Bài học này sẽ giúp các em nhận dạng được những hoạ tiết trang trídân tộc và biết cách áp dụng vào các bài trang trí của mình.. - GV nhận xét một số bài vẽ của hs, treo bài vẽ, gợi ý để
Trang 1Tuần 1 Ngày soạn : 24/8/2009
Ngày dạy ; 28/8/2009
BÀI 1: VẼ TRANG TRÍ:
CHÉP HOẠ TIẾT TRANG TRÍ DÂN TỘC
I Mục tiêu bài học:
- Giúp học sinh nhận ra được vẻ đẹp của các hoạ tiết dân tộc miền xuôi, miền và miền núi
- Học sinh có thể vẽ được một số hoạ tiết gần giống với mẫu và tô mầu theo ý thích
- Thêm yêu thích và giữ gìn những vốn cổ hoa văn dân tộc
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Bộ đồ dùng dạy học lớp 6
- Phóng to một số hoạ tiết được in trong SGK
- Sưu tầm thêm các hoạ tiết đân tộc ở một só đồ vật như: quần, áo, khăn, túi, và một số vậtdụng khác
2 Kiểm tra bài cũ: (2')
- Hãy kể tên một số dạng hoạ tiết mà em đã biết ở các năm học trước?
3 Bài mới:
- Giới thiệu bài: (1')
Trang trí làm đẹp hơn cho cuộc sống của con người, những đồ vật tưởng chừng như rấtđơn giản thô sơ nhưng được trang trí bởi những hoạ tiết sáng tạo của con người lại trở lênphong phú, đẹp lạ kì Bài học này sẽ giúp các em nhận dạng được những hoạ tiết trang trídân tộc và biết cách áp dụng vào các bài trang trí của mình
Hoạt động 1: (8') Hướng dẫn quan sát,
nhận xét:
? Hãy quan sát vào các hình ảnh trong
SGK, từ đó rút ra kết luận thế nào là hoạ
tiết ?
- Hãy liên tưởng tới những hình ảnh từ
thực tế và so sánh với những hoạ tiết đã
xem và phân biệt sự khác nhau
? Theo em thế nào là hoạ tiết tr trí dân
tộc? Có khác gì so với những hoạ tiết tr
trí khác?
1 Quan sát, nhận xét:
- Là những hình ảnh như: cây cối, hoa, lá,
con vật, sóng, mây, những hình khối
- Hoạ tiết trang trí dựa trên những hình ảnh
ở thiên nhiên, có thể đã được đơn giản đinhiều lần hoặc làm cho cầu kì hơn so vớimẫu ngoài thực tế
- Hoạ tiết tr trí dùng để tr trí cho đồ vật, cho
một bộ phận nào đó của đồ vật đó vớinhững mẫu tr trí thường đa dạng, hiện đại
- Hoạ tiết tr trí dân tộc thường là những
Trang 2? Em thường thấy những hoạ tiết tr trí
dân tộc được tr trí ở đâu?
- Vậy có thể hiểu: Hoạ tiết tr trí dân tôc
là những hình ảnh tr trí mà hả chủ yếu là
hình hoa, con vật đặc trưng của dân tộc:
(sen, cúc, rồng, sư tử, trâu .)
h/ảnhư: mây, sóng, hoa cúc, hoa sen, chimhạc, rồng, phượng, ngọn lửa đó là nhữngmẫu hoạ tiết cổ và thường không đựơc sửdụng rộng rãi
- Được tr trí nhiều ở mái chùa, cột đình,
chùa, miếu, lăng mộ, bia đá, cung đình
Hoạt động 2: (5')
Hướng dẫn cách vẽ
? Làm thế nào để vẽ được những hoạ tiết
cho giống với mẫu?
- Phải quan sát cho kĩ để tìm ra đặc điểm,
hình dáng của mẫu
- Không nên vẽ tuỳ tiện mà phải qui hoạ
tiết về những hình cơ bản như: tam giác,
tròn, vuông, bán nguyệt
- Phác khung hình, kẻ đường trục
- Phác hình bằng các nét thẳng, không
nên vẽ giống ngay
- Nhìn mẫu và điều chỉnh cho giống, sưả
hình cho giống và vẽ màu theo ý thích
+ B4: Hoàn thiện hình và vẽ màu
Hoạt động 3: (25')
Hướng dẫn thực hành:
- GV yêu cầu: hãy chọn những mẫu hoạ
tiết trong sgk mà em thích và vẽ vào vở
vẽ, tô màu theo ý thích
- Kích thước lớn hơn mẫu trong sgk 3
lần, sắp xếp hình ảnh sao cho cân đối với
giấy(không lệch trên, dưới, phải, trái so
với mép giấy)
- Làm bài theo đúng trình tự các bước
như hướng dẫn, không nên vẽ theo cách
Trang 3- GV nhận xét một số bài vẽ của hs, treo bài vẽ, gợi ý để học sinh khác nhận xét về bài vẽ của bạn trên cơ sở tìm những ưu điểm và những gì chưa được để hs khác tự rút ra kết luận cho bài của mình
- Nhắc nhở về ý thức làm bài trong lớp của hs, yêu cầu sưu tầm thêm những mẫu hoạ tiết tr trí dân tộc và vẽ vào vở / giấy nếu muốn
5 Hướng dẫn về nhà: (1')
- Làm tiếp bài nếu trên lớp chưa xong
- Đọc và nghiên cứu bài 2
Tuần2 Ngày soạn : 2/9/2009
Ngày dạy ; 4/9/2009
THƯỜNG THỨC MĨ THUẬT:
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT VIỆT NAM THỜI CỔ ĐẠI
I Mục tiêu bài học:
- HS củng cố thêm kiến thức về lịch sử việt nam vào thời kì cổ đại
- Hiểu thêm giá trị thẩm mĩ của người việt cổ thông qua các sản phẩm mĩ thuật
- Trân trọng nghệ thuật đặc sắc của cha ông để lại
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Tranh bài 2 (ĐDDH), mĩ thuật
- Các hình ảnh sưu tầm về MT Việt Nam thời cổ đại
- Phương pháp làm việc theo nhóm
III Tiến trình dạy học:
1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ: (3')
- Hãy cho biết hoạ tiết trang trí là gì, hoạ tiết tr trí dân tộc khác như thế nào?
3 Bài mới:
- Giới thiệu bài: (1')
Việt Nam được biết đến là một trong những cái nôi của sự phát triển loài người, lịch sửdân tộc gắn liền với sự phát triển của lịch sử mĩ thuật dân tộc đó Hãy cùng tìm hiểu về mĩthuật Việt Nam thời kì cổ đại có những nét gì đặc sắc
(GV chia lớp thành 3 nhóm: mỗi
nhóm tìm hiểu 1 vấn đề lớn trong
SGK)
Hoạt động 1: (15')
Trang 4Tìm hiểu một vài nét lịch sử Việt
Nam thời kì cổ đại:
? Em biết gì về thời kỳ cổ đại?
* Tìm hiểu Tk đồ đá:
-Cuộc sống của người nguyên
thuỷ được cải tiến dần bằng
những công cụ hết sức thô sơ Đó
chính là sản phẩm đầu tiên của
nền ngệ thuật
?Hãy quan sát h/a trong sgk, và
cho biết: hiện vật ở thời kỳ đồ đá
gồm những gì? ở đâu?
? Giai đoạn đồ đá chia thành 2
thời kì: Đồ đá cũ, đồ đá mới, hãy
cho biết sự khác biệt giữa 2 tk
này?
