đề t tởng , đạo lí
-Rèn luyện kĩ năng viết văn nghị luận
B.Chuẩn bị:
-G/V: Bài soạn, các ngữ liệu phục vụ cho tiết học, bảng phụ,
-H/S: Bài cũ: Lý thuyết văn nghị luận về một vấn đề t tởng, đạo lí
C.Tiến trình lên lớp:
1-Ôn định tổ chức:
2
-Kiểm tra bài cũ:
-Thế nào là nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí?
?ý nào sau đây không phù hợp với bài văn nghị luận về vấn đề t tởng, đạo lí?
A.ND đem ra bàn luận là vấn đề văn hoá ,đạo đức,lối sống của con ngời
B.Bài viết phải có bố cục 3 phần,có luận điểm đúng đắn,sáng tảo ,chính xác,sinh động
C.Văn viết cần chau chuốt,bóng bẩy,giàu hình ảnh,giàu biện pháp tu từ
D.Vận dụng linh hoạt các thao tác chứng minh,giải thích,so sánh,phân tích ,đối chiếu đểtrình bày vấn đề
3.Bài mới: Giới thiệu bài :
Nh
vậy với một bài văn bày tỏ ý kiến cá nhân, bàn bạc, nhận định đánh giá, về một vấn đềthuộc t t ởng, đạo đức, lối sống của mỗi ng ời trong cuộc sống xã hội thì có các dạng đề nào,Cách làm cụ thể ra sao ?
I/Tìm hiểu Đề bài nghị luận về một vấn đề t t ởng đạo lí:
-Là những đề có mệnh lệnh-Không có mệnh lệnh-hs đặt đề :
VD:Bàn về chữ hiếu Suy nghĩ về câu danh ngôn
“Chó sói và cừu trong thơĂn vóc học hay”là gì?
-Yêu cầu trình bày ýkiến, giải thíchchứng minh, so sánh,
đối chiếu, phân tíchtổng hợp để làm rõvấn đề
-Đề có lệnh hoặc đềmở
II/
Cách làm bài nghị luận về một vấn đề t t ởng, đạo lý:
Trang 8
Suy nghĩ về đạo lý “Chó sói và cừu trong thơUống
n-ớc nhớ nguồn”là gì? lý “Chó sói và cừu trong thơUống nớc nhớnguồn”là gì?
? “Chó sói và cừu trong thơSuy nghĩ”là gì? đòi hỏi ngời
viết phải thể hiện những yêu
cầu gì?
? Cụ thể đề yêu cầu gì
? Tìm hiểu đề phải chú trọng
đến những yêu cầu gì của đề
G/V gợi ý: Khi tìm ý để giải
quyết vấn đề ta thờng nêu
câu hỏi: Nghĩa là gì? Đúng,
sai ntn? Có tác dụng ra sao?
H/S: Dùng những câu hỏi cho đềbài đã nêu để tìm ý
*Tìm ý:
-Đặt những câu hỏi
để tìm ý là gì? Nhthế nào? Tại sao? tácdụng gì? ý nghĩa rasao?
-Mục đích: Phân chiavấn đề thành cácluận điểm
? Dựa vào các ý đã tìm sắp
xếp và lập thành một dàn bài -hs cùng gv lập dàn bài +B bài ớc 2 : Lập dàn
? Mở bài cho đề bài trên ntn
- Giới thiệu câu tục ngữ và
nội dung đạo lí làm ngời, đạo
lý cho toàn xã hội
? Giải thích câu tục ngữ ntn?
“Chó sói và cừu trong thơNớc? Nguồn? Uống nớc?
Nhớ nguồn là nhớ về đâu?
? Nhận định, đánh giá của
em về câu tục ngữ (Câu tục
ngữ nêu rõ nội dung gì? Có ý
nghĩa gì? có tác dụng ra
sao?)
