van 9 ki I da chinh s­ua

- HS trả lời - GV.Chơng trình Ngữ văn THCS có những văn bản nhật dụng về các chủ đề: Quyền sống của con ngời, Bảo vệ hoà bình, chống chiến tranh, vấn đề sinh thái …Văn bản “phong cách HC

128Bài 1 – Tiết 1: Tiết 1:

Văn bản

Phong cách Hồ Chí Minh (Trích)

Lê Anh Trà Soạn : 14-8-09

-Giảng : 17-8-09

A Mục tiêu cân đạt

1.Kiến thức : Học sinh phân tích đợc đẹp văn hoá trong phong cách sống và làm việc của chủ

tich HCM: đó là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanhcao và giản dị

2.Kĩ năng Đọc, phân tích văn bản nhật dụng

3.Thái độ Kính yêu, tự hào về Bác ; tu dỡng, học tập, rèn luyện theo guơng Bác Hồ vĩ đại B.Chuẩn bị của thầy và trò

1.Thầy

- Tranh về nơi ở và làm việc của Bác , Tranh về lăng Bác

- Sách “Bác Hồ – Tiết 1: Con ngời – Tiết 1: phong cách” NXBTPHCM - 05

GV.yêu cầu hs hát một bài hát về Bác

2.Kiểm tra bài cũ (2’)

GV.Kiểm tra hs về việc chuẩn bị bài ở nhà

3.Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

- Cho hs thuyết minh những bức tranh, ảnh

về nơi sống và làm việc của Bác mà các em su

tầm đợc (GV uốn nắn lời thuyết minh của hs )

GV: - “Sống, chiến đấu, lao động, học tập và

rèn luyện theo gơng Bác Hồ vĩ đại” đã và đang

là một khẩu hiệu kêu gọi, thúc giục mỗi ngời

chúng ta trong cuộc sống hằng ngày Thực chất

nội dung khẩu hiệu là động viên mỗi chúng ta

hãy noi theo tấm gơng sáng ngời của Bác Học

theo phong cách sống và làm việc của Bác Vậy

vẻ đẹp văn hoá của phong cách HCM là gì ?

Đoạn trích dới đây sẽ phần nào trả lời cho

chúng ta câu hỏi ấy

Hoạt động 2 : Đọc - Hiểu văn bản

- Mục tiêu:HS đọc diễn cảm văn bản, phân tích

đợc phong cách sống và làm việc của HCM

H.Văn bản đợc viết theo kiểu loại nào ? Sử

dụng phơng thức biểu đạt chính nào

- HS trả lời

- GV.Chơng trình Ngữ văn THCS có những văn

bản nhật dụng về các chủ đề: Quyền sống của

con ngời, Bảo vệ hoà bình, chống chiến tranh,

vấn đề sinh thái …Văn bản “phong cách HCM”Văn bản “phong cách HCM”

thuộc chủ đề về sự hội nhập với thế giới và giữ

gìn bản sắc văn hoá dân tộc Tuy nhiên bài học

này không chỉ mang ý nghĩa cập nhật mà còn

có ý nghĩa lâu dài.Bởi lẽ việc học tập, rèn luyện

theo phong cách HCM là việc làm thiết thực,

th-ờng xuyên của các thế hệ ngời Việt Nam nhất là

lớp trẻ

- Văn bản trích từ bài viết “Phong cách HCM,

cái vĩ đại gắn với cái giản dị” của Lê Anh Trà in

trong tập HCM và văn hoá VN, Viện văn hoá

xuất bản, Hà Nội 1990

H.Dựa vào hệ thống câu hỏi, em hãy xác định

bố cục văn bản?

- Phần 1: Từ đầu …Văn bản “phong cách HCM”rất hiện đại (quá trình hình

thành và điều kì lạ của phong cách văn hoá

HCM

- Phần 2 : Tiếp…Văn bản “phong cách HCM”hạ tắm ao ( Những vẻ đẹp cụ

thể của phong cách sống và làm việc của Bác )

H Theo em đoạn văn đã khái quát vốn tri thức

văn hoá của Bác Hồ nh thế nào ?

- HS trả lời

- GV Vốn tri thức văn hoá của Chủ Tịch Hồ

Chí Minh hết sức sâu rộng

H.Vậy vốn tri thức văn hoá đó thể hiện ở những

mặt nào, em hãy tìm những chi tiết cụ thể ?

- HS tìm và trả lời

- GV chốt

GV.Trong cuộc đời hoạt động đầy gian nan vất

vả , Bác đã đi qua nhiều nơi, tiếp xúc với nhiều

thăm các n

…Văn bản “phong cách HCM” ớc Châu Phi, Châu á, Châu Mĩ …Văn bản “phong cách HCM”

sống dài ngày ở Pháp , ở Anh

- Bác nắm vững phơng tiện giao tiếp là ngôn

ngữ, đây là công cụ quan trọng bậc nhất để tìm

hiếu và giao lu văn hoá với các dân tộc trên thế

giới

- Một cuộc đời đầy truân chuyên, lúc làm bồi

bàn, lúc cuốc tuyết …Văn bản “phong cách HCM”Qua công việc, qua lao

- Điều quan trọng là Ngời đã tiếp thu một cách

có chọn lọc tinh hoa văn hoá nớc ngoài

GV.Gọi 1 hs đọc : Nhng điều …rất hiện đại rất hiện đại

H.Theo tác giả thì điều kì lạ nhất trong phong

cách HCM là gì ? Vì sao có thể nói nh vậy ?

- HS bày tỏ

- GV Đó là những ảnh hởng quốc tế sâu đậm

đã nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc không

gì lay chuyển đợc ở Ngời, để trở thành một

nhân cách Việt Nam (Chỗ độc đáo kì lạ nhất

trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài

hoà, thống nhất những phẩm chất khác nhau

trong con ngời HCM đó là truyền thống và hiện

đại, phơng Đông và phờng Tây, xa và nay, dân

tộc và Quốc tế, vĩ đại và bình dị

H Em có nhận xét gì về cách viết của tác giả ở

đoạn văn trên?

- HS trả lời

- GV: Tác giả đã kết hợp (đan xen) gữa lời kể

và lời bình một cách t nhiên “Có thể nói ít có vị

lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều về các dân tộc và

GV.Chúng ta thấy vốn tri thức văn hoá của

HCM thật là uyên thâm, ít có vị lãnh tụ nào lại

am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân dân

thế giới, văn hoá thế giới nh Bác Hồ Đây cũng

là một cách viết so sánh bao quát để khẳng định

giá trị của nhận định

- Nhng đó không phải là trời cho một cách tự

nhiên mà nhờ thiên tài, nhờ Bác đã dày công

học tập rèn luyện không ngừng trong suốt bao

nhiêu năm, suốt cuộc đời hoạt động đầy gian

truân

Vì vậy, HCM không chỉ là anh hùng dân tộc

vĩ đại mà còn là danh nhân văn hoá thế giới

(Bác đợc UNESCO phong tặng danh hiệu này

năm 1990)

- Ngời tiếp xúc với văn hoá nhiều nớc, nhiều vùng trên thế giới,nói và viếtthạo nhiều thứ tiếng , làm nhiều nghềkiếm sống Đến đâu Ngời cũng họchỏi, tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật đếnmột mức khá uyên thâm

->Ngời Chịu ảnh hởng của tất cả cácnền văn hoá, tiếp thu mọi cái đẹp vàcái hay đồng thời phê phán nhữngtiêu cực

- Ngôn ngữ tự nhiên, giản dị trongsáng, kết hợp giữa kể và bình

=> Sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhânloại của HCM để tạo nên một nhâncách, một lối sống rất VN, rất Phơng

Đông nhng đồng thời rất mới, rấthiện đại

4 Củng cố (4’)

GV Có thể gọi 1 hs đọc lại đoạn 1

H Nhắc lại những đơn vị kiến thức cơ bản của tiết học ?

5 H ớng dẫn hs học bài (2 )’

- Đọc toàn bộ đoạn trích, học nội dung tiết 1.

- Soạn tiếp câu hỏi 2,3,4 SGK

H: Vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh

Bài 1 – Tiết 1: Tiết 2

Văn bản:

Phong cách Hồ Chí minh ( tiếp)

Lê Anh Trà Soạn : 15-8-09

Giảng : 18.8.09

Các b ớc lên lớp

1.ổ n định tổ chức (1’)

2 k iểm tra bài cũ (4’)

H Phân tích con đờng hình thành phong cách văn hoá HCM ?

- HS trả lời

- GV nhận xét, cho điểm

3.Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

+ Nơi ở, làm việc: Chiếc nhà sàn nhỏ bằng

gỗ bên cạnh chiếc ao …Văn bản “phong cách HCM”Chiếc nhà sàn đó

cũng chỉ vẻn vẹn vài phòng tiếp khách, họp

bộ chính trị, làm việc và ngủ

+ Trang phục hết sức giản dị, với bộ quần áo

bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp

+ T trang ít ỏi, một chiếc va li con với vài bộ

quần áo, vài vật kỉ niệm …Văn bản “phong cách HCM”

+ ăn uống đạm bạc với những món ăn dân

tộc : Cá kho, rau luộc, da ghém, cà muối,

cháo hoa

GV Cho hs quan sát bức ảnh chụp nhà sàn

của Bác tại Phủ Chủ tịch Hà nội để phần nào

III.Tìm hiểu văn bản

2.Vẻ đẹp trong phong cách HCM

nhận xét về phong cách sống của bác

GV Cho học sinh đọc vài câu thơ minh hoạ:

- “Nơi Bác ở: Sàn mây, vách gió

Sáng nghe chim rừng hót sau nhà

- Gọi hs đọc “ Tôi dám chắc…Văn bản “phong cách HCM”hạ tắm ao”

H ở luận điểm này tác giả sử dụng nghệ

thuật nào ?Tác dụng của các biện pháp nghệ

thuật đó?

- HS trả lời

- GV Tác giả đi kể kết hợp với lời bình, so

sánh : Tôi dám chắc không có một vị lãnh tụ,

một vị tổng thống hay một vị vua hiền nào

ngày trớc lại sống đến mức giản dị và tiết chế

H Vì sao có thể nói lối sống của Bác là sự

kết hợp giữa giản dị và thanh cao?

- Lối sống của Bác không phải là lối sống

khắc khổ của những con ngòi tự vùi mình

trong cảnh nghèo đói

H Lối sống của Bác giúp em gợi nhớ tới lối

sống của các vị hiền triết nào?

- Tác giả đi so sánh đó là nếp sống của các vị

hiền triết nh: Nguyễn Trãi, Nguyễn bỉnh

Khiêm một nếp sống thanh đạm, thanh cao

=> Nét đẹp của lối sống rất dân tộc, rất Việt

Nam trong phong cách HCM Cách sống của

Bác gợi ta nhớ đến cách sống của các vị hiền

triết trong lịch sử nh nguyễn Trãi, Nguyễn

GV.Gọi một em đọc đoạn cuối

H: Tác giả tiếp tục sử dụng nghệ thuật nào?

gợi cho ngời đọc điều gì?

H:Vậy có thể khẳng định y nghĩa cao đẹp

trong phong cách HCM là gì?

