Mục tiêu cần đạt - Hiểu được giá trị hiện thực, nhân đạo và những thành công nghệ thuật của truyện ngắn “ Sống chết mặc bay” -Có kĩ năng đọc, cảm thụ tác phẩm văn học - Giáo dục ý thức t
Trang 1TiÕt 106: Sèng chÕt mÆc bay
- Phạm
Duy Tốn -
A Mục tiêu cần đạt
- Hiểu được giá trị hiện thực, nhân đạo và những thành công nghệ thuật của
truyện ngắn “ Sống chết mặc bay”
-Có kĩ năng đọc, cảm thụ tác phẩm văn học
- Giáo dục ý thức trách nhiệm, lòng thương và sự đồng cảm với nỗi khổ, sự
khó khăn của con người
* Trọng tâm: Nguy cơ vỡ đê và sự chống cự của người dân
B.Chuẩn bị:
-Giáo viên: sgk + sgv
- Học sinh: soạn bài
C.Các bước lên lớp
1 Ổn định tổ chức
2.Kiểm tra
? Kể tên các văn bản nghị luận đã học và xác định luận điểm chính?
-tinh thần yêu nước của nhân dân ta; Sự giàu đẹp của Tiếng Việt; Đức tính
giản dị của Bác Hồ và Ý nghĩa văn chương
3.Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
GV hướng dẫn đọc :Chú ý –
- phân biệt cách đọc giọng
kể , tả của tác giả
- giọng quan phụ mẫu luôn
hách dịch hống hách , nạt nộ
- giọng sợ sệt ,khúm núm của
thầy đề , dân phu…
* gọi 1 HS đọc phần tác giả ,
tác phẩm
GV Con hãy giới thiệu vài nét
về tác giả Phạm Duy Tốn ?
?Tác phẩm ra đời trong thời
điểm nào? kể về chuyện gì ?
GV đưa ảnh tác giả
HS đọc tiếp
Tóm tắt cốt truyện ?
Truyện kẻ lại việc làm , thái
độ vô trách nhiệm cùng bản chất ích kỉ đến độ vô liêm sỉ, chỉ lo ăn chơi hưởng lạc không mảy may rung động trước cảnh lụt lội cuốn trôi người, của , nhà cửa của nhân dân, của bọn quan lại phong kiến tại đồng bằng Bắc Bộ.
HS trả lời
Ra đời trong buổi đầu hình
I - Đọc - T ìm hiểu chung 1- Đọc - hiểu chú thích
a
- đọc :
b
-Chú thích :
- Tác giả :Phạm Duy T ốn
Tín - Hà Tây
- Tác phẩm:
Ra đời trong buổi đầu hình thành thể loại truyện ngắn hiện đại của VN (đầu thế kỉ XX)
Viết về chuyện hộ đê, chống
Trang 2Đề tài : Viết về cảnh lũ lụt ở
sông Nhị Hà
GV giới thiệu về truyện ngắn
hiện đại?
- Truyện ngắn hiện đại: Viết
bằng văn xuôi tiếng việt hiện
đại thiên về kể chuyện thực,
thường khắc hoạ một hiện
tượng, phát hiện một nét cơ
bản trong quan hệ nhân sinh,
đời sống
Học sinh đọc từ khó ( sgk)
Thuỷ - hoả - đạo –tặc , trong
4 thứ giặc ấy nhân dân xếp giặc
nước và giặc lụt lên đầu Cho
đến nay qua hàng bao thế kỉ
người dân vùng châu thổ
sông hồng miền bắc việt nam
đã phải đương đầu với cảnh
thuỷ thần nổi giận lũ lụt vỡ
đê , người chết , nhà trôi …
HS quan s át nhanh b ản đ ồ
thành thể loại truyện ngắn hiện đại của VN (đầu thế kỉ XX) Viết về chuyện hộ đê, chống lụt tại đồng bằng bắc bộ Sống chết mặc bây” được coi
là một trong những sáng tác
mở đầu khuynh hướng văn học hiện thực ở nước ta
- Về đề tài : Tác giả lấy đề tài trong cuộc sống thực của xã hội, đó là cảnh hàng năm người nông dân ở đồng bằng Bắc bộ phải đương đầu với sự tàn phá
dữ dội của thiên nhiên để bảo
vệ cuộc sống chính mình Cảnh dân phu hộ đê, chống với cơn
lũ được tác tác giả miêu tả cụ thể
HS đọc những chú thích trên
lụt tại đồng bằng bắc bộ
Giải nghĩa từ khó :1, 2, 3 ,
4 ,6,7, 9, 12,…
Chúng ta chuyển sang tìm
hiểu về thể loại và bố cục của
văn bản
?Văn bản thuộc thể loại gì?
truyện kể theo ngôi nào ? trình
tự ra sao?
Văn bản có bố cục mấy phần?
Cho biết nội dung từng phần ?
