Giáo án khoa học
Trang 1KẾ HOẠCH BÀI DẠY TUẦN : 35
MÔN : KHOA HỌC TIẾT: 69, 70
BÀI :ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA CUỐI NĂM
I.MỤC TIÊU :
HS được và mở rộng hiểu biết về :
-Mối quan hệ giữa các yếu tố vô sinh và hữu sinh
-Vai trò của thực vật đối với sự sống trên trái đất
-Kĩ năng phán đoán , giải thích qua một số bài tập về nước ,không khí , ánh sáng , nhiệt
-Khắc sâu hiểu biết về thành phần các chất dinh dưỡng có trong thức ăn và vai trò của không khí , nước trong đời sống
II CHUẨN BỊ :
-Hình trang 138,140 SGK
-Giấy AO ,bút vẽ
-Phiếu ghi các câu hỏi
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
HOẠT ĐỘNG CỦA
-BÀI CŨ : +Điều gì sẽ
xảy ra nếu một mắc xích
-TRÒ CHƠI AI NHANH ,AI
ĐÚNG MỤC TIÊU :
-Mối quan hệ giữa các
yếu tố vô sinh và hữu
sinh
-2 em trả lời -Em khác nhận xét , -
-Thực vật đóng vai trò cầu nối giữa các yếu tố vô sinh và hữu sinh trong tự nhiên Sự sống trên trái đất bắt đầu từ thực vật Bởi vậy , chúng ta cần phải bảo vệ
môi trường nước , không khí ,bảo vệ thực vật đặc biệtlà bảo vệ rừng
Trang 2-Vai trò của cây xanh đối
với sự sống trên trái đất
* Cách tiến hành :
Phương án 1 :
-Chia nhóm , đại diện nêu
kết quả 3 câu trong mục
Trò chơi trang 138 SGK
-GV và một vài đại diện
HS trong ban giám khảo
-Tiêu chí đánh giá :
+Nội dung : đủ ,đúng
+Lời nói : to ,ngắn
gọn , thuyết phục , thể
hiện sự hiểu biết
Phương án 2 :
-Các nhóm chuẩn bị
giấy A4 , bút vẽ
-Trong cùng một thời gian
,các nhóm thi đua thể
hiện nội dung của 3 câu
hỏi trên một cách :
nhanh ,đúng ,đẹp ,
-Sau đó cử bạn lểntình
* Cách tiến hành :
-Trả lời miệng :
-GV chuẩn bị viết các câu
-Các nhóm vẽ -Cử bạn lên
-
HS lên bốc thăm , trảlời
Nhóm 4 thảo luận , cử bạn lên trình bày
HS tham khảo bài tập 2 SGK trang 140 ,
Trang 3nghiệm qua bài tập về
đến bài 2.Riêng với bài 2 ,
nếu có thời gian GV cho HS
chơi như chơi bài
-GV có thể cho HS tham
TRÒ CHƠI : THI NÓI VỀ
VAI TRÒ CỦA KHÔNG KHÍ
VÀ NƯỚC TRONG ĐỜI
SỐNG
-MỤC TIÊU :
-Khắc sâu hiểu biết về
thành phần của không khí
và nước trong đời sống
* Cách tiến hành :
-GV chia lớp thành 2
đội Hai đội trưởng sẽ
bốc thăm xem đội nào sẽ
đặt câu hỏi trước
-Đội này hỏi đội kia
trả lời Nếu trả lời đúng
mới được hỏi lại
-GV tính điểm :đội nào
có nhiều câu hỏi và nhiều
câu trả lời đúng đội đó sẽ
thắng
+Mỗi thành viên trong
đội chỉ được hỏi hoặc
thảo luận và ghép các phiếu thức ăn với các phiếu chất dinh dưỡng cho đúng
-Đội trưởng lên bốc thăm
-Đặt câu hỏi cho đội bạn trả lời -HS khác nhận xét
Trang 4trả lời 1 lần , đảm bảo mọi thành viên được thamgia
-HS nhận xét ,bổ
sung
-GV nhận xét ,tính điểm
-Tuyên dương đội
thắng
DẶN DÒ : Xem lại các
bài đã học , chuẩn bị kiểm tra cuối năm
Trang 5KẾ HOẠCH BÀI DẠY TUẦN : 34
MÔN : KHOA HỌC TIẾT: 67, 68
BÀI :ÔN TẬP : THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT
I.MỤC TIÊU :
-HS được củng cố và mở rộng hiểu biết về mối quan hệ giữa sinh vật và sinh vật thông qua quanhệ thức ăn trên cơ sở HS biết
-Vẽ và trình bày sơ đô(ö bằng chữ ) mối quan hệ về thức ăn của một nhóm sinh vật
-Phân tích được vai trò của con với tư cách là một mắt xích của chuỗi thức ăn trong tự nhiên
II CHUẨN BỊ :
-Hình trang 134, 135, 136, 137 SGK
-Giáy AO ,bút vẽ
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
HOẠT ĐỘNG CỦA
BÀI CŨ : + Chỉ và nói mối quan
hệ về thức ăn trong tự nhiên
qua sơ đồ sau ?