* Tìm hiểu thời kì đồ đồng
-Trong quá trình phát triển và tiến
hoá của loài người, con người
nguyên thuỷ từng bước chinh
phục đồng bằng, lập làng trù phú,
xd xhội văn minh chính là khi họ
biết đến đồ đồng
? Nghiên cứu sgk cho biết thời kì
này chia làm mấy giai đoạn
- Đây là thời kỳ khởi đầu cho các thời kỳ tiếp theo
- Tk cổ đại cách ngày nay hàng triệu năm, chiathành 2 giai đoạn:
+T k đồ đá +Tk đồ đồng
- Các hình khắc mặt người trên đá ở hang ĐồngNội, những viên đá cuội khắc hình mặt người (NaCa- Thái Nguyên)
- Đồ đá cũ: vẫn là quá trình nguyên thủy, thô sơ
- Đồ đá mới: với kĩ nghệ mài công cụ đá ngày cànghoàn thiệnvà đã chế tác ra đồ gốm
+ Thời kì đồ đồng
- Chia làm 4 giai đoạn:
Phùng Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun, Đông Sơn
- Trống đồng Đông Sơn, tiêu biểu cho văn hoáĐông Sơn, đã đạt tới đỉnh cao ở nghệ thuật trangtrí
Hoạt động 2: (9')
Tìm hiểu những hình vẽ mặt
người trên vách hang Đồng Nội
(thời kì đồ đá):
? Hãy cho biết qua hình ảnh
trong sgk, người cổ đại dùng
Trang 5- Bằng những chất liệu và công
cụ hết sức thô sơ, người cổ đạiđã
vô tình để lại những tác phẩm
nghệ thuật điêu khắc tr trí đầu
tiên trên đá, hang động để gửi
? Hãy cho biết các hiện vật còn
lưu giữ được ở thời kì này?
? Đặc điểm chung của đồ vật ở
thời kì này là gì?
? Dựa vào hả Trống đồng Đông
Sơn hãy cho biết vẻ độc đáo của
hoạ tiết hết sức tinh tế
- Hoạt động chủ đạo trong các
hoạ tiết là hình ảnh con người với
nhiều hoạt động khác nhau
3 Tìm hiểu một vài nét về nghệ thuật thời kì đồđồng:
- Làm thay đổi cơ bản XH Việt Nam, đó là sựchuyển dịch từ hình thái XH nguyên thuỷ sang hìnhthái Xh văn minh
- Các công cụ sản xuất: Rìu, thạp, dao găm, trốngđồng
- Được tr trí bằng những hoa văn tinh tế: chim lạc,hoa dây, sóng nước, hoa cúc, các hoạt động của conngười cũng được chọn lọc làm hoạ tiết ttrí
- Sự độc đáo ở cách thể hiện một công cụ truyền
âm thanh với bố cục chia làm 2 phần:
+ Mặt trống: Hình tròn với những hình đồng tâmđược trtrí ngôi sao nhiều cánh ở chính giữa, hoavăn tr trí là: chim hạc, những hoạt động cuả conngười trong quá trình lđ, sản xuất(giã gạo, chèothuyền, bắn cung tên, múa .)
+ Thân trống: Hình trụ, tang trống cũng được tt vớinhững hình ảnh là các hoạt động của con người
Trang 6- Chuẩn bị cho bài sau vẽ theo mẫu
Tuần 3 Ngày soạn : 8/9/2009
Ngày dạy ; 10/9/2009
VẼ THEO MẪU:
SƠ LƯỢC VỀ LUẬT XA GẦN
I Mục tiêu bài học:
- Học sinh hiểu được những điểm cơ bản của luật xa gần
- Biết vận dụng luật xa gần để quan sát, nhận xét hình ảnh trong các bài vẽ tranh, theo mẫu
2 Kiểm tra bài cũ: (4')
- Tại sao nói mĩ thuật ra đời và phát triển cùng lịch sử loài người?
- Hãy nêu giá trị nghệ thuật của hiện vật trống đồng Đông Sơn?
3 Bài mới:
- Giới thiệu bài: (1')
Mọi vật luôn thay đổi khi nhìn theo xa gần, chúng ta sẽ tìm hiểu về lxg để thấy được sựthay đổi của mọi vật trong không gian để vẽ đúng và đẹp hơn
- Những hả ở phía sau: nhìn thấy thấp, bé, nhỏ,
mờ dần, khoảng cách giữa chúng ngày càng thungắn lại và cuối cùng như tụ lại tại 1 điểm
Trang 7- GV tiếp tục cho hs quan sát
những hàng cây, hàng cột điện
qua tranh minh hoạ trong sgk
? Hãy cho biết ngoài thực tế
*Khi vẽ tranh cần chú ý nguyên tắc sau:
+ Gần: To Xa: nhỏ+ Gần: Rõ Xa: mờ + Gần: cao, Xa thấp+ vật ở gần che khuất vật ở xa+ hình dáng các vật cũng thay đổi khi nhìn ở cácgóc độ, vị trí khác nhau trừ hình cầu
Hoạt động 2: (10')
Giới thiệu đường tầm mắt và
điểm tụ:
? Xác định ranh giới giữa trời
-đất, trời- biển trong những hình
II Đường tầm mắt và điểm tụ:
* Đường tầm mắt(Đường chân trời)
- Xđịnh những đường thẳng phân chia ranh giớigiữa trời, đất, trời, biển
Đều có thế // với mặt đất, bầu trời, biển
Vị trí của ĐTM có thể cao, thấp, ngang so vớimẫu tuỳ theo vị trí quan sát của ngươi nhìn
- Có đường tầm mắt trên cao: Khi ta ngước nhìnlên trên,
- ĐTM ở dưới thấp: Khi vật ở dưới mắt củangười nhìn
- ĐTM vị trí nằm ngang: khi vật nằm ngang tầmvới mắt
* Điểm tụ:
- Những đường // với mặt đất lúc đó sẽ có hướng
đi lên gặp nhau tại đtm
Trang 8? Đối với những vật ở dưới đtm
thì những đường thẳng // với mặt
đất có hướng như thế nào?
? Đối với vật ở trên đtm thì những
đường thẳng // với mặt đất sẽ có
hướng như thế nào?
? Và đối với vật ở ngang đtm?
có hướng chạy xuống đtm
Hướng ngang với đtm
- Quan sát mẫu ở các vị trí khác nhau
- Tìm đặc điểm của hình hộp khi ở các vị trí đó
- Vẽ hình hộp ở 3 vị trí khác nhau so với đtm vào
- HS hiểu được thế nào là vẽ theo mẫu và cách tiến hành một bài vẽ theo mẫu
- HS vận dụng những hiểu biết chung về phương pháp vẽ theo mẫu vào bài vẽ của mình
- Hình thành cho HS cách nhìn, cách làm việc khoa học
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Một số bài vẽ của học sinh lớp trước
- HS chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập
Trang 92 Học sinh:
- Mẫu: ca, bát, hộp vuông
- Bút chì, tẩy, vở mĩ thuật, que đo
2 Kiểm tra bài cũ: (4')
- Kiểm tra dụng cụ học tập và chấm một số bài vẽ về nhà của một số HS
sau khi đã đặt mẫu: 1 quả hồng,
1cái ca (vẽ một quả hồng và quai
ca)
? Vẽ từng bộ phận, từng vật như
vậy đã đúng chưa? vì sao?
- GV hướng dẫn hs quan sát tiếp
hình 1(sgk)
? Hãy cho biết vì sao các hình vẽ
này cùng vẽ 1 cái ca nhưng lại
không giống nhau? (GV cầm ca
đặt ở những vị trí đó để hs quan
sát.)
? Cho biết sự thay đổi củ miệng
ca, thân ca ?
? Thế nào là vẽ theo mẫu?
I Khái niệm: Vẽ theo mẫu
- Vẽ như vậy chưa đúng vì có thể bài vẽ sẽ sai về
tỉ lệ, không đúng hình
- Hình không giống nhau vì người vẽ nhìn ở các
vị trí khác nhau
Ở các vị trí cao, thấp khác nhau, hình vẽ có thểthay đổi về hình dáng, kích thước của vật
- Miệng ca là hình tròn nhưng ở các vị trí cao,thấp có thể nhìn thấy là hình elíp, nét cong haythẳng
- Thân ca khi thấp, cao-Là mô phỏng lại vật mẫu có ngay trước mắt,bằng hình vẽ để diễn tả lại hình dáng, đặc điểm,cấu tạo, màu sắc của vật mẫu
-Hình 1b: Cao, hẹp ngang-Hình 1c: Miệng rộng, sai lxg
-Hình1d: miệng rộng, thân thấp, hợp lí, đúng góc
độ nhìn từ trên cao-Hình e: tỉ lệ, kích thước đúng, hvẽ thuận mắt,đẹp so với các hình còn lại
Trang 10đúng với mẫu (GV đặt mẫu), các
hình còn lại sai ở điểm nào?
