Chính vì vậy, qua quá trình thực hiện kiểm toán tại các địa phương trên cá nước KTNN đã không ngừng nghiền ctu tim ti, hoe Hội rút kinh nghiệm qua từng đợi công lắc nhằm ngảy càng nâng
Trang 1BAI HOC QUOC GIA HA NOL TRUONG DAI HOC KINH TẾ
NGUYEN THAI SON
KIEM TOAN DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG 'TẠI ĐỊA PHƯƠNG CÚA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC
LUẬN VĂN THẠC Si QUAN LY KINH TE
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HANH
Hà Nội - Năm 2015
Trang 2
BAI HOC QUOC GIA HA NOL TRUONG DAI HOC KINH TẾ
NGUYEN THAI SON
KIEM TOAN DU AN DAU TU XAY DUNG TẠI ĐỊA PHƯƠNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60 34 04 10
LUAN VĂN THẠC SĨ QUAN LY KINH TE
CHUONG TRINH DINH HUONG THUC HANH
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐỖ HỮU TÙNG
XAC NITAN CUA XÁC NHĂN CÚA CHÚ TỊCH HĐ
Hà Nội - Năm 2015
Trang 3
LOLCAM ON
Luận văn Ja kết quả quá trình học tập, nghiên cửu ở nhà trường, kết hợp
với kinh nghiệm trong quá trình thực tiễn công tảo, với sự cổ gắng nỗ lực của
ban than
Tời đầu tiên tôi xin dành bảy tô lòng biết ơn chân thành, sâu sắc tới
giảng viền - PGS.TS Đỗ Hữu Tủng là người trực tiếp hướng đẫn khoa học, đã tận tỉnh hướng dẫn cho tôi cả chuyên môn và phương pháp nghiên cửu và chỉ
bảo cho tôi nhiều kinh nghiệm trong thời gian thực hiện đề tài
Tôi xin chân thành cám ơn tới Lãnh đạo Kiểm toán Nhà nước Khu vực
I, phòng Tổng hợp Kiểm toán Nhà nước Khu vực Ï; các anh chỉ Kiểm toản viên long Ngành đã tạo điểu kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình thủ thập dữ
liệu và cưng cắp thông tin của luận văn
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong Trường Đại hợc kinh
tế - Đại học Quốc gia Hà Nội và bạn bé đã giúp đỡ tôi trong quả trình học tập
cũng như trong quá trình hoàn [ảnh luận văn này,
Sau cùng, tôi xm gửi lời biết ơn sâu sắc đến gia đình đã luôn tạo điều kiện tết nhất cho tôi trong suốt quả trinh học cũng như thực hiện luận văn
Mặc dù với sự nỗ lực cố gắng của băn thân, luận văn không tránh khỏi
những thiểu sót Tôi mong nhận được sự góp ý châu thánh của quý Thấy, quý
Cô, đồng nghiệp và bạn bè để luận văn được hoàu thiện hơu
Hà Nội, ngày 30 tháng 08 năm 2015
TIge viên
Nguyễn Thái Sơn
Trang 4LOI CAM DOAN
Tôi xia cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số
liệu nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ rằng,
Tà Nội, ngày 30 tháng 08 năm 2015
Học viên
Nguyễn Thái Sơn
Trang 5MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: LY LUAN CHUNG VE DỰ ÁN ĐẦU TU XÂY DỰNG CƠ BẢN VÀ KIỂM TOÁN DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỤNG TẠI CÁC DIA PHƯƠNG
1.1 Tổng quan các tại liệu nghiên cửu trước đây
1.1.1 Các nghiên cứu trước đây _
1.1.2 Nhận xét chưng về các nghiên cứu trước đây
1.2 T„ý luận chúng về dự án Đâu tư Xây đựng cơ bản
1.21 Khái nệm về đự án đầu tư xây dựng cơ bản
1.2.2 Đặc điềm chung và chủ kỳ của dự án đầu tư Xây dựng cơ bản
1.2.3 Phân loại dự án đầu tư xây dựng cơ bản
1.2.4 Dặc trưng của dự án XDCB và quá trình quản lý tác động đến kiểm
1.3 Lý luân chung về kiểm toán dự án ĐTXTD tại các địa phương 12 1.3.1 Khải niệm kiểm toán, Kiểm toán nhà nước css 12
1.3.2 Sự hình thành và phát triển của KTNN Việt Nam wel
1.3.3 Néi dung kiểm toàn dự án DTXD tai céc dia phurong 16
1.4 Các nhân tổ tắc động trực tiếp đến công tác kiểm toáu dự ám ĐTXD tại địa
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG EPHÁP KGHIÊN CỨU - <2 2.1 Định hưởng phương pháp nghiền cứu àà St necrerre 24
2.1.1, Phuong pháp phân tích và tông hợp - - 34
3.1.3 Phương pháp lồpïe "¬ 36
Trang 62.2 Cách thức thực hiện 27
CHƯƠNG 3: THỰC TRANG CONG TAC KIBM TOÁN CUA EIEM TOÁN
3.1 Các bước trong quy trình mét cudc Kiém toan dy 4n DTXD „30
3.2 Thực trạng công táo kiểm toản dự án ĐTXD tại địa phương .0
3.2.1 Bước chuẩn bị kiểm toán
3.2.2 Bước thực hiện kiểm toản
3.2.4 Bước kiểm tra việc thực hiệu kiến nghỉ kiểm toán
3.3 [lạn chế công tác kiểm toán dự án DTXD tại địa phương của KTNN 47
3.4 Nguyên nhan của những hạn chế trong công tác kiểm toán dự án ĐTXI2
3.5 Một số kết quả kiểm toán lĩnh vực DTXD do KTNN khu vực Ï thực hiện
CHƯƠNG 4 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHAP TANG CUONG CHAT LƯỢNG CONG TAC KIEM TOÁN DỰ ÁN ĐTXD TẠI ĐỊA PHƯƠNG 58
4.1 Một số quan điểm và định hưởng phát triển Kiểm loắn Nhà nước 38
4.1.1 Chiến lược phát riển Kiểm toán Khả nước (KTNN) đến năm 2020 phải
quán triệt các quan điểm sau "—
4.1.3 Nội đụng cơ bản của Chiến lược phát triển KTNN đến nam 2020 59 4.2 Một số giái pháp nâng cao chất lượng kiểm toán lĩnh vực DTXD tại địa
4.2.1 Nhóm giải pháp về đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán lĩnh vực
4.22 Giải pháp về hoàn thiện hệ thing quy trình, chuẩn mực và hỗ sơ mẫu
4.23 Nhóm giải phúp đổi mới tổ chức và hoạt động gủa Đoàn kiểm Loán 76
Trang 7
4.2.4 Nhóm giải pháp tầng cường quân lý hoạt đồng kiểm toán
Trang 8DANII MUC CAC Clit’ VIET TAT
Asean suprame audit institutiens (Tổ chức cơ quan kiểm
loan 11 cao Ping Nam A)
‘Asian organization of supreme audit institutions (TS
ta ASOSAL chức cơ quan kiểm toàn tai cao Chau A) 4 Sâm toàn tế ag
13 | NSĐP— Ngânsách địa phương
15 SAI Supreme audit institutions (té chtte kiém toản tối cao}
Trang 9DANII MUC SO DO, INIT
1 | Hình3.1 Cáctài liêu cân tiết klú kiểm toàn đơn giá, định mức | 39
Trang 10MO DAU
1 Tỉnh cấn thiết của đề tài
Trơng những năm qua, với sự phát triển của nên kinh tế thị trường định
hướng theo Xã hội Chú nghữa, nhiều địa phương trên cả mước đã tập trung nhiều vào đầu tư xây dựng cơ sở ha tang làm nên táng cho sự phát triển Chỉ
đầu tư xây dung cơ bản chiếm tỷ trọng khoảng 31%GDP cả nước, theo bảo
cáo của Tổng cục thông kê, trong những năm gần đây chủ đầu tư xây dựng cơ bản thuộc nguồn vốn NSĐP cliểm khoảng 5294-5694 trong tổng số chỉ đâu tự
thấy, trong những năm gân đây, việc phần cấp quân lý đầu bự xây đựng lại edie
dia phương đang ngày cảng sâu rộng, chứ dầu tư ngày cảng chịu trách nhiệm cao trong quản lý đầu tư, các cơ quan quản lý nhà nước đang giảm dẫn trách
nhiệm trong việc kiếm soát và thanh toán vốn đầu tư điều đó đã tạo ra những
kế hở không nhỏ trong việc quản lý vốn đâu tr từ NSNN Biêu cạnh đó, công,
tác quân lý đầu tư chưa đáp ứng được sự phân cấp nảy như trình độ quản lý,
năng lực cản bộ đã dẫn đến thất thoát, lãng phi ngân sách nha nude và gia tăng tham ô, tham những trong đầu tư tại các địa phương làm giảm hiệu quả
sử dụng vấn đầu tư từ NSXN
TNN là một bộ phản trong quản lý kinh tế của Nhà nước, là cơ quan
chuyên môn về lĩnh vực kiểm tra tai chinh nhà nước do Quốc hội thành lập,
hoạt động độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, KTKN có chức năng kiểm toản
bảo cáo tài chính, kiếm toàn tuần thú, kiểm toán hoạt động đổi với cơ quan, tổ
cuức quan ly, str dung ngâu sách, HỒu và tải sâu nhủ nước Với vai trò của
minh, kiém toan nhả nước luôn đặt ra câu hỏi làm thể nào để công tác kiểm toán chỉ dau tr xy dựng ngáy cảng nâng cao chất lượng, có hiệu quả trong
Trang 11công tác phòng chồng tham những, hạn chế được các sai phạm trong đầu tư để
từ đó vẫn NSNN được sử dụng một cách cé hiệu quả Chính vì vậy, qua quá
trình thực hiện kiểm toán tại các địa phương trên cá nước KTNN đã không