+Em hãy nêu một số
VD về chuỗi thức ăn? (Lúa Gà
của một nhóm vật nuôi ,cây
trồng và động vật sống hoang
dã
* Cách tiến hành :
-Bước 1 : Làm việc cả lớp
-HS quan sát SKG \
134, 135
-HS làm việc theo nhóm
Trang 6qua câu hỏi :
+Mối quan hệ thức ăn giữa
các sinh vật được bắt đầu từ
sinh vật nào ?
-Bước 2 : Làm việc theo
nhóm
GV chia nhóm phát giấy và bút
vẽ cho các nhóm
HS làm việc theo nhóm , vẽ sơ
đồ mối quan hệ về thức ăn
của một nhóm vật nuôi ,cây
trồng và động vật sống hoang
dã bằng chữ
-Bước 3 : Các nhóm treo sản
phẩm và báo cáo GV đặt câu
hỏi :
+So sánh sơ đồ mối quan hệ
về thức ăn của một nhóm vật
nuôi , cây trồng và động vật
sống hoang dã với sơ đồ về
chuỗi thức ăn đã học ở cácbài
trước, em có nhận xét gì ?
GV giảng : Trong sơ đồ mối quan
hệ về thức ăn của một nhóm
vật nuôi , cây trồng và động
vật sống hoang dã ta thấy có
nhiều mắt xích hơn Cụ thể là :
+Cây là thức ăn của nhiều
loài vật Nhiều laòi vật khác
nhau cùng là thức ăn của một
số loài vật khác
+Trên thực tế , trong tự
nhiên mối quan hệ về thức ăn
giữa các sinh vật còn phức tạp
hơn nhiều , tạo thành lưới thức
cùng tham gia vẽ sơ đồ
Nhóm trưởng điềukhiển các bạnlần lượt giải thích sơ đồ trong nhóm
-HS lắng nghe
Cú mèo Chuột đồng
Cây lúa
Gà
Đại bàng
Rắn hổ mang
Trang 7-Phân tích được vai trò của
con người với tư cách là một
mắt xích của chuỗi thức ăn
trong tự nhiên
*Cách tiến hành :
-Hoạt động cả lớp
Gọi HS trả lời những câu hỏi
sau :
+Em hãy kể tên những gì
được vẽ trong sơ đồ ? (H7 )
+Vậy ở H8 và H9SGK vẽ
con người rất phong phú Để
đảm bảo đủ thức ăn cung cấp
cho mình ,con người đã tăng gia,
sản xuất trồng trọt và chăn
nuôi Tuy nhiên một số người
đã ăn thịt thú rừng hoặc sử
dụng chúng vào việc khác
GV : hỏi cả lớp
+ Hiện tượng săn bắt thú
rừng , phá rừng sẽ dẫn đến
tình trạng gì ?
+Điều gì sẽ xảy ra nếu
một mắt xích trong chuỗi thức
-HS khác nhận xét , bổ sung
-HS lắng nghe
-HS trả lời
-Em khác nhận xét , bổ sung
Trang 8+Chuỗi thức ăn là gì ?.