- Hoạt động nhóm nhỏ(3) – Tiết 1: Trình bày – Tiết 1:

nhận xét – Tiết 1: kết luận

Giống các vị danh nho xa , họ không phải

là tự thần thánh hoá làm cho khác đời, lập dị,

mà là cách di dỡng tinh thần (bồi bổ cho

sảng khoái về tinh thần, giữ cho tinh thần vui

- Kể kết hợp với lời bình, so sánh, sửdụng chi tiết tiêu biểu-> Ngời đọc cảmnhận sâu sắc về lối sống giản dị màthanh cao của HCM

3 Y nghĩa phong cách HCM

- Bình luận đan xen thơ Nguyễn BỉnhKhiêm, cách dùng từ Hán Việt , liên t-ởng Gợi cho ngời đọc thấy sự gần gũigiữa HCM với các bậc hiền triết của dântộc

vẻ ) đây là một quan niệm thẩm mĩ về lẽ

H Để làm rõ và nổi bật những vẻ đẹp phong

cách cao quý của HCM, ngời viết đã dùng

những nghệ thuật nào ?

- Kết hợp giữa kể, phân tích, bình luận

- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu

- So sánh với các bậc danh nho xa, đối lập

gữa các phẩm chất, khái niệm

- Dẫn chứng thơ cổ, dùng từ Hán Việt

H.Vậy ta có thể tóm tắt những vẻ đẹp trong

phong cách HCM nh thế nào ?

- Vẻ đẹp của phong cách HCM là sự kết hợp

hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và

tinh hoa văn hoá nhân loại, giữa thanh cao và

GV.Gọi học sinh đọc thơ Bác, kể câu chuyện

về lối sống giản dị mà thanh cao của Chủ

Tịch HCM

H Qua bài học em hãy rút ra ý nghĩa của

việc học tập, rèn luyện theo phong cách

HCM Để thực hiện đợc điều đó, mỗi chúng

ta phải làm gì?

- Cần phải hoà nhập với khu vực và Quốc tế

nhng cũng cần phải giữ gìn và phát huy bản

sắc dân tộc

- Nét đẹp trong phong cách HCM là lốisống của một ngời cộng sản lão thành,một vị chủ tịch nớc giản dị mà thanh caorất VN

IV Ghi nhớ (sgk)

V.Luyện tập

- Su tầm đọc và kể thơ Bác, thơ Tố Hũ viết về Bác, TP Búp sen xanh

4.Củng cố : (2 )’ GV.Chốt lại những đơn vị kiến thức cơ bản trong hai tiết học

5 H ớng dẫn hs học bà i (2’)

- Đọc lại toàn bộ đoạn trích, học nội dung, nắm vững ghi nhớ

- Chuẩn bị: Các phơng châm hội thoại ( Đọc kĩ các bài tập và trả lời câu hỏi)

Bài 1 – Tiết 1: tiết 3

Các phơng châm hội thoại

Soạn: 15.8.09 Giảng 18.8.09

Tôn trọng ngời đối thoại

B.Chuẩn bị của thầy và trò

2.Kiểm tra bài cũ (4 )’

GV.Yêu cầu hs nhắc lại :

- Vai xã hội trong hội thoại?

- Lợt lời trong hội thoại?

3.Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò Nội dung Hoạt động 1 : Khởi động

- Mục tiêu:GV dẫn dắt gây hứng thú cho HS

vào bài học

- TG:

- Đồ dùng:

- Cách tiến hành: GV nói:Trong giao tiếp có

những quy định tuy không đợc nói ra nhng

những ngời tham gia vào giao tiếp cân tuân

thủ Những quy định về giao tiếp đó đợc thể

hiện qua những phơng châm hội thoại nào?

GV.Treo bảng phụ gọi 1 em đọc bài tập

H.Theo em cuộc hội thoại của An và Ba có

chỗ nào cha hợp lí ?

- Hỏi - đáp ở ý thứ 2

H.Vậy khi An hỏi “học bơi ở đâu” mà Ba trả

lời “ở dới nớc” thì câu trả lời có đáp ứng điều

An muốn biết không ? Cần trả lời nh thế

+ Câu trả lời của Ba không đáp ứng điều mà

An muốn biết Bởi điều mà An muốn biết là

một địa điểm cụ thể nào đó nh ở bể bơi,

sông, hồ, biển …Văn bản “phong cách HCM”chứ không phải bơi ở dới

n-ớc hay trên cạn (bơi là phải di chuyển trong

GV.Gọi 1 hs đọc câu truyện cời SGK

H.Vì sao truyện này lại gây cời ?

- HS trả lời

- GV Vì các nhân vật nói nhiều hơn những

gì cần nói

H Lẽ ra anh có “lợn cới” và anh có “áo

mới”phải hỏi và trả lời nh thế nào để ngời

nghe đủ biết đợc điều cần hỏi và cần trả lời ?

->Nh vậy : Câu hỏi thừa từ “cới”

Câu trả lời thừa ngữ “từ lúc tôi

mặc cái áo mới này”

H.Theo em cần phải tuân thủ yêu cầu gì khi

-> Khi nói câu nói phải có nội dung

đúng với yêu cầu của giao tiếp

b.Bài tập 2 : Truyện “Lợn cới áo mới”

- Câu hỏi thừa từ “cới”

- Câu trả lời thừa cụm từ “từ lúc tôi mặccái áo mới này”

-> Khi giao tiếp, cần nói cho đúng, đủ,không thừa, không thiếu

2 Nhận xét: Khi giao tiếp cần nói đúng

yêu cầu giao tiếp, không thiếu, khôngthừa-> Phơng châm về lợng

GV Gọi 1 hs đọc và nêu yêu cầu bài tập 1

H Phân tích lỗi trong các câu ?

- Hoạt động cá nhân, học sinh trình bày

GV.Gọi hs đọc và nêu yêu cầu bài tập 4

H.Vận dụng những phơng châm hội thoại đã

học để giải thích vì sao ngời nói đôi khi phải

- Các thành ngữ này chỉ những điều tối kị

trong giao tiếp, các em cần tránh

b Thừa cụm từ “có hai cánh”bởi tất cảcác loài chim đều có hai cánh

là đúng, muốn đa ra bằng chứng xácthực để thuyết phục ngời nghe, nhng ch-

a có hoặc cha kiểm tra đợc nên phảidùng những từ ngữ chêm xen nh vậy

b…Văn bản “phong cách HCM”Sử dụng trong trờng hợp ngời nói có

ý thức tôn trọng phơng châm về lợng,nghĩa là không nhắc lại những điều đã

đợc trình bày

5 Bài tập5:

- Ăn đơm nói đặt: vu khống, đặt điều,bịa chuyện cho ngời khác

- Ăn ốc nói mò: nói không có căn cứ

- Cãi chày cãi cối: cố tranh cãi, nhngkhông có lí lẽ gì cả

Tất cả những thành ngữ trên đều chỉnhững cách nói, nội dung nóikhông tuânthủ phơnh châm về chất

4 Củng cố : (2’)

H.Nhắc lại hai phơng châm hội thoại đã học ?

5 H ớng dẫn học sinh học bài (2’)

- Xem lại các bài tập, học thuộc 2 ghi nhớ, làm tiếp bài tập 5

- Đọc trớc tiết: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh Chú y ghi nhớSGK Tr13

Bài 1 – Tiết 1: tiết 4

Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

Trong văn bản thuyết minh

2 Kiểm tra bài cũ (3 )’

H: Thế nào là văn bản thuyết minh?

3.Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

Hoạt động 1 – Tiết 1: Khởi động

- Mục tiêu:Tạo hứng thú cho HS vào bài học

- TG:

- Đồ dùng :

- Cách tiến hành:

GV nói: Để cho văn bản thuyết minh thêm phần

sinh động, hấp dẫn ngời ta thờng hay sử dụng

một số biện pháp nghệ thuật Vậy đó là những

biện pháp nghệ thuật nào?

Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức cơ bản

- Mục tiêu: Ôn tập văn bản thuyết minh, Viết

văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện

I.Tìm hiểu việc sử dụng biện pháp

nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

- HS trả lời

- GV Là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh

vực đời sống nhằm cung cấp tri thức khách quan

về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân …Văn bản “phong cách HCM”của các

hiện tợng và sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng

phơng thức trình bày, giới thiệu, giải thích

H.Văn bản thuyết minh đợc viết ra nhằm mục

đích gì ?

- HS trả lời

- GV Cung cấp tri thức khách quan về những sự,

vật hiện tợng, vấn đề …Văn bản “phong cách HCM” ợc chọn làm đối tợng đểđ

Đây là một vấn đề khó thuyết minh vì :

+ Đối tợng thuyết minh rất trừu tợng (giống nh

trí tuệ, tâm hồn, tình cảm, đạo đức…Văn bản “phong cách HCM”)

+ Ngoài việc thuyết minh về đối tợng, còn phải

truyền đợc cảm xúc và sự thích thú tới ngời đọc

H Để cho sinh động ,ngoài những phơng pháp

thuyết minh đã học, tác giả còn sử dụng biện

- GV Bắt đầu bằng sự miêu tả sinh động: “Chính

nớc làm cho đá sống dậy ; làm cho đá vốn bất

động và vô tri bỗng trở nên linh hoạt, có thể

+ Tuỳ theo tốc độ , góc độ di chuyển của du

khách, tuỳ theo cả hớng ánh sáng rọi vào các đảo

đá, mà thiên nhiên tạo nên thế giới sống động,

biến hoá đến lạ lùng

-> Sau mỗi đổi thay góc độ quan sát, tốc độ di

chuyển, ánh sáng phản chiếu…Văn bản “phong cách HCM”là sự miêu tả

những biến đổi của hình ảnh đảo đá, biến chúng

từ những vật vô tri thành vật sống động, có hồn

(- Nhờ vào trí tởng tợng phong phú, cách sử dụng

phơng pháp nghệ thuật )

GV Có thể gọi hs tìm thêm một số chi tiết khác

để khắc sâu đợc việc sử dụng các biện pháp

1.Ôn tập văn bản thuyết minh

2.Viết văn bản thuyết minh có sử

dụng một số biện pháp nghệ thuật

a Bài tập : Văn bản “Hạ Long- đá

và nớc”

b.Nhận xét

- Văn bản thuyết minh về sự kì lạcủa Hạ Long

- Ngoài các phơng pháp thuyết minhtác giả còn sử dụng những biện phápnghệ thuật nh: Miêu tả, so sánh, liêntởng , đối thoại theo lối ẩn dụ ,nhânhoá…Văn bản “phong cách HCM”

nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

H Em có nhận xét gì về tác dụng của cách sử

dụng các thủ pháp nghệ thuật trong văn bản

thuyết minh ?

- Văn bản trở nên sinh động, hấp dẫn

H Ta cần sử dụng các biện pháp nghệ thuật đó

nh thế nào trong văn bản thuyết minh ?

- Sử dụng nghệ thuật thích hợp, linh hoạt, đan

xen làm nổi bật đặc điểm của đối tợng thuyết

minh, gây hứng thú cho ngời đọc, ngời nghe

H: Vậy muốn cho văn bản thuyết minh sinh

động, hấp dẫn ta có thể kết hợp sử dụng các biện

pháp nghệ thuật nào? Cách sử dụng?

H.Văn bản có tính chất thuyết minh không ?

H Những phơng pháp thuyết minh nào đã đợc sử

dụng ?