? Em có sự khẳng định vấn
đề ntn? ý nghĩa lớn lao của
vấn đề là gì? Bài học gì cho
*Kết bài:
-Tổng hợp ý kiến, khẳng định lại vấn đề-Nêu nhận thức, tỏ ý hành động
Gv :Nêu câu hỏi khái quát
+Y/c của việc tìm hiểu đề
+Y/c của việc lập dàn bài
-hs nhắc lại bớc tìm hiểu đề-đọc lại dàn bài trên
tục ngữ? Nhiệm vụ của mỗi
ngời là gì qua học câu tục
ngữ?
-hs đọc phần mở bài trong sgk-Đi từ chung->riêng
-Đi từ thực tế ->đạo lí-Những ý cần viết, mỗi ý hìnhthành một đoạn văn
+Giải thích chứng minh vấn đềcủa đề bài
+B
ớc 3: Viết bài
a.Mở bài:
- Có nhiều cách mởbài
b.Thân bài:
-Giải thích ND
8
Trang 9
? Trong bài nghị luận cần
những yêu cầu gì về lời văn
và việc liên kết đoạn?
Y/C hs viết hoàn chỉnh ý a,b
-Thực hiện việc liên kết các đoạnvăn để có tính thống nhất, hoànchỉnh
-hs viết –trình bày –nhận xét
-Nêu nhận định đánhgiá
C.Kết bài:
-Đi từ nhận thức đếnhành động
-Có tính chất tổngkết
? Sự cần thiết của bớc 4 ntn?
? Giúp em sửa đợc những lỗi
gì trong quá trình viết bài văn
-Yêu cầu về dàn bài cho bài văn
(Đọc ghi nhớ trang 54 SGK) *Ghi nhớ: T54H/S: Đọc đề 7 trong SGK
? Y/c tìm ý gì để làm rõ vấn
4/
Củng cố:
Nêu rõ yêu cầu của các bớc làm một bài văn nghị luận về t tởng đạo lí?
-Chú ý vận dụng các phép lập luận nào để làm bài văn nghị luận này
-Lập dàn bài cho bài văn nghị luận này yêu cầu cụ thể là gì?
Gv ĐÄc cho hs tham khảo bài viết “Chó sói và cừu trong thơBiết xấu hổ với nhân cách con ngời”là gì?
5/D ặn dò
+Vận dụng lí thuyết để viết bài hoàn chỉnh
Trang 10Qua tiết trả bài,hs đạt đợc:
–H/s nhận đợc kết quả bài viết số 5, những u điểm, những lỗi đã mắc về nội dung và hìnhthức bài viết
-Sửa những lỗi đã mắc trong bài viết, viết lại những đoạn văn
-Rèn kĩ năng viết văn cho H/S
B.Chuẩn bị:
-G/V: Kết quả bài viết số 5: Điểm số và những nhận xét, những ví dụ trong bài làm của họcsinh
-H/S: +Lý thuyết dạng văn nghị luận về một sự việc, hiện tợng đời sống
+Yêu cầu của đề bài bài viết số 5
C.Tiến trình lên lớp:
1-Ôn định tổ chức:
2
-Kiểm tra bài cũ
-Việc chuẩn bị của học sinh cho tiết trả bài
3.Bài mới: Giới thiệu bài: ở tiết 104,105 chúng ta đã viết 2 tiết bài văn về một sự việc, hiện
tợng đời sống cụ thể là về vấn đề môi trờng ,vậy kết quả vận dụng lí thuyết của các em cùng kiến thức thực tiễn đợc đa vào bài viết nh thế nào ,chúng ta cùng vào tiết trả bài
I.Đề bài:
Một hiện tợng khá phổ biến hiện nay là vứt rác ra đờng hoặc những nơi công cộng Ngồi bên hồ, dù là hồ đẹp nổi tiếng, ngời ta cũng tiện tay vứt rác xuống…theo con”đã khái quát thành tính chất nào của t/c? Em hãy viết bài văn nói
về hiện tợng trên và thể hiện suy nghĩ của mình
G/V: Đọc lại đề bài
? Kiểu đề thuộc thể loại
nào?