Thể loại:Truyện ngắn
kể theo ngôi thứ 3 , trình tự thời gian v à công việc
- Bố cục3 phần
P1: t ừ đầu ->khúc đê này hỏng mất => Nguy cơ vỡ đê và sự chống cự tuỵêt vọng của người dân
P2: tiếp -> điếu mày=>Cảnh quan lại cùng lũ nha lại hộ đê ở trong đ ình
P3: còn lại =>Cảnh vỡ đê
2- Thể loại và bố cục
- Thể loại:Truyện ngắn
- Bố cục : 3 phần
để hiểu nội dung tiết học này
cô mời 1 con đọc phần 1 của
văn bản
* Sự nguy kịch của con đê II- Đọc - tìm hiểu hi tiết
Trang 3Goùi hs ủoùc ủoaùn vaờn tửứ ủaàu
deỏn “hoỷng maỏt “
?Neõu noọi dung ủoaùn vaờn con
vửứa ủoùc ?
Cảnh dân phu hộ đê được kể
bằng những chi tiết nào?
(Thời gian , không gian , địa
điểm , phương tiện , con
người , am thanh )
Caực chi tieỏt ủoự gụùi cho em coự
suy nghú gỡ ?
-?cỏc chi tiết đú gợi cho con
suy nghĩ g ỡ?
Trong tỡnh cảnh ấy con thấy
thỏi đ ộ của những người hộ
đờ ra sao ?
?Neỏu ủửụùc chửựng kieỏn caỷnh
naứy ,em coự nhaọn xeựt gỡ ?
?Em haừy tửụỷng tửụùng vaứ mieõu
taỷ laùi caỷnh daõn chuựng ủang hoọ
ủeõ ?( tả lại hỡnh ảnh trong
SGK)
?Em coự nhaọn xeựt gỡ veà ngheọ
thuaọt mieõu taỷ cuỷa taực giaỷ
trong ủoaùn vaờn ?
- Caựch mieõu taỷ naứy gụùi cho em
nhaọn xeựt gỡ veà caỷnh con ủeõ ?
Gv Baứng caựch keỏt hụùp ngoứi buựt
taỷ thửùc vụựi bieồu caỷm ,trửừ tỡnh
,taực gia ủaừ laứm lay ủoọng loứng
ngửụứi ủoùc trửụực khung caỷnh hoọ
và sức chống cự của người dõn
- Thụứi gian : Gaàn moọt giụứ ủeõm -Khoõng gian :trụứi mửa taàm taừ Nửụực soõng NHũ Haứ leõn quaự
to -ẹũa ủieồm :Khuực soõng laứng x thuoọc phuừ X hai ba ủoaùn ủaừ thaồm laọu
- người : Haứng traờm nghỡn ngửụứi
- õm thanh: tiếng tự và , tiếng người gọi nhau
- Tỡnh traùng con ủeõ voõ cuứng nguy caỏp ,dửù baựo trửụực nhửừng
gỡ nguy hieồm saộp ủeỏn
.- Tớch cửc, khaồn trửụng cuoỏng quyựt
-Haứng traờm nghỡn ngửụứi bỡ boừm dửụựi buứn laày ,ửụựt lửụựt thửụựt nhử chuoọt loọt vỏc đất , cỏt , gậy gộc đào đất đắp đờ mệt , đúi, khụng khớ căng thẳng
lo lắng
- Nghệ thuật miờu tả, đối lập tăng cấp
Sức trời >< sức người
thế nước > < thế đờ
- Nhieàu tửứ laựy tửụùng hỡnh,keỏt hụùp ngoõn ngửừ noựi vaứ ngoõn ngửừ
1- Cảnh dõn hộ đờ
- Thụứi gian : Gaàn moọt giụứ ủeõm
-Khoõng gian :trụứi mửa taàm taừ Nửụực soõng NHũ Haứ leõn quaự to
-ẹũa ủieồm :Khuực soõng laứng x thuoọc phuừ X hai ba ủoaùn ủaừ thaồm laọu
* Nghệ thuật : miờu tả, đối lập tăng cấp
Sức trời >< sức người
thế nước > < thế đờ
- Nhieàu tửứ laựy tửụùng hỡnh,keỏt hụùp ngoõn ngửừ noựi vaứ ngoõn
Trang 4đê đầy nguy hiểm ấy
?Như vậy qua đoạn văn em
cảm nhận được điều gì ?
Tại sao tác giả lại nêu ra khúc
sơng làng X, thuộc phủ X mà
khơng nêu cụ thể ?
Bài t ập củng cố
đê sơng đà 1971
biểu cảm : lo thay ,nguy thay -
Cảnh người dân đang vật lộn căng thẳng vất vả đến cực độ trước nguy cơ đê vỡ
- tác giả khơng muốn người đọc hiểu cụ thể , chỉ muốn bạn đọc hiểu câu chuyện mà tác giả
kể khơng chỉ xảy ra ở một làng, một phủ cụ thể mà là hiện tượng khá phổ biến ở đồng bằng Bắc Bộ nước ta thời phong kiến
ngữ biểu cảm : lo thay ,nguy thay
=> Cảnh người dân đang vật lộn căng thẳng vất vả đến cực
độ trước nguy cơ đê vỡ
3 Củng cố hướng dẫn về nhà
?Đọc diễn cảm đoạn văn
?Hãy tưởng tượng và miêu tả cảnh dân làng X hộ đê trong đoạn
trích -Đọc kĩ lại văn bản tìm hiểu kĩ đoạn văn đã phân
tích-Xem và soạn kĩ phần diễn biến tiếp theo