ngừng nghiền ctu tim ti, hoe Hội rút kinh nghiệm qua từng đợi công lắc nhằm ngảy càng nâng cao năng lực, trình độ của KTV nhằm đáp ứng được
công tác chuyên môn trong lĩnh vực kiểm toán đâu tư dự án
Tựa trên những kinh nghiệm đúc rút ra từ thực tế kết hợp với việc tìm tồi nghiên cửu đề đưa ra những giải pháp nhằm khắc phục những mặt còn hạn
chế trong quá trình kiểm toán dự au đầu tư tại NSBP là rất cần thiết, giúp KTNN han chế được rủi ro kiểm toán và nâng chất lượng kiểm toán Chính vì
tâm quan trọng của nỏ nên tác giả quyết định đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu về
đề tài “Kiển toán dự dn đầu tư xâp dựng tại địa phương của Kiém todn
Nha nước”
2 Mục tiêu nghiên rúu của luận văn
Mục tiêu nghiền cửu của luận văn là đưa ra các giải pháp nhằm nang
cao chất lượng công tác kiểm toán du an DTXD tại các địa phương của kiểm toán nhà nước Dễ đạt được mục tiêu, tác giả sẽ thực hiện một số công, việc :
- Hệ thống hoá các vẫn đẻ lý luận cơ bản về các nhân tổ có ảnh hưởng, lới việ gông tác kiểm toán dự án đầu tư
- Thân tích, đánh giá thực trang về việc vận đụng quy trình kiểm toản
dự án đầu tư trong cuộc kiểm toán dy an DTXD tai các địa phương và thực trạng công tác kiểm toán dự án DTXD tại các địa phương, đưa ra những tổn
tại thực tế trơng công tác kiểm toán
- Xae định phương hưởng, ruục liêu và để xuất một số ÿ kiến nhằm nang cao chất lượng kiểm toán du án ĐTXD của cuộc kiểm toán ngân sách
địa phương.
Trang 123 Déi tượng và phạm vi nghiên cứu
Tôi tượng nghiên cứu của luận văn: Dựa vào hệ thông lý huận và thực
tiển về công tác kiểm toán đự án đâu tư xày dựng tại các địa phương của
KTNN hong thời gian qua, tiên cơ số phân lích thực trrng và lổn tại một số
cuộc kiểm toản thuộc địa bàn của KTNK Khu vực I thực hiện từ đó tìm ra
một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm toán dit an dau tr
xây dụng từ NSKN tại các địa phương của kiểm toán nhả nước trong thời
gian tới Vì vậy, đề tài sẽ đi sầu vào nghiên cứu và phân tích thực trạng trong,
từng khâu của quy wink kiểm toán du an dầu tư XDCB vào cuộc kiểm toàn
dự án đầu tư xây dựng lại các địa phương và thực trạng công tác kiểm toán để
miêu ra nguyên nhân và các tổn tại làm ảnh hưởng đến chất hượng cuộc kiểm
toán
Phạm vi nghiền cửu của luận văn: Nghiên cửa một cách có hệ thông
những yếu tổ tác đồng đến cuộc kiểm toán dự án ĐTXD tại các địa phương
Từ đó, rút ra những tổn tại, những yêu lổ lànn giảm chải lượng của cuộc kiếm
toán đự án đâu, để đưa có những giải pháp tích cực nhằm nắng cao chất lượng, trong kiểm toán dự án DTXD tại các địa phương cúa KTNN
Câu hỏi nghiền cửu:
Tam thể nào nâng cao chất lượng công lác kiểm toán dự án đầu tư xây
dựng tại các địa phương,
Phuong pháp nghiên cứu: Trong nghiên cứu này, tác giả không sử dụng
một phương pháp nhất định nào mà sẽ tổng hợp giữa phương pháp định lượng
và định tình
Với phương pháp định lượng thí sau khi thu thập số hệu sẽ tổng hợp và
sử dụng phân mềm exel để tổng hợp
Trang 13Thương pháp định tính giủp tác giã tìm ra các vấn để mới trong nghiên
cứn để đưa ra kết luận
4 Câu trúc của luận văn
Câu trủc luận văn: Ngoai phần mở đâu luận văn này được chia thành 4
chương như sau:
Chương 1 - Lý luận chung về dự án đầu từ xây dụng cơ bản và Kiểu
toán dự án đầu tư xây dựng tại địa phương,
Chương 2 - Phương pháp nghiền cứu
Chương 3 - Thực trạng công tác kiểm toản của Kiểm toán nhà nước về
đần tr xây đựng tại địa phương,
Chương 4 - Định hưởng và giải pháp lầng cuờng chất lượng công tác
kiểm toán dự án đầu tư xây dựng tại địa phương của Kiểm toán Xhả nước
Trang 14CHUONG 1
LY LUAN CHUNG VE DU AN DAU TƯ XÂY DUNG CO BAN VA KItM TOÁN DỰ ÁN BẦU TƯ XÂY DỰNG TẠT CÁC BỊA PHƯƠNG
1.1 Tổng quan các tài liệu nghiên cứn trước đây
1.1.1 Cúc nghiên cứu trước đây
T,iên quan đến vấn để vẻ kiểm toán dự án ĐTXT tại các địa phương,
đây là vẫn đề tương đối mới tại Việt Nam, vân để mang tỉnh chất phạm vị hẹp
trong một lĩnh vực mà ngành kiểm toán thực hiện, do dé chưa có nhiều tài liệu nghiên cứu liên quan đến vẫn để nghiên cứu Một số nghiên cửu trước
đây có liên quan đến van đề nghiên cứu vẻ kiểm toán dit an dau tr la:
Báo cáo tổng kết để tài “Vận dụng quy trình kiểm toán báo cáo quyết toán dự án đầu tư xây đựng cơ bản trong một cuộc kiểm toán báo cáo quyết
toàn ngôn sách địa phương” nắm 2003
Luận văn thạo sỹ “Hoàn thiện quy trình kiếm toán báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước đo kiểm toán nhà nước thực hiện nhằm đáp ứng yêu cầu
công khai, mảnh bạch ngân sách nhà nước” của tác giả Nguyễn Thi Van An năm 2009 - Học viện tài chính Luận văn tập trưng nêu lên thực trạng về
quy trình kiểm toán báo cáo quyết toán và đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn
thiện quy trình
Tận văn thạc sỹ “Thực trung và giải pháp nông cao chất lượng kiểm
toán Báo cáo quyết toán đự án đầu tư đường giao thông nhóm A do kiém toàn
nhả nước thực hiện” của tác giả Nguyễn Anh Tú năm 2013 Trường đại học
Kinh tế Qué dân Hà Nội Luận văn tập trung nêu lên thực trạng vẻ kiếm
toán một đối tượng đự án đường giao thông nhóm À và đưa ra một số giải
pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm toán đổi tượng dự án ni
1.1.2 Nhận xét chung về các nghiên cửu trước đập
Có thể thấy, hân hết các nghiên cứu đã cung cấp một hệ thống cơ bắn
các lý thuyết về hoạt động kiểm toán, các chuẩn mực trong hoạt động kziểm toán,
Trang 15các phương pháp tiến hành mệt cuộc kiểm toán Các nghiên cứu đã khái quát
được công tac kiểm toàn và cơ bản đã đưa ra được những kinh nghiệm trong
hoạt động kiểm loạn nhằm hướng dẫn các học viên và oáo kiểm toán viên ngành:
kiểm toán nắm bắt một cách rõ nét vẻ hoạt động và thực hành kiểm toản Thừa
kế các nghiên cửu trước đầy, đẻ tài đi sâu vào đổi tượng kiểm toán là dự án
PTXD tai địa phương, đây là một trong các đổi Lượng được kiểm toán nhà nước
thực hiện kiểm toán nhiều nhất, nó có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả và chất
lượng kiểm toán của kiếm toán Nhà nước
1.2 Lý luận chung về dự ân Dẫn tư Xây dựng cơ bản
1.21 Khải niệm về dự án đêu tr xây dựng co ban
Dự án dầu tư XDCP là một tập hợp những đẻ xuất cớ liên quan đến việc
bỏ vốn để tạo mới, mỡ rộng hoặc câi tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm
đạt được sự tăng trưởng vẻ số lượng hoặc duy trị, cải tiến, nông cao chất lượng
của sẵn phẩm hoặc dịch vụ trong một khoảng thời gián xảo định (chỉ bao gồm hoạt động đầu tư trực tiếp)
Công trình xây dụng là sản phẩm của dự án được tạo thành bởi sức lao
động cửa con người, vật liệu xây dụng, thiết bị lắp đối vào công trìh, được liền
kết định vị với đất, có thể bao gốm phân dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước và phân trên mặt nước và được xây dựng theo thiết kẻ
Các công trì XDCP thường có giá tị lớn, thời gian thú công lần, địa
điểm thì công công định, có dự toán, thiết kế và phương pháp thì công riêng
1.2.2 Đặc diễm chung và chủ kỳ của dự ún dầu te Xây dựng co bin
a) Đặc điểm chung của dự án đâu tư Xây dựng cơ bản
- Dặc điểm qué tinh đâu tư dự án XDCB xuất phát từ đặc điểm của
ngành, của sản phẩm du an XDCB va dic diém của quá trinh đầu tr XDCB Chỉnh chỉnh những đặc điểm này quyết định đến đặc điểm quá trình đầu tư
XDCP.