* N2

H.:Bài thuyết minh này có nét gì đặc biệt ?

H Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào ?

* N3:

H Các biện pháp nghệ thuật đó có tác dụng gì ?

Chúng có gây hứng thú và làm nổi bật nội dung

đọc, ngời nghe

c Ghi nhớ (sgk Tr13) II.Luyện tập

1.Bài tập 1 : Nhận xét văn bản

Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh

a

- Bài văn có tính chất thuyết minh vì

đã cung cấp cho ngời đọc những trithức khách quan về loài ruồi

- Tính chất ấy đợc thể hiện ở nhữngchi tiết :

+ Con là ruồi xanh…Văn bản “phong cách HCM”Ruồi giấm …Văn bản “phong cách HCM”+ Bên ngoài…Văn bản “phong cách HCM”19 triệu tỷ con ruồi + Một mắt…Văn bản “phong cách HCM” ợt chântr

t-+ Về cấu trúc: Giống nh biên bảnmột cuộc tranh luận về mặt pháp lí + Về nội dung: Giống nh một câuchuyện kể về loài ruồi

- Tác giả đã sử dụng các biện phápnghệ thuật nh: Kể chuyện, miêu tả,

ẩn dụ, nhân hoá, có tình tiết

c Các biện pháp nghệ thuật có tácdụng, gây hứng thú cho bạn đọc nhỏtuổi, vừa là truyện vui, vừa học thêmtri thức

2 Bài tập 2

Đoạn văn nhằm nói về tập tínhcủa chim cú dới dạng một ngộ nhận(định kiến) thời thơ ấu, sau lớn lên

đi học mới có dịp nhận thức lại sựnhầm lẫn cũ Biện pháp nghệ thuật ở

đây chính là lấy ngộ nhận hồi nhỏlàm đầu mối câu chuyện

4.Củng cố: (2’)

GV Chốt lại những đơn vị kiến thức cơ bản

5 H ớng dẫn hs học bài: (2 )’

-Xem lại cách giải các bài tập, học ghi nhớ

- Chuẩn bị tiết 5: Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh Lập dàn y cho đề bài: Thuyết minh về chiếc nón

Yêu cầu: ND: Nêu lịch sử, cấu tạo, công dụng của chiếc nón

HT: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật để thuyết minh

Bài 1- tiết 5

Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

trong văn bản thuyết minh

- Nghiên cứu soạn bài

- Su tầm một số bài văn thuyết minh mẫu để hs tham khảo

2 Trò : Chuẩn bị kĩ yêu cầu sách giáo khoa

C Ph ơng pháp:

D Các b ớc lên lớp

1 ổn định tổ chức (1’)

2 Kiểm tra bài cũ (3 )’

H Muốn bài văn thuyết minh hấp dẫn, sinh động ta phải làm gì ?

3 Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung

Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào

bài văn thuyết minh đòi hỏi ngời làm phải có

kiến thức, lại phải có sáng kiến tìm cách thuyết

minh cho sinh động, dí dỏm Đề bài ra có thể

vẫn là thuyết minh các đồ vất quen thuộc nhng

yêu cầu làm bài lại có cái mới là sử dụng một số

biện pháp nghệ thuật để thuyết minh

Để rèn luyện kĩ năng ấy chúng ta cùng vào bài

học

Hoạt động 2 : Hớng dẫn học sinh luyện tập

- Mục tiêu:Lập dàn y, viết phần mở bài cho bài

văn thuyết minh có sử dụng một số biện pháp

nghệ thuật

- TG:

- Cách tiến hành:

GV.Kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của HS

- GV gọi HS nêu yêu cầu về nội dung và hình

thức của bài văn thuyết minh về một đồ dùng

- GV.Cho hs hoạt động nhóm có cấu trúc để

thống nhất lại dàn ý chi tiết sau đó cử đại diện

trình bày

- GV.Gọi mỗi nhóm một đại dện lên trình bày

dàn ý chi tiết, dự kiến cách sử dụng biện pháp

nghệ thuật trong bài văn thuyết minh

- Tổ chức cả lớp thảo luận nhận xét, bổ sung, sửa

chữa dàn ý đã trình bày

GV.Có thể đa ra dàn ý khái quát

- GV gọi 3-4 HS trình bầy phần mở bài đã chuẩn

bị ở nhà

- HS- GV nhận xét, sửa chữa

-GV.Cho hs tham khảo một mở bài, giúp hs thấy

đợc việc sử dụng nghệ thuật vào văn thuyết minh

nh thế nào và nó có tác dụng gì

Chiếc nón trắng Việt nam không phải chỉ

dùng để che ma, che nắng, mà dờng nh nó còn là

một phần không thể thiếu đợc, nó đã góp phần

làm nên vẻ đẹp duyên dáng cho ngời phụ nữ Việt

Nam Chiếc nón trắng từng đi vào ca dao ; “Qua

đình ngả nón trông đình / đình bao nhiêu ngói

th-ơng mình bấy nhiêu ! Vì sao chiếc nón trắng lại

đợc ngời Việt Nam nói chung, phụ nữ Việt Nam

nói riêng yêu quí và trân trọng nh vậy ?Xin mời

các bạn hãy cùng tôi đi tìm hiểu lịch sử, cấu tạo

và công dụng của chiếc nón trắng nhé !

- GV cho HS đọc tham khảo một bài văn thuyết

minh về chiếc nón hoàn chỉnh

- Về hình thức : Phải bết vậndụng một số biện pháp nghệthuật để giúp cho văn bảnthuyết minh sinh đông hấpdẫn

1 Lập dàn y:

- Mở bài : Giới thiệu chung vềchiếc nón

- Thân bài +lịch sử chiếc nón +Cấu tạo của chiếc nón +Quy trình làm ra chiếc nón

+Giá trị kinh tế, văn hoá, nghệ thuật của chiếc nón

- Kết bài : Cảm nghĩ chung vềchiếc nón trong đời sống hiệntại

2 Viết phần mở bài

4.Củng cố (2’)

GV: Qua tiết luyện tập rèn kĩ năng xây dựng đề, lập dàn ý, biết cách sử dụng nghệ thuật vào bài

văn thuyết minh, biết xây dựng phần mở bài , mạnh dạn trình bày trớc lớp

5.H ớng dẫn học bà i (2’)

- Chọn 1 trong các đề bài còn lại tập viết bài thuyết minh có sử dụng các biện pháp NTChuẩn

bị bài: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình ( Đọc, tìm bố cục, trả lời câu hỏi)

Giảng:

A.Mục tiêu cần đạt

1.Kiến thức

phân tích đợc nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản : Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang

đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất, nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại là ngăn chặnnguy cơ đó, là đấu tranh cho một thế giới hoà bình Đặc sắc về nghệ thuật của văn bản : Nghịluận chính trị xã hội với lí lẽ rõ ràng , toàn diện, cụ thể đầy sức thuyết phục

1.Thầy : Soạn bài, su tầm t liệu, bảng phụ, bút dạ

2.Trò : Đọc kĩ văn bản, trả lời các câu hỏi sách giáo khoa

C.Ph ơng pháp: Phân tích, giải thích, giảng bình, hoạt động nhóm

D.Các b ớc lên lớp

1.ổn định tổ chức (1’)

2 Kiểm tra bài cũ (3)

H.Nêu cảm nhận của em về những nét đẹp trong phong cách HCM?

3 Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung

Hoạt động 1: Khởi động

- Mục tiêu:GV dẫn dắt, trao đổi với HS tạo hứng

thú cho các em vào bài mới

- TG:

- Đồ dùng:

- Cách tiến hành:

GV nói: Trong chiến tranh thế giới thứ hai,

những ngày đầu tháng 8.1945 chỉ bằng hai quả

bom nguyên tử đầu tiên ném xuống hai thành

phố Hi-rô-xi-ma và Na-ga-xa-ki, đế quốc Mĩ đã

làm hai triệu ngời Nhật bị thiệt mạng và còn di

hoạ đến bây giời Thế kỉ XX, thế giới phát minh

ra nguyên tử, hạt nhân đồng thời cũng phát minh

ra những vũ khí huỷ diệt,giết ngời hàng loạt

khủng khiếp Từ đó đến nay , những năm đầu

của thế kỷ XXI và cả trong tơng lai nguy cơ về

một cuộc chiến tranh hạt nhân tiêu diệt cả thế

giới luôn luôn tiềm ẩn và đe doạ nhân loại và

đấu tranh vì một thế giới hoà bình luôn là một

trong những nhiệm vụ vẻ vang nhng cũng khó

khăn nhất của nhân dân các nớc Hôm nay

chúng ta nghe tiếng nói của một nhà văn nổi

tiếng Nam Mỹ (Cô-lôm-bi-a), tác giả của những

tiểu thuyết hiện thc huyền ảo lừng danh;

H Những ứng dụng của nó trong hoà bình và

chiến tranh?

- HS trả lời

- GV Hoà bình : Dùng trong công nghiệp (sản

xuất điện Ví dụ : Chi phí điện nếu bằng than

(nhiệt điện); bằng nớc(thuỷ điện) sản xuất đợc

một triệu KW thì tiêu tốn rất nhiều lần so với sử

dụng hạt nhân

- Trong chiến tranh : Dùng làm vũ khí (bom

nguyên tử) sức huỷ diệt lớn gấp nhiều lần so với

vũ khí (bom) thông thờng

H Chiến tranh thông thờng và chiến tranh

nguyên tử hạt nhân khác nhau nh thế nào ?

- Hai cuộc chiến tranh Pháp, Mĩ ở Việt Nam là

chiến tranh thông thờng (ở VN có chất độc màu

da cam gọi là chiến tranh hoá học )

- Hai quả bom nguyên tử Mĩ ném xuống Nhật

Bản là chiến tranh nguyên tử hạt nhân

Hoạt động 2: H ớng dẫn tìm hiểu văn bản

- Mục tiêu:

+Đọc, tim hiểu tác giả, tác phẩm,bố cục VB

+ phân tích nội dung vấn đề đặt ra trong văn

bản

+ Liên hệ : chống chiến tranh, giữ gìn ngôi nhà

chung Trái đất

H.Nêu hiểu biết của em về tác giả ?

- HS dựa vào SGK để trả lời

- GV Ông sáng tác ở nhiều lĩnh vực: Viết báo,

phón sự, truyện ngắn, tiểu thuyết …Văn bản “phong cách HCM”Ông đợc

nhận giải thởng Nô-bel về văn học năm 1982

Đây là một giải thởng lớn, xuất sắc nhất trong

sáng tác văn học thế giới Điều đó chứng tỏ tài

năng và sự nỗ lực của ông trong sáng tạo nghệ

+ Vũ khí hạt nhân: Là loại vũ khí ứng dụng hiệu

ứng nổ hạt nhân gây ra sức huỷ diệt to lớn, là

loại vũ khĩ nguy hiểm nhất

+ Lí trí của tự nhiên: Là quy luật lô gic tất yếu

Cô Ông viết truyện ngắn, tiểuthuyết theo khuynh hớng hiệnthực, huyền ảo

b.Tác phẩm

- Văn bản đợc trích từ tham luậnhọp 6 nớc tháng 8.1986

- Văn bản nhật dụng, nghị luậnxã hội

c Từ khó

II Bố cục

- Văn bản chia làm 3 phần + P1: Từ đầu…Văn bản “phong cách HCM”sống tốt đẹp hơn(nguy cơ chiến tranh hạt nhân

* Sử dụng kĩ thuật dạy học khăn trải bàn

H:Tìm luận điểm chính của văn bản?

