Tự chon Văn 8

Tiết : 7 Ngày dạy : 11/10/2009 Chủ đề 2 Rèn luyện kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm -> viết để ngời đọc ngời nghe hiểu đợc diễn biến ý nghĩa Là loại văn trong đó tác

Tuần : 1

Tiết : 1

Ngày soạn : 30/ 8/2009Ngày dạy : 6/9/2009

- Có kỹ năng phát hiện chủ đề văn bản qua tìm hiểu các bộ phận của văn bản

* TT : Tính thống nhất về chủ đề của văn bản thể hiiện nh thế nào ?

II Chuẩn bị

- SGK, tài liệu tham khảo, giáo án

III Các bớc lên lớp

1 ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

GV kiểm tra sự chuẩn bị sách vở của hs.

3.Bài mới:

? Em hãy cho biết chủ đề của

văn bản là gì

? Mỗi tác phẩm có mắy chủ đề

- Một văn bản có nhiều chủ đề

gọi là đa chủ đề

GV lấy ví dụ: “Nhật kí trong tù”

? Những khổ cực đoạ đầy của

Có thể có một hoặc nhiều chủ đề

- Đọc bài thơ

- Thảo luận nhóm

I Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

1 Chủ đề của văn bản.

a Bánh trôi n ớc

(Hồ Xuân Hơng)

- Lòng tự hào về một

thế nào ? qua nhan đề,

cốt truyện, tình tiết trong

+ Sáng sớm Thành đau buồn ra vờn ngồi một mình, em gái theo ra

+ Hai anh em chia đồ chơi

+ Trớc lúc lên xe, Thuỷ

đổi lại cho anh hai đồ chơi: 2 con búp bê

- Cảm thông với thân phận của ngời phụ nữ trong xã hội cũ

b “Bạn đến chơi nhà”

(Nguyễn Khuyến)

c Văn bản Cuộc chia tay“

của những con búp bê ”(Khánh Hoài)

2.Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Các phần của văn bản

- Làm BT – văn bản “Rừng cọ quê tôi” – trang 10,11 Ngữ văn 8.

- Tìm hiểu lại “Tôi đi học” – các hình ảnh so sánh trong văn bản

Tuần : 2

Tiết : 2

Ngày soạn : 30/8/2009Ngày dạy : 6/9/2009

Rèn kỹ năng tạo lập văn bản

I Mục tiêu cần đạt

- Tiếp tục có kỹ năng tìm hiểu tính thống nhất về chủ đề của văn bản qua việc tìm phân tích những từ ngữ hình ảnh cụ thể trong văn bản

- Từ đó có kỹ năng triển khai một đề bài thành dàn ý có tính mạch lạc

* TT : Tính thống nhất về chủ đề của văn bản thể hiện ở một số văn bản

Yêu cầu HS đọc lại văn bản H/s đọc văn bản

II Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

1 Rừng cọ quê tôi

trong văn bản và nêu tác dụng

của hình ảnh đó đối với chủ đề

- > rừng mặt trời

Thảo luận -> tìm những hình ảnh so sánh

Trình bày

Tôi quên thế nào nhmấy cành hoa tơi

ý nghĩ ấy nh một làn mây lớt ngang trên ngọn núi

Nguyễn Thái Văn( Văn 8)

- Chủ đề:

Rừng cọ là vẻ đẹp của vùng sông Thao

Tình yêu mến quê nhà của ngời sông Thao.+ Rừng cọ quê tôi.+ Rừng cọ trập trùng.+

2 “Tôi đi học”

Hình ảnh so sánh -> làm nổi bật tâm trạng, suy nghĩ nhân vật

“Tôi” làm cho những

kỉ niệm rõ rệt, sâu sắc hợn

? Có bạn triển khai đề bài theo

hớng:

a, Chú em cho em một chiếc

cặp khi em sắp vào học lớp 8

Chiếc cặp đã gợi nhớ kỷ niệm

lầm đầu tiên đi học lớp 1

b Các đây 8 năm, ngày đầu

tiên đi học cấp 1, bà nội em đa

em đi vì bố mẹ em đi công tác

xa

c, Bà đã già nên không kịp đi

phố mua cặp mới cho em, em

đựng sách trong một cái túi vải

rất to của bà, trông rất ngộ

d, Hai bà cháu đến trờng,

không khi nh ngày hội em

không chạy nhảy nô nghịch

nh những lần khác đứng

nghiêm chỉnh

e, ấn tợng nhất là cô giáo

? Theo em hớng triển khai của

Theo em có thể kể về kỉ niệm ngời thân (Ông , bà,

bố, mẹ) đa em đến trờng ngày đầu tiên đi học thì sẽ

ấn tợng hơn

3 Triển khai đề bài

“Kể lại kỉ niệm ngày

đầu tiên đi học lớp 1 của em”