? Vậy trong một bài vẽ nên sắp xếp
hình như thế nào để bài cân đối,
? Để diễn tả chất liệu của mẫu
bằng chì đen ta phải làm thế nào?
-Độ đậm nhất không có nghĩa là
đen nhất của chì, phải luôn so sánh
II Cách vẽ:
+ B1: Quan sát, nhận xét đặc điểm hình dángkích thước tỉ lệ các bộ phận của mẫu
-Hình 1b, d, e là những mẫu có sự sắp xếp hợp lí,
vì hình không có khoảng cách quá xa, quá gần,che khuất nhau quá nhiều, có vật ở trước, sauhợp lí
+ B2: Sắp xếp bố cục trên giấy sao cho cân đốivới trang giấy, sắp xếp vật mẫu có khoảng cáchhợp lí, không quá xa, gần, bị che khuất
-Hình c-Tỉ lệ giữa các bộ phận sai, hình vẽ sẽ khôngđúng đặc điêm của mẫu
-so sánh tỉ lệ giữa các bộ phận của mẫu tìm ra tỉ
lệ hợp lí rồi phác nhanh lên giấy dựa vào khunghình đã phác
-Dựa vào mẫu điều chỉnh hình vẽ sao cho giốngmẫu
+ B4: Vẽ đậm nhạt bằng chì-Quan sát ánh sáng chiếu lên vật mẫu rồi pháccác mảng đậm nhat khác nhau
-Dùng chì diễn tả ánh sáng bằng cách đi nétmềm, cứng, thẳng, cong tuỳ theo hình dáng của
Trang 11độ đậm của các mẫu với nhau, độ
nhạt giữa chúng để diễn tả đúng
chất liệu(gỗ khác thuỷ tinh)
- vẽ đậm nhạt tuỳ theo cấu trúc của
mẫu
vật mẫu, và tuỳ thuộc vào chất liệu của vật mẫu
-Vẽ từ mảng đậm trước rồi so sánh để tìm ramảng nhạt cho hợp lí nếu không bài sẽ có các độquá đậm, nhạt
4 Củng cố: (6')
- Hiểu thế nào là vẽ theo mẫu?
- Vẽ theo mẫu cần chú ý điều gì?qua những bước nào?
- Chuẩn bị cho bài sau Sưu tầm tranh đề tài
Tuần 5 Ngày soạn : 22/9/2009
Ngày dạy ;2 4/9/2009
VẼ TRANH:
CÁCH VẼ TRANH ĐỀ TÀI
I Mục tiêu bài học:
- HS cảm thụ và nhận biết được các hoạt động trong đời sống
- HS nắm được những kiến thức cơ bản đê tìm bố cục tranh
- HS hiểu và thực hiện được cách vẽ tranh đề tài
II Chuẩn bị:
1
Giáo viên:
- Chuẩn bị một số tranh của hoạ sĩ vẽ tranh về đề tài
- Tranh vẽ của học sinh lớp trước đã vẽ về các đề tài trong cuộc sống và thiên nhiên
- Hình minh hoạ về các bước tiến hành
2 Học sinh:
- Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập: Bút chì, tẩy, vở mĩ thuật
- Tranh đề tài đã sưu tầm
2 Kiểm tra bài cũ: (5')
- Kiểm tra đồ dùng học tập của học sinh
- Nhận xét một số bài vẽ của học sinh về vẽ theo mẫu
3 Bài mới:
Trang 12Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- GV giới thiệu cho hs một số
tranh của hoạ sĩ trong nước,
những bức tranh dân gian Đông
Hồ, Hàng Trống để hs hiểu
được sự phong phú của nội
dung và cách thể hiện, từ đó
thấy được các thể loại của
tranh: Sinh hoạt, phong cảnh,
chân dung, tĩnh vật
I Tìm và chọn nội dung đề tài:
- Trong cuộc sống có nhiều đề tài, mỗi đề tài lại cónhiều chủ đề khác nhau
Đề tài có phạm vi rộng & trong mỗi đề tài lại baogồm nhiều chủ đề khác nhau
- VD: Đề tài Lao động, thì có thể vẽ về chủ đề nhữngngười nông dân đang gặt lúa trên cánh đồng, các bạnnhỏ đang lao động trên sân trường, trồng cây, nhữngngười đánh bắt cá trên sông, một góc chợ nhộn nhịpngười mua bán
Ở mỗi chủ đề trong đề tài thì mỗi người lại có cáchthể hiện hình ảnh khác nhau
Hoạt động 2: (23')
Hướng dẫn HS cách vẽ:
+ Bước 1: Tìm bố cục(xắp đặt
mảng chính, mảng phụ)
- GV phân tích cho hs thấy rằng
muốn thể hiện được nội dung
cần phải vẽ những gì: Hình ảnh
cần thể hiện được cái động, cái
tĩnh của người và cảnh vật như
- Hình ảnh chính, phụ thường được qui vào các mảng
to, nhỏ để làm rõ trọng tâm của tranh cụ thể là: Sắpxếp hình mảng không lặp lại, không đều nhau, cần cómảng trống(nền trời, đất,) sao cho bố cục không chậtchội hoặc quá trống, dàn trải, có gần, xa
Trang 13- Màu sắc trong tranh có thể rực
rỡ, êm dịu tuỳ theo đề tài và
cảm xúc của người vẽ
+ Bước 2: Vẽ hình
- Khi đã sắp xếp ở bước 1hợp lí, vẽ hình ảnh đã địnhsẵn vào trong những mảng hình đó
- Hình ảnh chính cần thể hiện to, rõ ràng, hả phụ nên
vẽ mờ hơn, nhỏ, thấp bé hơn và tuân theo lxg
- Hình vẽ không nên rời rạc, không lặp lại quá nhiều
? Em có cảm nhận như thế nào về bức tranh đó?
? Bạn thể hiện nội dung đề tài đã rõ chưa? Nếu là em, em sẽ thể hiện nội dung đề tài này vớinhững hả như thế nào?
? Em có nhận xét gì về cách sx bố cục trong tranh?
- GV nhận xét các câu trả lời của HS, củng cố bài học
5 Hướng dẫn về nhà: (1')
- Vẽ một bức tranh theo đề tài tự chọn
- Chuẩn bị cho bài 6
Tuần 6 Ngày soạn : 1/10/2009
Ngày dạy ; 2/10/2009
VẼ TRANG TRÍ
CÁCH SẮP XẾP (BỐ CỤC) TRONG TRANG TRÍ
I Mục tiêu bài học:
- HS thấy được vẻ đẹp của trang trí cơ bản và trang trí ứng dụng
- HS phân biệt được sự khác nhau giữa trang trí cơ bản và trang trí ứng dụng
- Biết cách làm bài vẽ trang trí
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Một số đồ dùng là vật thật: ấm, chén, khăn vuông, nền gạch hoa có hoạ tiết trang trí
Trang 14- Một số bài trang trí của học sinh các năm trước, hình trong SGK
2 Kiểm tra bài cũ: (5')
- GV chọn một số bài vẽ tranh đề tài của HS đã làm ở nhà, gợi ý để hs khác nhận xét bài củabạn:
- Bạn vẽ về nội dung gì? những hình ảnh sắp xếp trong tranh đã hợp lí chưa? em có nhận xét
gì về hả chính, phụ trong bài? Bạn đã áp dụng luật xa gần vào bài vẽ chưa?
- GV nhận xét và có thể củng cố kiến thức về luật xa gần áp dụng vào bài vẽ, không nên dàntrải hình ảnh trong tranh mà tập trung vào hình ảnh chính, diễn tả nội dung cụ thể của đề tài
3 Bài mới:
- Giới thiệu bài: (1')
Trong mĩ thuật thì phân môn trang trí là phân môn quan trọng và nó được áp dụng rấtnhiều vào thực tế Nhưng để có thể vẽ được các bài trang trí thì đòi hỏi chúng ta phải biếtđược những quy tắc cơ bản Vậy thì hôm nay chúng ta sẽ học qua bài 6
Hoạt động 1: (12')
Hướng dẫn học sinh quan sát, nhận
xét:
- GV giới thiệu một số hình ảnh về
cách sắp xếp trong trang trí hội trường,
lớp học, nhà cửa và trong trang trí
các vật dụng hàng ngày, những đồ vật
quen thuộc: ấm, chén, bát đĩa, lọ hoa,
sách vở để hs thấy được sự đa dạng
trong bố cục trang trí
? Theo em thế nào được gọi là trang
trí cơ bản, và trang trí ứng dụng?