Trang 16- XDCB Ja mét ngành sản xuất vật chất chịu tác động của điểu kiện tự
nhiên,
- Sân phẩm của dự an XDCB quyết định đến qui mô của các ngành sẵn xuất khác, đồng thời sản phẩm dự án XDCP cũng phân ánh trình độ phát triển
kmhi lề xã hội và răng lực sẵn xuất cửa một đất nước;
- Sãm nhẩm cự án XDCP là những công lrình, HMCT được tạo niên từ vật liệu xây dựng, thiết bị, lao động gắn liễn với đắt, khoảng không, mặt nước, mặt
biển và thêm lục địa.;
- Đôi hỏi vốn lớn, ứ đọng trong thời gian dài,
- Thời gian đài với nhiều biến động,
- Có giá trị sử dựng lâu đài,
- Cố định: Các thánh quả của hoạt động đầu tư Xây dựng cơ bản là các
cêng trình xây dựng sẽ hoạt động ở ngay nơi nà nó được tạo dựng cho niển các
điều kiện về địa lý, địa hình có ảnh lmưởng lớn đến quá trình thực hiện đầu tư,
cũng như việc phát huy kết quả đầu tư,
~ Liên quem đếu nhiễu ngành: Hoạt động đầu tư Xây dựng cơ bận rất phúc tạp liều quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực Diễn ra không những ở phạm vi một địa phương mà còn nhiều địa phương với nhau
công trinh XDCB |
đoạn thực hiện đầu tư dự án) và thông qua đỏ nhằm đạt được mục tiêu cuối cùng,
đã riều ra trong dự án đó là dự tăng trưởng vẻ số lượng, hoặc duy trì, cải tiền,
nâng cao chất lượng của sản phẩm dịch vụ nảo đó trong một khoáng Thời gian
xác định đã được dự án nêu ra
b) Chu kỷ của dy an dầu tư xây dựng cơ bản
Sơ đỗ 1.1: Chu kỳ của dự an đầu tư
Chuẩn bị duy [HỆ hư fay De Thục hiện (Pe dào
KMguôn: Giáo trình Quản lý dự đa đầu tr - Dại học Kinh tế Quốc dân năm 201 1)
Trang 17- Y tuéng đầu tư: Nghiên cứu phát hiện các cơ hội đầu tư
- Chuẩn bị đầu tư Nghiên cửu liên khả thi so bé lua chon du an,
Nghiên cửu khả thí (Tập dự án Báo cáo nghiên cứu kinh lẻ kỹ thuật, Đánh
giá và quyết định (thâm định và phê duyệt dự án);
- Thực hiện đầu tư: Thiết kế vả lập dự toán thi công xây lắp công trinh, Pau thau và kỹ kết hợp đồng đổi với các phần công việc của dự án, Thì công
xây lắp công trinh;
- Bản giao đưa công trình vào sử dụng: Chạy thử, nghiệm thu bản giao
toàn bộ công trình; đảnh giá vật tư, thiết bị thu hồi và công nợ tên dong
1.23 Phân loại Âụ án đầu trc xây đựng co ban
Tự án XDCB có nhiều loại, muến quản lý tốt thí ta phải biết được các
loại dự án đầu tư xây dựng cơ bản Việc phân loại các dự án thường dựa vào
nia edu quân lý và lính chất quân lý dự án, cụ thể
* Nếu theo tỉnh chất cửa đự án và qui mô đầu tư, dự án được chia
ra làm 3 loại:
- Dự án nhỏm A: Đây là nhóm dự án có vốn đầu tư rất lớn hoặc có tính chất quan trọng của quốc gia không kế mức văn đầu từ Mức vốn đầu tư của
nhóm dự án này thay đổi theo từng thời kỳ vá theo từng loại công trình TIiện
nay các loại dự án này bắt buộc phái kiểm toán báo cao quyết toán dự án đầu
từ xây dựng cơ bản hoàn thành trước khi phẻ duyệt quyết toán
- Dự án nhún B: Đây là nhóm các dự ám có vốn đầu tư nhỏ hơn nhóm
A được qui định cụ thể thông qua mức vên đầu tư
- Dự án nhỏm C: Đây là những dự án có vốn đầu tư nhỏ hơn nhóm B va
nd duge qui dink cu the hông qua mức von dau tr,
Trang 18Theo Nghí định số 12/2009/NĐ-CP ngày 12/2/2009 của Chỉnh phủ về
Quản lý đầu tư xây dựng công trình, Nghị định số 83/2009/ND-CP ngay
15/10/2009 của Chỉnh phủ về sủa đổi, bố sung một số điều Nghị định số 12/2009/ÄĐ-CP phân loại dự án và quản lý nhà nước đối với dự án đầu lư xây đựng công trình cụ thể như sau (bằng 1.1 - Phụ lục)
* Nếu phân loại dự án đầu tư XDCB theo yêu cầu phạm vi quản lý chia ra:
- Dự án đo Trưng ương quản lý:
- Dự án đo địa phương quản lý:
1.24 Đặc trưng của dự án XDCB và quả trình quản lý tác động
dẫn kiểm toản dự án đầu tư XDCR
Trong quả trình thi công xây dựng công trmìh luôn luôn chịu sự tác
động và ràng buộc bởi những đặc điểm nổi bật của dự án đầu tư xây dựng cơ
bản và quản lý dự án Chính đặc điểm này tác đã tác động rất lớn và quyết
định đến quá trình kiếm toán du an đầu tư xây đựng cơ bản Đỏ là những đặc
điểm sau
1.3.4.1 Sân phẩm dự án xây dung cơ bân là những công trình, hạng
mục công trình đơn chiếc có thiết kế và dự toán riêng, phương pháp thí công
riêng và địa điểm thí công cũng khác nhau
Các dự án công trình xây đựng cơ bản dù là công trình gì, ở lĩnh vực
nảo, phạm vỉ ra sao đều phải có thiết kế kỹ thuật và bản vẽ thí công Cáo công
trinh XDCB luôn gắn với mệt địa điểm va khu vực nhất định, mỗi một địa
phương tỉnh thành trên cả nước đẻu xây dựng cho minh mét bé don gid riéng sao cho phù hợp với định mức của nhà nước ban hành vả phủ hợp với giá vật
Trang 19liệu từng tỉnh thành và khu vực Vì vậy, đơn giả áp dụng cho tỉmg công trình cũng có sự khác nhau, chính từ đó các công trình luôn cỏ dự toán riêng
Mặt khác, sản phẩm xây dựng cơ bản Hường được xac dink về giá
thanh toản và đổi tượng bán trước khi có sản phẩm, đồng thời sản phẩm của
dự án xây dựng cơ bản lại được tiêu thụ tại chỗ Chính vì đặc điểm này tác động và làm quá trình kiểm toán luôn được đi từ thiết kế, dự toản, báo cáo
quyết toán và đi đến hiện trường, Quá trình kiểm toán luôn được tiên hành mêng biệt độc lập cho từng lạng mục công trình với những quí dịh đặc thù nêng có của nó về thiết kế, dự toán, đựa điểm, đơn giá cùng các qui điủh của
khu vực, địa phương vả môi trường sinh thái
Các sản phẩm của dự án xây dựng cơ bản tạo ra phái tuân theo một qui
trinh và qui định chặt chẽ về mọi mặt Do vậy, việc kiểm toán bảo cáo quyết
toán dự ám đầu tự xây dựng cơ ban hoàn thành là một trưởng hợp đặc biệt của
ki toán bảo cáo tai chink song thực chất lar di sau và loại kiệm tom budi
thủ là clrủ yêu Tuy nhiên, để đạt được đình cao và yêu cảu của kiểm toán báo
cáo quyết toán đự án đầu tư xây dựng cơ bản hoàn thành, ö mỗi quốc gia và mỗi giai đoạn đo trinh độ và yêu câu, nên khả năng đạt được mục tiêu cfng có
sự khảo nhau Đây thực sự là một lĩnh vực kiểm toán vô cùng phức tạp vũ
Iuôn kết hợp chặt chế giữa ba loại kiểm toán bảo cáo tài chỉnh, kiểm toán tuân thủ vá kiểm toán hoạt động
1.2.4.2 Đặc trưng sở hữu vốn đầu te xây dựng chỉ phối đến quá trình đầu tư và ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình kiểm toán
Mật đặc tmìmg nỗi bật của sở hữu vốn của Nhà nước tại các địa phương
ding vao đầu tư dự án xây đựng cơ bản phải biân thủ nghiêm ngặt về qui trình đầu tư xây dựng, xét duyệt, thâm định, cấp phát, thanh toán và có rất nhiều tổ chức có liên quan tham gia vào qué trinh quan lý này Vì vậy, qua