Cảm giác, tâm trạng của em, hồi hộp, lo lắng, bỡ ngỡ

Tuần : 3

Tiết : 3

Ngày soạn : 30/8/2009Ngày dạy : 6/9/2009

1, Cứ mùa thu về, mỗi lần thấy các

em nhỏ núp dới nón mẹ lần đầu tiên

đến trờng, lòng lại nao nức, xốn

xang

2, Cảm thấy con đờng quen đi học,

thấy lạ cảnh vật thay đổi

H/s đọc bài tập Thảo luận nhóm (3P)Các nhóm trình bày kết quả thảo luận

Thảo luận nhanh

Trình bày, bổ sung

ý lạc chủ đề: (c,g)

Có nhiều ý hợp với chủ

đề nhng do cách diễn đạt cha tốt nên thiếu sự tập trung vào chủ đề nh b, e

Bài 2(SGK- NV 8 tr14)

Loại ý b, d

Bài 3 (trang 14)

Sắp xếp các ý theo

3, Muốn thử sức.

4, Cảm thấy ngôi trờng có nhiều thay

đổi

5, Cảm thấy gần gũi, thân thơng đối

với lớp học, với những ngời bạn mới

? Để chứng minh cho luận điểm:

“sách có lợi ích rất lớn đối với con

ngời” Một bạn đã triển khai các ý sau

(Gv sử dụng bảng phụ)

a Sách giúp con ngời khám phá mọi

lĩnh vực của đời sống

b Sách giúp con ngời nhận thức đợc

những vấn đề lớn của đời sống, nắm

bắt đợc quy luật tự nhiên

c Sách giúp con ngời hiểu đợc chính

bản thân con ngời

d Sách do con ngời làm ra

e Sách dạy bảo con ngời biết sống

hay, sống đẹp

g Sách đem lại sự th giãn thoải mái

cho con ngời sau những giờ lao động

thống nhất về chủ đề – phục vụ cho

lao động: Nguồn gốc của sách

? Góp ý cho cách triển khai đề: “Kể

lại kỉ niệm ngày dầu tiên đi học lớp 1

nó giải thích nguồn gốc của sách còn các ý trên nói về lợi ích của sách

một th tự hợp lí sẽ là: a, b, c, d, e

Bài tập bổ sung

Kết luận:

ý d không đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

Bài tập bổ sung

4 Củng cố:

? Nhấn mạnh các yếu tố thể hiện tính thống nhất về chủ đề của văn bản

5 Hớng dẫn về nhà: ( - Viết bài dựa trên các ý đã sửa.

- Chú ý kết hợp các phơng thức biểu đạt Tìm hiểu bố cục văn bản

Tuần : 4

Tiết : 4

Ngày soạn : 24/9/2009Ngày dạy : 27/9/2009

cùng qua một chiếc cầu

hẹp Dê đen đi đằng này lại

Dê trắng đi đằng kia sang

Tổ chức sắp xếp các phần các đoạn hợp lí -> thể hiện chủ đề

- Khai – chuyển

- Thừa – hợp

4 phần: đề, thực , luận, kết

Con nào cũng muốn tranh

sang trớc, không con nào

chụi nhờng con nào Chúng

húc nhau cả hai đều rơi tõm

trọng đầu tiên, sau đó

? Cho đề văn: Hãy giải

thích câu tục ngữ “Uống

TB: Dê đen con nào

KB: Còn lạiH/s đặt Nhận xét

Theo trình tự thời gian

Theo trình tự không gian

H/s thảo luận trình bày nhận xét

Giải thích nghĩa câu tục ngữ nghĩa đen là:

Uống nớc, nhớ nguồn

nghĩa bóng: Khi ta ởng thành quả cần phải biết ơn và nhớ đến công lao của những ng-

h-ời đã tạo ra thành quả

Nhớ nguồn là phải nhớ

ơn tổ tiên Học tập tu dỡng, xây dựng đất nớc ngày càng dầu đẹp

3 Cách bố trí sắp xếp nội dung phần thân bài.

+ Theo thứ tự thời gian

a Nên hiểu câu tục ngữ ntn ?

b Tại sao uống nớc -> nhớ nguồn

c Nhớ nguồn ta phải làm gì

Cho ví dụ trên bảng phụ.

Trần Đăng Khoa rất biết

yêu thơng Em thơng bác

đẩy xe bò “mồ hôi ớt lng,

căng sợi dây thừng” chở vôi

cát về xây trờng học và mời

Có mấy cách trình bày nội

dung trong đoạn văn ?