+TT cơ bản là sự sắp xếp các hoạ tiết
vào các hình cơ bản như hình vuông,
hình tròn, hình chữ nhật tạo cho
hình sự cân đối và đẹp về màu sắc
+TT ứng dụng là vận dụng trang trí
hình cơ bản vào tr trí cho các đồ vật,
sản phẩm, đồ dùng hàng ngày của con
+TT ứng dụng là sự vận dụng việc trang trí cáchình cơ bản vào tr trí cho những sản phẩm,những vật dụng, đồ dùng trong cuộc sống thêmphong phú đẹp mắt, gọn gàng có trật tự như ttlớp học bằng cách sắp xếp bàn học gọn gàngngăn nắp, những biển treo tường sx cân đối haibên, bàn ghế ngay ngắn hay tt lọ hoa, bát
Trang 15người như trang trí nhà của, lớp học,
hội trường, góc họctập, bát đĩa, ẩm
chén, nhãn vở
- GV giới thiệu một số cách sx trong
trang trí, yêu cầu hs quan sát vào hình
2- sgk
- Có nhiều cách làm cho bài vẽ sinh
động hơn nhờ vào sự sx hoạ tiết trong
bài
? Hãy quan sát hình 2a nếu như trong
một hình cơ bản em chỉ sử dụng một
hoặc 2 hoạ tiết rồi lặp lại như điệp
khúc thì bài vẽ có sinh động không?
?Em hiểu nguyên tắc nhắc lại hoạ tiết
như thế nào có tác dụng gì trong bài
trang trí?
? Hãy quan sát hình 2b và từ đó cho
biết thế nào là xen kẽ hoạ tiết?
? Tác dụng của việc trang trí xen kẻ?
? Hình 2c minh hoạ cho nguyên tắc
đối xứng hoạ tiết, từ đó cho biết thế
nào là sx hoạ tiết đối xứng ?
? Hình mảng không đều là cách sx hoạ
tiết như thế nào?
? Trong một bài trang trí có thể áp
dụng đơn lẻ một nguyên tắc được
không?
Lưu ý: khi trang trí thì nên sx các
mảng hình có to, nhỏ, các mảng
hình trống không nên nhiều quá
Các hoạ tiết giống nhau nên bằng
nhau vẽ cùng một màu, cùng độ
đậm nhau
đĩa, ấm chén, các hoạ tiết được sx cân đối hàihoà trên thân, cổ, đáy làm cho vật thêm đẹpmắt
- Quan sát hình 2- sgk
- Nhắc lại hoạ tiết: là việc sử dụng 1 hay một
số hoạ tiết trong bài vẽ và lặp lại chúng nhiềulần trong bài, nếu chỉ có 1 hoạ tiết và lặp lạithì bài sẽ đơn điệu
- Bài sử dụng nhiều hoạ tiết cạnh nhau và lặplại theo mảng hình thì bài tt sẽ rất sinh động vàđẹp mắt
- Xen kẽ hoạ tiết là sự sắp xếp các hoạ tiết khácnhau về hình, về màu sắc cạnh nhau trongcùng một hình
- Xen kẽ hoạ tiết có tác dụng làm cho bài vẽsinh động hơn
- Đối xứng hoạ tiết là cách sx các hoạ tiết đốixứng với nhau qua một hoặc nhiều trục củahình (hình vuông, hình chữ nhật thì trục đốixứng qua trung điểm của các cạnh, hình trònthì trục đx qua tâm.)
- Hình mảng không đều là cách sx hoạ tiết mộtcách tự do trong bài như việc trang trí hìnhbằng một bài vẽ tranh phong cảnh
- Nên kết hợp một số nguyên tắc cùng nhau đểbài sinh động
Trang 16chữ nhật, cái đĩa, gạch nền đá hoa
- GV chỉ ra cách làm bài trang trí cơ
bản: có thể phác nhanh các bước lên
bảng để hs tiện theo dõi
+ Bước 1:Vẽ hình, kẻ trục dọc, chéo,
ngang, để tìm mảng hình
+ Bước 2:Từ những mảng hình dựa
vào trục đx, vẽ hoạ tiết
+ Bước 3: Tìm và vẽ màu theo ý thích
để bài vẽ hài hoà, có trọng tâm
II Cách trang trí các hình cơ bản:
+Bước 1: Vẽ hìnhcần trang trí, tìm trục đốixứng dọc ngang, chéo, để xđ các mảng hình
+ Bước 2: Vẽ các hoạ tiết dựa vào các mảnghình đã tạo từ việc kẻ trục đx
+ Bước 3: tìm và chọn màu phù hợp để vẽ cho
có trọng tâm, bài vẽ cần có đậm nhạt
Hoạt động 3: (15')
Hướng dẫn HS thực hành:
- Hãy vận dụng các bước trang trí để
làm một bài trang trí hình cơ bản tuỳ
chọn
- GV nhắc nhở hs việc tìm hình, mảng,
chọn hoạ tiết và vẽ màu sao cho nổi bật
hình ảnh trọng tâm của bài trang trí
- Học bài và làm bài tập trên lớp nếu chưa xong, làm thêm bài khác nếu muốn
- Chuẩn bị dụng cụ học tập, mẫu vật là hình hộp và hình cầu (họp và quả bóng) để tiết sauhọc bài 7: Vẽ theo mẫu: Mẫu có dạng hình hộp và hình cấu (vẽ hình)
Tuần 7 Ngày soạn : 7/10/2009
Ngày dạy ; 9/10/2009
VẼ THEO MẪU:
Trang 17MẪU CÓ DẠNG HÌNH HỘP VÀ HÌNH CẦU (VẼ HÌNH)
I Mục tiêu bài học:
- HS biết đựơc cấu trúc của hình hộp, hình cầu, và sự thay đổi hình dáng, kích thước củachúng khi nhìn ở các vị trí khác nhau
- HS biết cách vẽ hình hộp, hình cầu, và vận dụng vào vẽ đồ vật có dạng tương đương
- HS vẽ được hình hộp và hình cầu gần đúng với mẫu
2 Kiểm tra bài cũ: (3')
- Kiểm tra sự hoàn thành bài vẽ tiết trước của HS
3 Bài mới
- Giới thiệu bài: (1')
Hoạt động 1: (7')
Hướng dẫn HS quan sát nhận xét:
- GV bày mẫu ở một số vị trí bất hợp lí
như: mẫu gần nhau qúa, xa nhau quá,
mẫu nọ che khuất mẫu kia, các vật mẫu
Trang 18hơn trên mẫu thực có nghĩa là nếu góc
nhìn bị che khuất hoặc có bố cục xấu
thì có thể tìm vị trí khác thích hợp hơn,
hoặc di chuyển mẫu(trong bài) về vị trí
theo yêu cầu
+ GV cho hs nhận xét mẫu về tỉ lệ của
khung hình, tỉ lệ của các mẫu với nhau:
?Nếu qui các vật mẫu về một hình cơ
bản thì ở vị trí của em khung hình
chung có dạng hình gì?
? Hãy so sánh tỉ lệ của mẫu với nhau:
chiều ngang, chiều dọc?