Trang 20trỡnh quõn lý cỏc đự ỏn xõy đựng cơ bản sử dụng vấn Nhà nước tại cỏc địa
phương thường rất phỳc tạp và khú kiểm soỏt vỡ cỏc võn để tiờu cực vi phạm thường xõy ra theo hệ thống và liờn quan đến nhiều bờn thiết kế, thỡ cụng xõy
dựng, thanh toỏn, cấp phỏt vờn xột đến củng, sự tiờu cực luụn đem lại lợi
ớch cho cỏc bờn tham gia quản lý dự ỏn cụng trỡnh song lại cú hại cho Nhà
nước Chớnh vỡ thế, quỏ trỡnh kiểm toỏn khụng chỉ đơn thuần kiểm tra, xem xột bỏo cỏo quyết toỏn cũa chủ đầu tư với những tài liệu hợp phỏp của cỏc bờn
cú liờn quan mà phẩi xưa xột về độ ln cậy và tớnh tuõn hủ của cỏc lài hiệu
nay, đồng thời cỏc tài liệu này phải được chứng minh bảng thực tế trờn cụng, trường và chất lượng sản phẩm xõy dựng cơ bản
Để làm được điểu này, cỏc KTV cần phải cỏ nhiều kinh nghiệm, am
Hiểu sõu sắc về lĩnh vực xõy dựng cơ bản, nữ vĩng những qui định cú liờn quan dộn cỏc bờn tươn gia quản lý, thực hiện đầu tư dự ỏn xõy dựng cơ bản, cũng như phỏi hiểu rừ những hiện tượng tiờu cực, gian lận phổ biển thường
hay xảy ra trong quả trỡnh đầu tư dự an và thi cụng cõy dụng cụng trỡnh
đụi dung của từng nguồn vốn đầu tư và những qui định cụ thể cho từng loại nguỗn vến đõu tư phải tuyệt đổi tuõn theo những quớ định của Nghị định
16/CP ngay 07/02/2005 của chớnh phủ, Nghỉ đủ: 112/2009/NĐ-CP ngày 14/12/2009 của Chớnh phỳ về quản lý chỉ phớ đầu tư xõy dựng cụng trỡnh và
Luật xõy dựng ban hành năm 2003, Chớnh những đặc điểm quy định riờng cú
cho từng nguồn vờn đõu tư sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc lập kế hoạch kiểm
toỏn theo lừng nguồn vốn, thủ tục cấp phỏt, thanh toỏn, thực hành kiểm toỏn
và việc ấp dụng cỏc phương phỏp kỹ thuật nghiệp vụ cụ thể được vận dụng trong cụng tỏc kiểm toản cho từng nội đung, đặc biệt là tớnh tuõn thủ về quy
định cắp phỏt, thanh toàn và việc nghiờn cửu về hệ thụng kiểm soỏt quy trỡnh
thanh toỏn và cấp phỏt cho từng nguồn vốn
Trang 211.2.4.3 Đặc điểm thứ ba chỉ phối đến quá tình kiểm toán đó là đặc thù của quá trình quân by die an ddu tư xây đựng cơ ban
Quản lý dự án đầu tư và xây dựng là một phương pháp quản lý nhằm mục đích giúp chủ đầu tư quản lý dự án có hiệu quả và tiết kiệm vến đầu tư
Quần lý dự án đầu tư XDCB được xử lý trong mọi giai đoạn của quá trình đầu
tư dự án xây dựng, từ việc quy hoạch, khảo sát, thiết kế, xây đựng Các
nhiệm vụ của từng khâu được quy định rất cụ thể cho các bên cỏ liền quan nang nổi bật đó là một nhôm 3 bên gồm chủ đầu từ, nhớm quản lý dự án chuyên nghiệp và tổ chức thiết kế, Nhiều khi các nhà thấu xây dựng chinh và
các nhà tài trợ cũng là thành viên của nhóm này
Trong giai đoạn thực hiện đầu tư dự án, đây là giai đoạn tạo ra và quyết
định đến chất lượng công trình Ở giai đoạn nảy, ở trên thế giới hay ở Việt
Nămn, dự quy định về nội dụng và trình bự thực luện các tội dụng có sự khác mau song tỏ đều phẩi thông qua các bước của quả trình đầu tir dự ám xây
dựng cơ bản
1.3 Lý luận chung về kiểm toán dự án ĐTXD tại các địa phương
1.31 Khải niệm kiểm toán, Kim toán nhà nước
* Khái niệm kiểm toán:
Theo Giáo trình kiểm toán của giáo sư - tiên sỹ Vương Dình Tuệ
Kiểm toán là quá trinh các chuyên gia độc lập và có thẩm quyên, có kỹ
năng nghiệp vụ, thu thập và đánh giả các bằng chứng về các thông tín có thể
mot dom vị nhữm mue dich ắc nhận và lào cáo về mức độ
định lượng e
phủ hợp giữa các thông tin này với chuẩn mực đã được xây dựng”
* Khải niệm vẻ kiếm toán nhà nước:
Trang 22“Kiểm toán nhà nước là hệ thống bộ máy chuyên môn vẻ lĩnh vực kiểm tra
tài chính đo quốc hội thành lập, hoại động độc lập và chữ tuần theo pháp luật”
1.32 Sự hình thành và phát triển của KTNN Việt Nam
* Tinh tắt yếu khách quan hình thanh KTNN
" KIỀM TOÁN" thuật ngữ nghề nghiệp và pũng là một hoạt động nghiệp vụ đã xuất hiện và được chấp nhận phế biển ở rất nhiều nước trên thẻ
Yêu cau binh ding, minh bach, công khai trong hoạt động kinh tế , yêu
E
cau bao đâm và nâng cao độ tín cậy của thông tin tài chính của nền kinh tế thị
trường là đời hội sự ra đời và là nên cho sự phát triển Kiểm toàn độc lập và kiểm toán nội bộ Yêu cầu cải cách hành chính, nêng cao hiệu quả, hiệu lực
của bộ máy quản lý Nhà rước, yêu cầu lành mạnh hoá nên tài chính quốc gia trong cơ chế quản lý kinh tế mới, trong công cuộc đổi mới đất nước đôi hỏi sự
hình thánh Kiểm toán Nhà nước
Cũng với sự ra đời của nhà nước, sự ra đời và phát triển của tải chính
công mả chủ yếu lả ngần sách nhà nước, yêu cầu, đòi hỏi của việc kiểm tra,
kiểm soát việc chủ tiểu ngân sách vả công quỹ từ phía nhả nước ngày càng,
lớn, việc ra đời của Kiểm toán nhà nước là một tắt yếu
Âinh nghiệm nhiều nằm ở nhiều quốc gia trên thé giới đô là sự hiện
điện và boạt đông của cơ quan Kiểm toản nhà mước đã góp phan quan trong váo việc thiết lập và giữ vững kỹ cương tài chỉnh, chấp hành Luật Ngâu sách
Nhà nước, phát hiện và ngăn chăn các bành vị tham những, tiêu xài phung phú
tiền của Nhà nước Kiểm toán nhà nước đã thục sự trở thành một bộ phận hợp
thành không thể thiếu của hệ thống kiểm tra, kiểm soát cũa Nhà nước Vai trò, tác dựng của Kiếm toán nhà nước đã được thừa nhận và không một tổ chức nao khá có thể thay thể được vị trí cửa nỏ trong việc kiểm tra, kid soái việc
Trang 23quản lý và sử dụng một cách cỏ hiệu quả các nguồn lực nhả nước trong các
đơn vị trong khu vực công sông
* Sự hình thành và phát triển của KTRN Việt Nam
Kiểm toán Nhà nước Vit Nam được thành lập theo Nghi định số 70/CP ngày 11/7/1994 của Chỉnh phủ và hoạt động theo Điều lệ tổ chức và
hoạt động của Kiểm toán Nhà nước được ban hành kèm theo Quyết định số
61/TTg ngày 24/01/1995 của Thủ tướng Chỉnh phủ Kiểm toản Nhà nước
Việt Nam là một cơ quan hoàn toàn mới, không có tổ chức tiễn thân Ngay sau khi được thành lập, Kiểm toán Nhà nước vừa bình thành bộ máy tổ chức,
vừa xây dựng cơ sở vật chất, tuyển dung va dao tao can bộ, kiểm toán viên, vừa xây dựng chuẩn mực, quy trình kiểm toán và tỏ chức thực hiện các nhiệm
vụ kiếm toán đo Chính nhủ và Thủ tướng Chính phủ giao
Luật Kiểm toán nhà nước được Quốc hội nước Cộng hoả xã hội chủ
nghữa Việt Nara khoá XI thông qua ngày 14/6/2005 vả có liệu lực từ ngày
01/01/2006, đã mở ra một thời kỳ phát triển mới của Kiểm toán Nhà nước với
vị thể là cơ quan chuyên môn về lĩnh vực kiểm tra tài chỉnh nhà nước do
Quác hội thành lập, hoạt động độc lập và chỉ tuân theo pháp luật; thực hiện