Là bộ phận của văn bản

Do nhiều câu ( 1 câu) tạo thành

Biểu đạt một ý tơng đối hoàn chỉnh

Các từ ngữ đợc lặp lại nhiều lần -> duy trì đối tợng

H/s nêu

Thảo luận nhóm

Trình bày Câu chủ đề: Trần Đăng Khoa rất biết yêu th-

1.Thế nào là đoạn văn

- Là một bộ phận của văn bản là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản

2.Từ ngữ chủ đề và câu chủ

đề của đoạn văn.

- Từ ngữ chủ đề: Từ ngữ đợc lặp đi lặp lại

- Câu chủ đề: Mang nội dung khái quát đủ chủ vị

đứng đầu hoặc cuối đoạn văn

3 Cách trình bày nội dung

đoạn văn

- Diễn dịch

- Quy nạp

ChuyÓn ®o¹n v¨n võa viÕt

sang ®o¹n quy n¹p

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng

? Cho các đoạn văn sau, hãy

cọ dài nh thanh kiếm sắc Lá

cọ tròn xoè ra nhiều phiến

nhọn dài

b, Rừng của chúng ta có rất

nhiều loại gỗ quý.Ví dụ nh

Pơmu ,đinh , lim, táu

,lát lànhững loại cây gỗ có

giá trị xuất khẩu cao Hoặc

tam thất quế, hồi là những

cây dợc liệu quý

cọ ,lá cọ.để làm nổi bật rừng cọ trập trùng

Đoạn b: Đoạn diễn dịch

Câu chủ đề câu 1

Đoạn c: Đoạn quy nạp

Đoạn văn gồm 4 câuCâu 1: Làng xóm ta đói rách

Bài tập 2:

Đoạn a trình bày theo cách diễn dịch Đoạn văn gồm có

4 câu

Đoạn b: Đoạn diễn dịch

Đoạn c: Đoạn quy nạp

Đoạn văn gồm 4 câu

Đâu đâu cũng có trờng học,

nhà gửi trẻ, nhà hộ sinh, câu

lạc bộ , sân và kho của HTX,

nhà mới của xã viên

Đời sống vật chất ngày càng

ấm no , đời sống tinh thàn

ngày càng tiến bộ

d , Cũng nh tôi mấy cậu học

trò mới bỡ ngỡ đứng nép bên

ngời thân, chỉ dám nhìn một

nửa hay đi từng bớc nhẹ Họ

nh con chim con đứng bên

bờ tổ, nhìn quãng trời rộng

muốn bay, nhng còn ngập

ngừng e sợ Họ thèm vụng

và ớc ao thầm đợc nh những

ngời học trò cũ, biết lớp, biết

thày để khỏi phải rụt rè

kỷ niệm ngày đầu tiên đi

học lớp một của em Em hãy

Câu 4: Khái quát lại vấn đề (câu chủ đề)

Đoạn d: Đoạn song hành

Đoạn văn gồm 3 câuKhông có câu chủ đề, nội dung các câu không bao hàm nhau, diễn đạt từng ý song song

Học sinh viết đoạn văn theo hai cách

Học sinh trình bày

Nhận xét đoạn văn của bạn

a Kỉ niệm khi ở nhà

b Khi kết thúc buổi học

c Kỉ niệm suốt dọc ờng đến lớp

đ-d Kỉ niệm trong buổi

lễ khai giảng

Đoạn d: Đoạn song hành

H/s chọn một ý từ dàn bài trên viết thành một

đoạn văn

H/s trình bầy

4 Củng cố

? Có mấy cách trình bày nội dung trong một đoạn văn ?

? Đọc bài văn mẫu(đề BT4 ) Cuốn sách các dạng bài TLV T 155

Tiết : 7 Ngày dạy : 11/10/2009

Chủ đề 2

Rèn luyện kĩ năng làm văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm

-> viết để ngời đọc ngời nghe

hiểu đợc diễn biến ý nghĩa

Là loại văn trong đó tác giả

giới thiệu, thuyết minh, miêu tả nhân vật, hành động tâm ttình cảm của nhân vật, kể lại diến biến của câu chuyện để ngời đọc hiểu diến biến, ý nghĩa câu chuyện

a Nhân vật

- Ngoại hình

điểm vừa nêu.

? Thế nào là tình tiết truyện

? Liệt kê các sự việc trong:

“Đánh nhau với cối xay gió”

Tôi đi học: Ngày đầu tiên

đến trờng dự lễ khai giảng -> khóc

Trong lòng mẹ: Ngày mẹ về

Đánh nhau với cối xay gió:

Cối xay tởng là ngời khổng lồ

Chiếc lá cuối cùng

Ngôn ngữ độc thoại

Đối thoại

Thể hiện tâm t tình cảm tính cách nội tâm nhân vật

- Diến biến các sự việc

c Tình huống của truyện.