- Khung hình chung có dạng hình chữ nhậtđứng, hình vuông là tuỳ vào vị trí của mỗingười
Vẽ phác khung hình của hình hộp vàhình cầu, chú ý đối chiếu theo chiều ngang
và dọc để có tỉ lệ đúng
+ B2: Tìm tỉ lệ các bộ phận rồi vẽ nét chính,chú ý các cạnh của hộp, tuỳ vị trí mà nhìnthấy 2, 3 cạnh, hoặc mặt hộp, độ chếch của 2bên cạnh hộp
+ B3: Vẽ nét chi tiết Luôn phải quan sátmẫu để điều chỉnh tỉ lệ
+ B4: Tạo đậm nhạt gợi khối Quan sát để vẻcác mảng đậm nhạt để tiết sau vẽ đậm nhạthoàn chỉnh
Hoạt động 3: (25')
Hướng dẫn thực hành:
- GV theo dõi, giúp hs ước lượng tỉ lệ,
vẽ phác khung hình vào giấy
- Điều chỉnh tỉ lệ các bộ phận của mẫu
Trang 19học
4 Củng cố: (3')
- Đánh giá kết quả học tập của hs:
- GV gợi ý cho hs quan sát nhận xét bài vẽ của một số bạn trong lớp về bố cục, nét vẽ, hình
vẽ
- GV nhận xét, đánh giá, chốt lại những ý đúng và cho điểm
5 Hướng dẫn về nhà: (1')
- Không tự điều chỉnh mẫu hoặc sửa hình, đánh bóng nếu không có mẫu
- Chuẩn bị cho bài sau
Tuần 8 Ngày soạn : 15/10/2009 Ngày dạy ; 16/10/2009
THƯỜNG THỨC MĨ THUẬT:
SƠ LƯỢC VỀ MĨ THUẬT THỜI LÝ(1010-1225)
I Mục tiêu bài học:
- HS hiểu và nắm bắt được một số kiến thức chung về mĩ thuật thời Lý
- HS nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc, trân trọng, yêu quý những disản văn hoá của cha ông để lại và tự hào về bản sắc độc đáo của nghệ thuật dân tộc
2 Kiểm tra bài cũ: (3')
- Kiểm tra sự hoàn thành bài vẽ tiết trước của một số HS
3 Bài mới:
- Giới thiệu bài: (1')
Thời Lý trong triều đại phong kiến ở nước ta là một thời kì cực thịnh, tồn tại hơn 200 năm,khởi đầu là sự trị vì của vua Lý Thái Tổ Nhờ có những chính sách tiến bộ mà đất nước đã
có sự phát triển mạnh về kinh tế - xã hội Và mĩ thuật thời kì này cũng đã đạt được nhữngthành tựu lớn Đó là nội dung của bài học hôm nay
Hoạt động 1: (12')
Trang 20- Hướng dẫn hs tìm hiểu khái quát
về hoàn cảnh xã hội thời Lý
? Thông qua các bài học lịch sử,
hãy trình bày đôi nét về triều đại
Lý?
I Tìm hiểu khái quát về hoàn cảnh xã hội thời Lý:
- Lý công Uẩn dời đô từ Hoa Lư vê thành Đại La vàđổi tên thành là Thăng Long vào năm 1010
- Đạo phật đi vào cuộc sống đã khơi nguồn cho nghệthuật phát triển, thời kì này đã có nhiều công trìnhnghệ thuật kiến trúc, điêu khắc, hội hoạ đặc sắc rađời
- Mở rộng giao lưu với các nước láng giềng, kinh tế,
xã hội, vh - nghệ thuật phát triển
Hoạt động 2: (34')
Hướng dẫn HS tìm hiểu khái quát
về mĩ thuật Lý:
? Thông qua các hình ảnh minh
họa trong sgk hãy cho biết thời Lý
có các loại hình nghệ thuật nào
phát triển?
? Tại sao khi nhắc tới mĩ thuật Lý,
chúng ta lại đề cập nhiều về nghệ
thuật kiến trúc?
- Gv cho hs đọc bài trong SGK
? Thời Lý phát triển những loại
hình nghệ thuật nào
(trong giai đoạn này phát triển kiến
trúc, điêu khắc và đồ gốm)
? Kiến trúc được xây dựng như thế
nào và có những công trình nào?
- GV bổ sung: phát triển mạnh kiến
trúc cung đình và kiến trúc nho
giáo ở thời Lý nho giáo trở thành
quốc giáo
? Đặc điểm kiến trúc tôn giáo?
? Kể tên một số công trình kiến
trúc tôn giáo tiêu biểu?
II Khái quát về mĩ thuật Lý:
- Nghệ thuật kiến trúc
- Nghệ thuật điêu khắc trang trí
- Gốm, một số tác phẩm hội hoạ
- Thời kì này Phật giáo là quốc giáo, do vậy kiến
trúc phật giáo và kiến trúc cung đình phát triển rực
- Một số công trình tiêu biểu: Khu văn miếu Quốc
Tử Giám, chùa một cột, tháp Phật Tích [Bắc Ninh],tháp Chương Sơn [Nam Định], tháp Báo Thiên [Hà
Trang 21- GV treo một số hình ảnh về điêu
khắc
? Điêu khắcphát triển những thể
loại nào
? Tượng có giống thật không?
? Sử dụng hoạ tiết như thế nào để
trang trí cho tượng và phù điêu
? Hoạ tiết rồng trên phù điêu có
giống thực không?
? Hình tượng con rồng được diễn
tả như thế nào?
? Nêu đặc điểm rồng thời Lý?
? Kể tên một số trung tâm sản xuất
gốm
? Nêu đặc điểm gốm thời Lý
NộI]
2 Điêu khắc và trang trí:
- Tượng tròn mang bản sắc riêng
- Không giống thật, mang tính cách điệu cao
- Sử dụng nhiều hoạ tiết mang tính tượng trưng,mang tính chất toàn vẹn Các bức tượng như tượngKim Cương, A di đà, đầu người mình chim, các conthú bên cạnh đó còn có hoạ tiết như hoa, lá, mây,sóng nước, rồng
- Hình rồng uốn lượn kiểu thắt túi, đầu rồng mangđậm tính chất trang trí, hình có tính biểu tượng cao
- Rồng thời Lý mềm mại hiền lành, uốn khúc nhịpnhàng theo hình thắt túi, là hình ảnh tiêu biểu chonghệ thuật tt của dân tộc Việt Nam
3 Nghệ thuật đồ gốm:
- Một số trung tâm sản xuất gốm:Bát Tràng - HàNội, Thổ Hà- Thanh Hoá,
- Gốm thời Lý có dáng thanh thoát, nhẹ nhàng tạo
ra được một số mầu men mới: men da lươn, mentrắng ngà
- Xương gốm mỏng, nhẹ, nét khắc chìm, men phủđều hình dáng thanh thoát chau chuốt
- Được trang trí bằng hoa văn tinh xảo
4 Củng cố: (4')
- Hãy nêu đặc điểm chung của mĩ thuật thời Lý?
GV nhận xét về câu trả lời của hs và củng cố nội dung bài học
5
Hướng dẫn về nhà: (1')
- Học và trả lời các câu hỏi trong sgk
- Chuẩn bị cho bài 9: Vẽ tranh: "Đề tài học tập"
Tuần 9 Ngày soạn :
- HS thể hiện được tình cảm yêu mến thầy cô giáo, bạn bè trường lớp qua tranh vẽ
- Luyện cho hs khả năng tìm bố cục theo nội dung chủ đề
- HS vẽ được tranh về đề tài Học tập
Trang 22II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Chuẩn bị một số tranh về đề tài học tập của hs các khoá trước đã vẽ đạt kết quả cao
- Bộ tranh trong đồ dùng dạy học về đề tài học tập của hoạ sĩ và hs
2 Kiểm tra bài cũ: (4')
- Các công trình kiến trúc thời Lý có đặc điểm gì ? vì sao kiến trúc Phật giáo thời Lý pháttriển ?
- Em có nhận xét gì về nghệ thuật điêu khắc thời Lý?