chức năng kiểm toán báo cáo tài chính, kiểm toán tuân thủ, kiểm toán hoạt động đối với mọi cơ quan, tổ chức quận lý, xử dụng ngân sách, tiển và tải sẵn
nhà nước
Dược sự lãnh đạo, chỉ dao sat sao cua Dang, Quốc hội, Chỉnh phú, sự
quan tâm, giúp đỡ và phối hợp ngày cảng có hiệu quả của các bỏ, ngành, địa
phương, đơn vị được kiểm toán, công chủng và xã hội trong cả nước, với sự
cổ gắng nỗ lực không mệt mỗi, Kiểm toản Nhà nước Việt Nam ngày càng trướng thành, lớn mạnh, hoàn thành ngay cảng tết hơn chức năng, nhiệm vụ được giao, gây dựng được ty tin và sự tin cậy trong sự nghiệp xây dựng nên
14
Trang 24tài chính quốc gia minh bach, bên vững, phục vụ có hiệu quả sự nghiệp
công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập quỏo tế của Việt Nam
Tả thành viên của Tổ chúc Quốc lễ các Cơ quan Kiểm toán tôi cao
(NTOSAT) rừ thang 7 năm 1996 và Tổ chức các Cơ quan Kiểm Toán tỏi
cao châu Á (ASOSAT) từ tháng 01 năm 199?, Kiếm toán Nha née Việt
Nam đã tham gia ngày càng tích cực vào quá trình hội nhập quốc tế, cỏ mỗi
quan hệ hợp tác rộng rãi và đã ký kết văn kiện hợp tác với hàng chục cơ
quan Kiểm toàn tôi cao và các tổ chức quốc tế có uy tín khắp các châu lục
Mục tiêu phát triển Kiểm toán Nhả nước đến năm 2015 và tằm nhìn
2020 là: "Nâng cao năng lực hoạt động, hiệu lực pháp lý, chất lượng và
hiệu quá hoạt động của Kiểm toán Nhà nước như một công cụ hữu hiệu của
Nhà nước trong kiêm tra, giám sát quản lý và sử dụng ngân sách, tiền và tải sân nhà nước, xây dụng Kiểm toán Nhà nước có trình độ chuyên nghiệp cao, từng, bước hiện đại, trở thánh cơ quan kiểm tra tài chính cồng có trách nhiệm và uy tín, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại
hoa đất nước, phù hợp với các thông lệ và chuẩn mực quốc tế” Với triệt lý
“công múnh, chính trực, nghệ tỉnh, tâm sảng”, Kiểm toán Mhá nước Việt
Nam đang nỗ lực không một mỏi phân đầu trở thành một cơ quan kiểm tra
tải chính sêng có uy tín và có trách nhiệm, góp phẩn mang lại sự phát triển
bên vững va sự phôn thịnh của đất nước Việt Nam xã hội chú nghĩa
Tiến thời điểm hết năm 2014, Kiểm toán nhà nước có 31 tổ chức giúp Tổng kiểm toán thực hiện chite nang, nhiệm vụ, trong đó cỏ: 07 đơn vị
tham mưu thuộc bộ máy điều hành, 08 đơn vị Kiểm toán nhà nước chuyên
ngành, 13 đơn vị Kiểm toán Nhà nước khu vực và 03 đơn vị sự nghiệp, với
1974 cản bộ, công chức, kiểm toản viên trong biên chế
Trang 251.33 Nội dung hiểm toán dự án DTXD tại các dia phương
Kiam toan dy an đầu tư XDCB tại các địa phương luổn là một trong
những nhiệm vụ trọng tâm của KTXN Khi thực hiện kiểm toán nói chung, và
kiểm toán lĩnh vực đâu tư XDƠP nói riêng, các Đoàn kiểm toán phải tuân thũ các quy trình, chuẩn mực kiểm toán của ngành Theo sự phân công nhiệm vụ
hiện nay đối với lĩnh vực kiểm toán đâu tư dự án, các KTNN khu vực có 2 hình thức tễ chức kiểm toán chủ yêu: Một là, thực hiện kiểm toán chỉ đầu tư XDCB trong kiểm toán báo cáo quyết toàn ngân sach địa phương (NSĐP);
Tai là, thực hiện kiểm toán một số dự án đâu tư do UBND tinh, tanh phố là Chủ đầu r hoặc quyết định đầu tư và dự án khác khi được giao (kiểm toán dự
án đầu tư)
Hiện nay, KTNN các khu vực tổ chức kiểm toán dự án đầu tư XDCB tại địa phương, chủ yếu tập trung vào các nội dung sau:
- Đánh giá công tác quản lý vá sử dụng vên đầu tư XDCP theo các nội
dụng; tình hình triển khai dự án, khôi lượng hoàn thành; nhận xét tình hình
giải ngân theo kế hoạch vồn, tình hinh chấp hành nguyên tắc tạm mg, thanh
toan vén dau tr XDCB;
- Đánh giá việc tuân thủ trinh ty, th tue déu tr XDCB; Luat Đầu thâu, chấp lành quy định khác,
- Đảnh giá việc quản lý và cấp phát vỏn đâu tư thực hiện cho các dự án;
công tác quản lý và cấp phát vốn đâu tư XDCH; việc thẩm định phiếu giá, hỗ
sơ thanh toán; đếnh giá về việc lập, thâm tra, phê duyệt, quyết toán vốn đầu
tư, đảnh giá công tác tô chức quản ]ý dự ản, công tác ký kết hợp đồng, giám sát, chỉ đạo th công, nghiệm thụ thanh toán,
Các nội dưng cụ thể trong kiểm toán đự án đầu tr XDCB ở địa phương,
như sau:
Trang 26* Kiém toán tỉnh tuân thủ qui chế quản lý đầu tư và xây dựng
Quá trình tạo ra sán phẩm của dự án là những công trình hay hạng mạc
ngành khác, vì đây là sản phẩm rất
công tri XDCB không giống tửur c¡
phúc tạp có giá trị lớn, thời gian fhì công lâu, việc quản lý quá trình thi công,
đụ án, công trinh liên quan đến rất nhiễn ngành nghề khác nhan Mặt khác,
đổi với những dự án công trinh sử dụng vốn Nhà nước, do quản lý có liên quan đến nhiều ngành nghề khác nhau nên dễ làm nảy sinh các hiện tượng,
tiêu cực, gian lận và sai sói Vì vậy, việc quản lý và kiểm soái dung trình tự, ding qui dinh 1uéi daw bảo dự ản, công trình liệu quả, chất lượng
Kiểm toán tuân thú trong quản lý đầu tư xây đựng thương, bao gồm các nội dung: Kiểm toán về việc chấp hành trình tự, thủ tục trong đâu tư xây đựng,
cơ bản và kiểm toán tuân thủ vẻ chế độ kết toán và hệ thông bảo cáo kế toán của don vi cha du i,
Việc chấp hành các qui định và thực hiện về trách nhiệm của các bộ
phan than gia quin ly đầu tư xây đựng có thực hiện nghiêm chỉnh, đầy đủ và
đứng quyển hạn hay không, trước hết là chủ đâu tư, ban quản lý dự án, các
đơn vị thiết kề, lập dự toán, đơn vị cập phát vốn,
* Kiém toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư vào công trình
Kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tu vào công trình đây là một loại đặc thà gũa kiểm toán bảo cáo lải chỉnh Nêu không tính đến sự lặp đi lặp lại
của chu kỳ sẵn xuất kinh đoanh thì việc kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đâu
tu và công trình giống như kiểm toản bảo cáo tải chính doanh nghiệp Mặt khác kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tr vào công trinh còn khác ở việc
chấp hành và tuân thủ vẻ định mức, dự toán và khối lượng trong thiết kế kỹ
thuật và quá trình kiểm soát bởi các cơ quan tài chỉnh, kho bạc nhả nước và
các cơ quan chuyên món có liên quan
Trang 27Ni dung kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư xây dung cỏng trình
bao gồm:
Mét la, Kiém toán về nguồn vốn đâu tư: Trong XDŒPB mãi dự án, công trình có thể được đầu tu bằng nhiều nguồn vốn khác nhan Vì vậy, kiểm toản
nguồn vến đầu tư phải được tiến hành theo từng công trình và hạng nụ công
trinh Khi thục hiện kiểm toán nguồn vốn của dự án đầu tư XDCP tại địa phương phải kiểm toàn cá số đã đầu tư, số đã cập phát, đã thực hiện, số chưa
cấp phát, chưa tưmh toán và số chưa sử dụng, Việc kiểm toán phải tiến hành