- Sự việc gây bất ngờ

d Ngôn ngữ kể.

- Ngôn ngữ độc thoại

- Ngôn ngữ đối thoại

ChÞ DËu ng«n ng÷ nhÑ nhµng, tha thiÕt, lÔ phÐp, cã giäng van nµi cña ngêi yÕu thÕ.

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm

- SGK, Các tài liệu tham khảo khác, bảng phụ

- H/s xem lại bài

Viết một cuộc thoại giữa em

và ngời thân

Gv hớng dẫn H/s viết

ở mỗi đầu lời thoại có dùng

dấu gạch ngang, trớc lời

đã thấy khói bếp bay lên, tôi mừng rỡ gọi to:

- Mẹ ơi ! Mẹ về rồi phải không

- Mẹ tôi trả lời:

- Con gái mẹ về rồi cơ à ! hôm nay làm đồng xong sớm

mẹ về nấu cơm cho con, kẻo

đi học về đói lại không có cơm ăn

- Tôi xúc động ngập ngừng nói:

- Mẹ thật tuyệt vời Con

2 Các yếu tố trong văn tự sự.

d Ngôn ngữ kể.

- Ngôn ngữ độc thoại

- Ngôn ngữ đối thoại

Tác dụng của miêu tả trong

Chuyển những câu kể sau

thành câu kể xen lẫn miêu tả

có sử dụng yếu tố miêu tả và

biểu cảm trong văn bản “Lão

Hạc” của (Nam Cao)

hiện đợc rất sinh động sự đau

đớn quằn quại về tinh thần

cảm ơn mẹ

Giúp nhân vật hiện lên đợc rõ ràng

Sự việc cụ thể sinh động hơn

Cảm xúc: Vui buồn, giận

th-ơng, lo lắng, mong ớc, hi vọng, nhớ nhung

Cảm nghĩ cảm giác

Làng tôi có nhiều ngôi nhà ngói đỏ tơi trông mới đẹp làm sao

Chiếc xe đạp của em theo em

lại với nhau, ép cho nớc mắt chẩy ra Cái đầu lão ngoẹo

về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu nhcon nít Lão hu hu khóc

e.Miêu tả trong văn tự sự.

Làm nổi bật ngoại hình

Bài tậpBài 1:

Bài 2:

Đó là đoạn văn tả lại chân dung đau khổ của Lão Hạc với nhiều chi tiết rất độc đáo

của một ngời trong giây phút

ân hận xót xa

4 Củng cố.

? Nêu quy trình xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm

? Yếu tố miêu tả, biểu cảm có vai trò gì trong văn tự sự

5 Hớng dẫn về nhà - Viết đoạn văn tự sự xen lẫn yếu tố miêu tả và biểu cảm kể

về vẻ đẹp của quê hơng em

_

Tuần : 9

Tiết : 9

Ngày soạn : 27/10/2009Ngày dạy : 1/11/2009 Chủ đề 2

Mở đầu nêu vấn đề gì ? câu chuyện phát triển đến đỉnh

điểm ở đâu? Kết thúc ở chỗ nào ? Điều gì đã tạo lên sự bất ngờ

II Lập dàn ý của bài văn tự sự

1 Bố cục

A Mở bài

Giới thiệu sự việc, nhân vật và tình huống xẩy ra câu chuyện

Lập dàn ý cho đề bài.

Gv gợi ý

MB: Đó là việc gì khiến bố

mẹ vui lòng

TB: Sự việc ấy xẩy ra ở đâu

vào lúc nào (thời gian hoàn

cảnh) với ai

Chuyện xẩy ra nh thế nào ?

Điều gì khiến bố mẹ em vui

lòng

Niềm vui của bố mẹ đợc thể

hiện nh thế nào ? Miêu tả

các biểu hiện của niềm vui

Thảo luận nhóm

Mở bài: Trình bầy việc làm gì của em khiến bố mẹ vui lòng

Thân bài: Sự việc ấy xẩy ra tại nhà em vào lúc chiều nhân vật là một cụ già ăn mày

Bố mẹ em vui lòng vì em có lòng tốt biết giúp đỡ ngời khác khi gặp khó khăn

Kết bài: Em rất vui vì mình

bố mẹ vui lòng

Có thể viết về các việc làm của em nh:

Đợc nhiều điểm tốt Giúp đỡ ngời khó khăn, ngời già

2 Bài 2

Kể về ngời thầy (cô giáo) của em

- MB: Ngời thầy giáo

mà em yêu quý nhất là thầy Thành

Thầy là ngời đã dậy

em từ năm lớp 6

4 Củng cố

? Nêu dàn ý của bài văn tự sự

? Yếu tố miêu tả, biểu cảm có vai trò gì trong văn tự sự

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp)

đây thành những câu kể có

đan xen yêú tố miêu tả hoặc

yếu tố biểu cảm

1 Tôi nhìn theo cái bóng

của thằng bé đang khuất

dần phía cuối con đờng

sử dụng yếu tố miêu tả và

biểu cảm trong 5 đề tài sau

1 Kể chuyện một em bé

đang hờn dỗi mẹ

2 Kể chuyện một bạn học

sinh phạm lỗi

3 Kể chuyện con chim con

tập chuyền cành theo chim

đẹp làm sao

3 Nghe tiếng hò tha thiết của cô lái đò trong bóng chiều tà, lòng tôi lại thấy buồn man mác và nhớ tới quê hơng

4 Cô bé lặng lẽ dõi theo cánh chim lẻ loi trên bầu trời lòng lại buồn và nhớ tới quê hơng

Đó là lần đầu tiên và cũng làlần cuối cùng tôi mắc lỗi,mà

đến giờ tôi vẫn ghi sâu trong lòng

HS trình bày đoạn văn vừa

Ví dụ câu 1Tôi thẫn thờ nhìn theo cái bóng dáng bé nhỏ , cô đơn đang khuất dần phía cuối con đờng dài

và hẹp

2.Bài 2

- Mở bài: Tôi còn nhớ mãi cái lần đầu tiên nói rối mẹ Đến bây giờ tôi

đã học hỏi đợc nhiều bài học cho cuộc sống Nhng những lời khuyên răn, dậy bảo cảu mẹ về bài học đầu tiên ấy còn

in đậm trong kí ức của tôi

bị mắng nên tôi chỉ chơi ở trong nhà.Tôi say sa đá bóng

từ phòng trong ra phòng ngoài Tự nhiên nổi hứng, tôi liền đá quả bóng lên cao chờ

nó rơi xuống thì bắt Nhng không ngờ

- Kết bài:

Đó là bài học mà tôi đã khắc sâu trong lòng Tôi thật biết ơn mẹ, ngời đã dậy bảo cho tôi bài học

đầu tiên và tự hứa sẽ không để mẹ phải phiền lòng nữa

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp)

i Mục tiêu cần đạt

- HS biết cách xây dựng đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

- Có kỹ năng dựng đoạn văn tự sự, chuyển thành đoạn văn xen lẫn yếu tố miêu tả biểu cảm

Cho chủ đề: Tuổi thơ tôi gắn

em đi học Trên đờng tới ờng, em đi qua cánh đồng mầu của hợp tác xã quê em

Từ xa trông cánh đồng nh một tấm thảm xanh mợt mà tơi tốt Xa xa thấp thoáng những bà con xã viên đang bắt sâu nhổ cỏ

Hai bên đờng là những hàng

cà chua thẳng tắp, đợc các bác nông dân dựng dàn vững chắc Từng chùm cà chua tròn căng, thấp thoáng có vài quả cà chua đỏ mọng nổi bật trên nền lá xanh um

Em thấy yêu biết bao cánh

đồng mầu quê mình Xa xa là

đồng quê hơng

Nhận xét, sửa lỗi trình bầy,

bố cục, cách mêu tả xây

Cảnh bầu trời khi thu về:

Vòm trời, mây trời ánh

nắng

Cảnh cánh đồng vào mùa

thu: Lúa chín, mầu sắc hơng

vị, gió thu, cảnh lao động

Cảnh trong vờn: Mầu sắc

toàn khu vờn trong nắng thu,

Cảnh bầu trời, đến cánh

đồng, dồi đến cảnh sắc trong vờn

Hoặc kể tả theo trình tự thời gian:

Mùa thu chớm về (gió thu se lạnh, nắng nhạt, hơng vị quả

chín, bầu trời, cảnh vật chuyển mùa sang thu -> đến thu về)

H/s viết đoạn vănTrình bầy đoạn văn

Nhận xét bài viết của bạn

Tuần : 12

Tiết : 12

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) Mục tiêu cần đạt

Qua tiết học, HS nắm đợc

- Vai trò, tầm quan trọng, tác động qua lại giữa các yếu tố tự sự, miêu tả và biểu cảm trong một VB hoàn chỉnh

- Cách thức vận dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một VB tự sự