- HS hoạt động nhóm( 3')- báo cáo kết quả- GV

nhận xét, kết luận

H: Tìm hệ thống luận cứ để làm rõ luận điểm cơ

bản trên?

HS trả lời- GV nhận xét, kết luận và treo bảng

phụ ghi hệ thống luận cứ

H: Em có nhận xét gì về hệ thống luận cứ?

Chúng có tác dụng gì trong văn bản?

=> Đây là hệ thống luận cứ khá chặt chẽ làm rõ

cho luận điểm nêu trên , để hiểu rõ hơn hệ thống

luận cứ đó ta vào tìm hiểu VB

GV Gọi hs đọc phần 1 theo bố cục

H Tác giả đã cung cấp những thông tin gì về

nguy cơ chiến tranh hạt nhân ?

- HS dựa vào sách giáo khoa để trả lời

- GV Nhấn mạnh

+ 50.000 đầu đạn hạt nhân tơng đơng 4 tấn

thuốc nổ /ngời -> 12 lần biến mất tất cả mọi sự

sống trên toàn trái đất

+ Huỷ diệt tất cả các hành tinh xoay quanh mặt

trời + 4 hành tinh nữa + phá huỷ thế thăng bằng

- GV Nghệ thuật : Mở đầu bằng một câu hỏi tu

từ rồi lại tự trả lời bằng một thời điểm hiện tại

rất cụ thể với những con số cụ thể, để gây ấn

t-ợng mạnh hơn, tác giả còn so sánh với điển tích

cổ Phơng Tây – Tiết 1: thần thoại hy lạp ; thanh gơm

Đa-mô-c lét và dịch hạch ( Nguy cơ đe doạ trực

tiếp sự sống con ngời và sự lan truyền nhanh và

gây chết ngời hàng loạt)

H Cách lập luận ấy có tác dụng gì ?

đang đè nặnglên toàn trái đất )+ P2: Tiếp…Văn bản “phong cách HCM”xuất phát của nó(chứng lí cho sự nguy hiểm vàphi lí của chiến tranh hạt nhân )+ P3: Còn lại (Nhiệm vụ củachúng ta và đề nghị khiêm tốncủa tác giả )

- Luận điểm chính: Chiến tranhhạt nhân là hiểm hoạ khủngkhiếp của thế giới loài ngời và

sự sống trên trái đất, vì vậy conngời cần phải lập tức đấu tranhloại bỏ mối đe doạ ấy, hớng tớimột thế giới hoà bình

- Hệ thống luận cứ:

+ Khả năng huỷ diệt trái đất và các hành tinh khác từ kho vũ khíhạt nhân hiện có của con ngời + Chạy đua vũ trang giữa các n-

ớc lớn làm mất đi khả năng nângcao đời sống của hàng tỉ ngời + Chiến tranh hạt nhân đi ngợc lại mục đích tiến bộ về khoa học của con ngời và phản lại quyluật tiến hoá của tự nhiên

+ Cần phải ngăn chặn chiếntranh hạt nhân, xây dựng mộtthế giời hoà bình

=>Hệ thống luậ cứ rất chặt chẽ,sâu sắc tạo bộ xơng vững chắccho VB, làm tăng sức thuyếtphục

III Tìm hiểu văn bản

1 Nguy cơ của chiến tranh hạt

nhân

- Cách vào đề trực tiếp, xác địnhthời gian cụ thể, những chứng cứxác thực, mở đầu bằng một câuhỏi tu từ, so sánh với điển tích

cổ phơng Tây

-> Gây sự chú ý cho ngời đọc,tạo ấn tợng mạnh mẽ về tính

- HS nêu ý kiến

- GV chốt

GV Nếu có thể so sánh thêm, thì ta có thể nói

nguy cơ chiến tranh hạt nhân cũng nh động đất

sóng thần vừa qua Trong một phút có thể biến

những dải bờ biển mênh mông tơi đẹp của 5

quốc gia Nam á thành đống hoang tàn Cớp đi

155.000 ngời trong khoảnh khắc

- điều đáng nói là không có ngành khoa học và

công nghệ nào có những tiến bộ nhanh chóng

v-ợt bậc nh ngành khoa học và công nghệ nguyên

tử hạt nhân từ khi nó ra đời Nhng những ngời

chủ của nó, ngời sáng tạo ra nó lại sử dụng vào

mục đích chiến tranh thì chắc chắn sẽ dẫn đến

hậu quả huỷ diệt tất cả, chỉ cần một cái ấn nút

trên bảng phím là tất cả thành cái chết

- Tác giả muốn nhấn mạnh rằng : Trong thời đại

hiện nay, đó là nguy cơ, là thảm hoạ tiềm tàng

ghê gớm nhất, khủng khiếp nhất do con ngời có

thể gây ra và thực tế đã gây ra một phần ở Nhật

Bản 1945

- Nhng thực ra cha nớc nào cả gan gây ra cuộc

chiến tranh hạt nhân tổng lực, bởi vì nó khó

tránh khỏi cảnh cả đôi bên cùng chết, thế giới sẽ

là một đống hoang tàn

- Chủ yếu các nớc tập trung vào việc chạy đua

tàng trữ, phát triển vũ khí hạt nhân để đối đầu,

răn đe đối trọng thách thức với nhau, hù doạ ép

buộc nhau mà thôi Nhng nh vậy càng làm cho

thế giới biến thành kho chứa thần chết, ngày

càng tích tụ tiềm năng hiểm hoạ và đặc biệt là

quá trình chạy đua vũ trang đang vô cùng tốn

kém và phi lí Vậy những sự tốn kém, phi lí ấy là

gì ?(tiết 2)

chất hệ trọng của vấn đề đang

đ-ợc nói tới, nâng cao nhận thứccho mọi ngời về nguy cơ và sựhuỷ diệt của chiến tranh hạtnhân

4 Củng cố : (3 )’

GV.Chốt lại kiền thức cơ bản ở tiết 1

H Nếu đợc trả lời thẳng câu hỏi mà tác giả đặt ra ở đầu văn bản, em sẽ trả lời ntn ?

- Chúng ta đang ở một nơi rất nguy hiểm (không an toàn ) bởi vũ khí hạt nhân Nguy cơ chiếntranh hạt nhân có thể xảy ra bất cứ lúc nào

5 H ớng dẫn hs học bà i (1’)

- Đọc lại toàn bộ văn bản, học nội dung tiết 1

- Chuẩn bị tiếp câu hỏi 2, 3, 4, phần Đọc, hiểu văn bản ( Tr20)

Bài 2 – Tiết 1: tiết 7

Văn bản:

Đấu tranh cho một thế giới hoà bình (tiếp)

Soạn : 20.8.09

Giảng :

Các b ớc lên lớp

1 ổ n định tổ chức (1’)

2.Kiểm tra bài cũ (4’)

H Phân tích nguy cơ chiến tranh hạt nhân?

3.Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung Hoạt động 1: Khởi động

- Mục tiêu: Nhớ lại 3 luận cứ của VB sẽ phân

tích

- TG:

- Cách tiến hành:

GV Gọi hs nhắc lại 3 luận cứ còn lại để phân tích

trong tiết học , từ đó gv dẫn vào bài

Hoạt động 2 : H ớng dẫn tìm hiểu văn bản

( tiếp)

GV.Gọi học sinh đọc từ " Năm 1981- đi ngợc lại

lí trí"

H Đọc, quan sát, theo dõi các con số, ví dụ và lập

bảng thống kê trong các lĩnh vực đời sống xã hội

với chi phí chuẩn bị cho chiến tranh hạt nhân?

- HĐ nhóm nhỏ ( 3')

- Đại diện nhóm trình bày -> nhận xét -> bổ sung

-> kết luận bằng ý tóm tắt khái quát

Các lĩnh vực đời sống xã hội Chi phí chuẩn bị chiến tranh hạt nhân

100 tỉ USD để giải quyết những vấn đê cấp

bách, cứu trợ y tế, giáo dục cho 500 triệu trẻ

và cứu hơn 14 triệu trẻ em Châu Phi

Bằng giá 10 chiếc tàu sân bay Ni-mít mang

vũ khí hạt nhân của Mĩ dự định sản xuất từ1986-2000

Năm 1985 theo tính toán của FAO 575 triệu

ngời thiếu dinh dỡng Gần băng kinh phí sản xuất 149 tên lửa MX

Tiền nông cụ cần thiết cho các nớc nghèo

Xoá mù chữ cho toàn thế giới Bằng tiền đóng 2 tàu ngầm mang vũ khí hạt

nhân

thật toàn diện và cụ thể, đáng tin cậy Nhiều

lĩnh vực thiết yếu và bình thờng của đời sống xã

hội đợc đối sánh với sự tốn kém của chi phí cho

việc chạy đua vũ trang chuẩn bị chiến tranh hạt

nhân

Đó là những sự thật hiển nhiên mà vô cùng

phi lí làm chúng ta rất đỗi ngạc nhiên: Sao lại có

thể vô lí nh thế ? Rõ ràng chạy đua và chuẩn bị

chiến tranh hạt nhân là một việc làm điên rồ,

phản nhân đạo Nó tớc đi khả năng làm cho đời

sống con ngời có thể tốt đẹp hơn, nhất là đối

với những nớc nghèo, với trẻ em Rõ ràng đó là

việc đi ngợc lại lí trí lành mạnh của con ngời

Vậy tác giả tiếp tục đa ra dẫn chứng gì , ta

vào phần 3

- GV.Gọi hs đọc đoạn “Không những đi ngợc

của nó”

…Văn bản “phong cách HCM”

H Tìm những chi tiết để khẳng định hiểm hoạ

của chiến tranh hạt nhân ?

- HS tìm và trả lời

- GV chốt

+ 380 triệu năm – Tiết 1: bớm biết bay

+ 180 triệu năm – Tiết 1: bông hoa hồng nở

+ 4 kỉ địa chất (40 triệu năm) – Tiết 1: con ngời hát

><

Bấm nút một cái là đa cả quá trình vĩ đại và tốn

kém đó của hàng bao nhiêu triệu năm trở lại

điểm xuất phát của nó

H Nhận xét về cách lập luận của tác giả ?

GV Tác giả đa ra những chứng cớ từ khoa học

địa chất và cổ sinh học về nguồn gốc và sự tiến

hoá của sự sống trên trái đất -> Tác giả sử dụng

lối biện luận tơng phản về thời gian, quá trình

hình thành sự sống và văn minh nhân loạiphải

trải qua hàng triệunăm – Tiết 1: Còn sự huỷ diệt trái

đất chỉ diễn ra trong nháy mắt “Chỉ cần bấm nút

một cái” thì tất cả sẽ trở thành tro bụi sẽ trở

thành điểm xuất phát ban đầu

-> Tác giả đã chỉ cho mỗi ngời, mỗi dân tộc,

mỗi quốc gia thấy rõ hiểm hoạ của vũ khí hạt

nhân ,chạy đua vũ trang hạt nhân nó khủng

khiếp nh thế nào

GV.Trớc hiểm hoạ đó thái độ của tác giả ra

sao ? Ông đã chuyển đến chúng ta bức thông

điệp gì / Ta sẽ tìm hiểu…Văn bản “phong cách HCM”

-GV Cho hs đọc thầm đoạn cuối

H Tác giả kêu gọi nhân loại điều gì ?