+Nêu vai trò của thực vật đối với sự sống trên trái đất ? -HS trả lời
-GV nhận xét Kết luận
Kết luận :
.Con người cũng là một thành phần của tự nhiên Vì vậy ,chúng ta phải có nghĩa vụ bảo vệ sự cân bằng trong tự nhiên
-Thực vậtđóng vai trò cầu nối giữa các yếu tố vô sinh và hữu sinh trong tự nhiên Sự sống trên trái đất bắt đầu từ thực vật Bởi vậy , chúng ta cần phải bảo vệ môi trường nước ,
không khí ,Bảo vệ thực vật đặc biệt là bảo vệ rừng
V.DẶN DÒ : -Xem bài ,Chuẩn
bị tiết : Ôn tập và kiểm tra cuối năm
Trang 9KẾ HOẠCH BÀI DẠY TUẦN : 33
MÔN : KHOA HỌC TIẾT: 66 BÀI : CHUỖI THỨC ĂN TRONG TỰ
NHIÊN(TRANG :132, 133)
I MỤC TIÊU :
-Sau bài học , HS có thể :
* vẽ và trình bày sơ đồ mối quan hệ giữa bò và cỏ
*Nêu một số VD khác về chuỗi thức ăn trong tự nhiên
* Nêu định nghĩa về chuỗi thức ăn
II CHUẨN BỊ :
-Hình trang 132, 133 SGK
-Giấy AO , bút vẽ
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
HOẠT ĐỘNG CỦA
II.BÀI CŨ : +” Thức ăn “ của cây ngô là gì ?
+Từ những” thức ăn “ đó cây ngô có thể tạo ra chất dinh dưỡng nào để nuôi cây ?
+Em hãy vẽ sơ đồ
bằng chữ và mũi tên để thể
hiện mối quan hệ về thức
ăn giữa lá ngô , châu chấu và
ếch ?
GV nhận xét , Ghi điểm
III BÀI MỚI : GV giới thiệu
bài mới
Hoạt động 1: Thực hành
vẽ sơ đồ mối quan hệ thức
ăn giữacác sinh vậtvới nhau
và giữa sinh vật với yếu tố
-HS rả lời ( nước ,các chất khoáng , khí các-bô-níc,ánh sáng ) , ( chất bột đường ,chấtđạm )
HS trả lời Cây ngô châu chấu Ếch
Trang 10vô sinh
MỤC TIÊU :
Vẽ và trình bày sơ đồ mối
quan hệ giữa bò và cỏ
*Cách tiến hành :
Bước1 : Làm việc cả lớp
Cho HS quan sát SGK trang 132\
H1 để trả lời các câu hỏi sau :
+Thức ăn của bò là gì ?
+Giữa cỏ và bò có quan hệ
gì ?
+Phân bò được phânhuỷ trở
thành chất gì cung cấp cho
Giao việc : Hãy vẽ sơ đồ
mối quan hệ giữa bò và cỏ
Hoạt động2 : Hình thành
khái niệm chuỗi thức ăn
*Cách tiến hành :
Bước 1 : Làm việc theo cặp
Yêu cầu đôi bạn quan sát
HS quan sát SGK /132 và trả lời
-.( cỏ ) (cỏ là thức ăn của bò)
( chất khoáng )
( phân bò là thức ăn của cỏ )
-Sinh hoạt nhóm , hs nhận bút vẽ , giấy Nhóm trưởng điều khiển làm việc Đại diện nhóm lên trình bày
HS khác bổ sung , nhận xét
-HS quan sát SGK/133.H2,thảo luận
-Cử bạn trả lời
HS khác nhận xét
-HS trả lời
Trang 11H2 SGK /133
Và trả lời các câu hỏi sau :
+Trong sơ đồ vẽ gì ?
+Chỉ và nói mối quan hệ về
thức ăn trong sơ đồ đó ?