- Biết vận dụng những hiểu biết có đợc ở bài học tự chọn này để viết bài văn tự sự

có kết hợp với miêu tả và biểu cảm

Chuẩn bị

- GV : Tài liệu tham khảo

- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm

Hoạt động trên lớp

1, ổn định tổ chức: KT sĩ số

2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới

3, Bài mới

- GV giới thiệu về chủ đề và yêu cầu của chủ đề

VB “ Bài học đờng đời đầu tiên” ( trích “

Dế mèn phiêu lu kí “ của Tô Hoài

VB “ Sống chết mặc bay” của Phạm Duy Tốn

VB “ Tôi đi học “ của Thanh Tịnh

- Thảo luận, ôn lại và phát biểu+ Tự sự: Trình bày chuỗi sự việc có mở

đầu, diễn biến, kết thúc, thể hiện một ý nghĩa

Thao tác: Kể là chính+ Miêu tả: Tái hiện lại sự việc, hiện tợngThao tác: Quan sát, liên tởng, so sánh, nhận xét

+ Biểu cảm: Thể hiện tình cảm, thái độ của mình với sự vật, hiện tợng

Thao tác : Bộc lộ trực tiếp những cảm xúc của chính ngời viết hoặc thông qua ý nghĩ,

+ Tái hiện sự vật, hiện tợng

+ Thao tác: Quan sát, liên tởng, nhận

xét, so sánh

3- Biểu cảm:

+ Đặc điểm: Thể hiện tình cảm, thái độ

của mình với sự vật, hiện tợng

+ Thao tác: Bộc lộ trực tiếp hoặc thông

qua ý nghĩ, cảm xúc của nhân vật

- GV nhấn mạnh và chuyển ý

Vậy các yếu tố miêu tả và biểu cảm có

vai trò nh thế nào trong văn tự sự, tiết

sau ta tìm hiểu tiếp

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) A/ Mục tiêu:

Qua tiết học, HS nắm đợc

- Vai trò của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự

- Thấy đợc yếu tố miêu tả, biểu cảm thờng xuất hiện qua một số dấu hiệu

B/ Chuẩn bị:

- GV : Tài liệu tham khảo

- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm

II) Vai trò của các yếu tố miêu tả và

miêu tả và biểu cảm đã học, em thấy

yếu tố miêu tả có vai trò gì trong VB tự

sự?

? Em thờng thấy những yếu tố miêu tả

nào xuất hiện trong văn tự sự?

- GV yêu cầu HS lấy VD cụ thể ở các

động trong không gian, thời gian

- Trả lờiGiúp ngời kể kể lại một cách sinh động cảnh vật, con ngời làm cho câu chuyện trở nên sinh đông, hấp dẫn

- Trả lời+ Miêu tả nhân vật+ Miêu tả cảnh thiên nhiên+ Miêu tả cảnh sinh hoạt

 HS lấy VD cụ thể+ Miêu tả nhân vật: Đoạn văn miêu tả ngoại hình của Dế Mèn và Dế Choắt trong

VB “ Bài học đờng đời đầu tiên” của Tô Hoài

+ Miêu tả cảnh thiên nhiên: Đoạn văn đầu tiên của VB “ Tôi đi học” của Thanh Tịnh+ Miêu tả cảnh sinh hoạt: Đoạn văn miêu tả cảnh hộ đê trong VB “Sống chết mặc bay “ của Phạm Duy Tốn

- Nghe, kết hợp tự ghi

a Miêu tả nhân vật

+ Miêu tả ngoại hình: gơng mặt, dáng

ngời, trang phục

+ Miêu tả các trạng thái hoạt động:

Việc làm, lời nói

b Miêu tả cảnh thiên nhiên

c Miêu tả cảnh sinh hoạt

Mục đích: Cốt truyện hay hơn, hấp dẫn

hơn, nhân vật hiện lên cụ thể sinh động

hơn

? Yếu tố miêu tả thờng đợc thể hiện

qua những dấu hiệu nào ở VB tự sự?

 GV chốt lại

* Dấu hiệu

Miêu tả thờng đợc thể nhiện qua những

từ ngữ, hình ảnh có giá trị gợi tả và biểu

cảm nh từ láy tợng hình, tợng thanh;

các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân

hoá

2- Yếu tố biểu cảm trong văn tự sự

? Yếu tố biểu cảm đóng vai trò gì trong

văn tự sự?

? Trong VB tự sự, em thấy yếu tố biểu

cảm thờng đợc thể hiện nh thế nào?