- HS tìm và trả lời

- Cách so sánh toàn diện, cụ thể,

đáng tin cậy, lập luận đơn giản,chính xác sắc bén

-> Khẳng định tính chất phi lí,làm rõ sự tốn kém vể ngân sáchchi phí cho cuộc chạy đua vũtrang hạt nhân, làm mất đi khảnăng để con ngời sống tốt đẹphơn

3 Hiểm hoạ của chién tranh

hạt nhân

- Lập luận chặt chẽ, sắc bén,lốibiện luận tơng phản , chứng cứkhoa học cụ thể

-> Khẳng định chiến tranh hạtnhân tiêu huỷ mọi sự sống trêntrái đất , xoá bỏ tất cả mọi nỗ lựccủa con ngời

4.Bức thông điệp

Cố gắng chống lại việc đó

…Văn bản “phong cách HCM” …Văn bản “phong cách HCM”

GV Nhiêm vụ đấu tranh ngăn chặn chiến tranh

hạt nhân cho một thế giới hoà bình là luận cứ để

kết bài và cũng là thông điệp tác gỉa muốn gửi

tới mọi ngời

Ông đã hớng mọi ngời tới thái độ tích cực là

đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân bằng

hành động “cố gắng chống lại việc đó, đem

tiếng nói của chúng ta tham gia vào bản đồng

ca…Văn bản “phong cách HCM””

Liệu rằng những tiếng nói ấy có thể ngăn

chặn đợc hiểm hoạ hạt nhân hay không ? TG

khẳng định ý nghĩa sự có mặt của hàng ngũ

những ngời đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt

nhân “sự có mặt của chúng ta ở đây cũng không

phải là vô ích” Dù bức thông điệp của Mac két

cha đợc biết đến rộng rãi ở VN nhng đầu năm

2005, VN chúng ta đã có 5 triệu chữ kí tố cáo

tội ác về chất độc màu da cam của Mĩ rải ở VN

mà trong đó có rất nhiều chữ kí của giáo viên và

h/s TP Lào Cai Đó cũng chính là một việc làm

thể hiện thái độ đấu tranh đòi công bằng đòi lẽ

phải và chống chiến tranh của mỗi chúng ta

H Qua tìm hiểu văn bản, em hãy nêu đặc sắc

về nghệ thuật và nội dung của văn bản?

sáng suốt và tỉnh táo chỉ cho nhân lọai thấy rõ

nguy cơ chiến tranh hạt nhân là một hiểm hoạ

đáng sợ Vì vậy nhiệm vụ của toàn nhân loại là

phải đấu tranh chống lại nguy cơ đó Qua VB ta

thấy tâm hồn ông cháy bỏng một niềm khát

khao hoà bình cho nhân loại

GV gọi h/s trình bày ghi nhớ

Hoạt động 4: H ớng dẫn h/s luyện tập

- Mục tiêu:

-TG:

- Cách tiến hành:

H Theo em vì sao VB đợc đặt tên là “Đấu tranh

cho một tthế giớ hoà bình?

- Cách nói đặc sắc, độc đáo, đanhthép

-> Thái độ tích cực đấu tranhngăn chặn chiến tranh hạt nhân

và lên án gay gắt những thế lựchiếu chiến đe doạ c/s hoà bìnhcủa nhân loại

IV Ghi nhớ.(sgk)

V Luyện tập

vũ trang đã đe doạ cuộc sống của toàn nhân

loại->Mọi ngời phải có trách nhiệm ngăn chặn

chiến tranh bảo vệ hoà bình Đây có thể coi nh

lời kêu gọi hành động vì hoà bình =>Nhan đề

VB hoàn toàn phù hợp với nội dung VB

GV Hớng dẫn học sinh về nhà viết:

Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi học xong

VB: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình.

- phân tích đợc nội dung phơng châm quan hệ, phơng châm cách thức và phơng châmlịch sự.

2 Kĩ năng

- Sử dụng các phơng châm hội thoại trong khi giao tiếp

3 Thái độ

- Lịch sự, tôn trọng ngời đối thoại

B Chuẩn bị của thầy và trò

2 Kiểm tra bài cũ (3’)

H Thế nào là phơng châm về lợng và phơng châm về chất? Kiểm tra bài tập 5.

- HS trả lời

- GV kiểm tra vở bài tập

3.Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung

Hoạt động 1: Khởi động

- Mục tiêu:GV dẫn dắt vào bài.

- TG:

- Cách tiến hành:

GV nói: Đây là tiết học thứ hai trong cụm

bài Các phơng châm hội thoại ở bài thứ nhất

- GV Con ngời sẽ không giao tiếp với nhau

đ-ợc và những hoạt động của xã hội sẽ trở nên

đằng, không khớp với nhau, khônghiểu nhau

- Hậu quả: ngời nói, ngời nghekhông hiếu nhau

2 Nhận xét.

Khi giao tiếp cần nói đúng vào đềtài giao tiếp -> Phơng châm quanhệ

3 Ghi nhớ (sgk Tr21)

châm quan hệ hay không Cần biết thực sự

ng-ời nói muốn nói điều gì qua câu đó

Ví dụ 1:

- Khách: Nóng quá!

- Chủ nhà: Mất điện rồi

Ví dụ 2:

- Cô gái: Anh ơi ! quả khế chín rồi kìa

- Chàng trai: Cành cây cao lắm

-> Nếu chỉ xét nghĩa tờng minh của câu

(nghĩa thể hiện ngay trên bề mặt của câu nói

– Tiết 1: nghĩa hiển ngôn) thì dờng nh câu đáp của

ngời thứ hai không tuân thủ phơng châm quan

hệ.Tuy nhiên, trong thực tế đó là những tình

huống giao tiếp rất bình thờng và tự nhiên Sở

dĩ nh vậy là ngời nghe đã hiểu và đáp lại câu

nói theo hàm ý (phải thông qua suy luận mới

hiểu đợc)

- Chẳng hạn : Khi cô gái nói “Quả khế chín

rồi kìa ! Thì chàng trai hiểu đó không đơn

giản là một thông báo mà là một lời yêu cầu:

Hãy hái quả khế cho em! chính vì hiểu nh vậy

nên chàng trai mới đáp : Cành cây cao lắm !

* Chú ý: Trong quá trình hội thoại những ngời

tham gia hội thoại có thể thay đổi đề tài ;

ngôn ngữ có những cách thức để báo hiệu sự

thay đổi đó:

Ví dụ:

- à này còn chuyện hôm qua thì sao?

-Thôi nói chuyện khác cho vui đi!

H Có thể hiểu câu: “Tôi đồng ý với những

nhận định về truyện ngắn của ông ấy” theo

- Ngời nghe khó tiếp nhận hoặc tiếpnhận không đúng nội dung truyền

đạt Điều đó làm cho giao tiếpkhông đạt kết quả mong muốn

=> Khi nói cần nói ngắn gọn, rànhmạch

* Bài tập 2:

Có thể hiểu theo hai cách sau:

- Cách một: Tôi đồng ý với nhữngnhận định của ông ấy

- Cách hai: Tôi đồng ý với nhữngtruyện ngắn của ông

- Có thể diễn đạt lại: Tôi đồng ývới những nhận định của ông ấy vềtruyện ngắn

=> Tránh cách nói mơ hồ, khôngnên nói những câu ngời nghe có thểhiểu theo nhiều cách

2 Nhận xét:Khi giao tiếp cần nói

GV Gọi 1 hs đọc câu chuyện

H Vì sao ngời ăn xin và cậu bé đều cảm thấy

mình đã nhận đợc từ ngời kia một cái gì đó ?

GV Giải thích cho hs “uốn câu”trong “kim

vàng ai nỡ uốn câu”: Uốn câu ở đây là uốn

thành chiếc lỡi câu Nghĩa của câu là: Không

- Chim khôn kêu tiếng rảnh rang

Ngời khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe

- Vàng thì thử lửa, thử than,

Chuông kêu thử tiếng, ngời ngoan thử lời

- Chẳng đợc miếng thịt, miếng xôi

Cũng đợc lời nói cho nguôi tấm lòng

2 Nhận xét;

Khi giao tiếp cần tôn trọng ngời đốithoại, không phân biệt sang, hèn,giàu, nghèo -> Phơng châm lịch sự

2 Bài tập 2:

Phép tu từ có liên quan đến phơngchâm lịch sự là: Nói giảm nóitránh

3 Bài tập 3: Điền từ

a…Văn bản “phong cách HCM”.nói mát

b…Văn bản “phong cách HCM”.nói hớt

c…Văn bản “phong cách HCM”.nói móc

d…Văn bản “phong cách HCM”.nói leo

e…Văn bản “phong cách HCM”.nói ra đầu ra đũa-> Liên quan đến phơng châm lịch

sự, phơng châm cách thức(e)

H Vận dụng những phơng châm hội thoại đã

học để giả thích vì sao ngời nói đôi khi phải

a Nhân tiện đây xin hỏi: Khi ngời

nói muốn hỏi một vấn đề nào đókhông thuộc đề tài đang trao đổi(Phơng châm quan hệ)

b…Văn bản “phong cách HCM”.Khi ngời nói muốn ngầm xinlỗi trớc ngời nghe về những điềumình sắp nói(Phơng châm lịch sự)

c…Văn bản “phong cách HCM”.Khi ngời nói muốn nhắc nhởngời nghe phải tôn trọng phơngchâm lịch sự

+ Nửa úp nửa mở: nói mập mờ, úp

mỏ, không nói ra hết y ( PC cáchthức)

+ Đánh trống lảng: lảng ra, lé tránhkhông muốn tham dự một việc nào

- Bài cũ: Xem lại cách giải các bài tập, học để nắm vững ghi nhớ., làm bài tập 5.

- Bài mới: Xem trớc tiết : Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

(Đọc và trả lời các câu hỏi sách giáo khoa.)

Bài 2- tiết 9

Sử dụng yếu tố miêu tả

trong văn bản thuyết minh

Soạn : 22.8.09

Giảng :

A Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức : Phát hiện, phân tích yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

2 Kĩ năng : Sử dụng có hiệu quả các yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh.

3 Thái độ : Có ý thức tạo lập văn bản thuyết minh có sử dụng yếu tố miêu tả

B Chuẩn bị của thầy và trò

1 Thầy : SGK, SGV, giáo án,bảng phụ

2 Trò : Đọc trớc bài, trả lời các câu hỏi vào vở soạn.

C Ph ơng pháp: Phân tích, giải thích, đàm thoại, hoạt động nhóm

D Các b ớc lên lớp

1 ổ n định tổ chức (1’)

2.Kiểm tra bài cũ (3’)

- GV kiểm tra vở soạn bài của HS

3 Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung

Hoạt động 1: Khởi động

- Mục tiêu:GV dẫn dắt vào bài học.