? Nội dung của đề Y/C?
? Hình thức của bài viết?
-Thể loại: Nghị luận về sự việc, hiệntợng ĐS
-Nội dung: Đặt nhan đề cho mộtvấn đề cần nghị luận; Hậu quả ghêgớm của việc vứt rác thải bừa bãi
? Tìm luận điểm để giải
quyết cho đề bài?
- Nếu không vứt rác bừa bãi sẽ có cuộc sống nh thế nào?
+Những việc làm cụ thể để bảo vệ môi trờng, giữ sạch
10
Trang 11
văn)
? Thái độ, quan điểm của
ngời viết trớc vấn đề này
nhợc điểm của bài viết
+Nhợc điểm chủ yếu trong
bài cha thực hiện tốt và cha
-Bố cục đầy đủ, chặt chẽ, các luận điểm rõ ràng
định vấn đề cha sâu
G/v: Trả bài cho học sinh
c.Trả bài cho học sinh:
G/v: y/c H/S sửa lỗi bài viết
-Y/c học sinh sửa lỗi về nội dung,
về hình thức trong bài viết củamình
-Lỗi về dùng từ, viết câu, viết đoạn-Lỗi về chữ viết
-Tự viết lại những đoạn văn đã mắclỗi
2/ Sửa lỗi
4/
Củng cố
-Kiểm tra lại việc sửa lỗi của H/S
-Viết lại những đoạn đã mắc lỗi trong bài viết
-Đọc tham khảo các bài văn nghị luận về sự việc hiện tợng đời sống
5/D ặn dò:
-Yêu cầu về nhà tiếp tục sửa lỗi,nhất là lỗi chính tả
-Soạn bài tuần 24
***********************************************
Đã XÂY DựNG GIáO áN ĐIệN Tử CHO TIếT NàY
Trang 12Học xong văn bản này,học sinh đạt đợc:
-HS cảm nhận đợc xúc cảm của nhà thơ trớc mùa xuân thiên nhiên, đất nớc và khát vọng
đẹp đẽ muốn làm một mùa xuân nho nhỏ cống hiến cho cuộc đời Từ đó mở ra những suynghĩ về ý nghĩa, giá trị cuộc sống của cá nhân là sống có ích, sống là để cống hiến chocuộc đời chung
-Tích hợp với Tiếng Việt và Tập làm văn
-Rèn kĩ năng đọc ,cảm thụ, phân tích hình ảnh thơ trong mạch vận động của tứ thơ
12
Trang 13
B.Chuẩn bị:
-Chân dung nhà thơ Thanh Hải ,t liệu về t/g
-Su tầm một số tranh ảnh về hình ảnh mùa xuân đất nớc
-Ô chữ tổng kết cuối bài
C.Tổ chức các hoạt động dạy và học
1-Ôn định tổ chức:
2
-Kiểm tra bài cũ: ( hoặc không kiểm tra nữa vì bài dài)
?ý nào nói đúng nhất nội dung bài thơ Con cò của nhà thơ Chế Lan Viên? “Con dù lớn…theo con”đã khái quát thành tính chất nào của t/c? ”đã khái quát thành tính chất nào của t/c?