- Thảo luận, phát biểuQua các từ ngữ, hình ảnh có giá trị gợi tả

và biểu cảm nh từ láy tợng hình, tợng thanh, nghệ thuật so sánh, nhân hoá

- Phát biểuBiểu cảm: Thể hiện thái độ, tình cảm của nhà văn với nhân vật, sự việc đợc kể

- Thảo luận, phát biểuBiểu cảm thông qua hai hình thức: trực tiếp qua cảm xúc của chính nhà văn với nhân vật hoặc gián tiếp thông qua cảm xúc, ý nghĩ của các nhân vật

 GV chốt lại

+ Biểu cảm thông qua cảm xúc của

chính nhà văn đối với nhân vật, sự việc

qua cảm xúc của chính nhà văn đối với

nhân vật, sự việc đợc thể hiện cụ thể

qua từng ngôi kể

Ngôi kể thứ nhất: Cảm xúc của nhà văn

thờng lồng vào cảm xúc của nhân vật

“tôi”

VD: VB “ Bài học đờng đời đầu tiên”

Ngôi kể thứ ba: Cảm xúc của nhà văn

thờng đợc thể hiện thông qua lời dẫn

truyện

VD: VB “ Sống chết mặc bay”

? Về hình thức, em thấy yếu tố biểu

cảm thờng xuất hiện qua những dấu

hiệu nào trong VB tự sự?

 GV chốt lại

+ Yếu tố biểu cảm thờng xuất hiện qua

những câu cảm thán, những câu hỏi tu

từ

- Nghe, tự ghi

- Nghe

- Suy nghĩ, trả lờiQua những câu cảm thán, những câu hỏi

Tiết : 14 Ngày dạy :

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) A/ Mục tiêu :

- GV : Tài liệu tham khảo

- HS : Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập

III) Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn tự

sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm

1- Viết đoạn văn tự sự có kết hợp miêu

tả và biểu cảm bất kì

? Để viết đợc đoạn văn tự sự kết hợp

với miêu tả và biểu cảm bất kì, ta thực

hiện theo mấy bớc? Là những bớc nào?

 GV chốt lại các ý chính của mỗi bớc

+ Xác định thứ tự kể

+ Xác định các yếu tố miêu tả và biểu cảm

sẽ viết+ Viết thành đoạn với các yếu tố : Kể, tả, biểu cảm

- Nghe, tự ghi những thông tin chính

+ Xác định thứ tự kể: Bắt đầu từ đâu,

diễn ra nh thế nào và kết thúc ra sao?

+ Viết thành đoạn với các yếu tố: kể,

miêu tả, biểu cảm

* Cần phải nắm vững 5 bớc thực hiện

khi viết đoạn văn tự sự kết hợp với miêu

tả và biểu cảm trong bố cục một bài văn

? Bố cục một bài văn tự sự gồm mấy

phần? Là những phần nào?

Vậy cách viết các đoạn văn tự sự kết

hợp miêu tả và biểu cảm trong bố cục

một bài văn nh thế nào gời sau ta học

tiếp

- Trả lờiGồm 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) A/ Mục tiêu:

Qua tiết học, HS nắm đợc

- Nắm đợc cách viết cụ thể để viết các đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm trong bố cục một bài văn

B/ Chuẩn bị:

- GV : Tài liệu tham khảo

- HS : Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập

C/ Hoạt động trên lớp

1, ổn định tổ chức: KT sĩ số ( 1 phút)

2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới

3, Bài mới ( 41 phút)

- GV nhắc lại kĩ năng viết đoạn văn tự sự có kết hợp với miêu tả và biểu cảm bất kì để chuyển nội dung bài học ( 2 phút)

III) Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn tự

sự có kết hợp với miêu tả và biểu

cảm( tiếp)

2- Viết đoạn văn tự sự có kết hợp miêu

tả và biểu cảm trong bố cục một bài

văn

a Đoạn mở bài

- GV cho HS hoạt động nhóm tìm ra

các cách viết đoạn mở bài

 GV bổ sung và chốt lại mỗi cách

cho HS

* Cách 1: Dùng phơng thức tự sự kết

hợp với miêu tả để giới thiệu sự việc,

nhân vật và tình huống xảy ra câu

chuyện

VD: Sách “ Một số kiến thức, kĩ năng

và bài tập nâng cao - Ngữ văn 8”

* Cách 2: Dùng phơngthức tự sự là

chính có kết hợp với biểu cảm để nêu

kết quả của sự việc hoặc kết cục số

phận của nhân vật lên trớc; sau đó dùng

một vài câu dẫn dắt để quay về từ đầu

diễn biến cốt truyện

là chính để dẫn dắt vào truyện ( thờng

dành cho những câu chuyện có tính

chất hồi tởng, hoài niệm)

- Thảo luận nhóm kết hợp tham khảo các

VB tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm đã học để nêu các cách viết đoạn mở bài

- Đại diện các nhóm lần lợt phát biểu và

bổ sung cho nhau

- Nghe, kết hợp tự ghi những kiến thức cơ bản

VD: VB “ Tôi đi học”

b Thân bài

? Cách viết các đoạn thân bài nh thế

nào? Yếu tố nào đóng vai trò chủ đạo?