- TG:

Cách tiến hành:

- GV nói: Trong văn bản thuyết minh, khi

phải trình bày các đối tợng cụ thể trong đời

sống nh các loài cây, các di tích, thắng cảnh,

các thành phố, mái trờng, các nhân vật…Văn bản “phong cách HCM”Bên

cạnh việc thuyết minh rõ ràng, rành mạch về

các đặc điểm, giá trị, quá trình hình thành

của đối tợng thuyết minh…Văn bản “phong cách HCM”cũng cần vận

dụng biện pháp miêu tả để làm cho đối tợng

hiện lên cụ thể, gần gũi, dễ cảm, dễ nhận

Cũng nh yếu tố nghệ thuật đợc đa vào

trong văn bản thuyết minh thì miêu tả cũng

chỉ đóng vai trò phụ trợ cho văn bản thuyết

minh, lạm dụng miêu tả thì sẽ làm lu mờ nội

dung tri thức thuyết minh trong bài Vậy để

hiểu rõ đợc cách sử dụng yếu tố miêu tả đó ra

sao…Văn bản “phong cách HCM”

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức cơ bản

- Mục tiêu:Phát hiên, phân tích yếu tố miêu

tả trong văn bản thuyết minh

- GV Vai trò của cây chuối đối với đời sống

vật chất và tinh thần của ngời Việt Nam từ xa

đến nay

- Thái độ đúng đắn của con ngời trong việc

nuôi trồng, chăm sóc và sử dụng có hiệu quả

các giá trị của cây chuối

H Tìm các câu thuyết minh về đặc điểm của

1.Bài tập:Văn bản“ Cây chuối trong

đời sống Việt Nam”

- Nhan đề: Vai trò của cây chuối,thái độ của con ngời trong việctrồng, chăm sóc, sử dụng các giá trịcủa cây chuối

- Các câu thuyết minh về đặc điểmtiêu biểu của cây chuối ;

+ Hầu nh ở nông thôn, nhà nào cũngtrồng chuối

+ Cây chuối rất a nớc …Văn bản “phong cách HCM” vô tận + Ngời phụ nữ nào …Văn bản “phong cách HCM” hoa, quả …Văn bản “phong cách HCM”+ Quả chuối là một món ăn ngon.+ Nào chuối hơng…Văn bản “phong cách HCM”hấp dẫn + Mỗi cây chuối đều có một buồngchuối

+ Có buồng chuối trăm quả…Văn bản “phong cách HCM”nghìnquả

+ Quả chuối chín ăn vào …Văn bản “phong cách HCM”mịnmàng

+ Nếu chuối chín là một món quà …Văn bản “phong cách HCM”hằng ngày

+ Chuối xanh…Văn bản “phong cách HCM”có thể thay thế đợc

H Tìm các câu chứa yếu tố miêu tả?

H Theo yêu cầu chung của văn bản thuyết

minh, bài này có thể bổ sung những ý gì ?

- Thuyết minh:

+ Phân loại chuối: Chuối tây(thân cao, màu

trắng, quả ngắn) ; chuối tiêu…Văn bản “phong cách HCM”

+ Thân cây chuối non(chuối tây, chuối hột)có

thể thái ghém làm rau sống, ăn rất mát, có tác

dụng giải nhiệt Thân cây chuối tơi có thể

làm phao bơi, làm bè vợt sông

+ Hoa chuối

+ Quả chuối tiêu xanh bẻ đôi lấy nhựa làm

thuốc chữa bệnh ngoài da (hắc lào)…Văn bản “phong cách HCM”

+ Quả chuối làm bánh…Văn bản “phong cách HCM”

+ Lá chuối gói bánh …Văn bản “phong cách HCM”

H Vậy theo em muốn làm bài văn thuyết

minh sinh động ta phải làm gì ?

- HS trả lời

- GV Kết hợp sử dụng yếu tố miêu tả để làm

cho đối tợng thuyết minh nổi bật, sinh động,

GV Gọi 1 em nêu yêu cầu bài tập

- Chia lớp làm 6 nhóm, mỗi nhóm thực hiện

một nội dung Thảo luận (4')

- Đại diện nhóm trình bày

- Nhận xét, bổ sung, kết luận

15

+ Ngời ta…Văn bản “phong cách HCM”mâm ngũ quả

+ Ngày lễ tết …Văn bản “phong cách HCM”chuối chín

- Các câu chứa yếu tố miêu tả

+ Đi khắp Việt Nam …Văn bản “phong cách HCM”núi rừng.+ Chuối xanh …Văn bản “phong cách HCM”món gỏi

- Những câu văn có yếu tố miêu tsr

3 Ghi nhớ ( sgk Tr25)

II Luyện tập

1 Bài tâp 1: Bổ sung yếu tố miêu tả

- Thân cây chuối thẳng, tròn nh mộtcái cột trụ mọng nớc gợi ra cảm giácmát mẻ, dễ chịu

- Lá chuối tơi xanh rờn ỡn cong dới

ánh trăng, thỉnh thoảng lại vẫy lênphần phật nh mời gọi ai đó trong

GV.Yêu cầu hs đọc bài tập 2

H Chỉ ra yếu tố miêu ta trong đoạn văn ?

- HS trả lời

- GV chốt

đêm khuya thanh vắng

- Lá chuối khô lót ổ nằm vừa mềmmại, vừa thoang thoảng mùi thơmdân dã cứ ám ảnh tâm trí những kẻtha hơng

- Quả chuối chín vàng vừa bắt mắt,vừa dậy lên một mùi thơm ngọt ngàoquyến rũ

- Xem lại các bài tập, học ghi nhớ, làm bài tập 3

- Chuẩn bị trớc tiết luyện tập: Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh

Lập dàn y cho đề bài: Con Trâu ở làng quê Việt Nam

Bài 2 - tiết 10 luyện tập

Sử dụng yếu tố miêu tả

trong văn bản thuyết minhSoạn: 22.8.09

Giảng:

A Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức : Củng cố kiến thức về văn bản thuyết minh thông qua việc kết hợp với miêu tả.

2 Kĩ năng : Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh.

3 Thái độ : Có ý thức sử dụng linh hoạt yếu tố miêu tả làm cho lời văn thuyết minh thêm hay.

B Chuẩn bị

1 Thầy : Nghiên cứu soạn bài

2 Trò : Chuẩn bị tốt theo đề bài sách giáo khoa

C Ph ơng pháp: Đàm thoại, phân tích.

D Các b ớc lên lớp

1 ổ n định tổ chức (1’)

2 Kiểm tra bài cũ (5’)

H: Tác dụng việc sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh?

GV kiểm tra việc chuẩn bị bài của hs

3 Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung

hiểu về việc sử dụng yếu tố miêu tả trong

văn bản thuyết minh, để rèn luyện kĩ năng

thuyết minh về Con Trâu ở làng quê Việt

Nam.

- TG:

- Cách tiến hành:

GV yêu cầu HS tìm hiểu đề bài: Phạm vi

đề bài, vấn đề cần trình bầy

GV Gọi hs đọc văn bản thuyết minh khoa

học SGK và cho biết em có thể sử dụng

đ-ợc những ý gì cho bài văn thuyết minh của

mình

Hoạt động 3 : H ớng dẫn hs luyện tập

trên lớp

- Mục tiêu: Vận dụng yếu tố miêu tả đề

xây dựng đoạn văn thuyết minh

b Con trâu với tuổi thơ

c Con trâu với lễ hội, đình đám

GV chia lớp làm 3 tổ, hoạt động cá nhân

( 7')

T1: a T2: b T3: c

GV gọi mỗi tổ 2-3 HS trình bầy- nhận xét,

bổ sung GV có thể cho điểm bài viết tốt

GV.Có thể cho hs tham khảo một số đoạn

văn

Bao đời nay, hình ảnh con trâu lầm lũi

kéo cày trên đồng ruộng là hình ảnh rất

quen thuộc, gần gũi đối với ngời nông dân

Viết Nam Vì thế, đôi khi con trâu đã trở

thành ngời bạn tâm tình của ngời nông

dân :

Trâu ơi ta bảo trâu này

Trâu ra ngoài ruộng , trâu cày với ta

Cấy cày vốn nghiệp nông gia

Ta đây, trâu đấy ai mà quản công

Chiều chiều, khi một ngày lao động đẫ tạm

dừng, con trâu đợc tháo cày và đủng định

bớc trên đờng làng, miệng luôn "nhai trầu"

bỏm bẻm Khi ấy cái dáng đi khoan thai,

chậm dãi của con trâu khiến cho ngời ta có

cảm giác không khí của làng quê Việt Nam

sao mà thanh bình và thân thơng thế

- Con trâu trong một số lễ hội

Con trâu không chỉ kéo cày, kéo xe, trục

2 Tìm y:

+ Con trâu là sức kéo chủ yếu

+ Con trâu là tài sản lớn nhất

+Con trâu trong lễ hội, đình đám truyềnthống

+ Con trâu đối với tuổi thơ

+ Con trâu đối với việc cung cấp thựcphẩm và chế biến đồ mĩ nghệ

II Luyện tập trên lớp

Xây dựng đoạn văn thuyết minh có sửdụng yếu tố miêu tả

lúa…Văn bản “phong cách HCM” mà còn là một trong những vật tế

thần trong lễ hội đâm trâu ở Tây

Nguyên ,là nhân vật chính trong lễ hội trọi

trâu ở Đồ Sơn

- Con trâu với tuổi thơ ở nông thôn

Không ai sinh ra và lớn lên ở các làng

quê Việt Nam mà lại không có tuổi thơ gắn

bó với con trâu Thuở nhỏ, đa cơm cho cha

đi cày, mải mê ngắm nhìn con trâu đợc thả

lỏng đang say sa gặm cỏ một cách ngon

lành lớn lên một chút, nghễu nghện cỡi lên

lng trâu trong những buổi chiều đi chăn thả

trở về Cỡi trâu ra đồng, cỡi trâu lội xuống

sông, cỡi trâu thong dong và cỡi trâu phi

n-ớc đại Thú vị biết bao ! Con trâu hiền

lành ngoan ngoãn đã đẻ lại trong kí ức tuổi

thơ của mỗi ngời bao nhiêu kỉ niệm êm

- Viết bài hoàn chỉnh cho đề bài trên

Ôn tập kỹ thể loại văn thuyết minh, năm chắc cách đa một số biện pháp nghệ thuật, yếu tốmiêu tả vào bài văn thuyết minh Chuẩn bị viết bài TlV số 1

- Soạn bài: Tuyên bố thế giơí ( Đọc kĩ văn bản, tìm hiểu tác giả, tác phẩm, trả lời câu hỏiphần đọc hiểu văn bản.)

Bài 3- tiết 11

Văn bản

Tuyên bố thế giới về sự sống còn quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ emSoạn: 30.8.09

2.Kĩ năng

Đọc, tìm hiểu và phân tích văn bản nhật dụng – Tiết 1: nghị luận chính trị, xã hội

3.Thái độ

Biết ơn sự quan tâm của Đảng , Nhà nớc và các tổ chức quốc tế

Có ý thức trong việc bảo vệ và phát triển trẻ em

B Chuẩn bị của thầy và trò

1.Thầy : SGK, SGV, giáo án, Su tầm t liêu về quyền đợc bảo vệ, chăm sóc và phát triển của trẻ

2 Kiểm tra bài cũ (5’)

H Nêu sự gần gũi và khác biệt giữa chiến tranh hạt nhân và động đất sóng thần?

