Bài 30 CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC THUỘC ĐỊA ANH Ở BẮC MĨ I.. Kiến thức Bài học giúp HS hiểu rằng, cuộc chiến tranh giành độc lập của nhân dân 13 nước thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ cuối t
Trang 1Bài 30 CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC THUỘC ĐỊA ANH Ở BẮC MĨ
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học yêu cầu HS cần nắm được:
1 Kiến thức
Bài học giúp HS hiểu rằng, cuộc chiến tranh giành độc lập của nhân dân 13 nước thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ cuối thế kỷ XVIII là một cuộc cách mạng tư sản Việc ra đời một số nước tư sản đầu tiên ngoài Châu Âu là sự tiếp xúc cuộc tấn công vào chế độ phong kiến mở đường cho lực lượng sản xuất Tư bản phát triển, là sự khẳng định quyết tâm vươn lên nằm quyền thống trị thế giới của giai cấp tư sản
2 Tư tưởng, tình cảm, thái độ
Chiến tranh giành độc lập thắng lợi, hợp chủng quốc Hoa Kỳ ra đời, góp phần thúc đẩy phong trào đấu tranh chống phong kiến châu Âu và phong trào giải phóng dân tộc ở Mỹ Latinh sau này Tuy vậy, chế độ nô lệ vẫn tồn tại ở Mỹ, quần chúng nhân dân vẫn không được hưởng những thành quả cách mạng mà họ phải đổi bằng xương máu của chính mình
3 Kỹ năng
Trang 2- Rèn luyện kỹ năng sử dụng đồ dùng trực quan, kỹ năng phân tích, khái quát , tổng hợp, đánh giá sự kiện
II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC
Bản đồ 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ; ảnh bạo động ở Bôxtơn, gioóc giơ Oa sinh tơn, đại hội lục địa… (GV có thể lựa chọn nhiều tài liệu trực quan sinh động trong Encarta)
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1 Giới thiệu bài mới
GV có thể tạo tình huống vào bài qua nhiều cách khác nhau, tuy nhiên cần chú ý HS đầu cấp rất ấn tượng với cách diễn đạt nhẹ nhàng giàu hình ảnh Chẳng hạn: Cuộc cách mạng tư sản nổ ra trên “vùng đất thấp” và “xứ
sở sương mù” dẫu có ý nghĩa trọng đại song chưa đủ củng
cố niềm tin cho người đương thời về một thắng lợi hoàn toàn của giai cấp tư sản Lịch sử phải chờ đợi hơn một thế
kỷ sau để chứng kiến bến bờ Đại Tây Dương một cuộc biến động chính trị – xã hội to lớn ở 13 thuộc địa Anh, dẫn đến sự ra đời một quốc gia tư sản đầu tiên ở châu Mỹ
Vì sao ở nơi đây lại có thể bùng nổ một cuộc chiến tranh giành độc lập? Kết quả của cuộc chiến đã ảnh hưởng như thế nào đối với Lịch sử châu Mỹ và thế giới? Chúng ta sẽ nghiên cứu làm sáng tỏ vấn đề này trong bài học hôm nay
2 Tổ chức dạy học bài mới
Trang 3Phần kiểm tra bài cũ có thể được tiến hành trước khi vào bài mới, hoặc cũng có thể thực hiện trong quá trình tiến hành bài nghiên cứu kiến thức mới)
Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần nắm vững Hoạt động 1:
- GV giới thiệu trên bản đồ vị
trí của 13 thuộc địa Anh ở Bắc
Mỹ và nêu câu hỏi: 13 thuộc
địa Anh được ra đời như thế
nào?
GV gợi ý để Hs nhớ lại kiến
thức cũ làm nền cho nhận thức
kiến thức mới
+ Cuộc di dân từ châu Âu
sang Châu Mĩ từ sau phát kiến
địa lý của Critxtop Côlômbô
+ Quá trình chinh phục người
Inđian đuổi họ về phía Tây
+ Đưa nô lệ da đen từ Châu
Phi sang khai phà đồn điền…
+ Nền kinh tế TBCN ở 13
thuộc địa Anh phát triển như
thế nào?