A.Bài thơ là những cảm nhận ,suy ngẫm về t/c gia đình nói chung
B Bài thơ là những cảm nhận ,suy ngẫm của t/g về t/c mẹ con gắn bó thiêng liêng
C Bài thơ là những cảm nhận ,suy ngẫm về tình yêu quê hơng đất nớc
D Bài thơ là những cảm nhận ,suy ngẫm về cuộc sống sinh hoạt gần gũi,thân thơng
3 Bài mới : GV mở dạo nhạc bài “Chó sói và cừu trong thơMùa xuân nho nhỏ”là gì?
Cỏc em ạ ,mỗi khi mựa xuõn về,dạo bước trờn những vườn hoa thắm, đỏnh thức những chồi non lộc biếc và làm vang ngõn bao khỳc ca xuõn rộn ró , đặc biệt mỗi khi nghe giai điệu tha thiết trong trẻo của ca khỳc ‘MXNN” cất lờn thỡ trong mỗi chỳng ta khụng khỏi xốn xang rạo rực nghĩ về một mựa xuõn của thiờn nhiờn, đất nước.Vậy nhà thơ Thanh Hải đó gửi gắm ớc nguyện gỡ và đưa ra một lẽ sống ntn ,hụm nay chỳng ta sẽ đi tỡm hiểu bài thơ
‘MXNN” của ông
GV treo chõn dung t/g
Quan sỏt chõn dung t/g
?Em hóy nờu những nột
- OÂng laứ moọt trongnhửừng nhaứ thụ tieõubieồu cuỷa thụ ca choỏngMyừ
- Thụ oõng nhoỷ nheù,chaõn thaứnh, giaỷn dũ,tỡnh caỷm gaộn boự vụựiqueõ hửụng ủaỏt nửụực
Trang 14+Dấu võng Trờng Sơn (1977) +Ma xuân đất này (1982) +Thơ Thanh Hải (1982)
Vốn là người con sinh ra lớn lờn trờn quờ hương xứ Huế, được hưởng những làn điệu dõn ca ngọt ngào đằm thắm nờn thơ ụng cũng mang chất bỡnh dị, đụn hậu ,chõn thành tràn đầy tõm huyết với quờ hương nhưng cũng giàu chất suy tưởng.Năm 1975 ụng là thư kớ hội vn Bỡnh Trị Thiờn ,năm 1978 là uỷ viờn thường vụ hội liờn hiệp văn học nghệ thuật việt nam sau giải phúng ụng vẫn sống gắn bú và sỏng tỏc tại quờ nhà cho đến khi qua đời ngày 15/12/1980
?Cỏc em hóy nờu thời gian
sỏng tỏc bài thơ và cho biết
h/c ra đời cú gỡ đặc biệt?
-hs đọc sgk 2/V-Sáng tác :T11/1980 ă n b ả n
-Bài thơ đợc in trongtập “Chó sói và cừu trong thơThơ Việt Nam1945-1985”là gì? – NXB
GD Hà Nội, 1987
Như vậy bài thơ được sỏng tỏc khi t/g đang nằm trờn giường bệnh và chỉ mấy tuần lễ sau ụng qua đời cho nờn cú thể coi đõy là lời tõm niệm chõn thành tha thiết cuối cựng của nhà thơ để lại cho đời
?Qua việc đọc ở nhà,em
hóy nờu cỏch đọc bài thơ?
G gọi hs đọc k1-gv đọc tiếp
-K1: Đọc giọng say sưa trỡu mến
chấn ,nhanh ,hối hả-K4,5,6:Giọng nhỏ nhẹ thiết tha -hs đọc theo y/c
?Em hóy chỉ ra mạch cảm xỳc
của bài thơ?(bố cục bài chia làm
mấy đoạn?nội dung từng đoạn?)
-K1: MX của TN-k2,3:MX của đất nước-K4,5,6: MX của lũngngười(ước nguyện của t/g)
-Bố cục:3 phần
14
Trang 15II/Phõn tớch văn bản
1/Mùa xuân của thiên nhiên
Em cú nhận xột gỡ về trật tự cỳ
phỏp trong 2 cõu thơ đầu? ?Việc
đưa ĐT mọc lờn đầu cú dụng ý
gỡ?
GV hớng dẫn hs khai thác ý thơ
-hs suy nghĩ-trả lời(bỡnh thường sẽ là:giữa dũngsụng xanh một bụng hoa tớmmọc)
-Bụng hoa tớm cú thể là hoasỳng,hoa lục bỡnh ->cỏch đảotrật tự cỳ phỏp như vậy diễn tả
sự mới bừng nở vươn dậy củabụng hoa hay cũn núi lờn mộtsức sống mới của MX ,tạo sựngạc nhiờn thớch thỳ cho ý thơ
-Dùng biện pháp
đảo trật tự cú pháp
Câu thơ thứ thứ 2 dùng kiểu câu
nào ?Chim chiền chiện là loài
chim ntn?