H Mỗi ngời chúng ta cần phải làm gì để góp phần vào công cựôc đấu tranh vì một thế giới hoà

bình ?

GV kiểm tra vở soạn bài của HS

3 Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung

Hoạt động 1: Khởi động

-Mục tiêu: GV dẵn dắt vào bài.

-TG:

- Cách tiến hành: GV nói:

Bác Hồ từng viết : Trẻ em nh búp trên cành

Bíêt ăn, ngủ, biết học hành là ngoan

Trẻ em Việt Nam cũng nh trẻ em trên thế giới

hiện nay đang có những thuận lợi to lớn về sự

chăm sóc, nuôi dỡng, giáo dục nhng đồng thời

cũng đang gặp những thách thức, những cản trở

không nhỏ ảnh hởng xấu tới tơng lai phát triển

của trẻ em Một phần bản tuyên bố thế giới về sự

sống còn, quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ

em tại hội nghị cấp cao thế giới họp tại Liên hợp

quốc (Mĩ) năm 1990, đã nói lên tầm quan trọng

của vấn đề này

H:Những hiểu biết của em về tác phẩm?

H Em hãy xác định thể loại của văn bản ?

- GV Cho hs thảo luận một số chú thích SGK

- Sau đoạn văn đầu phần 1 đa lí do khẳng định

quyền đợc sống, phát triển của trể em là phần 2

sự thách thức- nêu lên những thực tế của trẻ em,

sau đó là khẳng định những thuận lợi để cộng

đồng quốc tế đẩy mạnh việc chăm sóc, bảo vệ trẻ

em Phần cuối đa ra nhiệm vụ cụ thể mà từng

quốc gia phải thực hiện

- Văn bản nhật dụng- Nghị luậnchính trị xã hội

b từ khó

II Bố cục

- 4 phần

-> Văn bản có bố cục rõ ràng,mạch lạc Sự liên kết giữa cácphần chặt chẽ, hệ thống

III Tìm hiểu văn bản

1 Mở đầu

- Mục 1: Nêu vấn đề, giới thiệumục đích và nhiệm vụ của hộinghị cấp cao thế giới

- Mục2: Khái quát những đặc

điểm, yêu cầu của trẻ em khẳng

- GV chốt

- GV Đây chính là nguyên nhân và cũng là mục

đích của vấn đề và phải làm thế nào để đạt đợc

điều đó Tóm lại, 2 mục này làm nhiệm vụ nêu

vấn đề

H: Em có nhận xét gì về cách nêu vấn đề của tác

giả?

- GV: Sự thách thức, cơ hội, nhiêm vụ của bản

tuyên bố đợc tác giả trình bầy nh thế nào? chúng

ta tim hiểu ở tiết sau

định quyền đợc sống, đợc pháttriển trong hoà bình, hạnh phúc

-> Nêu vấn đề gọn, rõ có tínhchất khẳng định

4 Củng cố.(2’)

GV.Nhấn mạnh kiến thức cơ bản trong tiết học

5 H ớng dẫn học sinh học bà i (1’)

- Học sinh đọc lại toàn bộ văn bản, học nội dung tiết 1

- Soạn kỹ câu hỏi 2,3.4.5, sgk

H: Thách thức, Cơ hội, nhiệm vụ ?

Bài 2 – Tiết 1: tiết 12

Văn bản:

Tuyên bố thế giới về sự sống còn Quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ emSoạn : 30.8.09

3 Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung

Hoạt động 1: khởi động

-Mục tiêu: GV dẵn dắt vào bài.

- TG:

- Cách tiến hành:

GV nói: Để thấy rõ đợc”sự thách thức”,

“ cơ hội” và “ nhiệm vụ” của bản tuyên

bố …Văn bản “phong cách HCM”chúng ta cùng tìm hiểu trong tiết

học này

Hoạt động 2 : H ớng dẫn tìm hiểu hiểu

văn bản ( tiếp)

- GV Gọi hs đọc phần Sự thách thức

H Tìm những chi tiết nêu lên thực tế

cuộc sông của trẻ em trên thế giới?

- HS tìm và trả lời - GV KL:

Trẻ em trên thế giới hiện nay:

+ Bị trở thành nạn nhân của chiến tranh

và bạo lực, của sự phân biệt chủng tộc,

sự xâm lợc, chiếm đóng và thôn tính của

nớc ngoài

+ Chịu đựng những thảm hoạ của đói

nghèo, khủng hoảng kinh tế, của tình

trạng vô gia c, dịch bệnh, mù chữ, môi

trờng xuống cấp

+ Mỗi ngày có tới 40.000 trẻ em chết do

1

30 III Tìm hiểu văn bản

2 Sự thách thức

+ Mục 3: Có vai trò chuyển đoạn,

chuyển ý giới hạn vấn đề

+ Mục 7: Là kết luận cho sự thách thức:

Nhận trách nhiệm phải đáp ứng những

thách thức đã nêu trên thuộc về những

nhà lãnh đạo chính trị của các nớc những

nguyên thủ quốc gia

- Các mục 4.5.6: Nêu ra những hiện

t-ợng, những vấn đề về thực trạng trẻ em

trên nhiều nớc , nhiều vùng khác nhau

đã trở thành nạn nhân của bao vấn nạn

xã hội…Văn bản “phong cách HCM”

GV Có thể nói thêm về nạn buôn bán

trẻ em, trẻ em nhiễm HIV, trẻ em sớm

phạm tội, trẻ em các nớc Nam á sau trận

động đất sóng thần

- GV Gọi hs đọc phần Cơ hội

H ở điều 8,9 nêu những điều kiện thuận

lợi nào để thục hiện nhiệm vụ?

- Liên kết, đoàn kết chặt chẽ các quốc

gia-> Tạo sức mạnh toàn diện

- Công ớc về quyền trẻ em-> Tạo cơ hội

để trả em đợc thực sự tôn trọng

- Cải thiện của bầu không khí chính trị

quốc tế-> Tạo điều kiện dễ ràng để thực

hiện nhiệm vụ đó

H Em có nhận xét gì về cách viết của

tác giả về những cơ hội ấy ?

- HS trả lời - GV chốt

H Em có suy nghĩ gì về điều kiện của

đất nớc ta hiện nay ?( Sự quan tâm cụ

thể của Đảng và Nhà nớc, sự nhận thức

và tham gia tích cực của nhiều tổ chức

xã hội và phong trào chăm sóc, bảo vệ

trẻ em, ý thức cao của toàn dân về vấn

đề này )

- HS trả lời

- GV Trẻ em đợc thực hiện một số chính

sách, việc làm trong các lĩnh vực giáo

dục (Trờng cho trẻ em câm điếc, các

bệnh viện nhi, hệ thống các trờng mầm

non, các công viên, nhà hát, nhà xuất

bản dành cho trẻ em…Văn bản “phong cách HCM”)

- GV Gọi một hs đọc các điều ở phần

nhiệm vụ

H.Những nhiệm vụ cụ thể đặt ra là gì?

- Tăng cờng sức khoẻ và chế độ dinh

- Sự phối hợp giữa các nớc và mối quan

- Trình bày rõ ràng, ngắn gọn-> Nêulên đầy đủ, cụ thể tình trạng bị rơi vàohiểm hoạ, cuộc sống khổ cực về nhiềumặt của trẻ em trên thế giới hiệnnay(1990)

3 Cơ hội

- Trình bầy ngắn gọn, cụ thể, thực tế-> Ngời đọc dễ ràng nắm bắt đợc các

điều kiện thuận lợi cơ bản để cộng đồngquốc tế hiện nay có thể đẩy mạnh việcchăm sóc, bảo vệ trẻ em

4 Những nhiệm vụ

hệ quốc tế.

H Em có cảm nhận gì về lời văn ở phần

này?

- HS nhận xét - GV chốt

- ý, lời văn dứt khoát, mạch lạc, rõ ràng,

mối liên hệ chặt chẽ, tự nhiên giữa các

phần trong văn bản

-> Tính chất toàn diện, cụ thể của các

nhiệm vụ cấp thiết của cộng đồng quốc

tế và từng quốc gia từ tăng cờng sức

khoẻ và chế độ dinh dỡng đến phát triển

giáo dục cho trẻ em, từ các đối tợng cần

quan tâm hàng đầu (trẻ em bị tàn tật, trẻ

em có hoàn cảnh sống đặc biệt khó

khăn, các bà mẹ …Văn bản “phong cách HCM”)đến củng cố gia

đình, xây dựng môi trờng xã hội, từ đảm

bảo quyền bình đẳng nam nữ đến

khuyến khích trẻ em tham gia vào sinh

hoạt văn hoá xã hôị…Văn bản “phong cách HCM”

- GV Bảo vệ quyền lợi, chăm lo đến sự

phát triển của trẻ em là một trong những

nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng hàng

đầu của từng quốc gia và của cộng đồng

quốc tế Đây là vấn đề liên quan trực tiếp

đến tơng lai của một đất nớc của toàn

nhân loại

- Qua những chủ trơng, chính sách, qua

những hành động cụ thể đối với việc bảo

vệ, châm sóc trẻ em mà ta nhận ra trình

độ văn minh của một xã hội

- Vấn đề bảo vệ, châm sóc trẻ em đang

đợc cộng đồng quốc tế dành sự quan tâm

thích đáng với các chủ trơng, nhiệm vụ

đề ra có tính cụ thể, toàn diện

GV Nh vậy đọc văn bản chúng ta mới

cảm nhận đợc ý nghĩa sâu xa của vấn đề

nuôi dỡng, dạy dỗ, chăm sóc trẻ em là

một sự nghiệp vô cùng to lớn đối với

mỗi dân tộc, mỗi quốc gia và toàn thể

thế giới “trẻ em là tơng lai của tổ quốc”,

“trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”

những khẩu hiệu ấy trở nên thân thiết

với mọi ngời

Gv Gọi hs trình bày ghi nhớ

Hoạt động 4 : H ớng dẫn luyện tập

- Mục tiêu: Phát biểu ý kiến.

- TG:

- Cách tiến hành:

H Phát biểu ý kiến về sự quan tâm,

chăm sóc của chính quyền địa phơng,

của các tổ chức xã hội nơi em ở hiện

4

3

- ý, lời văn dứt khoát, mạch lạc, rõràng, mối liên hệ chặt chẽ, tự nhiêngiữa các phần trong văn bản

-> Tính chất toàn diện, cụ thể của cácnhiệm vụ cấp thiết của cộng đồng quốc

tế và từng quốc gia từ tăng cờng sứckhoẻ và chế độ dinh dỡng đến pháttriển giáo dục cho trẻ em, củng cố gia

đình, xây dựng môi trờng xã hội Từ

đảm bảo quyền bình đẳng nam nữ đếnkhuyến khích trẻ em tham gia vào sinhhoạt văn hoá xã hôị…Văn bản “phong cách HCM”

III Ghi nhớ (sgk Tr35)

IV Luyện tập

nay đối với trẻ em?

- HS nêu ý kiến - GV chốt

H Em phải làm gì để xứng đáng với sự

quan tâm chăm sóc của gia đình, nhà

tr-ờng, xã hội?