Bước 2 : Làm việc cả lớp
Gọi một số em lên trả lời ,
em khác nhận xét ,bổ sung
-Trongtự nhiên có
rất nhiều chuỗi thức ăn.Các
chuỗi thức ăn bắt đầu từ
thực vật Thông qua chuỗi
thức ăn , các yếu tố vô sinh
và hữu sinh liên hệ mật
thiết với nhau thành một
chuỗi khép kín
Trang 12KẾ HOẠCH BÀI DẠY TUẦN : 33
MÔN : KHOA HỌC TIẾT:65 BÀI : QUAN HỆ THỨC ĂN TRONG TỰ NHIÊN (130,131 )
I.MỤCTIÊU :
Sau bài học ,HS có thể :
-Kể ra mối quan hệ giữa yếu tố vô sinh và hữu sinh trong tự nhiên
-vẽ và trình bàysơ đồ mối quan hêốinh vật nàylà thức ăn của sinh vật kia
CHUẨN BỊ :
Hình trang 130,131.SGK
Giấy AO ,bút vẽ
III.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
HOẠT ĐỘNG CỦA
I.BÀI CŨ : +Trong quá
trình sống ,động vật cần
lấy vào cơ thể và thải ra
môi trường những gì ?
+quá trình đó
được gọi là gì ?
HS trả lời ,GV nhận xét
II.BÀI MỚI : GV giới thiệu
bài
HOẠT ĐỘNG 1 : Trình
bày mối quan hệ của
thực vật đối với các
yếu tố vô sinh trong tự
nhiên
*MỤC TIÊU : Xác định
mối quan hệ giữa yếu
tố vô sinh và yếu tồ hữu
sinh trong tự nhiên thông
qua quá trình trao đổi
-HS trả lời ( lấy vào thức ăn , nước ,khí ô-xi.và thải ra các chất cặn bã , khí các-bô-níc.,nước tiểu ).( quá trình trao đổi chất giữa động vật và môi trường )
Trang 13+Em hãy nêu ý nghĩa của
chiều các mũi tên có trong
Mũi tên xuất phát từ
khí các-bô-níc và chỉ vào
lá của cây ngô cho biết khí
các-bô-níc được cây ngô
hấp thụ qua lá
Mũi tễnxuất phát từ
nước , các chất khoáng
và chỉ vào rễ của cây ngô
cho biết nước , các chất
khoáng được cây ngô hấp
Hoạt động 2 : Thực hành
vẽ sơ đồ mối quan hệ
thức ăn giữa các sinh vật
MỤC TIÊU : Vẽ và trình
bày sơ đồ mối quan hệ
sinh vật này là thức ăn
của sinh vật kia
* Cách tiến hành :
BƯỚC 1 : Làm việc cả lớp
- ( Lá ngô.)
- ( Cây ngô là thức ăn của châu chấu )
- (Châu chấu )
- ( Châu chấu là thức ăn của ếch )
- HS thảo luận nhóm
Trang 14trang 131 ,trả lời các câu
hỏi sau
+Thức ăncủa châu chấu
là gì ?
+Giữa cây ngô và châu
chấu có quan hệ gì ?
+Thức ăn của ếch là gì?
+Giữa châu chấu và ếch
có quan hệ gì ?
BƯỚC 2: Nhóm
GV phát giấy ,bút vẽ
+Hãy vẽ sơ đồ sinh vật
này là thức ăn của sinh
vật kia bằng chữ
BƯỚC3 : Các nhóm treo
sản phẩm và trình bày
IV.CỦNG CỐ : +Em hãy
viết một sơ đồ thể hiện
sinh vật này là thức ăn
của sinh vật kia ?
+Nước ,các
chất khoáng ,khí
các-bô-níc ,ánh sáng là thức ăn
của loài cây gì ?
V.DẶN DÒ :
-Xem bài cũ ,nghiên cứu
bài :”Chuỗi thức ăn trong
tự nhiên ”SGK /132
-Cử đại diện lêntrình bày , em khác nhận xét
Sơ đồ
Cây ngô Châu chấu
Ếch
2 em trả lời
Trang 15KẾ HOẠCH BÀI DẠY TUẦN : 32
MÔN : KHOA HỌC TIẾT: 64 BÀI : TRAO ĐỔI CHẤT Ở Ì ĐỘNG VẬT
(128,129)
I.MỤC TIÊU :
Sau bài học , HS có thể :
-Kể ra những gì động vật thường xuyên phải lấytừ môi trường và thải ra môi trường trong quá trình sống
-Vễ và trình bày sơ đồ trao đổi khí và trao đổithức ăn ở động vật
II.CHUẨN BỊ:
Hình trang 128,129 SGK
Giấy Ao , bút vẽ
III.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
HOẠT ĐỘNG CỦA
THẦY
A.Kiểm tra bài cũ :
+Em hãy nêu tên và thức ăn
của các con vật ở hình
vẽ :1,2,9 SGK/126,127.?