-nhận xét:Ơi-kiểu câu cảm thán-Đọc chú thích 1
- Caõu caỷm thaựn
?Và qua h/a,qua màu sắc ,qua
õm thanh của tiếng chim cú
người núi đoạn thơ là một bức
tranh xuõn của Huế đẹp và
thơ Cũn em ,em cú cảm nhận
ntn về bức tranh MX TN này?
-hs bình -Rất đẹp,tươi sỏng ,hài hoà,rộnràng…
GV:Cú thể núi chỉ qua vài nột phỏc hoạ nhưng t/g đó vẽ lờn một khụng gian cao rộng với bầu trời, dũng sụng ,màu sắc hài hoà xanh của sụng,tớm của hoa-màu tớm đặc trưng của xứ Huế và làm sống động cho bức tranh là õm thanh cao vọng của tiếng chim chiền chiện-một loài chim tiờu biểu của MX cho ta thấy một bức tranh hết sức sống động tuyệt đẹp
Em rút ra nhận xét về bức tranh
Trang 16
xuân tuyệt đẹp ,vuitươi ,rộn ràng mangđặc trưng xứ HuếChỳng ta chỳ ý đến 2 cõu thơ
GV bình: Chỳng ta cú thể cho là giọt mưa xuõn-giọt sương sớm nhưng nếu cho 2 cõu
này gắn với 2 cõu trước : õm thanh ngọt ngào trong trẻo đến vụ ngần của tiếng chim từ chỗ ta cảm nhận bằng thớnh giỏc->giờ chuyển thành giọt cú hỡnh cú khối ,từng giọt ấy thả vào khụng gian hội tụ tất cả khớ trời ,a/s sự thanh khiết trong lành của đất trời mựa xuõn nờn nú cứ long lanh long lanh –khụng cầm lũng được nhà thơ đưa tay ra hứng lấy -ở đõy con người lại cảm nhận bằng xỳc giỏc
Vậy việc sử dụng từ ngữ
mang ý nghĩa chuyển đổi
cảm giỏc này gọi là bp nt gỡ?
(gọi tờn sự vật này…)
?Qua bp ẩn dụ chuyển đổi
cảm giỏc này cho thấy cảm
xỳc của t/g được bộc lộ ntn
trước mựa xuõn của thiờn
nhiờn xứ Huế? (bộc lộ t/c
nào trước vẻ đẹp ấy của qh?)
Chú ý tiếng gọi Ơi , hành
động “Chó sói và cừu trong thơ tôi hứng”là gì?
-hs nêu-bp ẩn dụ(đõy là một sỏng tạo NTcủa t/g)
-Một TY nồng nàn ,tha thiết ,saysưa trước vẻ đẹp của TN
-NT ẩn dụ sỏng tạobiểu hiện niềm saysưa ngõy ngất củanhà thơ trước vẻđẹp của quờ hương
Và từ những xỳc cảm hồn nhiờn trong trẻo trước vẻ đẹp đầy sức sống của thiờnnhiờn ,dũng suy tưởng của t/g được nõng cao mở rộng ra với mựa xuõn của đ/n
Cỏc em đọc thầm 2 khổ thơ
2,3
?Khi viết về mựa xuõn của đ/
n t/g đó nhắc đến 2 lực lượng
nào? GV treo tranh –
?Cho biết vỡ sao t/g lại tập
trung núi về họ?người cầm
sỳng và người ra đồng làm
nhiệm vụ gỡ trong đất nước?
Như vậy cùng với việc đưa
ra 2 lực lượng chính với 2
nhiệm vụ cơ bản hàng đầu
của đất nước trong những
năm 1980 ,tg đó sử dụng
k/cấu song hành nhằm nhấn
-hs đọc -HS quan sát tranh 2/ Mùa xuân của