- HS nêu ý kiến của mình

4 Củng cố (2’) GV Chốt lại những đơn vị kiến thức của tiết học.

5 H ớng dẫn hs học bài (1’)

- Đọc lại toàn bộ văn bản, học thuộc bài giảng, ghi nhớ SGK Tr35

- Chuẩn bị bài: Các phơng châm hội thoại ( tiếp)

Đọc kĩ bài, trả lời câu hỏi

Bài 3 – Tiết 1: tiết 13

Các phơng châm hội thoại ( tiếp theo)

B Chuẩn bị của thầy và trò

1 Thầy: SGK, SGV, giáo án, bảng phụ.

2 Trò: Đọc, trả lời các câu hỏi sách giáo khoa.

C Ph ơng pháp: Phân tích, đàm thoại, hoạt động nhóm.

D Các b ớc lên lớp

1 ổn định tổ chức (1’)

2 Kiểm tra bài cũ (5’)

H Nêu các phơng châm hội thoại đã học? Trình bày nội dung từng phơng châm?

3.Tiến trình hoạt động dạy học

Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung

thoại mà còn phải xác định rõ những đặc điểm

của tình huống giao tiếp: Phải biết rõ đang nói

với ai, nói khi nào, nói ở đâu và nói nhằm mục

đích gì

Phơng châm hội thoại không có tính bắt

buộc nh những quy tắc ngữ pháp Đó không phải

là những quy định mà mọi ngời nhất thiết phải

tuân thủ trong bất kỳ tình huống giao tiếp nào…Văn bản “phong cách HCM”

Ta vào nghiên cứu bài học hôm nay

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức cơ bản

- Mục tiêu: Phân tích quan hệ giữa phơng châm

hội thoại với tình huống giao tiếp; những trờng

hợp không tuân thủ phơng châm hội thoại

- GV Gọi 1 em hs đọc câu chuyện cời (sgk)

- GV Vì câu hỏi sử dụng không đúng lúc, đúng

chỗ ngời đợc hỏi đang ở trên cành cây cao nên

phải vất vả chèo xuống để trả lời

H Vậy, em có thể rút ra bài học gì qua câu

chuyện?

- HS trả lời- GV KL

H: Em hiểu thế nào về quan hệ giữa phơng châm

hội thoại với tình huống giao tiếp?

- HS trả lời

- GV chốt: Khi giao tiếp, không những phải tuân

thủ các phơng châm hội thoại mà còn phải nắm

đợc các đặc điểm của tình huống giao tiếp nh:

Nói với ai? Nói khi nào? Nói nhằm mục đích gì ?

- GV Gọi 1 hs trình bày phần ghi nhớ

GV Cho hs tìm thêm các ví dụ khác mà kiểu hỏi

thăm nh trong câu chuyện nhng dùng một cách

thích hợp

H Đọc lại những ví dụ đã đợc PT khi học về các

phơng châm hội thoại và cho biết trong những

tình huống nào, phơng châm hội thoại không đợc

H Câu trả lời của Ba có đáp ứng nhu cầu thông

tin đúng nh An mong muốn không?

chuyển tải đủ thông tin nh An muốn biết )

H Vì sao Ba không tuân thủ phơng châm hội

thoại đã nêu?

- Vì Ba không biết chiếc máy bay đầu tiên đợc

chế tạo vào năm nào Để tuân thủ phơng châm

về chất (không nói những điều mà không có

bằng chứng xác thực),nên Ba phải trả lời chung

- Câu hỏi sử dụng không đúnglúc, đúng chỗ

2 Nhận xét : Khi giao tiếp cần

nắm đợc các đặc điểm của tình huống giao tiếp

3 Ghi nhớ (sgk Tr36)

II Những tr ờng hợp không tuân thủ ph ơng châm hội thoại

1 Bài tập ( SGK)

a Bài 1: Ngoại trừ tình huống

trong phần học về phơng châmlịch sự, tất cả các tình huốngcòn lại đều không tuân thủ ph-

-Phơng châm về lợng không

đ-ợc tuân thủ

-> Do ngời nói phải đảm bảocho một phơng châm hội thoại(phơng châm về chất)

c Bài 3:

H Theo em khi bác sỹ nói với 1 ngời mắc bệnh

nan y về tình trạng sức khoẻ của bệnh nhân đó

thì phơng châm hội thoại nào có thể không đợc

tuân thủ?

- HS trả lời

- GV Phơng châm về chất( Bác sỹ có thể không

nói sự thật về tình trạng sức khoẻ của bệnh nhân

(thay vì không nói thật căn bệnh không thể chữa

đợc thì bác sỹ có thể động viên…Văn bản “phong cách HCM”)

H Vì sao bác sỹ lại phải làm nh vậy?

- HS trả lời

- GV kl:

Vì đó là việc làm nhân đạo, nó có lợi cho bệnh

nhân, giúp cho bệnh nhân lạc quan trong cuộc

VD: Ngời chiến sỹ không may sa vào tay giặc

không thể tuân thủ phơng châm về chất mà khai

thật tất cả những gì bí mật

Khi nhận xét về hình thức hoặc tuổi tác của

ng-ời đối thoại

H: Vậy do đâu đôi khi phơng châm hội thoại

không thể tuân thủ?

H Khi nói “tiền bạc chỉ là tiền bạc”, thì có phải

ngời nói không tuân thủ phơng về lợng hay

không?

- HS trả lời - GV chốt

- Nếu xét nghĩa hiển ngôn( tiền có thể mua đợc

tất cả) thì cách nói này không tuân thủ phơng

châm về lợng

- Nếu xét nghĩa hàm ngôn( tiền mua đợc vật

chất nhng không mua đợc danh dự, nhân phẩm

con ngời) thì cách nói này vẫn tuân thủ phơng

châm về lợng

H.Vậy phải hiểu ý của câu này thế nào?

- HS trả lời

- GV chốt

ý nghĩa của câu :Tiền bạc chỉ là phơng tiện để

sống, chứ không phải là mục đích cuối cùng của

con ngời -> câu này có ý nghĩa răn dạy ngời ta

không nên chạy theo tiền bạc mà quên đi nhiều

thứ khác quan trọng hơn,thiêng liêng hơn trong

cuộc sống-> hiểu theo nghĩa hàm ngôn

- GV có thể cho hs tìm thêm một số câu nói khác

H Qua tìm hiểu 4 bài tập, em thấy việc không

tuân thủ các phơng châm hội thoại bắt nguồn từ

những nguyên nhân nào?

- HS trả lời

- GV:

- Phơng châm về chất sẽ có thểkhông đợc tuân thủ

-> Ngời nói phải u tiên cho mộtyêu cầu khác quan trọng hơn

d.Bài 4

-> Ngời nói muốn gây sự chú

ý để ngời nghe hiểu theo một hàm ý nào đó

Việc không tuân thủ các phơng châm hội thoại

có thể bắt nguồn từ những nguyên nhân sau: +

Ngời nói vô ý, vụng về, thiếu văn hoá giao tiếp

+ Ngời nói phải u tiên cho một phơng châm hội

thoại hoặc một yêu cầu khác quan trọng hơn

+ Ngời nói muốn gây một sự chú ý để ngời nghe

hiểu câu nói theo một hàm ý nào đó

- GV chỉ định 1 em trình bày ghi nhớ

Hoạt động 3 : H ớng dẫn học sinh luyện tập

- Mục tiêu:Vận dụng các phơng châm hội thoại

vào thực tế giao tiếp

- TG:

- Cách tiến hành:

GV Gọi 1 em đọc và nêu yêu cầu bài tập 1

H câu trả lời của bố không tuân thủ phơng châm

hội thoại nào? phân tích để làm rõ sự vi phạm

ấy?

- Hoạt động nhóm nhỏ (2’)

- Trình bầy -> nhận xét -> kết luận

GV.Gọi Hs đọc đoạn trích

H.Thái độ và lời nói của chân tay tai, mắt, đã vi

phạm phơng châm nào trong giao tiếp?việc

lời câu hỏi

- Đối với cậu bé 5 tuổi thì

“Tuyển tập truyện ngắn NamCao” là chuyện viển vông, mơ

hồ ->vì vậy câu trả lời của ông

bố đã không tuân thủ phơngchâm cách thức

- Tuy nhiên,đối với những ngời

đã đi học thì đây là câu trả lời

=> Nh vậy, trong trờng hợp nàythái độ của các vị khách thật hồ

đồ, mất lịch sự

4, Củng cố: (3’)

H Quan hệ giữa phơng châm hội thoại với tình huống giao tiếp?

H: Việc không tuân thủ phơng châm hội thoại là do những nguyên nhân nào?

5, H ớng dẫn học bài (1’)

- Xem lại các bài tập, học 2 phần ghi nhớ SGK Tr26,27

- Chuẩn bị : Ôn tập kĩ, nắm chắc cách làm bài văn thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật, có sử dụng yếu tố miêu tả Tiết sau viết bài 2 tiết

_

Bài 3 – Tiết 14+15 Tiết 14+15

Viết bài tập làm văn số 1Soạn : 30.8.09

Có ý thức độc lập làm bài

B.Chuẩn bị của thầy và trò

1.Thầy: Nghiên cứu ra đề phù hợp

2.Trò: HS ôn tập kĩ

C.Các b ớc lên lớp

1.ổ n định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

3.Tiến trình hoạt động dạy học

Đề bài

Con trâu ở làng quê Việt Nam

Yêu cầu:

* Nội dung:

- Giới thiệu vị trí, vai trò của con trâu trong đồ sống ngời nông dân Việt Nam

+ Con trâu là sức kéo chủ yếu

+ Con trâu là tài sản lớn nhất

+Con trâu trong lễ hội, đình đám truyền thống

+ Con trâu đối với tuổi thơ

+ Con trâu đối với việc cung cấp thực phẩm và chế biến đồ mĩ nghệ

- Suy nghĩ của bản thân về con trâu

* Hình thức:

- Viết đúng thể loại thuyết minh, kết hợp phù hợp, linh hoạt các phơng pháp thuyết minh, các biện pháp nghệ thuật, yếu tố miêu tả trong bài văn

- Bài viết có bố cục 3 phần: mở bài, thân bài, kết bài

- Trình bày, diễn đạt rõ ràng, khoa học, không sai chính tả

Biểu điểm

- Điểm 10: Đạt hoàn chỉnh các yêu cầu trên

- Điểm 8.9: Cơ bản đạt những yêu cầu trên còn một vài lỗi về chính tả

- Điểm 6,7: Đạt những yêu cầu cơ bản nhng còn mắc một vài lỗi về chính tả, ngữ pháp, nộidung thuyết minh, cách sử dụng nghệ thuật, yếu tố miêu tả

- Điểm 5: Còn thiêu một trong những yêu cầu chung của bài văn thuyết minh, còn vi phạm một

số lỗi về dùng từ, đặt câu, chính tả

- Điểm dới 5: cha đảm bảo yêu cầu về nội dung, hình thức

-> GV chấm linh hoạt

* GV Thu bài, nhận xét giờ kiểm tra

H ớng dẫn hs học bài

- Tiếp tục ôn tập về văn bản thuyết minh có sử dụng biện pháp nghệ thuật, yếu tố miêu tả

- Chuẩn bị: Chuyện ngời con gái Nam Xơng

( Đọc kĩ văn bản, chú thích, tìm hiểu tác giả, tác phẩm, tìm bố cục, trả lời câu hỏi phần đọchiểu văn bản.)

Bài 4 – Tiết 1: tiết 16