+ Vậy những con vật ở
H.3,4,5,6,7,8.là những con
vật gì,nó ăn gì để sống ?
+Em có thể nêu tên những
con vật ăn tạp (Vừa ăn
thực vật ,vừa ăn động
vật ),đó là những con nào ?
B Bài mới : Giới thiệu bài
Trong quá trình
HOẠT ĐỘNGCỦATRÒÌ.
-3em trả lời
Trang 16Hoạt động 1: Phát triển
những biểu hiện bên ngoài
của trao đổi chất ở động
vật
*MỤC TIÊU :
-HS tìm trong hình vẽ
những gì động vật phải
lấy từ môi trường và
những gì phải thải ra môi
trường î trong quá trình
sống
*Cách tiến hành :
BƯỚC 1: Làm việc theo
cặp
-HS quan sát SGK /128 (H!)và
trả lời
+ trong hình1 vẽ những gì ?
+Những yếu tộ đóng vai
trò quan trọng đối với sự
sống của động vật có
yếu tố mà động vật
thường xuyên phải lấy từ
môi trường và thải ra môi
Nước tiểu Quá trình đó
Làm việc theo cặp
Thảo luận trả lời (ánh
sáng,nước,thứcăn.)
HS nêu kết quả
( Thức ăn,nước ,khi ô-xithải ra những chấtcặn bã ,
khí níc ,nướctiểu )
các-bô-( Được gọi là quá trình trao đổi chất giữa động vật và môi
trường )
Trang 17được gọi là quá trình trao
đổi chất giữađộng vật
và môi trương
Hoạt động 2: Thực hành
vẽ sơ đồ trao đổi chất ở
Làm việc theo nhóm ,các
em tham gia vẽ sơ đồ sự
trao đổi chất ở động vật
BƯỚC3:
Gọi HS trình bày
GV nhận xét Tuyên
dương nhóm vẽ đẹp ,trình
bày rõ ràng
DẶN DÒ :
-Về nhà tập vẽ lại sơ đồ
:”Sự trao đổi chất ở động
-Đại diện trình bày
-Nhóm khác nhận xét
Trang 18
KẾ HOẠCH BÀI DẠY TUẦN : 32
MÔN : KHOA HỌC TIẾT: 63 BÀI:63 ĐỘNG VẬT ĂN GÌ ĐỂ SỐNG ( 126,127 )
I MỤC TIÊU:
Sau bài học HS biết:
-Phân loại động vật theo thức ăn cùa chúng
-Kể tên một số con vật và thức ăn của chúng
II.CHUẨN BỊ : Hình trang 126,127.SGK
Sưu tầm tranh những con vật ăn các loại thức ăn khác nhau
III.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC : HOẠTĐỘNG CỦA
THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
3em trả lời
(Không khí ,thức
ăn, nước và ánh
Trang 19+Để sống và phát
Gv giới thiệu bài
Hoạt động 1:Tìm hiểu
nhu cầu thức ăn của các
loài động vật khác
theo thức ăn của chúng
*Cách tiến hành :
BƯỚC1: Hoạt động theo
nhóm
Nhóm trưởng tập hợp
tranh sưu tầm ,sau đó
cùng với nhóm phân
loại
& Nhóm ăn thịt
& Nhóm ăn lá cỏ , lá
cây
& Nhóm ăn hạt
& Nhóm ăn sâu bọ
& Nhóm ăn tạp
điểm chính của con vât
đã học và thức ăn của
HS tham gia trò chơi
Trang 20vẽ đó sẽ đătû câu
hỏiĐúng/Sai để đoán
xem đó là con gì ?
- Lớp trả lời : Đúng hoặc
Sai
VD: +-Con vật này có 4
chân và nó ăn sâu bọ , có
Thức ăn của nó là gì ?
Nó sống dưới nước phải
không ?
BƯỚC2: Cho HS chơi thử
Các em chơi theo
nhóm ,thay phiên nhau
đặt câu hỏi ( Những câu
chúng dành để làm gì?
+Các loài động vật
2em đọc
2em trả lời
Trang 21
-khác nhau có nhu cầu vềthức ăn như thế nào ?