ở cả đơn vị chủ đầu tư và đổi chiếu với số của cơ quan tài chính địa phương
và kho bạc nhà nước tại địa phương
Hai là, kiểm toán chỉ phí đầu tư XDCB thông qua kiểm toán giá trị khôi lượng xây lắp hoàn thành Ca phí đâu từ hay giá trị khối lượng xây lắp dược tạo thành từ khối lượng, định 1uức, đơn giá khu vực, tỉ lệ chỉ phí chúng,
lợi nhuận định mức
Trang 28Co cau von đầu tư thẻ hiện thông qua sơ đỏ
Sơ đồ 1.2 Cơ cầu vốn đầu tư
Vốn thiết bị phải lấp đặt
'TSCP là máy móc thiết bị không phải
lắp đất
'Việc chỉ tiêu, sử dụng, quan lý phải tuân theo chế độ qui định và dự toán được
duyệt Định kỳ phải có sự kiểm tra, đổi chiều với kho bạc, cơ quan tải chính
và có biện pháp xử lý chênh lệch
19
Trang 29Bén t4, Kiém toản vật tư thiết bị Đối với dự án, công trình công
nghiệp, khi tiền hành xây đựng thường có các loại vật tư và thiết bị Vật tư để
tiến hành phục vụ cho quá trình chuẩn bị sán xuất hoặc những vật tư cởn tên đọng chưa sử dụng hết của chủ đầu tư Thiết bị dùng để phục vụ cho quá tình sản xuất sau này, kể cả các loại thiết bị cẩn lắp hay không cần lắp Khi công
trinh hoàn thánh bàn giao đưa vào sử dựng, các thiết bị này đếu phải được kiểm toán theo từng đổi tượng TSCD, từng loại vật tư, thiết bị, kể cả giá mua
và các clủ phí khác phải tuân theo qui định và dự toán được duyệt
Năm la, Kiểm toán TSỢĐ Ki kiểm toán TSỢĐ ở đây không phải chỉ
có TSCD sử dụng cho đơn vị chủ đầu tư mà còn la TSCD được hình thành
qua đầu tr để bàn giao cho đơn vị sử đụng Các TSCD này khi kiểm toán phải tuân theo từng đổi tượng tài sản bản giao cho đơn vị sử dụng, kế cả những
TSCD bản giao chơ các đơn vị khác sử dụng Riêng những TSCD phuc vụ
cho việc quản lý thì công của chú đâu tư thủ phải kiểm toán xác định chỉnh
xác về nguyên giá, giá trị còn lia để có biên pháp xử lý, thu hồi hoặc giảm chi phi đầu tư cho cổng trình
ảu fà, Kiểm toán công nợ: Công nợ của chủ đầu tư, bạn quản lý dự án
gồm hơi nội dung:
- Thứ nhất: Công nợ của chú đâu tư đã thanh toán chỉ trã xong trước khi
quyết toán Mặc dù công nợ này đã được giải quyết và được phán ánh kết quả trên bảo cáo quyết toán dự án đâu bự xây dựng cơ bản hoàn thành những việo
thanh toán có đứng theo qui định của Nhà nước, theo từng công trình và đúng,
khối lượng thực tế hay không cũng cần phái được kiểm toán
- Thứ hai: Công nợ khi lập bảo cáo quyết toán dự án đầu tư xây dựng cơ
bắn hoàn thành chưa được giải quyết đang còn phải thụ, phải tra Loai công nợ
Trang 30nảy tiếp tục kiểm toán nhằm xác định rõ vẻ từng khoản công nọ, từng chủ nợ,
đẳng mức độ, đứng đối tượng, đứng thực tế và cỏ biện pháp xử lý tiếp theo,
chuyển nợ cho các bên liên quan tiếp tục thu nợ và thanh toàn trả nợ sau này
1.4 Các nhân tế tác động trực tiển đến công tác kiểm toán dự ản
DTXD tại địa nhương
- Thứ nhất, tính độc lập:
Hoại động của kiểm toán đự án ĐTXD là môi trong các hoạt đông của KTNN dø đỏ nó củng mang tỉnh hoạt động độc lập Tỉnh độc lập trong kiểm
toán được hiểu là cơ quan kiểm toán độc lập với đơn vị được kiểm toán và
được bảo vệ loại trừ các ảnh hưởng tử bên ngoài trong quá trình thực hiện
kiểm toán, KTKN và KTV chỉ tuân thủ pháp luật, các chuẩn mực nghiệp vu chuyên xôn, có quan điểm vô tư khi thực hiện cáo cuộc kiểm loán, đảnh giả
quá
- Thứ hai, Quan điễm cũa người lãnh đụo về KSCL kim toán diz dn
ĐTXD:
Quan điểm vẻ kiểm soát của người lãnh đạo cao cấp 1a yếu tố quan
trọng đầu tiên ảnh hưởng đên hiệu lực, hiệu quả của hệ thống KSCL kiểm toán dự án ĐTXD Rõ ràng, người lãnh đạo cao cấp là người quyết định bạn hanh các chính sách và thủ tục kiểm soát Nêu người lãnh đạo cấp cao coi
Trang 31trọng, công tác KSCL kiểm toan dự án ĐTXD thị các chính sách, quy chế va
thủ tục kiểm soát thích hợp sẽ được thiết lập, đuy trì; từ đó chất lượng kiểm
toàn dự án ĐTXD sẽ được báo đám, Mặt khác hoạt động KSCL kiểm toán dự
án ĐTXD được thực biện ở nhiều cấp độ khác nhau Vì vậy thất độ, năng lực của người lãnh đạo ở các cấp trực tiếp thục hiện kiểm toản và kiểm soát cũng,
có ý nghĩa quan trọng đổi với chất lượng hoạt động kiểm soát : nếu lãnh đạo các cap coi trong công tác kiểm soát thi các quy chế và thủ tục KSCT, kiểm toán sẽ được tuân thủ một cách nghiệm túc, hoạt động kiểm toán được kiểm
soát đúng đấu có hiệu quả vao và ngược lại
- Thứ ba, Cúc quy định về chuẩn mực, quy tình và phương pháp kiểm toán:
Hoạt động kiểm toán dự án ĐIXD phải tuân thủ theo pháp luật và các
quy định về nghiệp vụ kiểm toáu nhĩ chuẩn mực, quy bình kiểm toán,
phương pháp kiểm toản và các quy chế hoạt động cửa cơ quan KTNM Các quy định này là hệ thống các nguyên tắc, yêu câu, quy định, chỉ dẫn nghiệp vụ
kiểm toán cho kiểm toán viên, là căn cử pháp lý cho hoạt động kiểm toán, đồng thời cững là căn cứ để KSỚT, kiểm loàn Do vậy, nó có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng kiểm toán dự án ĐTXD Hệ thông chuẩn rực, quy trình kiểm toán, phương pháp kiểm toán, các quy chế hoạt động kiểm toán đây đủ
là cơ sở để tạo nẻ nếp trong quản lý cũng như thực hiện kiểm toàn và KSCL
kiểm toán, báo dam chất lượng kiểm toán
- Thử te, Quy chỗ, thủ tục và hoạt động KSCLET:
Kiểm tra, kiểm soát là một chức nắng của quản lý, đối với hoạt động,
kiểm toán thì chức năng này cảng phái được cơi trọng hơn nhằm ngăn chặn
những biểu biện sai trái, không khách quan, v6 ta bong quả trình kiểm toán
Trang 32làm ảnh hưởng lớn đến kết quả kiểm toan INTOSAI rat đẻ cao việc kiểm
tra, KSCT, kiểm toán ở từng cấp và mỗi giai đoạn kiểm toán Trong nhóm
chuẩn mực thực hành đã ghí rõ : “'Công việc của kiểm toán viên ở mỗi cấp và xuối giai đoạn kiểm toán phẩi được giảm sát một cách đứng đẫm trong quá trinh kiểm toán va các công việc được thẻ hiển bằng văn bản phải được một
kiểm toán viên cấp cao hơn của cơ quan kiểm toán kiểm tra lại”
Để bảo đầm chất lượng kiểm toán, KTNN cân phải có quy chế công,
khai, cụ thể việc kiểm tra, kiểu soát hoạt động kiểm toàn theo từng cấp, từng,
giai đoạn cũng như trách nhiệm của mỗi kiểm toán viên, cán bộ quản lý trong,
công tác kiểm toán
- Thứ năm, Đạo đức nghệ nghiệp và trình độ, năng lực của KTV:
KTV là một trong những nhận tố quyết định chất lượng kiểm toán
KTV nha née phải có trình độ, năng luc nghiệp vụ cao, phẩm chất đạo đức tốt, tuần thủ các chuẩn mực độc lập, khách quan, chỉnh trực, thận trọng và báo
mật, đặc biệt phải có kinh nghiệm thực tiễn vẻ lĩnh vực được đào tạo