Sự phát triển của chủ nghĩa Tư bản ở Bắc Mỹ Nguyên nhân bùng bổ chiến tranh.
- Nửa đầu thế kỷ XVIII,
13 thuộc địa Anh được ra đời dọc bờ biển Đại Tây Dương (1,3 triệu người)
Hoạt động 2:
- HS dựa vào SGK để trình
bày sự phát triển kinh tế ở 2
miền (Bắc – Nam), quan trọng
Trang 4Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần
nắm vững
hơn là biết cách lý giải vì sao có
sự khác nhau về ngành nghề
sản xuất ở các khu vực đó
+ Miền Bắc: Công trường thủ
công phát triển nhiều ngành
nghề như: Rượu, thuỷ tinh
Luyện kim, đóng tàu, dệt, …
(Các mỏ kim loại quý tập trung
chủ yếu ở miền Bắc, cảng
Bôxtơn sầm uất…)
+ Miền Nam: Kinh tế đồn
điền phát triển, sản xuất hàng
hoá nông nghiệp xuất khẩu:
ngô, bông, mía, thuốc là… (đất
đai phì nhiêu; Sử dụng rộng rãi,
bóc lột tàn bạo nô lệ da đen)
Sự phát triển kinh tế ở 13
thuộc địa đặt ra những yêu cầu
gì?
Sau khi cho Hs thảo luận vấn
đề này, GV cần nhấn mạnh yêu
cầu bức thiết sản xuất, buôn
bán, mở mang kinh tế về phía
tây Tuy nhiên, những mong
muốn chính đáng đó bị chính
quyền Anh quốc ra sức kim
- Giữa thế kỷ XVIII, nền công thương nghiệp TBCN ở đây phát triển
- Sự phát triển kinh tế công, nông nghiệp thúc đẩy thương nghiệp, giao thông, thông tin, thống nhất thị trường, ngôn ngữ
- Sự kìm hãm của chính
Trang 5Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần
nắm vững
hãm
GV tiếp tục cho HS thảo luận
vấn đề
Tại sao chính phủ Anh lại
kìm hãm sự phát triển kinh tế ở
thuộc địa?
Chính phủ Anh đã làm gì để
kim hãm sự phát triển kinh tế
thuộc địa? Hậu quả của những
chính sách đó ra sao?
GV lấy kết quả thảo luận để
lý giải nguyên nhân dẫn đến
việc bùng nổ cuộc chiến tranh
đòi quyền độc lập của tất cả các
tầng lớp nhân dân 13 thuộc địa
Anh
phủ Anh làm cho mâu thuẫn ở 13 thuộc địa trở nên gay gắt, dẫn đến việc bùng nổ chiến tranh
Hoạt động 3:
- GV sử dụng các bức tranh
(nguồn: Encarta) miêu tả, tường
thuận cảnh Hành hình nhân
viên sở Thuế; Tấn công tầu chở
chè của Anh; Bạo động ở
Bôxtơn 1773
GV hướng dẫn Hs phân tích
phản ứng của vua Anh –
nguyên nhân trực tiếp dẫn đến
2 Diễn biến chiến tranh
và sự thành lập Hợp chủng quốc Hoa Kỳ.
- Sau sự kiện Bôxtơn, nguy cơ cuộc chiến đến gần Đại hội lục địa lần thứ nhất được triệu tập (9
Trang 6Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần
nắm vững
bùng nổ cuộc chiến (4 – 1775)
GV cho HS quan sát bảng so
sánh tương quan lực lượng giữa
2 bên khi bắt đầu cuộc chiến
Ví dụ: lập bảng thể hiện dữ
liệu sau:
+ Quân Anh: Lực lượng 9
vạn: thiện chiến; vũ khí đầy
đủ…
+ Quân 13 thuộc địa: lực
lượng 3 vạn; thiếu kinh nghiệm
tác chiến; vũ khí thiếu thốn…
Từ việc so sánh, HS nhận
thấy những khó khăn, bất lợi
đối với nghĩa quân dẫn tới
thương vong nhiều, thiếu thốn
lương thực, lực lượng …
GV đặt vấn đề: Cuộc chiến sẽ
ra sao nếu tình hình đó kéo
dài? Vấn đề cấp thiết cần giải
quyết lúc này là gì?