5.Dặn dò :-Học bài (1
ph ) -Nghiên cứu bài học : BÀI64 SGK/128,129
Sau bài học , HS biết :
-Cách làm thí nghiệm chứng minh vai trò của nước ,thức ăn ,không
khí và ánh sáng đối với đồi sống động vật
-Nêu những điều kiện cần để động vật sốngvà phát triển bình
thường
II.CHUÂÍN BỊ :
-Hình trang 124,125,SGK
-Phiếu học tập
III.HOẠTĐỘNG DẠY HỌC :
HOẠT ĐỘNG CỦA
A.Bài cũ :( 5 ph )
+Em hãy nêu những yếu
tố đóng vai trò quan trọng 3em trả lời(Aïnh sáng, nước, chất
Trang 22đối với sống của cây xanh
?
+Nêu bằng lời sự trao
đổi khí trong hô hấp ở
gì để sống? Vậy động
vật thì sao ?Nó cần gì để
sống ? Chúng ta sẽ cùng
tìm hiểu qua bài học hôm
nay , các em nhé
Hoạt động1 : Trình bày
cách tiến hành thí
nghiệm động vật cần gì
để sống (15 ph )
MỤC TIÊU :
Biết cách làm thí
nghiệm c/m vai trò của
nay ,GV yêu cầu HS nhắc
lại cách làm thí nghiệm
chứng minh cây cần gì để
HS thảo luận
Đại diện lên trả lời
Trang 23của thí nghiệm?
- Đánh dấu vào phiếu
theo dõi điều kiện
sống của từng con
và thảo luận
BƯỚC 2: Làm việc cả
lớp :
Gọi HS nhắc lại công
việc đã làm
GV điền ý kiến của HS
vào bảng sau
1 -Aïnh sáng,nước, không khí Thứcăn.
2 -Aïnh sáng ,không
khí, thức ăn.
Nước.
5 -Nước, không khí,
thức ăn
Aïnh sáng
LƯU Ý:
Ởí bài này không yêu
cầu hs làm thí nghiệm
mà chỉ nêu để HS nắm
phương pháp làm T/N
Hoạt động 2: Dự đoán
kết quả thí nghiệm ( 10
ph )
MỤC TIÊU : Nêu những
điều kiện cần để động
vật sống và phát triển
bình thường :
Cách tiến hành:
BƯỚC1:Thảo luận nhóm.
Trang 24mục ; dự đoán kết quả.,
n thiế
u
Dự đoán kết quả.
ở H2 và H4
Sẽ chết trước tiên
GV kết luận :
Động vật cần có đủ
không khí , thức ăn ,nước
và ánh sáng thì mới tồn
tại , phát triển bình
thường được
4 Củng cố : ( 4 ph )
+ Để sốngkhoẻ mạnh
và phát phát triển bình
Trang 26I MỤC TIÊU:
Sau bài học ,HS có thể :
-Kể ra những gì thiực vậtthường xuyên phải lấy từ môi trường và phải thải ra ì môi trườngítrong quá trình sống
-Vẽ và trình bày sơ đồ trao đổi khí và trao đổithức ăn ở thực vật
II.CHUẨN BỊ :
-Hình trang 122,123.
-Giấy Ao, bút vẽ
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
HOẠT ĐỘNG CỦA
A BÀI CŨ: ( 5 phút )
+ Nêu vai trò của không
khí đối với thực vật?
+Hãy nêu sơ đồ sự trao
đổi khí trong quang hợpcủa thực vật ?
+Nêu sơ đồ sự trao đổi
khí trong hô hấp của thực vật ?
GV nhận xét ghi điểm
B BÀI MỚI : GV
giới thiệu bài (25 ph.)
HOẠT ĐỘNG 1: Phát
hiển những biểu hiện
bên ngaòi của trao đổi
*Cách tiến hành :
BƯỚC 1: Làm việc theo
cặp
HS quánsát hình vẽ
3HS trả lời :( Cần không khí để quang hợp và hô hấp)(-Hút khí cac-bô-níc ,thải khí ô-xi.)
(-Hút khí ô-
xi ,thảikhí các-bô- níc )
.nhóm đôi , thảo luận
(- ánh sáng ,nước ,chất khoáng trong đất )