 GV chốt

Viết các đoạn thân bài: Yếu tố tự sự

đóng vai trò chủ đạo ( có sự việc, nhân

vật); miêu tả và biểu cảm chỉ đợc vận

dụng khi cần thiết làm tăng sức hấp dẫn

cho truyện

c Kết bài

- Cho HS thảo luận nhóm, tìm ra các

cách viết đoạn kết bài

 GV bổ sung, chốt lại

Cách viết đoạn kết bài

* Cách 1: Dùng phơng thức tự sự kết

hợp với biểu cảm để nêu kết cục và cảm

nghĩ của ngời trong cuộc ( Ngời kể

chuyện hay một nhân vật nào đó)

* Cách 2: Dùng phơng thức biểu cảm

là chính để bày tỏ thái độ, tình cảm của

ngời trong cuộc

- Thảo luận nhóm, nêu cách viết đoạn kết bài

- Nghe kết hợp tự ghi bổ sung những kiến thức cơ bản

4, Củng cố ( 2 phút)

? Các cách viết đoạn mở bài, thân bài, kết bài trong bài văn tự sự kết hợp miêu tả

và biểu cảm ? Trong bố cục này có nhất thiết đoạn văn nào cần đa yếu tố miêu tả và biểu cảm vào không?

5, HD về nhà: ( 1phút)

- Nắm chắc cách viết các đoạn

- Vận dụng viết 1 đoạn mở bài bất kì cho 1 đề TLV do em tự đặt

_

Tuần : 16

Tiết : 16

Ngày soạn : 16/12/2007Ngày dạy :

Chủ đề 2

Rèn kĩ năng làm văn tự sựkết hợp với miêu tả, biểu cảm (Tiếp) A/ Mục tiêu:

Qua tiết học, HS nắm đợc

- Củng cố và bổ sung kĩ năng viết đoạn văn tự sự và bài văn tự sự có kết hợp miêu tả và biểu cảm

- Vận dụng các kĩ năng để thực hành viết các đoạn cụ thể thông qua bài tập

- Biết phát hiện và xác định đợc các đoạn văn tự sự có xen yếu tố miêu tả và biểu cảm

B/ Chuẩn bị:

- GV : Tài liệu tham khảo, một số đoạn văn mẫu và một số bài tập

- HS : Nắm chắc kiến thức để vận dụng làm bài tập

- GV nêu ngắn gọn nội dung của tiết trớc để chuyển tếp nội dung bài học

IV) Vận dụng luyện tập

1- Phát hiện, xác định đợc các yếu tố

trong đoạn văn

- GV cho đoạn văn ngắn ( ghi trên

bảng phụ hoặc máy chiếu), yêu cầu HS

đọc và trả lời các câu hỏi ở cuối đoạn

- Thảo luận nhóm, tìm ra hớng trả lời và

cử đại diện phát biểuBài tập 1: Đoạn văn 1Cần chỉ rõ sự thể hiện của các yếu tố trong

ơng thức biểu đạt nào? Phơng thức nào

Miêu tả: Không gian, thời gian của

buổi tra hè và dáng vẻ của ngời mẹ

gợi hình ảnh, màu sắc để làm nổi bật

cảnh cây cối, nhà cửa, biển cả, ở

vùng Hòn Ngoài ra còn phải kể đến

các biện pháp nghệ thuật nh so sánh,

nhân hoá, đảo ngữ, liệt kê

+ Yếu tố biểu cảm: Thể hiện ở những

câu có ý nghĩa nhận xét, đánh giá, bộc

lộ thái độ, tình cảm với cảnh vật thiên

nhiên cũng nh con ngời ở vùng Hòn

đoạn vănBài tập 2: Đoạn văn 2Yêu cầu tìm dẫn chứng cụ thể để minh hoạ cho các yếu tố miêu tả và biểu cảm

- Các nhóm có thể bổ sung, sửa chữa cho nhau nếu sai hoặc cha đầy đủ

- Nghe kết hợp tự bổ sung, sửa chữa vào vở

4, Củng cố ( 2 phút)

? Làm thế nào để xác định đợc trong một đoạn văn sử dụng những phơng thức biểu

đạt nào? Phơng thức biểu đạt nào là chính?