3 Bài mới:
- Giới thiệu bài: (1')
Mỗi một chúng ta đều có quyền và nghĩa vụ học tập Học tập để năng cao trình độ, nhậnthức để sau này có thể cống hiến sức mình cho sự phát triển đát nước Và nhà trường chính
là môi trường để mỗi người học sinh chúng ta được học tập Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau
đặt câu hỏi để hs thấy sự khác nhau
giữa ảnh và tranh, tranh của hsĩ và
học sinh
Đây là đề tài rất phong phú, mỗi
người vẽ có thể vẽ nhiều chủ đề
khác nhau
? Việc học tập có thể diễn ra ở đâu,
I Tìm và chọn nội dung đề tài:
- Ảnh chụp phản ảnh con người, cảnh vật với cácchi tiết về hình và màu giống thực tế
- Tranh cũng phản ánh cái thực nhưng thông quasuy nghĩ chắt lọc và cảm nhận của người vẽ mà cáithực ko còn nguyên mẫu nữa
- Tranh của hsĩ thường chuẩn mực về bố cục, hình
vẽ, màu sắc và ý tưởng
- Tranh của hs thường chưa hoàn chỉnh về bố cục,hình vẽ, màu sắc nhưng thường ngộ nghĩnh, tươisáng
- Học ở trường, trong lớp, trên sân trường, gốc cây
- Học ở nhà, ở góc học tập
Trang 23 Do có nhiều nội dung cùng phản
ánh đề tài nên khi vẽ cần chọn lọc
nội dung mình thấy yêu thích để
vẽ mà thôi
- Trên đường tới trường truy bài cùng với bạn
- Học nhóm, học tập thể, cá nhân,
+ Các bạn đang học nhóm ở nhà dưới gốc cây râmmát, có các hình ảnh như đang chụm đầu bàn bạc,người ngồi, đứng, có những quyển sách, vở đang
mở, xung quanh có cây cối, vườn, gà + Hình ảnh các bạn đang truy bài dưới gốc cây, trênghế đá ở sân trường, xung quannh có nhiều bạnkhác đang chơi, cây cỏ hoa ở bồn hoa
+ Trong lớp học có cô giáo, các bạn đang say sưahọc có bạn giơ tay phát biểu, có bạn đang hỏi bạnbên cạnh
- Hình ảnh các bạn học bài là chính, các hình ảnhnhư cảnh vật xung quanh là phụ nhằm hỗ trợ cho hảchính trong tranh
Hoạt động 2: (5')
Hướng dẫn cách vẽ tranh:
- Là bài vẽ áp dụng các bước tiến
hành của cách vẽ tranh đề tài nên
giáo viên kết hợp vừa trình bày lý
thuyết với các bước vẽ lên trên bảng
- Vẽ hình ảnh: Có các nhân vật với các hoạt độngkhác nhau như đứng ngồi, đi, chạy, nhảy các hìnảnh xung quanh như cây cối, nhà cửa, đường làng,trường, lớp
- Vẽ màu: tập trung vào những màu tươi vui, trongsáng song cũng nên chú ý đậm nhạt trong tranh, chú
ý diễn tả nền tranh để bài có không gian
Trang 24Hoạt động 3: (24')
Hướng dẫn thực hành:
- Nêu yêu cầu của tiết học: Vẽ một
bức tranh về đề tài học tập theo ý
thích và vẽ màu
- GV quan sát, theo dõi, gợi ý cho
những hs chưa chọn được nội dung
? Ở bước tìm bố cục các em cần chú ý điều gì?
5 Hướng dẫn về nhà: (1')
- Hoàn thiện bài nếu chưa xong
- Chuẩn bị trước nội dung và dụng cụ học tập cho bài 10
Tuần 10 Ngày soạn : 29/10/2009
- HS biết được một số màu thường dùng và cách pha màu để áp dụng vào bài tr trí, vẽ tranh
- Sử dụng tốt màu sắc và định hướng được màu trong bài vẽ của mình
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Bảng hoặc đĩa pha màu, màu nước, bảng màu tương phản trong đồ dùng dạy học
- Bảng màu cơ bản, màu bổ túc, màu tương phản, màu nóng, màu lạnh
2 Kiểm tra bài cũ: (3')
- Kiểm tra sự hoàn thành bài vẽ tiết trước của HS
Trang 253 Bài mới:
- Giới thiệu bài: (1')
Màu sắc xung quanh chúng ta thật đa dang Bất kì sự vật nào cũng đêu có màu sắcriêng đặc trưng của nó Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau học về bài "Màu sắc"
Hoạt động 1: (5')
Hướng dẫn hs quan sát - nhận xét:
- Gv giới thiệu tranh về phong cảnh thiên nhiên
và màu sắc tự nhiên
? Hãy gọi tên các màu có trong tranh 1, 2, 3?
? Trong thiên nhiên rất phong phú về màu sắc,
vậy do đâu mà có màu sắc?
- Tùy thuộc vào từng loài, từng giống cây, hoặc
điều kiện tự nhiên, chăm sóc mà màu sắc của
chúng không giống nhau nên đó trong thiên
nhiên hình thành sự phong phú về màu sắc
- GV cho HS quan sát màu sắc một số đồ vật,
- Rất đa dạng, có nhiều màu khác nhau
- Làm cho mọi vật đẹp hơn, làm cho cuộcsống tươi vui, phong phú Cuộc sốngkhông thể không có màu sắc
Hoạt động 2: (15')
Hướng dẫn hs cách pha màu:
? Các em thường dùng những loại màu gì để
vẽ?
- Gv giới thiệu một số màu thường dùng: Màu
sáp, màu dạ, màu bột, màu nước, sơn dầu
- Tuy nhiên đối với một số loại màu như dạ, sáp
của hs là loại màu mà các nhà sản xuất đã pha
chế sẵn tiện cho việc sử dụng của hs nên ko cần
pha chế
- Việc pha chế chỉ diễn ra khi đó là màu nước,
màu bột, sơn dầu
- Gv cho HS quan sát hình vẽ trong SGK (hình
tròn và hình ngôi sao)
? Tại sao lại cần thiết phải pha chế màu?
? Từ những màu gốc nào có thể pha trộn để tạo
thành những màu khác?
II Cách pha màu:
- Màu sáp, màu dạ, màu bột, màu nước
- Muốn có một màu khác hoặc muốn cósắc độ khác thì cần thiết phải pha chế màuvới nhau, vì thực tế có nhiều màu và sắc
Trang 26? Hãy quan sát sự thay đổi màu sắc từ 3 màu
cơ bản:
- GV lấy màu bột màu đỏ pha với màu vàng:
? Gọi tên màu mới hình thành?
? Từ màu đỏ + lam, hãy gọi tên màu thứ 3?
? Từ màu vàng + màu lam?
? Từ màu đỏ, vàng?
? Quan sát hình vẽ và gọi tên những màu ở
cánh của ngôi sao?
? Từ những màu mới hình thành nếu thêm hoặc
bớt lượng màu gốc thì có sự thay đổi như thế
nào?
độ khác nhau
- Từ 3 màu cơ bản: Đỏ- vàng - lam
- HS gọi tên từng màu được hình thành từ
- Màu sẽ thay đổi về sắc độ Nó nghiêng
về màu được cho nhiều hơn
- Vậy có nghĩa là từ những màu gốc sẽ chonhiều màu khác nhau theo cách pha chế
Hoạt động 3: (9')
Giới thiệu tên một số màu và cách dùng:
+ Các khái niệm:
? Khái niệm cặp màu bổ túc?
? Những màu nào là màu bổ túc?
? Khái niệm cặp màu tương phản?
? Những màu nào là cặp màu tương phản?
-3 Màu nóng:
- Là màu gây cho người xem cảm giác ấm
áp, nóng, cảm giác mạnh mẽ với thị giác
cụ thể là thiên về màu đỏ:
- Vàng, cam, đỏ, tía, hồng
4 Màu lạnh:
- Tạo cho thị giác sự dịu nhẹ, mát mẻ
cụthể là thiên về màu xanh
- Lục, lam, tím, xanh ngọc bích
Hoạt động 4: (8')
Giới thiệu một số loại màu thông dụng:
- GV giới thiệu qua hình ảnh, tranh vẽ
IV Một số màu thông dụng:
* Màu bột:
Trang 27? Thế nào là màu bột?
? Cách pha màu bột?
? Thế nào là màu nước?
? Đặc điểm của màu nước?
? Thế nào là màu sáp? màu dạ, chì màu?
- Màu bột là màu ở dạng bột khô Khi vẽphải pha với nước sạch và keo hoặc hồ dánlàm chất kết dính
- Pha màu ở bảng rồi mới vẽ vào hình
- Có thể chồng nhiều màu lên nhau Có thể
tô chồng lấp màu đã tô trước nhưng phảichờ màu trước khô đã
- Khi khô nước thì màu nhạt hơn 1 độ
- Có thể vẽ trên giấy, vải, gỗ
* Màu nước:
- Màu nước là màu đã pha với keo, đựngvào tuýp hoặc hộp có các ngăn Khi vẽphải pha loãng với nước sạch
- Pha với nước mới vẽ lên giấy
- Màu có độ trong trẻo, các lớp màu mỏngthường tan vào nhau Không có giới hạngiữa các mảng màu
- Không thể chồng nhiều lớp màu lênnhau
- Thế nào là màu bổ túc, tương phản, màu nóng, lạnh?