- GV cho HS quan sát bức
tranh đại hội lục địa lần hai,
chân dung Oa sinh tơn, nêu câu
hỏi thu hút sự chú ý của HS
Ông là ai? Em biết gì về ông?
– 1774), yêu cầu vua Anh bãi bỏ chính sách hạn chế công thương nghiệp
- Tháng 5 – 1775 Đại hội lục địa lần thứ hai được triệu tập
+ Quyết định xây dựng quân đội lục địa
+ Cử Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn làm tổng chỉ huy quân đội
+ Thông qua bảng Tuyên ngôn độc lập (4-7-1776), tuyên bố thành lập hợp chủng quốc Hoa Kỳ
- Ngày 17-10-1777 chiến thắng Xaratôga tạo ra
Trang 7Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần
nắm vững
Trong quá trình hướng dẫn
HS thảo luận, cần chú ý nhấn
mạnh tài thao lược quân sự của
Oa sinh tơn (chỉnh đốn quân
đội, thay đổi hình thức tác
chiến…), đồng thời phân tích
tác dụng của bản Tuyên ngôn
độc lập đối với việc kích thích
tinh thần đoàn kết chiến đấu
của nhân dân thuộc địa (có thể
liên hệ với bản tuyên ngôn độc
lập ngày 02/09/1945 của ta)
Nhờ đó tình hình thay đổi theo
hướng ngày càng có lợi cho
nghĩa quân
GV sử dụng sơ đồ cơ cấu tổ
chức Nhà nước Mỹ
Giới thiệu Oa-sinh-tơn được
bầu làm tổng thống đầu tiên của
nước Mỹ (năm bùng nổ cuộc
Đại cách mạng Pháp 1789), thủ
đô nước Mỹ giờ đây mang tên
ông
bước ngoặt cuộc chiến
- Năm 1781 trận I-oóc-tao giáng đòn quyết định, giành thắng lợi cuối cùng
Kết quả và ý nghĩa của chiến tranh giành độc lập
- Theo hoà ước vécxai (9-1783) Anh công nhận nền độc lập của 13 thuộc địa ở bắc Mỹ
- Năm 1787 thông qua Hiến Pháp củng cố vị trí Nhà nước Mỹ
Ý nghĩa:
+ Giải phóng Bắc Mỹ khỏi chính quyền Anh, thành lập quốc gia tư sản, mở đường cho CNTB phát triển ở Bắc Mỹ
+ Góp phần thúc đẩy cách mạng chống phong kiến ở Châu Âu, phong trào đấu tranh giành độc lập ở Mỹ
La tinh
Trang 8Các hoạt động của thầy và trò Những kiến thức HS cần
nắm vững
Hướng dẫn HS nhận thức ý
nghĩa của cuộc chiến tranh
giành độc lập ở Bắc Mỹ, từ đó
rút ra tính chất của nó là một
cuộc cách mạng tư sản
4 Sơ kết bài học
GV hướng dẫn HS nhận thức vấn đề chủ yếu sau:
- Vì sao cách mạng tư sản ở Bắc Mỹ nổ ra dưới hình thức một cuộc chiến tranh giành độc lập?
- Nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của cuộc cách mạng
tư sản đó?
- Tổng kết nội dung trên, GV củng cố để HS hiểu rõ khái niệm cách mạng tư sản So sánh cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ với cách mạng tư sản Hà Lan, cách mạng tư sản Anh để thấy sự đa dạng về hình thức của cách mạng tư sản trong buổi đầu thời cận đại