Tuật Đạo đức nghề nghiệp của TNTOSAIT đòi hỏi cao về mặt đạo đức đổi với eơ quan KTNN và kiểm toán viên Đạo đức của co quan KTNN thé
hiện ở sự tin nhiệm và tin cậy cúa người quan tâm đổi với cơ quan kiểm toan
và hoạt động kiểm toản Tất cả các công việc do cơ quan KTNN thực hiện
đu sự kiểm tra
phải có quy định về đạo đức nghề nghiệp bao trim va ph
của các cơ quan quốc hội, sự đánh giá của cổng chủng đôi với tình đúng đắn
và kiểm tra đổi chiếu với luật nghề nghiệp
Đôi với kiểm toán viên đạo đức nghề nghiệp được thẻ hiện ở tính độc
lập, chính trưe, khách quan, thân trọng và bảo mật, trình độ và rừng lực
tạ a
Trang 33CHUONG 2
PHUONG PIHAP NGIIEN CCU
2.1 Định hướng phương pháp nghiên cứu
Tác giả sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể và kết hợp các
phương pháp này để phân tích thực trạng trong, công tác kiểm toán dự án đầu
tư xây đựng cø bản ở địa phương do Kiểm toán Nhà nước khu vực I phụ trách kiểm toán trong những nằm gân đây, từ đó đẻ xuất các giải pháp nhằm
nâng cao chất lượng kiểm toán của cuộc kiểm toản dự án đầu tư XDCP ở địa phương trong các nấm tiếp theo,
21.1 Phương pháp phân tích và tẵng hợp
Phân tích trước hết là phân chủa gái toàn † a đối tượng nghiên cửu thành những bộ phận, những mặt, những yêu tổ câu thánh giản dơn hơn dé nghiên gửu, phát liên rø từng Huộc tính và bần chật ũa từng yêu tổ đó, và Lừ
đó giúp chủng ta hiểu được đối tượng nghiên cứu một cách mach lạc hơn,
hiểu được cải chưng phúc tạp từ những yêu tổ bộ phận ay
Khí chúng ta đứng trước một đổi tượng nghiên cứu, chúng ta cảm giác
được nhiều hiện tượng đan xen nhau, chồng chéo nhau lam lu mé ban chit của nó Vậy miễn hiển được ban chất của một đổi tượng nghiên cửu chúng ta cần phải phần chia nó theo cắp bậc
Nhiém vu của phân tích lá thông qua cái riêng dé tim ra duoc cai
chung, thông qua hiện tượng đề tìm ra bản chất, thông qua cái đặc thủ để tìm
ra cải phổ biến
Thi phân chia đối tượng nghiên cửu cần phải:
1 Nác định tiêu thức để phần chia
+ Cư điểm xuất phát để nghiên cửu
+ Xuất phát từ mục địch nghiên cửu để tìm thuộc tỉnh riêng và chung, Bước tiếu theo của phân tích là tỐng hợp Tông hợp là quả trình ngược
với quá trình phân tích, nhưng lại hỗ trợ cho quá trình phân tich dé tim ra edi
chung cái khải quát,
Trang 34Từ những kết quả nghiền cửu từng mặt, phải tổng hợp lại để có nhận
thức đây đú, đúng đắn cái chung, tìm ra được ban chất, quy luật vận động của
đổi tượng nghiên cứu
Phân tích và tổng hợp là hai phương pháp gắn bỏ chặt chế quy định và
bổ sung cho nhau trong nghiên cứu, và có cơ sớ khách quan trong câu tạo,
trong tinh quy luật của bầu thân sự vật Trong phân tích, việc xây dựng một
cách dimg din tiêu thức phân loại làm cơ sở khoa học hinh thành đối tượng
nghiên cửu bộ phận ấy, có ý nghữa rất quan trọng Trong nghiên cứu tổng hợp vai trò quan trọng thuộc vẻ khả năng lên kết các kết quá cụ thể (có lúc ngược
nhau) từ sự phân tích, khá năng trìu tượng, khải quát nằm bắt được mặt định
tính từ rất nhiều khía cạnh định lượng khác nhau
21.2 Phương phân diễn giải
Đó là phương pháp ấi từ cái bản chất, nguyên lắc, nguyên lý đã được
thừa nhận đê tìm ra các hiện tượng, cúc biểu hiện, cái trùng hợp cụ thể trong
sự vận động của đối tượng,
Phương pháp điển giải nhờ vậy có ý nghĩa rất quan lrọng trong những,
bộ môn khoa học thiên về nghiên cứu lý thuyết, ở đây người ta đưa ra những tiển để, giá thuyết, và bảng những suy diễn lỏgic để rút ra những kết luận,
diễn giải Phương pháp diễn giải, do vậy mở rộng giá trị cua những kết luận
quy nạp vào viêo nghiên cửa đối tượng.
Trang 3531.3 Phương php logic
Phuong phap légic nghién cứu quá trình phát triển lịch sử, nghiên cứu
các hiện tượng lịch sử trong hình thức tổng quát, nhằm mục đich vạch ra bản
chất quy luật khuynh hướng chưng trong sự vận đông của chứng,
Do đó phương pháp lôgíc có những đặc điểm sau:
+ Phương pháp lôgic nhằm di sau tin hiểu cái bản chải, cái phố biển,
cái lắp lại của các hiên tượng Muốn vậy, nó phải đi vào nhiễu hiện tượng,
phản tích, sơ sánh, tổng hợp đề tìm ra bản chất của hiện tượng,
+ Nếu phương pháp lịch sử đi sâu vào cả những bước đường quanh co,
thut [di tam théi của lịch sử, thì phương pháp lêgio lại có thể bỏ qua những,
bước dường đó, mà chỉ nấm lấy bước phát triển tắt yêu của nó, năm lây cải xương sống phát triển của nó, tức là nắm lấy mạ luật của nó Như Angbien đã
nói: lâgic không phải là sự phản ánh lịch sử một cách đơn thuận, mà là sự
phân ảnh đã được nến nẵn lại nhưng uến nẵn theo quy luật mà ban than quả
trình lịch sử đem lạt
Nhờ những đặc điểm đó mã phương pháp lôgíc có những khả năng riêng là:
I Phương pháp lôgic giủp chúng ta nhin nhân ra cái mới Bởi vì, lôgic
là sự phản ánh của thé giới khách quan vào ý thức con người, mà thé
khách quan tủ không ngừng phát triển, cái nưởi luôn luôn uây sinh Do luôn
luôn chú ý đến cái phổ biển, cái băn chất mà tư duy lôgic để nhin thay những
bước phát triển nhày vọt và thấy cái mới đang náy sinh và phát triển như thể
tắt với cái cũ Mặc dù là hình thức
thì chưa thay đổi, nhưng chat moi đã nãy sinh
wag Dae điểm của gái ruới là nó khág về
+ Do thấy được mảm mống của gái mới mả phương pháp lôeic có thể giúp tá thấy được hướng đi của ch sử, nhằm chỉ đạo thực tiễn, cãi tạo thể giới
+ Phương pháp lôgie còn cỏ tru điểm là giúp chúng ta tác động tích cực
vào hiện thực, nhằm tai sau
ảnh ra lịch sử ở một trình độ cao lim, nghữa Tà
Trang 36chủ động cải tạo, cải biển lịch sử, nhờ đỏ nằm được những quy luật khách quan dé
với các quy định của KTNN về việc tổ chức và hoạt động của đoàn kiểm toán,
hệ thống chuẩn mực và các tài hệu tham khảo khác củng khủi nghiệm bản
thân để mô tả và phâu tích đặc điểm cuộc kiểm toát dự án ĐTXD tại địa
phương Trên cơ sở tổng hợp những tên tại, hạn chế cũng như kết quá kiểm
toán của KTNN khu vực 1, từ đó khái quát và đánh giá thực trạng các bước
của cuộc kiểm toán dự án ĐTTXD tại cóc địa phương nhằm đưa ra cái nhìn tổng quát và nêu ra được một số vẫn để côn tôn tại, hạn chế gần khắc phục để nâng cao chất lượng kiểm toản
Tựa trên những kết quả kiểm toán cụ thể, tác giả thống kê và tổng hợp
sổ liệu vả tình hình kiểm toán dự án ĐTXD thể hiện trong các BỢKT do
RTNW Rhu vực T đạc hiện trong giai đoạn 2011 - 2014 Thực hiện so sánh
và phân tích số liệu để khái quát lên thực trạng kết quả kiểm toán vả nêu ra
một số vấn đề còn tên tại từ kết quả phân tích Qua đó, tìm kiểm giải pháp nhằm nâng cao chất lượng kiểm toán