5 Hướng dẫn về nhà: (1')- Tập pha màu và gọi tên các màu
- Vẽ trước 1 bài trang trí hình vuông hoặc tròn (có thể chép lại SGK) mà không tô màu
- Chuẩn bị cho bài 11
Tuần 11 Ngày soạn : 5/11/2009 Ngày dạy ; 6/11/2009
TIẾT 11, BÀI 11: VẼ TRANG TRÍ:
MÀU SẮC TRONG TRANG TRÍ
I Mục tiêu bài học:
- HS hiểu được tác dụng của màu sắc đối với cuộc sống con người và trong lĩnh vực trang trí
- HS phân biệt được cách sử dụng màu sắc khác nhau trong một số ngành tr trí ứng dụng
- HS làm được bài trang trí bằng màu
Trang 28II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Chuẩn bị một số ảnh về phong cảnh màu hoặc tranh của một số hoạ sĩ vẽ về phong cảnhthiên nhiên
- Chuẩn bị một số đồ vật được trang trí đẹp: Lọ hoa, khăn, mũ
- Một số loại màu: Sáp, dạ, màu nước, bột màu, phấn màu
2 Học sinh:
- Chuẩn bị màu, bút chì, tẩy, vở mĩ thuật
- Bài trang trí chưa tô màu đã vẽ sẵn ở nhà
2 Kiểm tra bài cũ: (5')
- Màu sắc trong thiên nhiên do đâu mà có? Dựa vào yếu tố nào để mắt con người nhận biếtđược màu sắc?
- Màu nhị hợp là màu như thế nào? màu bổ túc? Màu tương phản?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: (1')
Chúng ta đã biết được sự đa dạng của màu sắc qua bài 10 Và nhờ có màu sắc mà sự vậttrở nên đẹp đẽ hơn Trong trang trí cũng vậy, màu sắc là yếu tố quyết định đến chất lượngcủa bài trang trí đó Cho nên màu sắc trong trang trí có vai trò hết sức quan trọng Vậy thìhôm nay chúng ta cùng nhau nghiên cứu bài 11
Hoạt động 1: (12')
Hướng dẫn quan sát, nhận xét:
- Hướng dẫn HS quan sát hình ảnh trong
tranh, nhìn màu sắc trong thiên nhiên: Cỏ
cây hoa, lá để hs thấy được sự phong phú
của màu sắc
- Từ màu của thiên nhiên, của tự nhiên cây
cỏ con người đã chọn lọc để trang trí cho các
đồ vật sử dụng hàng ngày
? Đặc điểm của màu sắc trong thiên chiên
? Màu sắc trong ứng dụng có gì khác với
màu sắc trong thiên nhiên?
? Trong trang trí có thể chia thành nhiều
dạng: Trang trí ấn phẩm, trang trí kiến trúc,
Trang 29+ Trang trí đồ may mặc(quần áo, mũ, khăn, túi, .) thường sử dụng màu sắc phong phú vì ýthích mỗi người mỗi khác nên thường có sự đadạng cho phù hợp với sự lựa chọn của mỗingười
+ Đồ gốm sứ:Theo gam màu, loại men: trắng,xám, nâu, đen, xanh, da lươn
+ Trang trí ấn phẩm(sách, báo, tạp chí, hộpbút, sổ tay .) màu sắc thường sử dụng nhữngmàu tương phản, rực rỡ để thu hút sự chú ý
- Học sinh nhận xét về màu sắc của trang trí ấnloát, trang trí kiến trúc, trang trí y phục, trangtrí gốm, sành, sứ, …
- Vai trò của màu sắc là hỗ trợ làm đẹp cho cácsản phẩm
Hoạt động 2: (22')
Hướng dẫn thực hành:
- Đối với bài trang trí sau khi đã vẽ hình ảnh
bằng chì chúng ta vẽ màu
?Yêu cầu của màu sắc đối với bài trang trí?
- Gv nêu yêu cầu của bài học: Làm bài trang
trí hình vuông có kích thước 10x10cm, tìm
hoạ tiết và vẽ màu cho phù hợp
+ lưu ý tìm màu nền và màu hoạ tiết cho phù
hợp
+ Vẽ màu phải cẩn thận, màu phải phẳng,
không nhem nhuốc, bẩn
II Thực hành:
- Màu sắc đối với bài trang trí phải nổi bật hìnhmảng chính, nền và hình mảng phụ sẽ hỗ trợcho hình mảng chính
- Nếu hoạ tiết sử dụng màu đậm thì màu nềnkhông nên dùng màu đậm, có thể sử dụng màudịu nhẹ, và ngược lại nếu nền sử dụng màuđậm thì hoạ tiết nên dùng màu nhẹ nhàng
4 Củng cố: (4')
- Đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Gv gợi ý để hs tự nhận xét về bài làm của mình
- Nhận xét về hình, mảng hình, màu hoạ tiết/màu nền
- Nhận xét về bố cục
5 Hướng dẫn về nhà: (1')
- Với những bài chưa hoàn thiện sẽ làm tiếp khi về nhà
Trang 30- Làm bài trang trí tuỳ ý
- Đọc trước bài tiếp theo, bài 12
Tuần 12 Ngày soạn :
12/11/2009
Ngày dạy ; 13/11/2009
TIẾT 12, BÀI 12: THƯỜNG THỨC MĨ THUẬT:
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH TIÊU BIỂU CỦA MĨ THUẬT THỜI LÝ
I Mục tiêu bài học:
- HS hiểu biết thêm về nghệ thuật đặc biệt là mĩ thuật thời Lý
- HS sẽ nhận thức đầy đủ hơn vẻ đẹp của một số công trình, sản phẩm mĩ thuật thời Lý
- HS biết trân trọng và yêu quý nghệ thuật thời Lý nói riêng, mt dân tộc nói chung
2 Kiểm tra bài cũ: (3')
- Kiểm tra sự hoàn thành bài vẽ tiết trước của HS
3 Bài mới:
- Giới thiệu bài: (1')
Vào thời gian này đạo phật được đề cao và giữ vị trí quốc giáo, nghệ thuật kiến trúccung đình nhất là kiến trúc phật giáo phát triển mạnh Nhiều ngôi chùa lớn được xây dựng,đặc biệt là ở vùng Kinh Bắc quê hương của các vị vua nhà Lý Nghệ thuật Kiến trúc pháttriển đã tạo điều kiện cho nghệ thuật dieu khắc và chạm khắc trang trí phát triển theo Hômnay chúng ta tiêp tục đi sâu tìm hiểu thêm về mĩ thuật thời Lý thông qua các công trình tiêubiểu
Hoạt động 1: (16')
Tìm hiểu công trình kiến trúc tiêu biểu:
- GV yêu cầu nhắc lại một số nét khái quát
về hoàn cảnh xh thời Lý
? Hoàn cảnh xh đó có ảnh hưởng như thế
nào với nền mĩ thuật nước nhà?
I Tìm hiểu công trình Chùa Một Cột:
- Trong hơn hai thế kỉ dưới vương chiều nhà Lý,nhà nước Đại Việt bước vào thời kì hùng mạnh,đạo Phật được đề cao và giữ địa vị quốc giáo,
Trang 31- Yêu cầu HS quan sát vào hình ảnh Chùa
Một Cột trong sgk, gv treo đồ dùng về hả
Chùa Một Cột
? Em biết gì về Chùa Một Cột? Chùa
được xd vào năm nào?
? Tại sao lại có tên là một cột?
?_ Toàn bộ ngôi chùa có cấu trúc hình gì?
Mỗi chiều bao nhiêu m? ? Cột đá để đỡ
ngôi chùa có đường kính là bao nhiêu?
? Hãy nêu một vài đặc điểm nổi bật của
kiến trúc chùa?
? Loại hình nghệ thuật kiến trúc thường
được gắn liền với loại hình nghệ thuật
nào?
+ KL: Chùa đã cho thấy trí tưởng tượng
bay bổng của các nghệ nhân thời Lí, đây
là công trình kiến trúc độc đáo đầy tính
- Chùa Một Cột còn có tên là Diên Hựu được xdvào năm 1049, là một trong những công trìnhkiến trúc tiêu biểu của kinh thành Thăng Longvào thời kì nhà Lý
- Xuất phát từ giấc mơ mong muốn có hoàng tửnối nghiệp và giấc mơ gặp Phật bà Quan âm ngồitrên toà sen của vua Lý Thái Tông(1028-1054)
do đó chùa có kiến trúc độc đáo là hình bông hoasen nở giữa hồ, trong có tượng Quan Âm tượngtrưng cho Phật ngự trên toà sen
- Có kết cấu hình vuông, mỗi chiều rộng 3m đặttrên một cột đá lớn có đường kính 1, 25m
- Chùa giống như một đóa sen đang nở giữa hồ(cột đá là cuống hoa, chùa với các đường congcủa mái, đường thẳng của cột như là cánh hoađang chúm nở
- Xung quanh hồ là lan can và hành lang tường
có vẽ tranh, bao bọc khu chùa trước kia là hồ senrộng lớn
- Bố cục chung được qui tụ về điểm trung tâmlàm nổi bật trọng tâm của chùa với các nét cong,nét thẳng, nét gấp tạo nên sự hài hoà nhữngkhoảng sáng tối ẩn hiện lung linh trong khônggian yên ả
- Điêu khắc và trang trí
Trang 32Hoạt động 2: (20')
Tìm hiểu điêu khắc và gốm:
? Tượng được làm từ chất liệu gì? Có bố
cục mấy phần? Mỗi phần có đặc điểm gì?
? Tượng phật A-di-đà hiện đang được đặt
ở đâu?
? Tượng được làm từ chất liệu gì?
? Pho tượng được chia ra làm mấy phần?
Là những phần nào?
- Treo tranh về tượng phật A-di-đà
?Hãy miêu tả hình dáng ngồi của tượng
phật A-di-đà?
? Các nếp áo được các nghệ nhân tạc như
thế nào?
- Ngoài ra nó còn tôn lên vẻ đẹp của pho
tượng Mình tượng thanh mảnh, ngồi hơi
dướn về phía trước, trông uyển chuyển
nhưnglại vững vàng
? Hãy quan sát khuôn mặt của bức tượng
xem có đặc điểm gì?
? Quan sát và cho biết trên bệ đá hoa sen
được trang trí bằng những hoạ tiết hoa
- Các nếp áo choàng bó sát người được buông từvai xuống làm nên những đường cong mềm mạitha thướt
- Dáng tượng thanh mảnh, ngồi hơi dướn về phíatrước, trông uyển chuyển nhưng lại vững vàng
- Khuôn mặt tượng phúc hậu, dịu hiền mang vẻđẹp á đông: lông mày lá liễu, mũi dọc dừa, cổkiêu ba ngấn, nụ cười kín đáo Các nghệ nhânxưa đã dựng lên một khuôn mặt phúc hậu mang
vẻ đẹp lí tưởng của người phụ nữ Việt Nam + Phần bệ tượng: Toà sen được trang trí bằng cáchoa văn tinh xảo và hoàn mĩ, bệ đá gồm 2 tầng:
- Tầng trên là toà sen hình tròn như một đoá sen
nở với 2 tầng cánh, các cánh sen được chạm đôirồng theo lối đục nông, mỏng
- Tầng dưới là đế hình bát giác, xung quanh đượcchạm trổ nhiều hoạ tiết trt hình hoa dây chữ S vàsóng nước
b, Hình tượng con Rồng thời Lí:
- Rồng là hình ảnh biểu trưng cho quyền lực tốicao của vua
- Ở mỗi thời kì thì hả rồng lại thay đổi, rồng thời
lý là sản phẩm của sáng tạo trong ngt dân tộc
VN
Trang 33? Rồng thời Lý có đặc điểm cấu tạo như
thế nào?
? Thân hình uốn theo kiểu hình gì?
- Cho học sinh xem tranh ảnh phóng to
của rồng thời Lý để các em hiểu về cấu
tạo của rồng thời Lý
? Các nghệ nhân đã sử dụng những hình
ảnh nào để làm đề tài trang trí gốm?
? Gốm thời Lý gồm có những đặc điểm
gì?
? Kể tên những trung tâm gốm nổi tiếng?
+ Những nét độc đáo của Rồng thời Lí:
- Luôn được thể hiện trong dáng dấp hiền hoà,mềm mại, không có cặp sừng trên đầu, luôn cóhình chữ S (một biểu tượng cầu mưa của cư dânnông nghiệp)
- Thân rồng dài, tròn lẳn, uốn khúc mềm mạithon nhỏ dần từ đầu đến đuôi, khúc uốn khúcnhịp nhàng theo kiểu thắt túi mang đậm dáng củamột con rắn
- Mọi chi tiết như mào, lông, cân cũng đều phụhoạ theo kịểu thắt túi
- Rồng thuờng có mặt cạnh những biểu tượngPhật giáo như lá đề, hoa sen
c, Gốm:
- Đề tài là hình ảnh bông sen, đài sen, …
- Sản xuất nhiều dạng vật khác nhau: bát đĩa, ấmchén, bình, liễn
- Chế tác nhiều loại men quí hiếm như gốm menngọc, men da lươn, trắng ngà
- Xương gốm nhẹ, chịu được nhiệt độ cao, nétkhắc chìm phủ men đều, bóng, mịn
- Dáng nhẹ nhõm thanh thoát, trau chuốt mang
vẻ đẹp trang trọng quí phái
- Có những trung tâm gốm to lớn nổi tiếng: gốmBát Tràng, gốm Thổ Hà, gốm Chu Đậu
4 Củng cố: (4')
- Hãy kể một vài nét về chùa Một Cột?
- Em còn biết thêm công trình nào của mĩ thuật thời Lí?
- GV củng cố câu trả lời của HS, tổng kết bài học
5 Hướng dẫn về nhà: (1')
- Học và trả lời câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị cho bài học lần sau
Tuần 13 Ngày soạn :
- HS thể hiện tình cảm yêu quí anh bộ đội qua tranh vẽ
- Hs hiểu được nội dung đề tài Bộ đội
Trang 34- Hs vẽ được một bức tranh về đề tài bộ đội
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Bộ tranh về đề tài
- Một số tranh của hoạ sĩ, học sinh đã vẽ về đề tài này
- Hình minh hoạ các bước vẽ tranh
2 Học sinh:
- Hs chuẩn bị đầy đủ dụng cụ học tập: Bút chì, tẩy, vở mĩ thuật, màu tự chọn
III Tiến trình dạy - học:
1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ: (5')
- Hãy cho biết vài nét về kiến trúc chùa một cột, em có nhận xét gì về nghệ thuật kiến trúcthời Lý?
- Ngoài công trình chùa một cột, thời lí còn có những công trình nào tiêu biểu cho nghệ thuậtđiêu khắc, trang trí?
3 Bài mới:
- Giới thiệu bài: (1')
Trong những năm kháng chiến thì những chú bộ đội là những người trực tiếp cầm súngchiến đấu để bảo vệ quê hương, tổ quốc Ngày nay thì các chú bộ đội vẫn cầm chắc tay súng,canh giữ, bảo vệ cho sự bình yên của tổ quốc, cho biên giới và hải đảo Và hôm nay chúng ta
sẽ cùng nhau vẽ tranh về đề tài bộ đội qua bài 13
? Trong công việc bảo vệ đất nước
của các anh, em thấy các anh thường
sử dụng gì?
- Như vậy đối với đề tài này, sau khi
đã chọn được nội dung thể hiện, khi
vẽ tranh phải chú ý tới các dấu hiệu,
công cụ để thể hiện rõ nội dung đề
tài và gắn với hoạt động nào
I Tìm và chọn nội dung đề tài:
- Trong rèn luyện, chiến đấu, trong sinh hoạt hàngngày: trồng rau, giúp dân, dạy học, chơi thể thao,văn nghệ
- Thường là trang phục màu xanh lá cây, mũ cối,quân hàm trên vai, ba lô, dép quai hậu, giầy
- Riêng bộ đội hải quân thì áo có 2 màu:Xanh vàtrắng
- Súng, xe tăng, balô, mũ cối
- Có thể vẽ về những người lính trong các hoạt động
dù ở thời chiến tranh hay thời kì hoà bình của đấtnước