Các bước thực hiện nghiên cứu:
Bước 1: Đặt câu hỏi nghiên cửu, từ đỏ tác giả xây dựng đề cương của
để tài vá xmn ý kiến chỉnh sửa của giâng viên hướng dẫn
Bước 2: Sau khi có được để cương được giảng viên hướng cần duyệt,
tác giả tiên hành:
- Thu thập thông tin
+ Thụ thập các tải liệu về Luật KTKN, hệ thông chuẩn ruựe KTNN,
quy trình KTNN, quy chế tổ chức và hoạt động của KTNN, quy chế tổ chúc
tạ 3
Trang 37và hoạt động của Đồn kiểm tốn và quy trình kiểm toan dự án dau tu để nghiên cứu, đối chiêu;
+ Một số hỗ sơ, tải liệu lưu đồn kiểm tốn dự án đều tư XDCP thuộc
Ngân sách địa phương do KTNN Khu vực I thực hiện trong giai đoạn 2011
2014
! Khai thắc trên các phương tiện thơng tin đại chúng cĩ liên quan đến
kiểm tốn đường giao thơng,
+ Sử dụng các bài viết trên Tạp củủ, gác Để tải khoa học, các nghiên
cứu trước đây cĩ liên qua đến kiểm tốn lĩnh vục đầu tư XDCH,
+ Cac Bao cao tổng hợp kết quả kiềm tốn nắm 2011, 2012: 2013,
2014,
+Mội số báo cáo đánh giá kết quả kiểm tốn đầu br XDCB của KTNN
- Cách thức thu thập các nhân tỔ tắc động trực tấn dén cơng tác
kiễm lốn ĐT.XD đỄ thực biện để tài:
Từ việc tổng hợp từ các tải liệu thu thập được này học viên phân chía
các đối tượng tác động đến chát lượng của cuộc kiểm tồn theo lừng giải đoạn của cuộc kiểm tốn bao gồm: giai đoạn chuẩn bị kiểm tốn, giai đoạn thực
hiện kiểm tốn, giai đoạn lập và gửi Báo cáo kiểm tốn, giai đoạn kiểm tra thực hiện kiến nghị kiểm tốn
Các đối tượng được tổng hợp nếu cỏ tính chất chưng nhất xảy ra một cách thường xuyên nhật được học viên nhỏm vào nhỏ đối tượng tác động,
từ đỏ sử dung phương pháp diễn giải để trình bảy các nhĩm dơi tượng như
nhém đối tượng liên qua đền quy trình kiểm toan, nhĩm đối tượng liên quan đến kiểm sốt chất lượng, nhĩm đối tượng liên quan đến đạo đức nghề nghiệp
và nẵng lực tràn: độ của kiểm tồn viên
êm tộmt thực
Bằng kinh nghiém va thực tiễn bản thân qua các cuộc
hiện học viên phân tích đưa ra những tổn tại hạn chẻ trong cơng tác kiểm toan
Trang 38dự án đầu tư tại địa phương của kiểm toan nha nuée Qua phân tích học viễn đưa ra được các nguyên nhàn tác đông đến các nhóm đối tượng trên từ yến tổ
chủ quan và khách quan từ đỏ đưa ra được các giải pháp nhằm nâng cao
chất lượng công tác kiểm toán dự án đầu tư tại địa phương của KTNN;
Từ kết quả thu thập đữ liệu, phân tích, đánh giá được tổng hợp lại cho
kết quả cô đọng: việc tổng hợp, phải đảm bảo tỉnh logic, hợp lý từ những kết
quả phân tich đảnh giá cụ thể,
Số liệu sử dung trong luận văn được thụ thập từ các nguồn thong bin
chỉnh thức từ Bảo cáo kiểm toán được công bổ các nim 2011, 2012, 2013,
2014, dam bao dé tin cay
Ngudn dit ligu ther cp thu thap được tổng hợp và phân tích và xử lý với
sự hỗ trợ của phần mềm TxcoL
Bước 3: Hoán thiện Luận văn và xin ý kiến chính sửa của giảng viên
hướng dẫn
Trang 39CHƯƠNG3
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIEM TOAN CUA KTEM TOAN NHÀ
NƯỚC VẺ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI ĐỊA PHƯƠNG
3.1 Các bước trong quy trình một cuộc Kiểm toán dự án ĐTXD
Quy trình kiếm toán dự án dầu tư xây dựng công trình của KTNN đang thực
hiện hiện nay được ban hành kèm theo Quyết định sé 04/2013/QD-ETNN ngay 05 thing 4 năm 2013 của Tổng KTNN quy định trình tự, nội dung, thủ tục tiễn hành
các bước công việc của cuộc kiểm toán dự án đầu hr, bao gém các bước:
- Chuẩn bị kiểm toán,
- Thực hiện kiểm toán;
- Lập và gửi BCKT;
- Kiểm tra việc thực hiện kiến nghị kiểm toán
Tuy theo đặc điểm, tính chất của từng cuộc kiểm toán có thé ap dung
một, hai hoặc cả ba loại hình kiểm toán nh: Kiểm toán bảo cáo lái chính, kiểm: toản tuân thủ; kiểm toàn hoạt động,
Quy trình kiểm toán dự ân đâu tư ap dung chưng cho các đơn vị trực thuộc KTAN thực hiện các cuộc kiểm toan dự án đầu tư xây dựng công trình
Khi thực hiện kiểm toán dự ảm đầu tư, đoàn kiểm toán, thành viên đoàn kiểm
toản vá các cá nhân, đơn vị có liên quan phải tuân thú các quy định tại Quy
trình kiểm toán của KTNN,
3.2 Thực trạng công tác kiểm toán dự án DTXD tại
321 Bước chuẩn bị kiểm toán
ia phương
Sau khi được Quốc hội thông qua Kế hoạch kiểm toán năm, căn cử theo
nội dung, nhiệm vụ được giao các KTNN KV phân giao nhiệm vụ cho từng,
Phòng nghiệp vụ thực hiện công tác khảo sát vá thu thập thông tin cụ thể đổi với từng cuộc kiểm toán Mgân sách, tiển và tải sản nhà nước của mỗi tỉnh,
thành phố
30
Trang 40Việc kiểm toán dự án ĐTXD tại các địa phương nằm trong nội dung kiểm toán chỉ đầu tư xây dưng cơ bản của cuộc kiểm toán Ngân sách, Tiền và Tải sản nhà nước của mỗi tỉnh, thành phó (hay còn gọi lả cuộc kiểm toán ngân
sách địa phương) Các đơn vị KTNN KV được Tổng kiểm toản nha nude giao
nhiệm vụ đám nhiệm các cuộc kiếm toàn nảy, đối với Kiểm toàn nhả nước
Khu vực 1 được giao thực hiện kiểm toản ngân sảch địa phương của Š tính
thành phố bao gồm: thành phê Hà Nội, tỉnh Vĩnh Phe, tinh Rae Ninh, tinh
Hoa Bình và tình Hà Năm Qua nghiên cứn thực tế công lúc chuẩn bị kiểm toán của KTNN KV 1, các bước chuẩn bị thực hiện kiếm toán dự án đầu tư
thuộc Ngân sách địa phương được tiến hành như sau:
Bước thứ nhất: Vào quý T hằng năm, phòng Tông hop được giao gửi công văn để nghị các dem vị là UBND tỉnh, thành phố chuẩn Dị tái Bêu gồm: Bảo cáo quyết toán Ngân sách tình, thành phỏ, Báo cáo quyết toàn vốn đầu tư
xây dựng ngân sách tĩnh, thành phổ; hoặc bảo cáo tình hình thực hign vén đầu
tư xây dựng cơ bản ngân sách tỉnh thành phê ước thực hiện đến 31/12 nắm
trước, Báo cáo tình bình thục hiện Dự áu theo mẫu biểu đính kèm Việc này
giúp cho đơn vị có thời gian chuẩn bị các thông tin, số liệu mà KTNN cần thu
thập Sau đỏ, KTNN KV sẽ thành lập Tế khảo sát, bỏ trí thời gian làm việc cụ thể với đơn vị, mỗi tô thường gồm 07 KTV, trong đó bao gồm 1 tổ trưởng, 02
tổ viên khão sát lĩnh vục thu ngân sách, 02 thành viên khảo sát linh vực chỉ thường xuyên và 02 thành viêu khảo sát lĩnh vực chủ đầu lư xây dựng cơ bân
Đổi với chỉ đầu tư xây đựng cơ bản, các thành viên khảo sắt sẽ trực tiếp lâm
việc với đơn vị đầu môi tổng hợp cúa tính là KHNN tính, Sở Tái chính và Sở
Kế hoạch va Đâu tư, nghe cáo đơn vị báo cáo cụ thể tĩnh hình thực hiện các
Tự án đầu tư trên địa bản tỉnh và thủ thập các tài hệu liên quan phục vụ chờ
công táơ lập kế hoạch kiểm toán về clủ đầu trừ xây đựng cơ bản, Qua thực tế cho thấy chất lượng công tác khảo phụ thuộc vào nhiều yêu tổ như: sự phổi
31